|
|
||
|
Vol. 13
2/ 2003 |
2nd
year edition |
|
|
||
Please click
to download VNIfonts if you
cannot read this page. Then, click HERE and follow instructions to configure Web Browsers. Best view with
Internet Explorer.
Ñaëc San Xuaân 2003
KHOÙI
SOÙNG CHIEÀU NAY
Treân con soâng Cöûu Long coù khoâng
bieát bao nhieâu laø beán
phaø, maø daân ñòa phöông
vaãn quen goïi laø baéc.
Nhöng coù leõ baéc
Raïch Mieãu laø chuyeán baéc
laøm moøn moûi khaùch boä
haønh hôn caû vì ñoä
caùch xa cuûa ñoâi bôø.
Treân chuyeán baéc naøy,
nhìn leân thöôïng nguoàn, roài laïi nhìn
xuoáng haï nguoàn, moät vuøng
khoùi soùng mang mang, cô
hoà ñaát lieàn chæ laø
coàn baõi baäp beàng treân
soùng nöôùc.
Queâ toâi
ôû Beán Tre,
nhöng coàn baõi môø xanh
beân kia
baéc Raïch Mieãu. Nhöng ñôøi
toâi cho ñeán baây giôø
chæ coù khoâng
ñaày hai naêm soáng ôû
queâ höông, moät nöûa thôøi
gian soáng ôû queâ noäi,
Khaùnh Thaïnh Taân, Moû Caøy;
moät nöûa thôøi gian coøn
laïi soáng ôû queâ ngoaïi,
Taân Höông, Caàu Moùng, khi
toâi chæ môùi 3.4 tuoåi.
Aán töôïng ñaäm neùt nhaát trong
toâi veà queâ höông laø
caùi söï nhôù queâ cuûa
ba toâi. Caùi söï nhôù queâ
naøy khoâng phaûi luùc naøo
cuõng ñeán vôùi oâng. Nhöng cöù heå trôøi
trôû baác laø oâng laïi
coù nhöõng ñeâm khoâng nguû.
Vaø trong nhöõng caâu chuyeän
cuûa oâng vôùi con caùi laïi
coù caùi baùnh maën goùi
trong laù sen, coù tieáng
luïc laïc xe ngöïa leng
keng vaø nhöõng chuyeán baéc chieàu vaéng
ngöôøi töø Myõ Tho veà
Beán Tre, treân soâng mang
mang khoùi soùng. Ñoù laø
nhöõng naêm oâng ôû troï
nhaø baø con ôû thò xaõ
Beán Tre ñeå ngaøy ngaøy
qua Myõ Tho hoïc trung hoïc.
Roài moät chuyeán baéc
chieàu nhö vaäy oâng khoâng
quay veà maø töï yù ñoåi
tröôøng xuoáng Caàn Thô, vaøo
böng bieàn, ñi maõi ñeán
sau ngaøy
Theá roài hoøa bình
oâng cuõng khoâng theå veà
queâ ñeå soáng, do caûnh huoáng cuûa cuoäc
möu sinh, chuû yeáu laø
cho caùc con mình. Anh toâi hi sinh trong
chieán tranh, toâi thaønh ñöùa
con lôùn nhaát, toâi muoán thay
oâng thöïc hieän nguyeän voïng
cuûa ñôøi oâng laø veà
soáng laâu daøi ôû Beán
Tre, ñeå “con chaùu sau naøy
coøn caùi côù ñi veà
vôùi goác gaùc”.
Thaùng 9/1975, laàn ñaàu
toâi moät mình ñaët chaân
leân chieác baéc Raïch Mieãu,
chuyeán baéc chieàu khaúm meïp
ngöôøi qua. Nhìn veà beân kia soâng, sau khoùi soùng
môø aûo moät
veät xanh coàn baõi. Toâi töï nhuû ñoù laø
queâ höông cuûa mình, töø
ñaây mình seõ soáng vôùi
noù. Nhöng roài cuõng khoâng theå. Ngaøy aáy toâi ñang
laøm vieäc ôû moät cô
quan cuûa khu Taây Nam Boä.
Anh baïn caùn boä
cuûa tænh Beán Tre nieàm
nôû tieáp toâi, thoâng caûm
vôùi nguyeän voïng cuûa toâi,
nhöng anh noùi cuõng coøn
khoâng ít ngöôøi coù nguyeän
voïng nhö toâi. Tröôøng hôïp cuûa toâi
ñaønh xeáp sau cuøng…
Buoåi chieàu rôøi Beán Tre treân
chuyeán baéc, toâi ngoaùi nhìn
laïi sau löng maø öùa
nöôùc maét. Noùi thaät, nhöõng
coàn baõi kia chöa ñuû
gaây xuùc ñoäng cho toâi
ñeán theá, chæ laø vì
toâi thöông cho ba toâi,
roài nhöõng muøa gioù baác
veà oâng laïi maát nguû,
laïi trôû veà vôùi nhöõng
caâu chuyeän laù sen, nhaïc
ngöïa vaø khoùi soùng treân
soâng. Toâi mang veà cho
oâng moät traùi döøa khoâ
trong vöôøn noäi, ñeå oâng
troàng noù nôi “queâ ngöôøi”,
moät vuøng queâ xa khuaát
gaàn choùt muõi Caø Mau, quanh
naêm boàng beành treân trieàu
bieån maën, maø oâng ñaõ
soáng ôû ñoù hôn nöõa
ñôøi ngöôøi.
Theá roài
moät ngaøy, oâng phaûi rôøi
khoûi caây döøa queâ höông
cuûa oâng ñeå ra soáng
ôû thò xaõ
Caø Mau, khi con caùi ngaøy moät
tröôûng thaønh nhöng khoâng coù
ñöùa naøo veà ôû ñöôïc
vôùi nôi xa khuaát kia.
Tröôùc khi ra ñi, oâng
ñem öôm moät
traùi döøa töø caây döøa
Beán Tre, roài mang theo ra troàng
ôû thò xaõ.
10 naêm sau,
con caùi moät laàn nöõa chuyeån
oâng veà moät vuøng ngoaïi
thaønh cuûa ñaát Saøi Goøn.
Treân chuyeán xe cuoái
cuøng rôøi Caø Mau, ba toâi
oâm treân tay moät traùi
döøa ñaõ nhuù maàm thaønh
moät caây döøa con, noù laø
ñöùa con cuûa caây döøa maø
oâng ñaõ mang ra troàng
ôû thò xaõ
Caø Mau 10 naêm tröôùc.
Gaàn chuïc naêm roài ba toâi
khoâng coøn ñuû söùc khoûe
ñeå ñi veà
vôùi Beán Tre. Thænh thoaûng baát chôït
oâng laïi hoûi toâi :”Laâu nay con coù veà döôùi
khoâng?”. Vì theá, toâi vaãn hay tìm côù
naøy noï ñeå coù dòp
qua phaø Raïch Mieãu, ñeå coù
nhöõng caâu chuyeän maø keå
vôùi oâng. Maáy hoâm raøy trôøi
trôû baác. Toâi laïi veà Beán
Tre. Treân chuyeán phaø chieàu
Raïch Mieãu, moät ngöôøi khaùch
aên maëc sang troïng, coù leõ
laø khaùch du lòch, chôït
ñeán ñöùng beân vaø hoûi
toâi chieác caàu Raïch Mieãu
maø ngöôøi ta saép baéc
qua soâng noù naèm ôû quaõng
naøo. Toâi boái roái vì mình khoâng
roõ, cuõng khoâng daùm noùi
mình cuõng chæ laø khaùch
qua ñöôøng. May sao coù chaøng
trai treû, côõ ñoä tuoåi
ba toâi ngaøy
coøn qua Myõ Tho hoïc, voäi
chæ leân phía thöôïng nguoàn,
nôi nhöõng chieác caàn caåu
cao leâu ngheâu vöøa môùi
leân ñeøn. Aùnh ñeøn moâng lung giöõa moät vuøng
khoùi soùng. Baát chôït toâi
nghó ñeán ba toâi, toâi
nghó tôùi moät saùng sôùm
coøn muø söông, toâi laïi
môû coång nhaø oâng, chaâm
cho oâng bình traø, mang
ra chieác baøn ñaù ñaët
döôùi boùng caây döøa tha
höông theá heä thöù ba
cuûa oâng, môû ra phong
keïo döøa vaø noùi vôùi
oâng raèng :” Ba aø,
teát naêm nay mình veà Beán
Tre moät chuyeán nghen ba”.
Toâi tha thieát muoán
oâng ñöôïc ñi laïi moät
laàn treân chuyeán baéc naøy,
baéc Raïch Mieãu.
Nguyeãn Troïng Tín