|
|
||
|
Gửi Đến Những Ai Đang Cảm Thấy
Cô Đơn
TENZIN GYATSO
Kết quả của một cuộc
thăm ḍ cho thấy: phần lớn mọi người
đang chịu cảnh sống cô đơn. Một phần
tư số người đă trưởng thành thú nhận,
trong ṿng hai tuần trước khi họ được
thăm ḍ ư kiến, họ đang trải qua thời gian thật
buồn tẻ một ḿnh. Cảm giác này ngày càng lớn dần
trong ngay cả những người c̣n rất trẻ…
Có hàng ngàn người qua lại
trong các thành phố, nhưng ít ai dành cho nhau một ánh mắt
thân thiện, tŕu mến. Mà nếu có ngước mắt nh́n nhau cũng
không tặng nhau một nụ cười nhỏ. Mọi
người đều có vẻ như “bận lắm”, “có
hẹn”, “không có thời giờ”… Trong xe
lửa, ngồi cạnh nhau hàng tiếng đồng hồ
mà không một lần mở môi nói chuyện cùng nhau. Đúng là điều bất thường.
Điều đó cho thấy con người đang tiến
gần đến sự cô đơn.
Tôi nghĩ, t́nh trạng cô
đơn này có thể đến từ hai nguyên nhân. Nguyên nhân thứ nhất là hiên
nay, dân số thế giới tăng quá nhanh. Khi xưa, dân số thế giới c̣n ít, h́nh như
mọi người có thói quen sống xích lại gần
nhau. Người cùng sống chung
trong một làng xóm xem nhau như người thân trong gia
đ́nh, và mọi người đều biết đến
nhau. Do điều kiện sống, nhu cầu phải
tương trợ, giúp đỡ nhau xem ra cần thiết
hơn. Lúc đó người dân quê tụ họp,
gặp gỡ nhau thường xuyên hơn. Họ cho
nhau mượn dụng cụ, máy móc và cùng chung
nhau thực hiện những việc nặng nhọc. Họ cùng nhau đi lễ chùa, cùng nhau cầu nguyện
… Vào những dịp như vậy, người ta có nhiều
cơ hội để chuyện tṛ cùng nhau hơn. Nay,
hàng triệu người đang chen lấn
nhau trong các thành phố lớn. Qua ánh mắt của
họ, ta có cảm tưởng như họ chỉ sống
để mà làm việc cho có tiền. Thực
tế mọi người ngày càng sống trong cạnh tranh
và chỉ biết đến làm lợi cho ḿnh. Các
phương tiện hiện đại phục vụ cho
cuộc sống đem đến cho chúng ta cảm tưởng
là chúng ta có thể sống tự lập, và chúng ta cũng
có cảm tưởng (xin nhấn mạnh đây là một
điều sai lầm lớn) là sự hiện diện của
người khác làm mất tự do và không cần thiết
đối với ḿnh. T́nh trạng này làm cho chúng ta phát triển
tính nghi ngờ, thờ ơ lạnh lùng đối với người khác, rồi từ đó
tự ḿnh đâm ra cảm thấy cô đơn.
Nguyên nhân thứ hai tạo cho chúng ta cảm
giác cô đơn, theo quan sát của tôi, là do xă hội tiến
hoá như ngày hôm nay khiến cho mọi người có quá
“nhiều việc” phải làm. Thế nên, nếu có chú ư đến
ai - ngay cả khi cần hỏi thăm một câu: “Có khoẻ
không?” - nhiều người có cảm tưởng
là ḿnh vừa đánh mất một vài giây đồng hồ
quư giá trong đời. Sau công việc, người ta lao đầu ngay vào các tờ nhật báo
để t́m kiếm thông tin …Gặp gỡ, thảo luận,
chuyện tṛ cùng bạn bè xem như là mất thời gian …
Thông thường, chúng ta
có nhiều người xóm giềng trong khu phố, và điều
không “tránh khỏi” là chúng ta “phải” gặp nhau, chào nhau,
tṛ chuyện cùng nhau. Không ít khi tṛ chuyện như vậy cũng tạo
nên chuyện bực ḿnh, dần dần chúng ta tránh gặp gỡ,
giao thiệp cùng nhau, rồi mỗi khi có ai nói ǵ đó th́
chúng ta lại phán cho họ một tiếng là muốn xâm nhập
vào đời tư của ḿnh.
Tất cả những
điều trên làm cho xă hội ngày nay ngày càng đánh mất
t́nh người và cuộc sống ngày càng hoạt động
như một cỗ máy vô tri.
Buổi sáng thức dậy, chúng ta lo đi làm việc, buổi
chiều băi sở, chúng ta lại lao ḿnh
vào trong hàng quán nào đó để t́m thú giải trí, và rồi
trở về nhà thật trễ; ngủ được
đôi ba tiếng đồng hồ. Sáng hôm sau thức dậy,
c̣n ngái ngủ, chúng ta lại lao đầu
vào công việc …
Một số lớn
người dân thành thị đang có lối sống như
vậy. Và khi chúng ta đă trở
thành bộ phận nhỏ trong cỗ máy vô tri này th́ chúng ta,
dù muốn hay không, cũng phải chạy theo
nó. Đến một lúc nào đó, chúng ta không c̣n chịu
đựng nổi cảnh “máy móc” này nữa, khi đó chúng
ta lại chạy trốn vào cảnh thờ ơ, lạnh
lùng …
Một khi tôi sống lẫn
với người dân trong một thành phố lớn, tôi
tin chắc, rồi tôi cũng sẽ có một phần nhỏ
cách sống giống như họ. Vâng, khi đó tôi không có sự lựa chọn
nào khác, và rồi tôi cũng sẽ đi t́m giải trí trong
những hàng quán…;đi về nhà thật
khuya; sang ngày mới lại “mắt nhắm mắt mở”
đi làm. Dần dần tôi cũng quen và xem đó là việc
b́nh thường, nhưng tôi không biết là tôi đang
rơi vào trạng thái cô đơn.
Điều tôi muốn nói
là, sau giờ tan sở, buổi chiều tới, bạn
đừng mất thời gian vào các thú “giải trí” hoang
đàng quá, bạn hăy đi ngay về nhà. Trong sự b́nh yên, bạn ăn
một bữa cơm, uống một tách trà trong không khí vui
vẻ với người thân; bạn hăy đọc một
cuốn sách hay; gác lại những công việc trong sở,
rồi nhẹ nhàng đi vào giấc ngủ; buổi sáng bạn
hăy thức dậy thật sớm. Nếu như bạn
đi làm với một tinh thần tươi sáng và vui vẻ
th́ tôi nghĩ, bạn sẽ thấy cuộc sống này có
nhiều thú vị.
Ai trong chúng ta cũng hiểu,
cảm giác cô đơn không mang lại lợi ích chi mà nhiều
khi c̣n khó chịu nữa.
Nhưng khó thay, có rất nhiều nguyên nhân gia đ́nh và xă hội
đang tạo ra cảm giác cô đơn này, nên chúng ta cần
sớm t́m hiểu để vượt qua nó. Gia đ́nh là
những tế bào căn bản của xă hội, nơi
cho ta niềm hạnh phúc, t́nh yêu và sự đùm bọc tŕu
mến.
Ngoài gia đ́nh, trường
học là nơi mà trẻ nhỏ được giáo dục,
giúp cho trẻ có được cảm giác thân t́nh, ấm
cúng. Có thế, khi lớn lên,
trẻ mới không cảm thấy xa lạ với người
khác, mới sẵn sàng tṛ chuyện với người
khác. Có thế, khi lớn lên, trẻ mới
đóng góp tạo nên bầu không khí cởi mở nhằm
làm giảm bớt những cảm giác cô đơn trong cuộc
sống.
TENZIN GYATSO