Vol. 8 4 / 2002

Do hoang Nghia phutavanthu@yahoo.com or nthihoang@aol.com

Chæ Laø Moät Coäi Caây

Ñoã Nghóa giôùi thieäu

Baïn chaúng caàn phaûi ñi vaøo röøng saâu nuùi thaåm hay hang ñoäng aâm u ñeå tìm kieám Giaùo Phaùp. Giaùo Phaùp naèm ngay ôû taâm baïn. Ngoân ngöõ cuûa Giaùo Phaùp laø kinh nghieäm. Giöûa kinh nghieäm tröïc tieáp vaø khaùi nieäm coù söï khaùc bieät lôùn lao. Ngöôøi naøo nhuùng tay vaøo nöôùc noùng ñeàu caûm thaáy noùng. Caûm giaùc noùng naày coù theå ñöôïc dieån taû qua nhieàu ngoân ngöû khaùc nhau. Cuõng vaäy, ngöôøi naøo quan saùt taâm cuõng ñeàu coù kinh nghieäm töông töï. Trình ñoä vaên hoaù, ñòa vò, ngoân ngöû chaúng aûnh höôûng gì ñeán kinh nghieäm naày. Neáu taâm moåi ngöôøi ñeàu ñaït ñeán chaân lyù thaâm dieäu, ñaït ñeán Giaùo Phaùp thì taát caû trôû thaønh ñaïi gia ñình, trôû thaønh cha meï, anh chò em cuûa nhau. Bôûi vì taát caû ñeàu neám höông vò tinh tuùy cuûa taâm. Höông vò tinh tuùy cuûa taâm thì ñeàu gioáng nhau. ---------- Ngöôøi ta thöôøng hoûi toâi veà caùch haønh thieân. Hoï hoûi “Khi ngoài thieàn, toâi chuaån bò taâm nhö theá naøo?” Khoâng coù gì ñaëc bieät caû. Taâm ôû ñaâu toâi vaån ñeå yeân ñaáy. Hoï laïi hoûi “Theá thì coù phaûi Achan Chah laø moät vò A La Haùn?” Toâi bieát ñaâu! Toâi gioáng nhu caây coå thuï ñaày laù, hoa vaø traùi, chim choùc tôùi aên vaø laøm toå trong caây. Nhöng caây thì khoâng bieát gì veà baûn thaân noù. Noù soáng theo caùch tö nhieân cuûa caây. Noù theá naøo thì noù laø nhö vaäy. Thieàn sö Achan Chah

Trong nhöõng chuyeán veà thaêm thaân nhaân, baïn beø beân California, toâi thöôøng coù caûm töôûng mình ñang veà thaêm nhaø, thaêm moät thaønh phoá maø maø caùc con toâi ñaõ goïi laø choân nhau caét ruùn. Moät laàn gheù thaêm ngoâi chuøa naày xin vaøi quyeån saùch môùi aán loaùt xong; thì laàn sau laïi gheù moät ngoâi chuøa khaùc leå Phaät vaø haønh trang trôû veà Seattle cuõng khoâng theå thieáu nhöõng quyeån saùch môùi. Quyeån saùch Chæ Laø Moät Coäi Caây (A Tree In A Forest) cuûa Thieàn sö Achan Chah ñöôïc Tyø kheo Khaùnh Hyû Traàn Minh Taøi chuyeån dòch raát giaûn dò, trong saùng. Ngaøi Achan Chah ñaõ duøng ví duï vaø söï so saùnh ñeå giuùp cho taâm tìm thaáy chaân lyù. Ngaøi so saùnh mình vôùi moät coäi caây trong röøng. Coäi caây chæ laø coäi caây vaø Achan Chah cuõng chæ laø Achan Chah thoâi, chaúng coù gì ñaëc bieät caû. Nhöng töø söï khoâng ñaëc bieät naày phaùt sinh ra söï hieåu bieát saâu xa veà chính mình vaø theá gian. Khoâng theå duøng ngoân ngöû ñeå dieån ñaït giaùo phaùp. Giaùo Phaùp töï hieån baøy trong töøng giaây phuùt, nhöng chæ khi naøo taâm TÓNH LAËNG ta môùi thaáu hieåu giaùo phaùp. Ngaøi Achan Chah coù khaû naêng bieán ñoåi Giaùo Phaùp voâ ngoân thaønh nhöõng ví duï töôi maùt, khoâi haøi yù nhò, thöôøng ñeå ñaùnh ñoäng vaøo choå linh dieäu nhaát cuûa traùi tim. Ñôøi soáng chaúng qua chæ laø nhöõng chieác laù ruïng vaø taâm chaüng khaùc naøo nhöõng doøng nöôùc chaûy.

Ñeå giôùi thieäu Chæ Laø Moät Coäi Caây vôùi ñoïc giaû cuûa ñaëc san Vietvodao, toâi xin trích ñaêng vaøi baøi Ví Duï, vaø nhöõng ñoïc giaõ naøo muoán coù quyeån saùch naày, coù theå lieân laïc veà ñòa chæ:

Mr. Traàn Minh Lôïi

918 South First street

San Jose, CA 95110

Khuùc goå

Neáu chuùng ta ñoán moät khuùc goã vaø thaû xuoáng doøng soâng, khuùc goã seõ theo doøng nöôùc troâi ñi. Neáu khuùc goã khoâng bò muïc hay bò taáp vaøo bôø, cuoái cuøng noù seõ troâi ra bieån. Cuõng vaäy, luyeän taâm baèng trung ñaïo maø khoâng ñeå dính maéc vaøo hai thaùi cöïc vui söôùng vaø ñau khoå thì cuoái cuøng seõ ñaït ñöôïc chaân bình an. Khuùc goå trong ví duï naøy laø taâm ta.

Con ñöôøng

Baát kyø ôû ñaâu ta cuõng phaûi coù thaùi ñoä töï nhieân vaø luoân luoân quaùn chieáu ñeå töï hieåu mình. Neáu hoaøi nghi phaùt sanh thì haõy ñeå noù ñeán vaø ñi töï nhieân. Khi coù moät taâm baát thieän phaùt sanh, quan saùt noù vaø ñeå noù töï ra ñi. Thaät laø giaûn dò, cöù xaû boû taát caû.

Cuõng gioáng nhö ñi treân moät con ñöôøng. Thænh thoaûng baïn gaëp chöôùng ngaïi. Khi gaëp phieàn naûo haõy quaùn saùt chuùng, cheá ngöï chuùng, roài xaõ boû ñeå chuùng töï ra ñi. Ñöøng nghæ töôûng ñeán nhöõng chöôùng ngaïi ñaõ qua, ñöøng lo aâu veà nhöõng chöôùng ngaïi chöa ñeán. Haõy soáng trong hieän taïi. Ñöøng quan taâm ñeán chieàu daøi cuûa con ñöôøng. Cuõng ñöøng nghæ veà caùi nôi seû ñeán. Moïi chuyeän ñeàu thay ñoåi. Nhöõng gì gaëp qua haûy xaõ boû. Cuoái cuøng taâm baïn seû ñaït ñöôïc traïng thaùi quaân bình. Baáy giôø daàu baïn ñang ngoài nhaém maét, hay ñang raûo böôùc trong phoá thò oàn aøo, taâm baïn vaån bình an, tónh laëng.

Söï tónh laëng cuûa doøng nöôùc

Baïn ñaõ töøng thaáy nöôùc löu chuyeån chöa? Baïn ñaõ töøng thaáy nöôùc laëng yeân chöa? Neáu taâm baïn bình an tónh laëng thì chaüng khaùc naøo nhö söï ñöùng yeân cuûa doøng nöùôùc löu chuyeån. Baïn ñaõ bao giôø thaáy söï tónh laëng cuûa doøng nöôùc ñang löu chuyeån chöa? Baïn chæ thaáy hoaëc laø nöôùc löu chuyeån, hoaïc laø nöôùc ñöùng yeân, chöù chöa thaáy söï ñöùng yeân cuûa nöôùc löu chuyeån phaûi khoâng? Khi taâm baïn bình yeân tónh laëng baïn coù theå khai trieån trí tueä. Luùc aáy taâm baïn cuõng gioáng nhö doøng nöôùc löu chuyeån ñöùng yeân. Haâu nhö noù tónh laëng nhöng noù ñang löu chuyeån. Bôûi theá toâi goïi noù laø “tònh chæ löu thuûy” nghóa laø nöôùc chaûy tónh laëng, trí tueä phaùt sinh töø ñaây.

Raén hoå mang

Hoaït ñoäng cuûa taâm coù theå ví nhö con raén hoå mang ñoäc haïi coù theå caén cheát ngöôøi. Neáu chuùng ta khoâng ñoäng chaïm gì ñeán raén thì raén töï nhieân ñi theo ñöôøng cuûa raén. Daàu cho raén coù ñoäc haïi ñeán ñaâu cuõng khoâng aên nhaèm gì ñeán ta. Neáu chuùng ta khoâng ñeán gaán raén hay ñuïng vaøo raén thì raén chaúng heà caén chuùng ta. Raén hoå mang hoaït ñoäng theo baûn naêng cuûa noù. Suï vieäc noù laø nhö vaäy. Neáu khoân ngoan baïn haûy ñeå raén töï nhieân, ñöøng ñeám xæa gì ñeán noù. Cuõng vaäy, haûy ñeå caùi khoâng toát ñi theo ñöôøng töï nhieân cuûa noù. Caùi toát cuõng theá, haûy ñeå maëc caùi toát ñi theo ñöôøng loái töï nhieân cuûa noù. Ñöøng naém giöû vaøo caùi thích hay caùi khoâng thích, gioáng nhö tröôøng hôïp khoâng ñuïng ñeán raén hoå mang vaäy. Ngöôøi thoâng minh trí tuïeâ seû coù thaùi ñoâ nhö vaäy ñoái vôùi moïi caûm xuùc daáy leân trong taâm mình; ñeå noù thuaän theo baûn chaát cuûa noù. Chuùng ta khoâng muoán caùi xaáu maø cuõng chaúng muoán caùi toát. Chuùng ta khoâng muoán naëng maø cuõng chaúng muoán nheï. Khoâng muoán haïnh phuùc maø cuõng chaúng muoán ñau khoå. Khi caùi “muoán” cuûa ta chaám döùt, söï bình an tónh laëng seû ñeán vôùi ta.

Home