Vol. 15 6/2003 3rd year edition

Editor-in-chief: Ñoã Hoaøng Nghóa phutavanthu@yahoo.com or nthihoang@aol.com

Please click to download VNIfonts if you cannot read this page. Then, click HERE and follow instructions to configure Web Browsers.

Best view with Internet Explorer.

Chuùt Taâm Tình gôûi veà Ñoaøn Gotama

Taëng cöïu ñoaøn sinh Gotama ñang cö truù khaép nôi treân theá giôùi

Phaûi hôn 30 naêm sau toâi môùi coù dòp nhìn laïi con ngöôøi “ñoaøn sinh gia ñình Phaät Töû “ cuûa mình qua chuyeán veà thaêm queâ höông Teát naêm 2003. Thôøi gian qua töôûng ñaõ choân vuøi nhöõng naêm thaùng ñaày aáp kyõ nieäm cuûa moât thôøi vöøa mang aùo traéng hoïc troø, aùo xanh truøng döông Vovinam vaø aùo lam cuûa ngöôøi Lieân ñoaøn phoù gia ñình Phaät töû Gotama, moät ñoaøn Phaät töû ñaàu tieân cuûa Phaät Giaùo Nguyeân Thuûy (Theravada) Vieät Nam.

Toâi cuõng nhö bao nhieâu ngöôøi xa queâ höông mang taâm traïng moät laàn ñi laø vónh bieät. Toâi boû queân sau löng khung trôøi moâng mô cuûa tuoåi hoïc troø, cuûa nhöõng cuoái tuaàn maøu aùo lam hieàn hoøa quyø trong chaùnh ñieän nghe Thaày thuyeát giaûng, nhöõng buoåi leã Thoï Ñaàu Ñaø treân chuøa Kyø Quang, roài ñeán nhöõng naêm hoïc traûi daøi kyõ nieäm taïi ñai hoïc Van Haïnh... Töøng trang saùch cuoäc ñôøi toâi töôûng mình ñaõ laõng queân. Nhöng moät laàn gaëp laïi baïn beø cuû, toâi chôït tìm thaáy toâi cuûa hôn ba thaäp nieân tröôùc. Toâi chôït caûm nhaän nieàm vui vaø söï thieát tha. Ñoaøn Gotama! Toâi ñaõ trôû veà! Toâi ñaõ coù giaây phuùt tuyeät vôøi thaáy mình treû laïi. Toâi hoøa nhaäp ñöôïc vôùi baïn beø. Toâi giöû ñöôïc taâm Ñaïo. Toâi tìm ra nhòp caàu noái hai bôø Thaùi Bình Döông, toâi ñöôïc Chö Taêng vaø baïn cuû chaáp nhaän : cöïu ñoaøn sinh Gotama !!!

Laøn gioù naøo thoang thoaûng laøm maùt dòu taâm hoàn. Böùc tranh cuoäc ñôøi toâi töï toâ ñieåm baèng nhieàu maøu saéc trong 38 naêm qua ñöôïc beø baïn xem laø ñoàng ñieäu. Toâi tieáp tuïc chuaån bò cho mình haønh trang ñôn giaûn nhaát, nheï nhaøng nhaát coù theå mang theo ñôøi ñôøi kieáp kieáp: Taâm Thieän Laønh.

Chuøa Phaùp Quang, 11 thaùng 7 naêm 1965

Leå khaùnh thaønh chuøa Tam Baûo, Myõ Tho

Caùm ôn chò em Baõy vaø Taùm ñaõ giuùp toâi lieân laïc vôùi ñoâi vôï choàng thaät deå meán Nguyeân & Thoõa. Anh chò ñaõ giuùp toâi thöïc hieän buoåi leå Trai Taêng treân chuøa Phaùp Quang vaø gaëp laïi ñoaøn sinh cuõ. Caùm ôn nhöõng ngöôøi Gotama thaân meán. Anh chò em khoâng coøn treû trung, khoâng coøn hoàn nhieân nhö thaäp nieân 60 xa xöa. Nhöng nuï cöôøi vaø aùnh maét ngaøy nay sao ñaàm thaám, hieàn hoøa khieán toâi caûm ñoäng. Chuùng ta cuøng trôï duyeân cho nhau “tu taâm söûa taùnh” haàu ruùt ngaén ñöôøng veà “taâm khoâng ñoàng Phaät Toå”.

Nhöõng ngaøy cuoái muøa Xuaân cuûa Seattle thaät tuyeät vôøi vôùi nhöõng laøn möa buïi xen trong tia naéng dòu daøng. Hoâm nay toâi ñöa hai nöû voõ sö Vovinam – Vieät Voõ Ñaïo ñeán töø California vaø Bình Döông, Vieät Nam ñi tham quan thaønh phoá ñöôïc meänh danh Thaønh Phoá Ngoïc Bích. Vovinam – Vieät Voõ Ñaïo hay ñoaøn Phaät Töû Gotama ñoái vôùi toâi khoâng coù laèn ranh. Chuû thuyeát Caùch Maïng Taâm Thaân cuûa moân phaùi daïy toâi kieän toaøn Taâm, Thaân; Chö Taêng ngaøy xöa cuõng truyeàn Tam Qui vaø Nguõ Giôùi cho ñoaøn sinh. Toâi ñeán vôùi Vovinam qua ngöôûng cöûa Voõ thuaät hoïc ñöôøng, toâi tham gia ñoaøn Gotama trong nhoùm ñoaøn sinh ñaàu tieân. Taát caû laø trôï duyeân cho toâi hoïc baøi hoïc cheá ngöï Thaân - Taâm.

Ñeâm nay baàu trôøi Seattle thaät trong vaø nhieàu sao laáp laùnh. Toâi xin gôûi taâm tình noàng aám naøy theo laøm gioù thoang thoaûng muøi höông hoa Sa La veà taän queâ nhaø. Baïn beø thaân meán cuûa toâi ôi, chuùng ta cuøng daãn daét nhau an truù ñôøi ñôøi Thaân Taâm An Laïc.

Seattle, 24 thaùng 5, 2003

Ñoã Hoaøng Nghóa

------------------------------------------------------------------------------------

Nghóa thaân ! Ñaây laø baøi baùo cuûa Giaùo Hoäi Taêng Giaø Nguyeân Thuûy Vieät Nam kyû nieäm Muøa Phaät Ñaûn naêm 1974 do Ñoaøn Gotama vieát trong ñoù coù baøi vieát cuûa Nghóa. Anh Chò ñaùnh maùy laïi cho Nghóa xem nha.

Nguyeân & Thoõa

PHIEÁM LUAÄN NHAÂN NGAØY PHAÄT ÑAÛN

Muøa Phaät Ñaûn ñang veà trong loøng ngöôøi, trong caây coû laù hoa, trong yù nghóa thieâng lieâng vaø huyeàn dòu nhaát.

Töøng ñoaøn ngöôøi laàn löôït ñeán chuøa möøng ngaøy ñaûn sanh cuûa ñaáng Cha Laønh. Bao nhieâu taâm hoàn ñang höôùng thieän, bao nhieâu lôøi nguyeän caàu hoaø bình, an laïc ñang cuoän theo khoùi traàm quyeän vaøo khoâng trung. Ñaây chính laø luùc ta thaáy roõ moïi ñoaøn theå toân giaùo ñang ñoùng goùp nhieàu vaøo tieán trình xaõ hoäi .

Tieán trình xaõ hoäi hoùa laø tieán trình xuyeân qua ñoù con ngöôøi hoïc hoûi vaø haáp thuï nhöõng khuoân maãu, taùc phong, ñònh cheá vaên hoùa ñeå thích öùng vôùi ngöôøi chung quanh trong moâi tröôøng mình ñang soáng. Nhöõng ñoøan theå ñoùng goùp caên baûn vaøo tieán trình xaõ hoäi hoùa laø : gia ñình , giaùo duïc , toân giaùo , kinh teá , chính trò vaø giaûi trí. Sau ñaây, ta thöû tìm hieåu taïi sao ñoaøn theå gia ñình laïi ñöôïc xeáp haøng ñaàu trong 6 ñoaøn theå .

Tröôùc heát ta phaûi coâng nhaän ñoaøn theå gia ñình laø moät giaù trò xaõ hoäi chung. Veà dieån trình nhaäp taâm laø dieån trình xuyeân qua caù nhaân hoïc hoûi cuûa nhöõng ngöôøi chung quanh ñeå bieán nhöõng yù töôûng, nhöõng khuoân maãu taùc phong cuûa xaõ hoäi hoïc hay trieát hoïc ñeàu phaûi nhìn nhaän laø tuoåi thô deå haáp thuï nhaát nhö 1 ñöùa treû soáng trong gia ñình coù giaùo duïc seõ ñöôïc daïy doã nhöõng ñieàu hay leõ phaûi, loøng nhaân aùi, töø thieän vaø khi lôùn leân laø ngöôøi coâng daân toát cho xaõ hoäi.

Ngoaøi gia ñình con ngöôøi coøn ñöôïc giaùo duïc qua tröôøng hoïc, qua moïi ngöôøi maø caù nhaân giao tieáp vôùi caù nhaân ñaõ vaø ñang ñöôïc xaõ hoäi hoaù moät caùch aâm thaàm maõnh lieät. ÔÛ ñaây chuùng ta khoâng baøn theâm nhieàu veà nhöõng cung caùch leäch chieàu hay tieán trình ngoøai leà maø caù nhaân khoâng thích öùng vôùi nhöõng moâi tröôøng xaõ hoäi thoâng thöôøng. Ngaøy xöa, giaùo duïc ñaõ ñöôïc hieåu theo quan nieäm töông ñoái heïp hoøi veà daïy vaø hoïc, nghóa laø caù nhaân ñöôïc giaùo duïc moät chieàu töø thaày giaùo, vaø seõ maát daàn theo thôøi gian.

Ngaøy nay neàn giaùo duïc môùi aùp duïng cho söï hoïc vaø haønh ñeå môû roäng kieán thöùc. Ngöôøi hoïc coù theå vöøa hoïc vöøa laøm. Caù nhaân coù theå hoïc hoûi taát caû moïi ngöôøi ñeå tö töôûng theâm ña dieän vaø ngöôøi hoïc sinh seõ theå hieän ñuùng moät ngöôøi hoïc sinh cuï theå vaø sau khi rôøi tröôøng hoïc ñeå tìm soáng trong xaõ hoäi, ngöôøi hoïc sinh caûm thaáy khoâng laïc loõng vì ñöôïc giaùo duïc thuaàn thuïc.

Khi con ngöôøi caøng bon chen , tranh danh ñoaït lôïi nhieàu chöøng naøo, thì sau nhöõng luùc doàn daäp aáy con ngöôøi caøng nhaän chaân boùng maùt cuûa toân giaùo laø bình an nhaát, thaùnh thieän nhaát. Trong baát cöù xaõ hoäi naøo ñoaøn theå toân giaùo luoân luoân mang nhöõng taùc phong qui chieáu cho moïi ngöôøi tö töôûng bi hyû xaõ, hay thuyeát luaân hoài cuûa Phaät giaùo ñaõ giaùn tieáp ñoùng goùp vaøo söï an ninh cuûa xaõ hoäi, duø chæ laø nhöõng quy ñieàu aån taøng nhöng noù aûnh höôûng saâu xa vaøo loøng con ngöôøi söï minh thò cuûa luaät phaùp beân trong ñoaøn theå toân giaùo, Phaät töû . Ñaây laø moät ñoaøn theå quy chieáu coù ñaëc tính mang ñeán nhöõng khuoân maãu taùc phong aûnh höôûng saâu xa cho ngöôøi chung quanh. Haõy nhìn caùc Phaät töû ñang ca haùt quay quaàn beân caên leàu caém traïi, sao chuùng ta khoâng tìm nhöõng vui töôi thoaûi maùi nhö caùc Phaät töû naøy? Naøo ta haõy deïp ñi nhöõng phieàn toaùi trong loøng maø hoøa hoàn vaøo tieáng haùt nhòp ca. Ñaáy laø ta ñöôïc xaõ hoäi hoaù qua ñoøan theå quy chieáu naøy roài.

Trong phaïm vi nhoû heïp cuûa baøi phieám luaän naøy, toâi khoâng muoán baøn xa theâm veà ñoaøn kinh teá , chính trò vaø dòch vuï, maø toâi muoán daønh phaàn coøn laïi ñeå tìm hieåu qua nhöõng sinh hoaït xaõ hoäi .

Ñieàu ñaùng möøng laø song song vôùi nhöõng coâng taùc xaõ hoäi cuûa chính phuû , ñoøan theå Phaät giaùo cuûa chuùng ta coù nhöõng cuoäc ñoùng goùp ñaùng keå trong vieäc haøn gaén veát thöông chieán tranh cuûa xaõ hoäi Vieät Nam. Nhöõng coâng taùc cöùu trôï ñoàng baøo naïn nhaân chieán cuoäc, naïn ñoùi keùm ôû mieàn Trung laø nhöõng vieäc raát ñaùng ca ngôïi. Duø vaät chaát khoâng theå thoûa maõn heát nhöõng nhu yeáu nhöng treân phöông dieän tinh thaàn, noù ñaõ noùi leân ñöôïc söï lieân keát giöõa ngöôøi vôùi ngöôøi , giöõa nhöõng Phaät töû vaø ngöôøi baát haïnh. Sau nhöõng laàn ñöôïc ñi thaêm vieáng caùc cô sôû töø thieän Phaät giaùo, toâi ñaõ voâ cuøng caûm ñoäng vaø sung söôùng vì söï ñoùng goùp tích cöïc. Toâi ñaõ nhìn taän maét nhöõng ni sö giaø nua nhöng vaãn coøn chaêm soùc treû moà coâi, caùc ni coâ xanh xao yeáu ñuoái nhöng vaãn thu doïn töøng taám chaên, manh aùo cho caùc em, nhöõng vò aáy ñaõ hy sinh tuoåi treû, söùc khoûe cuûa theå chaát vaø traûi ra ñaày tình thöông cao quí ñuøm boïc, chaêm soùc nhöõng ñaùm treû baát haïnh maø leõ ra chuùng seõ khoâng baát haïnh neáu cuoäc chieán tranh vì chuû nghóa naøy chaám döùt. Coù ñeán taän nôi vaø nhìn taän maét ta môùi thaáy yù nghóa cuûa tình ngöôøi, ta môùi nhaän roõ caâu ñònh nghóa: con ngöôøi xaõ hoäi laø con ngöôøi coù lyù tính, coù khuynh höôùng keát hôïp vôùi nhöõng ngöôøi chung quanh.

Baïn haõy cuøng chuùng toâi vaøo caùc traïi tî naïn. Ñaây Vónh Linh vôùi loái vaøo xa hun huùt. Kìa, nhöõng noùc traïi loá nhoá döôùi chaân nuùi. Hoï seõ sinh soáng baèng caùch naøo ñaây? Hoï khaùc naøo thieåu soá chuûng toäc, ñöôïc sinh ra ñeå chòu nhöõng thua keùm trong xaõ hoäi. Ngoâi chuøa Tras saùt bieân giôùi Vieät Mieân cuû kyû, haøng ngaøn ngöôøi ñang ngoài chung quanh vò sö Truï Trì nghe baùo caùo tình hình cöùu trôï nhaän ñöôïc, Vò sö khaùc naøo laø thaàn linh cöùu khoå cho moïi ngöôøi. Phaät giaùo ñaõ chia xeõ nhöõng ñau thöông cuûa quaàn chuùng vaø Phaät giaùo cuõng laø nôi nöông töïa cuûa keû khoâng nhaø.

Sau nhöõng buoåi ñi thaêm vieáng taän nhöõng traïi ñònh cö xa xoâi vaø nhöõng buoåi toái ngoài nhìn baàu trôøi laáp laùnh sao toâi töï hoûi ñaát nöôùc mình ñang loang lôõ daáu veát chieán tranh, daân toäc mình ñang laàm than cô cöïc, thì nhöõng ngöôøi treû coù quyeàn nhìn sao mô moäng : “ coù 1 vì sao rôi ruïng treân vai toâi “? hay chuùng ta phaûi cuøng nhau ra söùc kieán taïo queâ höông baèng ñoâi tay vaø khoái oùc? Toâi mô öôùc moät ngaøy khoâng xa, queâ höông Vieät Nam seõ laø moät daõy giang sôn thoáng nhaát trong thanh bình. Cho vaønh khaên tang seõ khoâng coøn quaán voäi leân maùi toùc ngöôøi vôï treû cuøng ñöùa con thô vaø Phaät giaùo seõ ñoùng goùp vaøo söï bieán chuyeån xaõ hoäi vôùi chieàu höôùng ñi leân.…

Muøa Phaät Ñaûn 2518

Hoaøng thò Nghóa

Home