|
|
||
|
Vol. 12
12/ 2002 |
2nd
year edition |
|
|
||
Please click
to download VNIfonts if you cannot read this page. Then, click HERE and follow
instructions to configure Web
Browsers. Best view with Internet Explorer.
ÑÔØI
THÔM NHÖ NGOÏN ÑOÀI AÅM
Haø Thuùc Sinh
Nhöng bao giôø chaøng ñi? Maø trôøi ôi laøm sao chaøng ñi ñöôïc
luùc naøy, giöõa khi trong hoï ngoaøi laøng ñang chaïy ñua vôùi thôøi gian ñeå
kòp ra baùo xuaân. Chaøng laøm baùo ngaøy, ñieàu aáy
coù nghóa coøn baän quaù nuoâi con moïn. Baøi vôû cho soá xuaân haïn
choùt laø 15 thaùng 12, hoâm nay ñaõ 11 maø baøi veà chöa ñuû ñeå saép ñaày hai
phaàn ba caùi muïc luïc, ñaõ theá baïn beø ñaâu ñaâu cuõng reùo goïi.
"Möôøi laêm naøy maø chöa coù baøi moa theûo toa ñaáy!" moät teân
baïn ñuøa dai goïi doaï daãm. "Trôøi
ôi, anh höùa cho em caùi truyeän vaøo ñaàu thaùng, nay 11 roài." "Baän quaù caäu ôi, tha cho toâi soáng vôùi!" "Í ñaâu ñöôïc anh (xuoáng gioïng), em höùa vôùi thaèng cha chuû
nhieäm roài, chaéc nhö baép, trôøi ôi khoâng coù laø anh haïi ñôøi em!"
Moät oâng baïn yû mình ôû nöôùc khaùc, heùt qua ñieän thoaïi,
"Baøi naèm heát roài, boä aáp dzôï toái ngaøy sao maø khoâng göûi tieáp
qua, cha noäi?" "Meät quaù oâng ôi, cho toâi
oám ít kyø ñi!" "Í thieät chôi ñoù cha?
Ñöøng thooïc leùc anh em nghe, hoång cöôøi ñaâu nghe!"
"Boá ôi!" "Gì?"
"Long distance kyø naøy noù caûnh caùo ñoù boá?" "Sao?"
"Noù baûo coøn hai traêm nôï khoâng traû 22 noù caét,
boá nhôù kyù traû." "ÖØ, seõ traû."
Laïi moät ñöùa khaùc. "Boá
ôi!" "Haû?" "Baùc
Kieân goïi baûo caùi gì thì cuoái tuaàn naøy boá cuõng raùn saép xeáp ñi hoïp,
chuyeän laäp quyõ cöùu trôï quan troïng laém." "Baän
cheát cha cheát meï ñaây, hoïp gì!" Vaø vôï
chaøng, "Anh aø, thaùng naøy göûi quaø veà beân nhaø, deficit naëng, giôø
laøm sao coù tieàn mua saém bieáu xeùn Giaùng Sinh ñaây." "Trôøi ôi thì em lo laáy, sao caùi gì cuõng anh vaäy."
"Í trôøi, boä em veõ ra tieàn ñöôïc haû?" "Theá chöù boä anh ñaùnh cöôùp nhaø baêng ñöôïc haû?"
Cuoái naêm chaøng ñieân ngöôøi. Nhôù ban chieàu ngoài ngoaøi quaùn caø pheâ,
chaøng ñaõ noùi öôùc sao ñaàu thaäp nieân naøy mình seõ thoaûi maùi hôn, hieåu theo caùi nghóa töông ñoái, so vôùi thaäp nieân tröôùc. Baïn
chaøng ñaõ la leân, "Ô hay sao laïi töông ñoái, chöù boä cuoái thaäp nieân
tröôùc oâng khoâng ñang ngoài gôõ lòch trong tuø coäng saûn ñaáy ö?" Chaøng thaáy mình bò keâ moät caùi tuû ñöùng ngay mieäng, nhöng
höõu lyù quaù, ñaønh cöôøi. Chaøng laïi nhôù caùch
ñaây hai ñeâm, nhaân aên cöôùi con gaùi moät ngöôøi baïn, chaøng ngaãu höùng
noùi maáy caâu vôùi baïn, "Ñöøng queân möôøi laêm naêm nöõa oâng seõ baûy
möôi, seõ vaøo haïng coå lai hy." Caâu noùi deø ñaâu laøm caû baøn
röôïu laëng ñi trong giaây laâu, gioáng caùi chaøy ñaùnh quaù baïo vaøo chieác
chuoâng lôùn gaây moät aâm thanh khoâng tao nhaõ, khieán laém ngöôøi baáy laâu
töôûng laø ñaõ an cö laïc nghieäp, boãng thaáy mình chöa veà tôùi nhaø, coøn
lang thang treân ñöôøng maø trôøi laïi saép toái. Chaøng veà
nhôù laïi caâu mình noùi caû ñeâm maát nguû. Xöa nay
coù bao giôø chaøng löu taâm ñeán chuyeän tuoåi taùc, ñaâu maø phuï nöõ ñeán
theá, nhöng sao caùi tieáng chuoâng voâ tình ñaùnh leân moät laàn trong böõa
tieäc cöù vang voïng maõi. Chaøng keùm baïn daêm tuoåi, vaø nhö theá,
trôøi ôi, chaøng töôûng töôïng chæ theâm moät thôøi gian ngoùt ngheùt khoaûng
töø baûy möôi laêm ñeán nay, moät thôøi gian boùng caâu qua cöûa, chaøng seõ
laø moät kî maõ ngaõ ngöïa, seõ khoâng coøn söùc göôïng ñöùng leân, seõ phaûi
than laïi caùi caâu cuûa Thaønh Caùt Tö Haõn "Ta giaø roài sao!" AÁy nhöng döôøng nhö vaán ñeà chính khoâng naèm choã ñoù, maø naèm
ôû moät choã naøo ñeán hoâm nay chaøng vaãn chöa tìm ra. Chaøng mang maùng moät caûm giaùc baát oån, xoùt xa vaø ñoâi luùc
coù maøu tuyeät voïng. Nhöng ngheà baùo vaøo khoaûng
thôøi gian naøy khoâng cho caùi taâm hoàn ña caûm cuûa chaøng soáng laâu, soáng
maïnh. Côn buoàn nhö côn baõo, gheù ñaùnh te
tua moät traän roài boû ñi, keä, maøy muoán ra sao maëc maøy. Noù maëc chaøng,
vaø chaøng loàm coàm boø daäy, chaïy maûi mieát vôùi maùy typesetting, vôùi
baøn lay-out, vôùi nhöõng cuù ñieän thoaïi, vôùi thôøi söï, vaø vôùi moái lo
ngay ngaùy veà moïi vaán ñeà.
Nhöng theá naøo naêm nay chaøng cuõng phaûi ñi xa moät chuyeán, ñi
baát cöù ñaâu.
Chaøng phaûi ñi, ñi nhö moät cuoäc du xuaân, moät loät boû.
Ít nhaát muøa xuaân naøy chaøng phaûi xa nhaø, xa nhöõng caùi hoaù ñôn, xa maùy
ñaùnh chöõ, xa tieáng ñieän thoaïi, xa hoäi hoïp, xa coäng ñoàng, xa caùi
tieáng chuoâng voâ tình maø thoâ baïo vaø xa caû tieáng thôû daøi cuûa oâng
Thaønh Caùt Tö Haõn. Theá naøo cuõng moät phen chaøng boû taát caû laïi, quaêng
heát sang beân, thoaûi maùi nhö caäu beù boû baùo neùm caû moät theá giôùi
noùng boûng vaøo moät goùc heø, roài ñaïp xe ñi, roài
thoåi saùo mieäng. Ngöôøi voõ só gioûi khoâng ñaùnh moät
traän ñeå cheát, anh coøn phaûi ñaùnh nhieàu traän; vaø nhö theá, thaáy nguy
ñeán nôi anh coù quyeàn quaêng khaên. Cuoäc ñôøi
thuoäc veà keû coøn soáng. Chaøng muoán soáng vaø
chaøng phaûi ñi xa, khoâng theå naán naù theâm nôi thaønh phoá coù caùi sinh
hoaït ñaùng ngaïi naøy. Theá laø trong khoái oùc ña ñoan cuûa chaøng
caøng tieán daàn cuoái naêm caøng nhö muoán thu heïp
laïi nhieàu vaán ñeà. Muoán nghæ ngôi ñuùng hôn.
Chaøng muoán ñöôïc ñi xa moät chuyeán, nhöng khoâng haún gioáng maáy naêm ñaàu
môùi qua Myõ, coøn aên trôï caáp xaõ hoäi, coøn ñöôïc nhöõng phöông xa noàng
nhieät ñoùn ñeán, noùi, haùt, haøn huyeân nhöõng chuyeän thöông taâm ôû queâ
nhaø; chaøng muoán ñöôïc ñeán moät nôi naøo ñoù maø khoâng phaûi ôû nhaø ai
nhöng ôû löõ ñieám, ngaøy ngaøy loäi boä ñi xem nhöõng laêng taåm, nhöõng coû
caây, nhöõng soâng nöôùc vaø nuùi non. Chaøng seõ tí toaùy
laøm moät baøi thô tình ñaàu tieân trong ñôøi göûi veà cho vôï.
Hay laø
mình trôû laïi UÙc? Khoâng, khoâng ñöôïc. ÔÛ ñaáy gaùi mình ña tình quaù, maø chaøng thì töï bieát mình ñaõ
ñeán luùc phaûi laøm göông toát cho ñaùm con saép tôùi tuoåi ra ñôøi.
Meät roài, chaøng khoâng muoán gioáng vaøi anh baïn vaên kia,
nhieàu chuyeän quaù chæ caáy theâm toùc baïc treân ñaàu.
Hay
mình sang Nhaät, sang Nam Haøn hoaëc Thaùi Lan? Khoâng, sang maáy nöôùc naøy deã bò mang tieáng laém. Tuaàn
tröôùc moät baø baïn ñeán chôi ñaõ ñöa cho vôï chaøng xem moät baøi baùo noùi
veà Thaùi Lan, coù chaïy aûnh moät loâ caùc chò ñaøn
baø giô cao nhöõng bieåu ngöõ "

Great
Wall,
Hay laø
mình sang Trung coäng? Ñoïc baùo moät anh baïn beân Taây, thaáy anh ta töôøng
thuaät chi li chuyeán ñi Trung coäng maø baét meâ, duø moät anh baïn khaùc xem
taám aûnh chuïp anh chuû baùo naèm ngaû ngheán treân böùc tröôøng thaønh, khoù
chòu ñöa ra lôøi pheâ phaùn, "Khinh ñoäc giaû ñeán theá laø cuøng,"
duø chaøng vaãn thaáy ôû caùi khoe khoang cuûa anh ta vaãn coù caùi gì thi vò.
Cöù töôûng töôïng ñöôïc leo leân böùc tröôøng thaønh, traûi tôø baùo naèm vaét
chaân chöõ nguõ, chi li nhôù ñeán thôøi hoaøng kim cuûa hoï Taàn, roài laéng
nghe döôùi chaân töôøng tieáng reo hoø vang daäy cuûa rôï Hung Noâ, tieáng voù
ngöïa, tieáng göôm giaùo, tieáng cuûa tuyù ngoaï sa tröôøng quaân maïc tieáu, coå
lai chinh chieán kyû nhaân hoài thì ñaõ laø thuù vò laém. OÂi moät cuoán söû ly
kyø traûi döôùi löng ta! OÀ nhöng maø khoâng ñöôïc, chaøng
chôït nhôù. Anh baïn kia döôøng nhö sang ñoù
vaøo muøa heø, baây giôø cho daãu tieát xuaân nhöng haún thôøi khí mieàn ñoù
chaúng toát tí naøo cho caên beänh yeáu phoåi cuûa chaøng. Ñaõ
theá, laõo luaät sö B. ñaõ khoâng moät laàn keå chaøng nghe söï truïc traëc
cuûa con trai laõo ñaáy sao. Laõo noùi, "Boãng
döng moät saùng noù keâu thaèng nhoû nhaø mình leân vaên phoøng giaùm ñoác,
baûo ngaøy mai maøy phaûi rôøi khoûi khu naøy, xuoáng khu döôùi. Thaèng
con moa saùu naêm kyõ sö, raát chaïy vieäc, töï döng voâ côù bò haï taàng coâng
taùc caùu quaù beøn khieáu naïi. Caâu giaûi ñaùp sau ñoù laø, ‘Chuaån möùc an ninh cuûa anh khoâng coøn baûo ñaûm.’ ‘Sao,
taïi sao?’ ‘AØ, boá anh thöôøng ñi Trung coäng chôi.
Khoâng ai baûo oâng aáy laø giaùn ñieäp, nhöng...’ Theá laø
quyùt laøm cam chòu. Toa thaáy caùi cô quan noù coù
laùo khoâng cô chöù!" Chaøng chaúng maøng chuyeän cô quan NASA coù
laùo hay khoâng, nhöng caâu chuyeän cuûa laõo luaät sö caøng giuùp chaøng theâm
lyù do khoâng bao giôø boû tieàn ñi du lòch caùc nöôùc coäng saûn. Chi vaäy? Boä theá giôùi heát caûnh ñeïp
roài sao? Boä maùu ngöôøi nôi Thieân An Moân
chöa ñuû tanh sao? Chaøng khoâng muoán trong ñôøi coù moät
cuoäc ñi chôi thieät thoøi töø caûm giaùc thieät thoøi ñi nhö theá.
Hay laø
chaøng laøm moät chuyeán AÂu du? Tieát Xuaân beân ñoù cuõng laïnh,
nhöng neàn vaên minh ñaãy ñaø cuûa AÂu chaâu khoâng thieáu maùy söôûi. Chaøng seõ xuoáng vuøng Orlean ñi thaêm moïi ngoõ ngaùch cuûa caùi
thaønh phoá coù tieáng laø thaønh phoá cuûa laâu ñaøi naøy. Raát coù
theå chaøng laïi trôû ngöôïc leân Paris, chaúng phaûi ñeå chui gaàm caàu laøm
moät anh clochard rôûm nhö giaác mô dôû dang cuûa vaøi anh thi só Mít lai Taây,
cuõng chaúng ñeå lang thang treân ñaïi loä Champ-EÙliseùe nhieàu phaân choù,
maø seõ gheù ñeán phaàn moä cuûa ngöôøi Victor Hugo ñeå thaàm thì vôùi cuï
raèng, "Cuï maø coøn soáng, cuï sang chôi nöôùc toâi moät chuyeán thì
phaûi bieát, cöù maø vieát ñöôïc pho saùch baèng naêm baèng möôøi Les
Miseùrables."
Chaøng seõ khoâng naán naù ôû Phaùp laâu. Bieán coá
ñoâng AÂu haù khoâng ñuû laø moät haáp löïc gheâ gôùm ñoái vôùi chaøng sao?
Chaøng seõ ñeán Baù Linh, coù theå baèng maùy bay maø cuõng coù theå baèng xe löûa, vaø nhaát ñònh seõ thaêm böùc töôøng ñaõ môû ngoû
vaøo moät sôùm xuaân. Chaøng seõ ñoùn moät coâ gaùi ñaàu tieân töø phía ñoâng
Ñöùc thoaûi maùi, töôi vui böôùc sang phaàn ñaát taây Ñöùc -- thaønh quaû cuûa
mo&aauml;t yù chí ñaáu tranh laâu daøi chaúng cuûa rieâng ai, maø laø cuûa
caû coäng ñoàng AÂu chaâu muoán phaù ñi böùc töôøng nhö phaù söï sai laàm cuûa
moät Yalta lòch söû, ñaõ dìm caû ñoâng AÂu vaøo vöïc saâu coäng saûn maø ñoâng
Baù Linh môùi nhö moät baøn tay vöøa ngoi leân ñöôïc vuøng aùnh saùng -- Chaøng
seõ oâm la&aaacute;y coâ gaùi vaø haân hoan noùi, "Claudia, möøng cho
em!"
Nöôùc
Ñöùc coù thaàn chieán tranh, coù aâm nhaïc, coù trieát hoïc vaø coù neàn vaên
minh cô khí nhöng thöïc phaåm xuaát saéc döôøng nhö chæ coù bia
vaø xuùc xích. Laøm sao chaøng coù theå ôû laâu moät nôi chæ coù bia vaø xuùc xích, vaû beân Myõ thieáu gioáng gì bia vaø
xuùc xích Ñöùc nhaäp caûng. Chaøng muoán ñeán YÙ.
Chaøng muoán thaêm caùi neàn kieán truùc cuûa gaïch vaø ngoùi ñoû, muoán nhìn
laàn ñaàu vaø laàn cuoái ngoïn thaùp Pisa ngoaøi 700 tuoåi tröôùc khi noù ñoå
xuoáng, hoaøn toaøn trôû veà vôùi caùt buïi coù theå tröôùc khi chaám döùt theá
kyû naøy. Chaéc laø chaøng cuõng chaúng gheù caùi colosseum
nôi thaønh

Vatican - Sistine Chapel
Maø chaøng thì voán yeâu moïi veû ñeïp traàn theá, nhaát laø vaøo
caùi khoaûng thôøi gian saép Teát ta ôû
Nhöng neáu khoâng neân aên maõi moät moùn ngon ñeå moùn aáy coøn
ngon, thì laøm sao chaøng coù theå chieâm ngaém maõi nhöõng caûnh ñeïp nôi ñaây
maø caûnh aáy vaãn tieáp tuïc coøn ñeïp? Ñaõ ngoùt ngheùt möôøi xuaân
chaøng soáng choán naøy. Naêm nay chaøng döï truø moät
chuyeán ñi xa ñeå cöùu chaøng ñang coù trieäu chöùng luùn saâu vaøo caùi caûnh,
caùi ngöôøi, caùi vaät ñaõ nhuoám maøu uû eâ. Chaøng
muoán ôû moät nôi xa naøo ñoù, nghe thaáy lôøi chuùc Teát ñeïp ñeõ cuûa vôï con
qua oáng ñieän thoaïi.
Khi
phaùt haønh xong maáy ngaøn soá baùo xuaân chaøng te
tua nhö Duran bò Sugar Ray ñaäp ñoøn thuø. Nhöng maõi ñeán
luùc aáy chaøng môùi roõ khoâng phaûi moät voõ só caàm baèng mình thua maø ñaõ
coù theå thoaûi maùi quaêng khaên. Chaøng veà nhaø uoáng moät lon bia, ngoài coi moät ñoaïn phim "Tom and Jerry." Maáy ñöùa lôùn caän Teát meï cho nghæ hoïc. Ñöùa lau chaân neán, ñöùa chuøi phím döông caàm, ñöùa queùt buïi
vaø maïng nheän.
Thoát nhieân chaøng nhôù ñeán Janice, ñeán daùng maùt meû vaø deã
thöông cuûa coâ ta. Coâ laø moät nhaø giaùo, laïi coù chaân trong
hoäi thô "California Poets in the Schools." Maáy hoâm tröôùc
Janice gheù chôi taëng chaøng moät tuyeån taäp thô do coâ thöïc hieän. Tuyeån
taäp mang caùi teân hay hay: "World Winds" -- "Gioù Boán
Phöông." Caùc taùc giaû ñoùng goùp thô laø nhöõng hoïc sinh ñang theo hoïc taïi caùc tröôøng trung hoïc ñeä nhaát vaø ñeä nhò
caáp taïi
Baøi
thô coù töïa "The Skin of a Woman" nhö sau:
Beige
is the skin of a beautiful woman
It
feels like the life of a rose
It
looks like open land
and
smells like wet hills.
Baøi thô ngaén maø noùi ñöôïc nhieàu. Chaøng ñaõ
ngaån ngô töï hoûi sao moät thieáu nieân möôøi laêm möôøi saùu laïi laøm ñöôïc
nhöõng lôøi thô ñeïp, laõng maïn vaø soáng nhö theá. Beân caïnh baøi thô
phôi phôùi cuûa caäu beù Meã di daân, ñi töø moät vuøng ñaát coù töï do coù côm
aùo ñeán moät vuøng ñaát khaùc nhieàu töï do vaø côm aùo hôn, laø baøi thô cuûa
moät thieáu nieân tò naïn Vieät Nam. Caäu naøy vieát gì?
Ñaây laø moät ñoaïn trong baøi thô "My House Was in the Countryside"
cuûa em Traàn Ñaïo:
... Under
my pillow was a new shirt
that
I had once worn during New Year’s Festival
I
looked at my room again
The
tears were falling on my cheek
I laid
down and wondered
"What
does my future hold?"...
Ñoù coù phaûi laø thô cuûa nhöõng ñöùa treû khoâng coù tuoåi thô? Theá giôùi
tröôùc maét em cuõng u aùm y nhö theá giôùi cuûa chaøng. Cuõng chæ coù
moät caên nhaø trong dó vaõng, nhöõng böùc tranh nheän baùm, coù caên beáp
noàng muøi caù khoâ vaø boà hoùng, coù caùi röông cuûa boá meï chöùa nhöõng
ñieàu aån maät. Thô nhö laø chöùng töø buoàn thaûm cuûa keû
nhaän laõnh moät gia taøi khoâng nhö yù. Thô chæ ñaày nhöõng chaùn
chöôøng, nhöõng daáu hoûi what does my future hold? Thô khoâng coù söï soáng
ngon ô, khoâng coù caùi nhìn tôùi töông lai ñaèm thaém nhö it looks like open
land; and smells like wet hills.
Baát giaùc chaøng thaáy traàn gian seõ khoâng coøn nôi chaïy troán. Chaøng nghó ñaõ tôùi luùc phaûi
laøm cho muøa xuaân ñeïp leân trong trong taâm hoàn luõ con chaøng, taâm hoàn
nhöõng Traàn Ñaïo.
Moät
ñöùa lôùn baät hoûi:
"Boá khoâng söûa soaïn ñi xa naêm nay sao boá?"
"Khoâng."
"Sao theá boá?"
"Seõ ñi chôi caû nhaø.
"Thaät haû boá?"
"Chöù sao. Boá seõ ñem caû nhaø ñi xem nhöõng
caûnh ñeïp nhaát nôi vuøng ñaát mình ñaõ soáng nhöõng naêm qua. Boá seõ
giaûi ñaùp nhöõng thaéc maéc cuûa caùc con baèng söï hieåu bieát chaân thaønh
cuûa boá. Boá seõ noùi veà queâ höông, veà laøng nöôùc, veà
nhöõng mieáng ngon, noùi taát caû trong muøa xuaân naøy. Dö tieàn, boá
seõ mua cho caùc con moät giaøn maùy ñieän toaùn."
Nhöõng
ñöùa lôùn laëng leõ laéng nghe vaø laøm tieáp coâng vieäc cuûa chuùng, nhöng
thaèng uùt thì nhaûy caø töng sung söôùng. Chaøng oâm con vaøo loøng maø nöôùc
maét boãng daâng leân. Chaøng hoân vaøo coå noù, noùi thaàm
vôùi noù nhö noùi vôùi chính mình, "Beù ôi boá môùi baïc nöûa ñaàu, nhöng
chaúng bieát boá coù coøn dòp chöõa laïi ñöôïc nhöõng thaát baïi dó vaõng cuûa
theá heä boá khoâng. Nhöng treân heát ñaát nöôùc luoân caàn nhöõng töông
lai ñeïp cuûa caùc con, maø töông lai khoâng ñeán vôùi nhöõng taâm hoàn ñaày
boà hoùng ngaøy qua, chæ ñeán vôùi nhöõng taâm hoàn bieát nhìn hieän taïi thôm
nhö nhöõng ngoïn ñoài aåm."
Gioù xuaân thoåi maùt sau heø. Khi khoâng maø chaøng ngaây
ngaây. Roài chaøng thiu thiu nguû khi luõ nhoû ñaõ keùo nhau ra chôi
ngoaøi vöôøn coû.
Sau giaác nguû ngaén chaøng thaáy nhö söùc löïc hoài phuïc
trong töøng gaân maùu. Baát giaùc chaøng vui vui.
Chaøng nhôù trong côn thieáp nguû hình nhö coù luùc chaøng
ñaõ mô thaáy mình vieát ñöôïc moät taùc phaåm ñeïp.