Vol. 11 10/ 2002	2^nd year edition
Editor-in-chief: Ñoã Hoaøng Nghóa phutavanthu@yahoo.com or nthihoang@aol.com

Hoa Lư

Thái Nhật Lĩnh sưu tầm

Ðối với hầu hết những ai học qua lịch sử Việt Nam đều biết đến địa danh này. Ðối với nhiều môn sinh trong Môn Phái (MP) Vovinam-Việt Võ Ðạo, cái tên Hoa Lư đã được đặt cho những trung tâm huấn luyện đào tạo môn sinh suốt từ thập niên 60 tại Việt Nam, và ngày nay tại nhiều nơi trên thế giới. Ðối với MP, võ đường Hoa Lư ở những thập niên trước đã là một nơi đào tạo ra nhiều huấn luyện viên và võ sư tâm huyết cho MP mà chúng tôi, những môn sinh đời sau đã được các bậc thày, đàn anh và đàn chị kể cho nghe rất nhiều về kỷ niệm của họ đối với võ đường Hoa Lư. Gắn liền với Hoa Lư của MP Vovinam là hai cái tên của hai người Thày có công rất lớn đối với sự phát triển của MP Vovinam - Cố Võ Sư Trần Huy Phong và Cố Võ Sư Phùng Mạnh Hoàng (tiểu sử của hai thày đã được Võ Sư Niên Trưởng Phan Quỳnh sưu tầm và phổ biến rộng rãi – xem tại vovinam.com hoặc các tài liệu cũ).

Ngược dòng thời gian về với thế kỷ thứ 10 của Việt Nam, các bạn sẽ không thể nào không cảm nhận được tầm mức quan trọng của thành trì Hoa Lư nổi bậc hẵn lên trước tiến trình lịch sử dân tộc.

Hoa Lư gắn liền với sự ra đời, sự trưởng thành và những truyền thuyết hào hùng của một bậc anh hùng dân tộc – Ðinh Bộ Lĩnh, về sau trở nên Ðinh Tiên Hoàng Ðế.

Ông là người đã có công thống nhất đất nước dẹp loạn 12 Sứ Quân, đưa dân tộc trong một thời gian rất ngắn đến chổ phú cường độc lập có thể tự vệ chống ngoại xâm với một cái tên rất ngạo nghễ: “Ðại Cồ Việt.” Và thành Hoa Lư, kinh đô của Ông, đã là một hậu cứ vững chắc để Ông đạt được đại nghiệp - chống ngoại xâm, lưu lại tiếng thơm muôn đời trong lòng dân tộc.

Theo các tài liệu sử ký địa lý, thì Hoa Lư nay nằm trong quận Ninh Bình, tỉnh Hoa Lư, miền Bắc Việt Nam. Khi lựa chọn cứ điểm này làm kinh đô, Ðinh Tiên Hoàng Ðế đồng thời đã lợi dụng địa thế phòng thủ thiên nhiên kiên cố với những dải núi làm bình phong và những đường thủy đạo – sông ngòi vây quanh rất tiện cho việc tiến thoái cho quân lính và quân cụ.

Về hướng Bắc của kinh đô Hoa Lư là sông Hoàng Long; con sông này gắng liền với truyền kỳ về Ðinh Bộ Lĩnh thuở còn ấu thơ dựng cờ lau tập trận với anh em. Trong một lúc cao hứng vì đánh thắng được trận giả, Ðinh Bộ Lĩnh giết đi con trâu của cậu mình để khao bạn. Cậu ông giận lắm tìm ông để trừng phạt. Ông chạy đến bờ sông thì theo truyền thuyết có một con rồng vàng hiện ra cứu giải, nên sau này đặt tên sông ấy là Hoàng Long, nối liền với hai con sông sẵn có là sông Lãng và sông Bội.

Một nhánh của Hoàng Long chảy theo sông Bội đổ vào Ðộng Hoa Lư – căn cứ địa đầu tiên của Ðinh Tiên Hoàng (tỉnh Gia Viển) và xuyên đến Hòa Bình. Cùng với sông Lãng, sông Bội, Hoàng Long tạo thành một hệ thống thủy lộ chằn chịt nối liền với các vùng đất khác của miền Bắc. Vì vậy, vào thế kỷ thứ 10, giao thông bằng thủy lộ hết sức quan trọng, không những đối với binh bị mà còn đối với đời sống kinh tế và văn hóa của dân tộc ta. Nắm được thủy lộ thì bước tiến của quân đội sẽ dể dàng hơn và giúp đưa đến thắng lợi trên chiến trường. Không những chỉ ở Việt Nam, các đế quốc lớn trong lịch sử thế giới cũng đã chứng minh một cách hùng hồn rằng, tiềm năng thủy chiến gắng liến với sự lớn mạnh và bành trướng của các đế quốc đó.

Hướng Nam của Hoa Lư được núi Ngự Trấn Sơn Phong làm một tường thành kiên cố. Hướng Tây của thành Hoa Lư được sự che chở của dải núi Trường Yên.

Với những địa thế phòng thủ vững như bàn thạch chiếm ngự bốn hướng, đồng thời lại được hệ thống thủy lộ qui mô, Ðinh Tiên Hoàng đã dần dần chiêu lãm nhân tài, gầy dựng thế lực và đánh bại 12 Sứ Quân để thống nhất đất nước. Vì vậy, chọn Hoa Lư làm kinh đô cho triều đại của mình, Ðinh Tiên Hoàng đã cho chúng ta thấy ngài thấy được một cách rất thực tế tầm mức chiến lược quan trọng của Hoa Lư đối với việc đối phó với kẻ thù phương Bắc, lúc nào cũng dòm ngó đợi cơ hội xâm chiếm Ðại Cồ Việt.

Năm 980, Ðinh Tiên Hoàng mất. Thái Hậu Dương Vân Nga - trước đối đầu với cái chết của chồng, lại phải chịu tang con trai, thái tử Ðinh Liễn bị ám sát, sau phải đối phó với nhà Tống chuẩn bị rầm rộ kéo quân sang xâm chiếm Việt Nam, đã nhường ngôi lại cho Thập Ðạo Tướng Quân Lê Hoàn, lấy hiệu là Lê Ðại Hành, chấm dứt triều đại nhà Ðinh ngắn ngũi, bắt đầu triều đại Tiền Lê. Vua Lê Ðại Hành tiếp tục đóng đô tại Hoa Lư, thống lãnh toàn quân đánh tan đội quân nhà Tống tại sông Bạch Ðằng vào năm 981 … Cho đến nay, đền thờ Ðinh Tiên Hoàng Ðế và vua Lê Ðại Hành tại cố đô Hoa Lư vẫn còn nghi ngút khói hương của con cháu ngày nay vẫn còn nhớ đến công ơn của hai vị vua có công với đất nước.

Graphics & References:

Vietmedia.com, terragalleria.com

Ðại Việt Sử Ký

Việt Sử Toàn Thư

Home