|
|
||
|
C̣n
một hoàng tử nhà Nguyễn ở đất Tây Đô
Theo TIN
NHANH VIỆT NAM (Ngày 4 tháng 1
năm 2004)
Năm nay đă 82
tuổi, ông Nguyễn Phước Vĩnh Giu, con vua Thành
Thái, em của vua Duy Tân, cùng trên 20 con cháu vẫn sống
trong căn nhà rộng 63 m2 tại hẻm 166 Phan Đ́nh
Phùng, thành phố Cần Thơ. Hơn 55 năm sống
giữa ḷng Tây Đô, nhưng chẳng mấy ai biết ông
là hoàng tử.
Ngày 22/3/1922, 6 năm sau khi
vua Thành Thái và hoàng tộc bị lưu đày sang
đảo Réunion, thuộc địa của Pháp, nằm
ngoài khơi Ấn Độ Dương, hoàng tử Vĩnh
Giu đă chào đời. Cả hoàng gia sống quần
tụ trên con đường Saint Denis mà đến năm
1992, chính quyền Pháp đặt tên là đại lộ
Hoàng tử Vĩnh San - Duy Tân. Có một chuyện xảy ra
vào năm 1942 mà những người trong hoàng gia bị
lưu đày đều khó có thể quên: chính quyền
đảo tổ chức đua ngựa. Tất cả có 8
nài, nhưng ḍng tộc vua An Nam có đến 3 nài là Vĩnh
Chương, Vĩnh Khôi và Duy Tân, c̣n lại là người
Pháp. Sau lệnh xuất kích, cả ba nài Việt Nam
đều dẫn đầu và giành hết giải
thưởng.
Ông Giu nhớ lại:
"Khi đó, tôi 20 tuổi. Ngồi cạnh thị
trưởng Saint Dennis, tôi nghe rơ mồn một câu vua cha
Thành Thái nói với ông ta: Việt Nam đă thắng Pháp
rồi". Đă vậy, anh Duy Tân từ ḿnh ngựa
nhảy xuống c̣n nói thêm với cha Thành Thái, nhưng
cố t́nh cho thị trưởng nghe: Không phải riêng
ǵ gia đ́nh ta mà cả dân tộc Việt Nam đang
thắng Pháp". Thị trưởng nghe và giận tím
người. Duy Tân sau đó xin gia nhập quân đội
sang châu Âu đánh phát xít. Ông đă t́m gặp tướng De
Gaulle để tŕnh bày quan điểm nước Pháp nên
trả lại độc lập cho Việt Nam. Ngày
25/12/1945, ông bị tử nạn máy bay.
Năm 1947, chính quyền
Pháp cho vua cha Thành Thái cùng hoàng tộc trở về Việt
Nam. Vua Thành Thái vẫn bị giam lỏng ở Sài G̣n,
Vũng Tàu, không được phép ra Huế. C̣n cánh hoàng
tử mỗi người phân tán một nơi. Riêng
Vĩnh Giu sau thời gian bị Pháp quản thúc ở
Vũng Tàu, năm 1949, ông được đưa về
Cần Thơ làm trong ngành công chính, đi xây dựng cầu
đường.
Những ngày đầu sau
khi miền Nam hoàn toàn giải phóng, không có việc làm, ông Giu
phải sống nhờ người em bên vợ. Ngày ngày,
ông bơi xuồng qua sông Cần Thơ, len lỏi khắp
địa bàn Hưng Phú, t́m mua những chiếc xe
đạp cũ về sửa chữa lại, bán kiếm
tiền nuôi vợ và bầy con. Ông kể: "Biết tôi
vất vả, có người cùng hoàng tộc gửi thư
về xin bảo lănh cả gia đ́nh sang Mỹ, nhưng
tôi dứt khoát không đi. Trước đó, Chính phủ
Pháp cũng có văn bản gửi sang cho phép chúng tôi
trở về đảo Réunion bất cứ lúc nào,
nhưng tôi cũng đă từ chối!". Ông giải
thích lư do từ chối: "Đơn giản, tôi là
người Việt Nam".
Hoàng tử Vĩnh Giu có 7
người con, 6 trai, 1 gái. Con trai trưởng là Nguyễn
Phước Bảo Bồi. Người được
học nhiều nhất là con gái thứ hai Công Tôn Nữ
Thanh Các. Trước năm 1975, chị đang là sinh viên
Văn khoa, nhưng rồi chuyện học dở dang và
giờ đi làm phụ bếp. Người con thứ ba,
anh Nguyễn Phước Bảo Thọ, mưu sinh bằng
nghề xe ôm. Anh kế của Thọ là Nguyễn
Phước Bảo Cao cũng chạy xe ôm tận quê
vợ ở Đà Lạt. Kế đến anh Nguyễn
Phước Bảo Lộc giờ làm bảo vệ cho xí
nghiệp nhựa tư nhân tại Cần Thơ. Nguyễn
Phước Bảo Hoàng đang thất nghiệp. Con trai út
là Nguyễn Phước Bảo Tài, sau khi hoàn thành nghĩa
vụ quân sự về, lập gia đ́nh, nhưng v́ anh
túng thiếu quá nên vợ đă bỏ. Giờ đây anh
đi làm phụ hồ. Cả gia đ́nh cùng nghèo khó nên ông
Giu chỉ thu xếp về Huế giỗ vua cha, vua anh
được 3 lần.
Ảnh ông
Nguyễn Phước Vĩnh Giu
Ông Giu cho hay, liên tục 3
tháng qua, ông bị chứng mất ngủ và ho nhiều.
Cuộc sống của ông giờ trông cậy vào khoản
tiền 200.000 đồng/tháng của một người giấu
tên ở TP HCM và đặc biệt là sự cưu mang
của những người đồng hương
Huế xa xứ. "Chắc chẳng bao lâu nữa, tôi
cũng phải đi theo cha và anh tôi", ông nói. Nh́n lên hàng
chục tấm ảnh vua cha Thành Thái, vua anh Duy Tân treo trên
bức tường cũ, ông rơm rớm nước
mắt. Có lẽ ngoài những tấm h́nh này, di vật giá
trị nhất c̣n lại của gia đ́nh ông là chiếc
đôn gỗ đen bóng, được bọc giấy
cẩn thận để cạnh đầu giường.
Vĩnh Giu cho biết: "Tôi mang nó từ đảo Réunion
về. Nó đă có trên 200 tuổi. Mấy lần cần
tiền lo cho đứa cháu đi học, tôi gạ bán,
nhưng chẳng ai mua".