|
|
||
|
Hoa Xuân
ngày Tết
Nhân dân ta
rất thích hoa. Tết đến, mâm cỗ ngày Tết có
thể không to, không có gị, nem, ninh mọc, nhưng nhất
định phải mua được vài loài hoa cắm
lọ. Cũng chỉ mua được vài loài thôi, không
thể mua hết các loài hoa, v́ trên hành tinh chúng ta có
đến vài chục vạn loài hoa và tổ tiên ta ngày
xưa cũng chỉ quen trồng vài chục loài.
Người chơi hoa sành
thường cho mai đi với cúc đại đoá vàng.
Cúc là loài hoa đẹp "vẻ đẹp trong muôn
vẻ đẹp", bền, h́nh dáng phong phú, có loại
hoa đơn, có loại hoa kép, cánh cúc nhiều mà không
rối, không xô đẩy nhau, cành dài và cứng, lá xanh
tươi, nhiều màu sắc nhất, cũng như
nhiều chủng loại nhất trong các loài hoa. Nào là cúc
châu sa, đầm hồng, hạc linh, hoàng long trào, hoàng kim
tháp, bạch thọ mi, hoàng yến, vạn thọ, kim
tiền... Đó là tên gọi cổ, tên chữ, c̣n dân gian
th́ vẫn quen gọi nôm na bằng h́nh dáng và màu sắc
của hoa: cúc vàng to, cúc vàng nhỏ, cúc vàng cụp, cúc
tiền chinh, cúc trắng, cúc đỏ, cúc tía, cúc hoa cà, cúc
mâm xôi, cúc gấm, cúc móng rồng, cúc chỉ...
Chơi cúc có nhiều cách:
cắm lọ để bàn, trồng chậu đặt
đôn sứ, trong pḥng hoặc dưới mái hiên, cạnh
lồng chim, bể cá. Hay nhất là trồng từng khóm
trong vườn cảnh, cho hoa nở giữa sương
xuân, gợi nguồn thi hứng cho khách làng thơ. Loại
cúc nhỏ phơi khô (cúc trắng hoặc vàng) c̣n dùng
để làm vị thuốc hoặc ướp chè.
Những nơi thờ cúng trang
nghiêm, ông cha ta dùng hoa huệ v́ hoa huệ nói lên sự khiêm
tốn, biết giữ ǵn sự trong trắng của tâm
hồn. Hoa c̣n có tên "Văn hương ngọc".
Các bậc túc nho yêu thích mẫu
đơn "thiên hương quốc sắc". Bông hoa
đầy đặn, đỏ au như đĩa xôi
gấc bầy trên bàn thờ lấy lộc ngày xuân.
Bạn trẻ ưu thích hoa
hồng "Hoa t́nh yêu". Cây hoa hồng tên khoa học là
Những người cầu
kỳ th́ chọn nguyệt quế "Hoàng hậu các loài
hoa", đỗ quyên "Tây Thi trong muôn loài hoa",
sơn trà "cao sang, phú quư"... nhưng chú ư nhất
vẫn là hoa thuỷ tiên "những nàng tiên kiều
diễm", củ thuỷ tiên khá đắt nên không
phải ai cũng dám chơi. Trồng củ vào trấu
tưới nước th́ hoa, lá sẽ mọc thẳng
tự nhiên. Nhưng cái thú chơi thuỷ tiên là ở
chỗ khéo gọt, tỉa. Dùng dao trổ sắc cắt
khía làm cho lá phải uốn lượn theo ư muốn, làm cho
củ thành hành con phượng, con lân, con rùa. Củ gọt
tỉa được đặt trong các cốc loe
miệng có chân chỉ dùng riêng để bầy thuỷ
tiên. Lại phải điều khiển hăm chậm lại
hoặc thúc cho nở sớm để ra hoa đúng vào ngày
mồng 1 Tết, mà hoa chỉ nở hàm tiếu thôi -
nghĩa là nở hé như mỉm cười mới
đẹp.
Tết đến, nhà có
nhiều tiền th́ vác về một cây đào đánh
cả gốc "hoa của ước mơ và hy
vọng". Gia đ́nh trung lưu th́ chọn một cành đào
xinh xinh, nụ c̣n đang nhú, đem về cắm lọ
lộc b́nh. Người túng thiếu cũng gắng
kiếm bằng được một bó hoa viôlét rẻ
tiền, hoặc mấy bông "đồng tiền"
đơn, thậm chí có khi chỉ có hai cành hoa giấy
về cắm vào hai b́nh hoa gỗ trên bàn thờ cho có không
khí ngày tết. Người nhiều tiền lại kén
chọn hoa lay ơn màu trắng "hoa cao sang kiêu hănh",
vài chục bông cắm trong lọ pha lê trong suốt
đặt trên bàn phủ khăn trắng muốt, như
muốn độc chiếm hương sắc của
Tiết xuân!
Cùng họ với đào c̣n có
mai, Hà Nội có giống mai trắng đẹp, chơi mai
phải chọn thế cây phóng túng, cành thoáng, thân gày mà hoa
to. Một gốc mai già, dáng cằn cỗi, bỗng nảy
chồi vút lên một nhánh cao dài là cây quư, gọi là
điềm "Lăo mai sinh trường cán". Làng Đông
Mỹ, huyện Thanh Tŕ, Hà Nội lại có giống mai
đặc biệt, hoa cũng như quả đều
từng đôi một, gọi là "song mai". Quả
song mai to, thịt thơm, được coi là thứ
quả quư ngày Tết.
Dáng mày râu hiên ngang, mong nhiều
thành đạt có hoa thược dược, trong sạch
như hoa mai, ước mơ như hoa đào đỏ,
chân thật là đoá cúc vạn thọ.
Hoa là biểu tượng cho cái
đẹp. Mỗi loài hoa điều có ngôn ngữ riêng. Cúc
tương trưng cho nếp sống khiêm tốn,
điềm đạm cho người giàu tâm hồn,
"phú quư ḷng hơn phú quư danh" (Nguyễn Trăi). Mẫu
đơn là vua hoa, hoa phú quư. Đào đầm ấm khi
dương xuân. Lan được gọi là
"vương giả hương", thanh nhă, không phàm
tục. Trà mi, hải đường, nụ lớn hoa to,
cánh dầy mà hương kín đáo, biểu tượng cho
sự đầy đặn, phúc hậu... Hoa hướng
dương luôn luôn hướng về mặt trời,
tượng trưng cho sự thuỷ chung son sắt. Hoa
phù dung chúm chím, nhưng ít người chơi v́ phù dung có
nghĩa là hồng nhan bạc mệnh(!?). Hoa quỳnh
chỉ nở vào nửa đêm, có chuyện cổ tích
rất dài về loài hoa này, đó là cuộc đời
đau khổ của một cô gái, ngă trước mùa xuân...
Xuân đến, Tết về,
trong giao tiếp người ta thường tặng hoa cho
nhau. Nhưng phải tặng hoa ǵ với đối
tượng nào? Đừng tặng thuỷ tiên cho bạn
trai v́ "anh chàng thuỷ tiên" chỉ biết ḿnh, không
yêu ai ngoài bản thân. Hăy tặng hoa trắng cho các cô thanh
nữ, tặng hoa màu (trừ hoa hồng) những cô ở
tuổi 40 hay đă có chồng. Hoa tươi một
loại, đồng màu, đang chớm nở là lịch
sự.
Các bạn trẻ làm công tác
đối ngoại - đặc biệt là người Âu
thường tặng hoa theo số lẻ. Ví dụ: Mua 10
bông hoa về gửi tặng người thương 9
bông, giành lại một bông cho hạnh phúc của riêng ḿnh,
như tục cau lại quả của người
Việt
Khi cắm hoa nên cắm số
lẻ: 3, 5, 7... có bông cao, bông giữa, bông thấp (thiên,
trung, địa). Nếu có 10 bông, 9 bông cắm thấp c̣n
một bông cao thẳng lên, đó là tượng trưng
của niềm tin và tất thắng.
Từ xa xưa cho đến
nay và mai sau, hoa vào thơ, vào văn, vào giấc mơ
tuổi già, con trẻ, vào hạnh phúc của tuổi thanh
xuân trăng tṛn lẻ... Thú chơi hoa - đặc biệt
khi xuân về đă tạo thành một phong tục tao nhă lâu
đời của nhân dân ta. Hoa xuân làm tăng thêm vẻ
đẹp không khí đầm ấm, hạnh phúc của
mỗi gia đ́nh, một nhu cầu không thể thiếu
được. Hoa xuân thêm thắm đời xuân...
(Trích
töø Internet)