Vol. 8 4 / 2002

Do hoang Nghia phutavanthu@yahoo.com or nthihoang@aol.com

Please download VNIfonts if you cannot read this page. Best view with Internet Explorer.

VEÀ NHÖÕNG KEÛ SÓ TRONG VOVINAM

(Tieáp theo)

OÂng trieäu phuù moân sinh toâi ñeà caäp tôùi trong baøi tröôùc khoâng phaûi ñôïi cho ñeán khi oâng thaày qua môùi loø moø tìm ñeán ñöùng haàu. Töø naêm 1975, môi ñeán traïi tò naïn oâng ñaõ môû voõ ñöôøng, truyeàn baù VOVINAM, hai möôi baûy naêm qua, oâng ñaõ vaø ñang tieáp hôi cho nhieàu anh em ñi truyeàn baù VOVINAM. OÂng ñoùng goùp trong aâm thaàm, khoâng khoe khoang neân ít ngöôøi bieát ñeán. Naêm ngoaùi toâi coøn thaáy oâng maëc voõ phuïc ñi chaám thi, tieáp tay vôùi anh em. 

Naêm 1981 toâi gaëp oâng, oâng ñi ñoâi giaøy ñen ñaõ sôøn raùch, chaïy chieác Toyota cuõng ñaõ sôøn raùch nhieàu choã. Ngaøy ñoù oâng coøn ngheøo. OÂng khoe vôùi toâi: “Ñoâi giaøy haù moàm naøy toâi nhaët ñöôïc trong traïi tò naïn ñaây, xem cuõ vaäy chöù mang thoaûi maùi laém”. Veà chieác Toyota, oâng noùi: “Chieác xe naøy noù cöù nhö ngöôøi ta aáy, laâu laâu noù laïi oám, oám xong vaøi ngaøy laïi khoûi.” 

Naêm ñoù, sau khi nghe toâi trình baøy lôøi thaày Nguyeãn Vaên Thö, anh em quyeát ñònh môû lôùp daïy voõ, khoâng coù quí thaày ôû treân cao laõnh ñaïo thì lieân laïc haøng ngang, yeåm trôï nhau laøm vieäc, tôùi ñaâu hay tôùi ñoù. Chieác xe boø eäch cuûa oâng chôû anh Döông Vieát Huøng vaø toâi ñi tôùi ñi lui lo vieäc môû voõ ñöôøng. Coù khi phaûi giao haøng cho khaùch, oâng vaùc luoân thuøng haøng boû vaøo xe, moät coâng hai ba vieäc, vöøa ñi giao haøng vöøa noùi chuyeän moân phaùi. Coù ñeâm veà khuya, oâng vaø anh Huøng ngoài phía tröôùc luaän baøn chuyeän ñôøi, toâi naèm khoanh troøn treân baêng sau maø nguû, nguû meâ meät trong tieáng khua aàm ó cuûa chieác xe giaø gaàn baèng tuoåi mình. Ngaøy ñoù vaäy maø vui, bình yeân hôn! 

Chieác xe buïi ñôøi cuûa oâng cuõng töøng chôû moät “keû só” coù tieáng noùi quoác teá cuûa VOVINAM: giaùo sö Hoaøng Ñöùc Phi Phan (Phan Hoaøng). 

Naêm ñoù giaùo sö Phan Hoaøng ñi voøng quanh theá giôùi. Sau khi thaêm giaùo sö Phan Quyønh ôû San Diego, oâng gheù quaän Orange, California. Chieác xe ngheøo cuûa oâng baïn giaø voán ñaõ coù anh Döông Vieát Huøng vaø toâi laø khaùch thöôøng tröïc, baây giôø laïi coù theâm giaùo sö Phan Hoaøng. 

Trong maáy böõa côm ñaïm baïc taïi nhaø oâng, chuùng toâi hoûi thaêm giaùo sö Phan Hoaøng veà söï ñuïng chaïm giöõa oâng vôùi voõ sö Nguyeãn Vaên Nhaøn ôû Ñöùc quoác. Ñaõ bieát veà caùc thö töø qua laïi raát gay gaét giöõa hai oâng, chuùng toâi hoûi, vaø chôø nghe oâng haèn hoïc ñaû kích “phía beân kia”. Traùi vôùi söï döï ñoaùn cuûa chuùng toâi, giaùo sö Phan Hoaøng keå chuyeän raát nhu hoøa, khoâng ñaû kích ai, cuõng chaû heà khoe toát veà mình. Naêm ñoù Vieät Voõ Ñaïo coøn hai nhoùm: moät nhoùm maëc voõ phuïc maàu xanh nöôùc bieån, moät nhoùm maëc voõ phuïc ñen. Giaùo sö Phan Hoaøng khoâng ñeà caäp tröïc tieáp, nhöng chuùng toâi hieåu oâng muoán chuùng toâi maëc voõ phuïc ñen, laøm vieäc vôùi oâng. 

Xanh hay ñen ñoái vôùi toâi chæ laø beà ngoaøi, toâi ñaõ khoâng xem caùi maàu cuûa boä voõ phuïc laø quan troïng, caùi tinh thaàn ñoaøn keát thoáng nhaát phaùt trieån môùi laø quan troïng. Nhöng thaät tình maø noùi, laên loän bao nhieâu naêm treân saân taäp voõ, chuùng toâi ñaõ quen vôùi boä voõ phuïc xanh; hoài coøn nhoû ôû trong nöôùc coù nhieàu khi ñaäp nhau vôùi du ñaõng u ñaàu chaûy maùu cuõng vì beânh vöïc cho maàu aùo xanh.  

Trong ñôøi tha höông vaát vaû, khi buoàn ngöôøi ta hay nghó veà queâ höông, queâ höông gaén lieàn vôùi nhöõng kyû nieäm eâm ñeàm, no aám cuõ. Moät trong nhieàu ñoäng löïc thuùc ñaåy ngöôøi moân sinh VOVINAM böôùc ra môû lôùp daïy voõ laø vì caùi tình caûm saâu kín ñoái vôùi maàu aùo, ñoái vôi sinh hoaït cuõ; ñi sinh hoaït ñeå maëc laïi maàu aùo xöa, ñeå tìm thaáy tình anh chò em nhö xöa, thaáy nhö coøn trong ñaát cuõ. Giaùo sö Phan Hoaøng xa queâ höông ñaõ laâu, oâng khoâng hieåu ñöôïc ñieàu naøy neân ñaõ thaát baïi. Trong caùc buoåi noùi chuyeän cuûa oâng vôùi anh em ôû California, toâi thöôøng chæ laëng im nghe chuyeän, caùc anh em giaø hôn goùp chuyeän; taát caû ñeàu raát leã ñoä, khoan hoøa; nhöng moãi khi giaùo sö Hoaøng ñeà caäp ñeán chuyeän moân phaùi laø anh em ñeàu noùi laûng qua chuyeän khaùc. 

Töø California, oâng Phan Hoaøng qua AÙ Chaâu, ñi moät voøng theá giôùi roài trôû laïi California, tröôùc khi veà Phaùp. Ngaøy oâng trôû laïi California, trong buoåi côm chieàu vôùi maáy anh em, oâng trieäu phuù keå treân hoûi: “Anh ñi moät voøng theá giôùi, gaëp nhieàu anh em VOVINAM, thaáy moïi ngöôøi ra sao?” Giaùo sö Hoaøng buoâng thoõng moät caâu: “Cuõng nhö noùi chuyeän vôùi maáy chuù, chæ gaëp toaøn voâ chieâu”, caû baøn cöôøi heå haû, khoâng ai giaän hôøn traùch moùc chi ai. 

Moät ngöôøi trong nhoùm hoûi: “Veà chuyeán naày, bao giôø thì anh sang chôi, thaêm anh em nöõa?” OÂng noùi tænh bô: “Chaû bieát nöõa. Xin ñöôïc noù cho ñi laø moät chuyeän khoù, moi tuùi noù laáy hai traêm baïc mua caùi veù maùy bay coøn khoù gaáp traêm laàn...” Chuùng toâi cöôøi to. “Noù” ñaây laø baø vôï ngöôøi Ñan Maïch cuûa oâng. 

Tröôùc ngaøy giaùo sö Hoaøng leân maùy bay veà Phaùp, anh Döông Vieát Huøng vaø toâi ñöa oâng ñi Disneyland. Nhìn thaáy ôû Myõ ñi ñaâu cuõng thaáy quaûng caùo Coca Cola, oâng noùi: “Tuïi noù quaûng caùo hay thaät, laøm cho moïi ngöôøi khi khaùt laø nghó ñeán Coca Cola, baây giôø laøm sao cho moïi ngöôøi khi khaùt laø nghó ñeán ly chanh muoái?” OÂng hoûi toâi, toâi chæ cöôøi tröø; nhöng thaáy chaïnh loøng. Maáy chuïc naêm laøm daân Phaùp, coù vôï ngöôøi Ñan Maïch, coù “chair” (giaùo sö) trong ñaïi hoïc Phaùp, vaäy maø coøn nhôù ly chanh muoái hay sao? Toâi thaáy chuùt tình töï queâ höông nhö ngoïn löûa, coøn aâm æ chaùy noùng trong taâm hoàn oâng.

Thaát baïi trong vieäc moân phaùi, giaùo sö Phan Hoaøng laúng laëng ruùt lui. Möôøi maáy naêm qua khoâng coøn nghe tieáng oâng. Hình nhö oâng boû VOVINAM Vieät Voõ Ñaïo, laäp moät moân phaùi khaùc. Maáy naêm tröôùc nghe noùi oâng ñeán daïy hoïc ôû Canada.

Toâi goïi Tieán Só Phan Hoaøng laø “keû só”, oâng coù caùi duõng vaø loøng töï troïng cuûa keû só. OÂng cuõng töï tin ôû khaû naêng mình, daùm böôùc ra xaây döïng söï nghieäp rieâng, khoâng cöù ôû ñoù maø caàu döïa vaøo caùi tieáng VOVINAM. OÂng hôn raát nhieàu ngöôøi, döïa vaøo VOVINAM ñeå möu caàu danh vò rieâng tö; muoán ñöa sinh hoaït ñi theo yù rieâng mình, ñi vaøo con ñöôøng khaùc vôùi con ñöôøng coá höõu cuûa VOVINAM, nhöng khoâng daùm taùch rôøi khoûi ba chöõ VOVINAM. 

Trong VOVINAM, cuõng nhö trong xaõ hoäi Vieät Nam, toâi tin coøn nhieàu, raát nhieàu “keû só”.  

Coù ngöôøi thö hoûi toâi: “Coøn thaày Trònh Ngoïc Minh thì sao, thaày Leâ Coâng Danh thì sao, vaø thaày..., vaø thaày... thì sao?” Thaày Trònh Ngoïc Minh ñaõ qua ñôøi, nhieàu ngöôøi thaày khaùc coøn taïi theá. Toâi laø moân sinh haøng haäu boái, chöa töøng gaëp qua quí thaày, khoâng bieát gì nhieàu veà quí thaày, neân chöa daùm vieát veà hoï. 

Ngoaøi ra, khoâng nhaát thieát phaûi laø cao ñoà môùi xöùng danh laø “só” trong VOVINAM. Toâi coù gaëp nhieàu anh chò em, tröôùc ñaây mang ñai xanh, ñai vaøng thoâi; roài lôùn leân vì hoaøn caûnh soáng maø phaûi boû luyeän taäp, roài quaàn quaät vì mieáng côm manh aùo döôùi chôï ñôøi, nhöng vaãn nhôù tình nghóa cuõ. Hoï vaãn soáng nhö nhöõng baøi hoïc maø Vieät Voõ Ñaïo ñaõ daïy, vaãn tu döôõng caùc ñöùc tính THAØNH, TÍN, TRUNG, CHÍNH, NHAÃN, TÖØ, HAØO, DUÕNG cuûa VOVINAM. Trong gia ñình laø con hieáu anh hieàn, ngoaøi xaõ hoäi laø ngöôøi daân coù yù thöùc traùch nhieäm ñoái vôùi ñaát nöôùc; toâi goïi hoï laø “keû só”. Nhöõng keû só voâ danh trong coäng ñoàng, trong laøng xoùm; taám loøng thaønh tín thuûy chung cuûa hoï laøm ñeïp tình ngöôøi, goùp phaàn baûo veä gieàng moái ñaïo lyù, laøm maïnh leân maïch soáng ngaøn naêm cuûa daân toäc Vieät. 

Ngöôøi ñeán hoïc VOVINAM phaûi hoïc Vieät Voõ Ñaïo. Lyù thuyeát Vieät Voõ Ñaïo ñaët caên baûn treân “Chuû Thuyeát Caùch Maïng Taâm Thaân”, goïi vuøng ñòa linh nhôn kieät Sôn Taây, ôû baéc Vieät, laø queâ höông. Ngöôøi theo hoïc VOVINAM laø ngöôøi ñaõ baét ñaàu moät cuoäc caùch maïng lôùn: caùch maïng ngay töø chính baûn thaân mình, ñeå höôùng taâm hoàn mình veà caùi hay caùi ñeïp cuûa neàn luaân lyù ñoâng phöông. Trong neàn luaân lyù aáy: con toân troïng meï cha, hoïc troø toân troïng thaày. Giaáy raùch giöõ laáy leà, khoâng phaûi ngaøy hoâm nay ñaõ boû chaïy khoûi ñaát nöôùc, roài quay maët laïi cho raèng ñaïo lyù coã truyeàn cuûa ngöôøi Vieät Nam laø laïc haäu. Cha meï raày la laø mình phaûi raày la laïi cha meï; hay oâng thaày raày la mình laø mình coù theå quay buùt laïi chöôûi bôùi oâng thaày. Trong ñôøi soáng Vieät Nam, con chöôûi bôùi cheá nhaïo cha meï laø con baát hieáu; hoïc troø chöôûi bôùi cheá nhaïo oâng thaày laø hoïc troø baát nghóa. Nhöõng keû baát hieáu baát nghóa nhö vaäy khoâng phaûi laø ngöôøi.

YÙ thöùc heä Vieät Voõ Ñaïo baét nguoàn töø luaân lyù ñoâng phöông, noù ñöôïc voõ sö Leâ Saùng coâ ñoïng laïi, ñôn giaûn hoùa ñi, vieát thaønh saùch vaø thaønh caùc caâu hoûi khaûo haïch ñeå moân ñoà hoïc. Theo thôøi gian, lyù thuyeát naày ñaõ ñöôïc toâ boài theâm bôûi nhieàu ngöôøi, nhieàu keû só. 

Veà voõ sö Chöôûng Moân LEÂ SAÙNG: oâng daïy nhöõng keû só ñaõ neâu treân, oâng cuõng laø keû só. Moät trong nhöõng keû só lôùn nhaát trong thôøi ñaïi cuûa chuùng ta. 

Voõ sö Leâ Saùng laø moät trong nhöõng keû só lôùn nhaát trong thôøi ñaïi cuûa chuùng ta. 

Nhìn oâng ñaõ taùm möôi hai tuoåi coøn ra saân daïy voõ; nghe oâng vöøa khoûi beänh ñaõ ñoøi ñi thaêm voõ ñöôøng caùc nôi, toâi thaáy buøi nguøi. Kieáp con taàm phaûi nhaû tô cho ñeán cuoái ñôøi!  

Nhìn troäm luùc oâng daïy maáy oâng voõ sö giaø khaùc, toâi chôït nhôù moät baøi vieát cuûa voõ sö Lyù Hoaøng Caùt Long. Anh Long chôi thaân vôùi oâng Muïc Sö Ñaëng Minh Laønh, hieän nay ôû thaønh phoá Atlanta, mieàn nam nöôùc Myõ. OÂng Muïc Sö ñi giuùp ñôøi giuùp ngöôøi, coù ngöôøi bieát ôn noùi lôøi caùm ôn, coù keû boû ñi sau moät thôøi gian nhôø caäy, coù ngöôøi quay laïi gaây goå chöûi bôùi. Anh Long nghe lôøi taâm söï, nghó tôùi phaän mình, moät ñeâm anh vieát baøi “Ngöôøi Laùi Ñoø Treân Doøng Soâng Voâ Haïn” ñeå taëng oâng Muïc Sö. 

Voõ sö Chöôûng Moân Leâ Saùng, nhö ngöôøi laùi ñoø treân doøng soâng voâ haïn kia: ngöôøi qua ñoø roài ñi qua, coù ngöôøi quay laïi cöôøi chaøo töø giaõ, coø keû nghó coâng, traû oâng vaøi ba xu, coù keû noùi lôøi cheâ bai roài quay löng ñi thaúng. Ngöôøi qua ñoø roài ñi qua, oâng laùi ñoø laïi quay chieác thuyeàn con veà bôø beân kia, ñoùn ñöa nhöõng ngöôøi khaùc. Lôøi khen tieáng cheâ naøo coù laøm naûn nhòp cheøo ñaâu! OÂng vaãn bình taâm vôùi thôøi gian, vaãn moät maùi cheøo ñöa, duø nhòp cheøo ngaøy moät lôi, ngaøy moät lôi... theo thôøi gian... 

Toâi khoâng coù caùi vinh haïnh ñöôïc hoïc tröïc tieáp vôùi oâng, nhöng coù ñoïc nhieàu saùch do oâng vieát tröôùc naêm 1975, vaø coù hoïc heát taát caû lyù thuyeát Vieät Voõ Ñaïo cuûa oâng, töø Töï veä Nhaäp Moân cho ñeán Tam Nguyeân Luaän trong yù thöùc heä Vieät Voõ Ñaïo (hình nhö sau naày Tam Nguyeân Luaän naèm trong chöông trình thi leân Chuaån Hoàng Ñai). 

Laø ngöôøi voõ bieàn thoâ loã, toâi khoâng coù caùi may maén ñöôïc leân ñaïi hoïc ôû Vieät Nam. Nhöng ôû Vieät Nam, ñaâu caàn phaûi leân ñaïi hoïc môùi bieát caâu “nhaát töï vi sö, baùn töï vi sö”; ñaâu caàn phaûi coù baèng caáp lôùn môùi bieát ñuùng sai toát xaáu, quyeån saùch naøo laø hay, lôøi noùi naøo laø dôû? 

Toâi thaáy oâng hay, caùi hay cuûa ngöôøi trí thöùc, naëng loøng ñoái vôùi ñaát nöôùc. OÂng hoïc nhieàu, hieåu roäng; oâng hoïc nhieàu treân tröôøng ñôøi. Nhöõng baøi hoïc treân tröôøng ñôøi, trong saùch vôû thaùnh hieàn laø nhöõng baøi hoïc lôùn, khoâng ñaïi hoïc naøo coù theå daïy ñöôïc. Toâi thaáy oâng cuõng laø moät nhaø thô coù tình, tình caûm saâu roäng ñoái vôùi queâ höông. 

Nhöõng naêm boán möôi tuoåi oâng ngoài vieát lôøi thô thöông nhôù ñaát baéc:  

“Coù phaûi ñaïi döông truøm toûa möa thöông nöôùc chaûy veà nguoàn,

Coù phaûi muøa thu trôû laïi nam phöông nhaïn chaúng queân ñöôøng,

Coù phaûi tha höông coù ngöôøi löõ thöù,

Chaïnh thöông ñaát cuõ, bao laàn ngaäm söông? 

Leân cao töø ñænh Tröôøng Sôn,

Nhìn quanh thaáy Thaùi Bình Döông boàng beành,

Thaáy soâng cuoàn cuoän ñaêng trình,

Thaønh möa keát tuûa, lung linh veà nguoàn,

Thaáy caây ruû laù ñöôøng moøn,

Thaáy chim veà toå, taâm hoàn meânh mang...

Leân cao töø ñænh Vieät Nam,

Nhìn quanh thaáy nuùi soâng ñang chuyeån mình,

Thaáy traêng sao ñoå xuoáng gheành,

Ngaøn chim muoâng böôùm baäp beành döôùi chaân,

Thaáy nguoàn soâng nöôùc traéng ngaàn,

Thaáy muoân gheành thaùc xa gaàn tung reo,

Thaáy trôøi maây boãng trong veo,

Thaáy tình voõ ñaïo tuoân theo nhòp nhaøng 

Ñi qua laøng cuõ phaûi xuoáng ngöïa,

Xin muoân ñôøi thao thöùc queâ höông,

Xin voøng tay oâm haøo khí ñaày hoàn,

Xin laøm soâng nhôù maõi nöôùc trong nguoàn...” 

...Naêm taùm möôi tuoåi oâng ngoài laøm thô, cuõng vaãn laø queâ höông: “Veà ñeán queâ höông thaáy troáng ñoàng, maét giaø loùng laùnh gioït non soâng...” 

Ngöôøi ta coù theå vieát vaên, duøng xaûo ngöõ ñeå khoe mình. Nhöng khoâng ai coù theå duøng thô ñeå bòp ñôøi. Thô laø tieáng thôû saâu thaúm nhaát cuûa taâm hoàn. Laøm ñöôïc nhöõng vaàn thô nhö vaäy, oâng phaûi laø moät ngöôøi yeâu nöôùc, oâm naëng taám loøng nhôù thöông queâ cha ñaát toå. 

Naêm 1996, toâi veà Vieät Nam sau möôøi baûy naêm xa caùch ñaát nöôùc, coù gheù vaøo thaêm oâng. Toâi ñeán thaêm vôùi hai baøn tay traéng, oâng môøi ngoài, roài roùt taùch traø thôm môøi. OÂng chaû bieát toâi laø caùi thaèng naøo. Toâi noùi teân, oâng “aø” moät tieáng roài noùi laø “coù nghe teân”; teân toâi trong danh saùch ngöôøi ta ñeà nghò oâng ñuoåi ra khoûi moân phaùi, toâi bieát. Hoûi thaêm moät hoài, toâi traùch oâng: “Thaày ñaõ laàm khi cho quyeàn maáy oâng kia laõnh ñaïo taïi Myõ. Caùc oâng aáy ñaõ laøm tan naùt heát caùc sinh hoaït...”

OÂng thôû moät hôi thôû saâu, roài nheï nhaøng noùi: “Loãi cuûa thaày thaày ñaõ bieát, caùc con ñöøng nhaéc laïi ñeå traùch thaày nöõa”. 

Toâi chôït buoàn. Toâi hoûi vaø ñaõ doïn saün mình ñeå nghe lôøi oâng la raày. OÂng khoâng la raày, chæ thaønh thaät nhaän loãi. Ngöôøi phuïc thieän nhö vaäy ñaâu phaûi laø ngöôøi heøn, toâi thaáy qua lôøi nhaän loãi oâng ñaõ bieåu hieän caùi duõng cuûa keû só. Trong khi toâi chaúng laø caùi gì caû maø laïi veà ñoù traùch oâng! Toâi caûm thaáy mình heøn khi ñeán traùch oâng luùc ñoù, khoâng coøn quyeàn uy, khoâng coøn thaân theá. Ngaøy tröôùc moân phaùi coøn lôùn maïnh, coù qui cuû, coù thaèng naøo daùm noùi ñoäng tôùi oâng moät lôøi? 

Naêm 1998 toâi veà, gheù vaøo thaêm, vaãn vôùi hai baøn tay traéng, khoâng quaø caùp, khoâng tieàn baïc. Coù quaø caùp hay tieàn baïc hay khoâng, caùch cö xöû cuûa oâng vaãn khoâng coù gì khaùc nhau. 

Maáy thaùng gaàn ñaây nghe noùi oâng coù vieát taäp “hoài kyù”. Toâi chöa heà thaáy taäp hoài kyù ñoù. Trong danh saùch nhöõng moân ñoà thaân caän, nhaän taäp hoài kyù ñoù tröôùc khi noù ñöôïc xuaát baûn, khoâng coù toâi. Toâi chæ coù teân trong danh saùch maø ngöôøi ta ñeà nghò khai tröø khoûi Vieät Voõ Ñaïo naêm 1992, chôù coøn trong danh saùch hoïc troø cöng cuûa oâng thaày khoâng coù toâi. 

Nhö bao nhieâu ngöôøi hieáu kyø khaùc, toâi ñang chôø ñeå ra nhaø saùch, mua quyeån saùch ñoù cuûa oâng, keû só LE Â SAÙNG.

...

(Moät ngaøy naøo ñoù seõ vieát tieáp) 

Traân troïng kính chaøo 

Toáng Minh Ñöôøng

Moân sinh Lam Ñai caáp III

Phaàn 1 Home