Vol. 2 07/ 2001
Kyù Söï Nhöõng Cuoäc Ñi Saên Baén
cuûa
vs Traàn Taán Vuû
|
|
Baùt Quaùi
Traän Giöõa Röøng Xanh
Thöôøng
nhöõng chuyeán ñi saên gaëp may thì gaëp may töø ñaàu ñeán cuoái nhöng chuyeán
ñi naày laïi khoâng ñuùng nhö vaäy. Coù
may, coù ruûi nhöng roài moïi chuyeän
cuõng bình an voâ söï. Ñoøan ñi laàn
naày cuõng goàm 3 anh em, khôûi haønh vaøo luùc 7 giôø saùng. Khi caùch laøng khoûng moät giôø ñoàng hoà
ñi boä thì nghe tieáng gaø röøng gaùy ôû phía suoái. A Boat ra hieäu cho anh em im laëng roài xaùch suùng höôùng veà
phía ñoù. Toâi cuõng theo rình ôû xa
vaø quan saùt anh. Cöù moãi laàn nghe
gaø röøng gaùy toâi thaáy anh di chuyeån tôùi thaät nhanh coøn khoâng thì raát
chaäm, khoâng gaây ra tieáng ñoäng.
Chöøng nghe anh noå hai phaùt suùng toâi töôûng anh baén gaø röøng. Sau naày khi caû 3 chuùng toâi trôû laïi
laøng keâu ngöôøi leân khieân heo röøng anh cho bieát: khi nghe gaø röøng gaùy
döôùi suoái thì hy voïng coù heo röøng vì heo röøng uûi ñaát kieám aên thì gaø
röøng ñi theo aên moái truøng. Anh noùi
theâm: khi ñi trong röøng moãi tieáng chim keâu hay tieáng ñoäng khaùc thöôøng
ñeàu phaûi chuù yù, keå caû daáu veát laï.
Thôøi chieán tranh nhôø vaäy maø anh traùnh ñöôïc nhieàu traän phuïc
kích cuûa ñòch. Con heo röøng naày tuy
nhoû (khoaûng 40 kg) nhöng cuõng laøm giaøu theâm thöïc phaåm döï tröõ cuûa
chuùng toâi. Moãi laàn nghæ chaân treân
ñöôøng ñi, döïa vaøo goác caây uoáng vaøi ly röôïu vôùi mieáng thòt heo röøng,
thaáy ngöôøi khoan khoaùi vaø khoûe haún leân.
Ngaøy thöù 3 chuùng toâi ñeán moät khu röøng giaø naèm giöõa Maêng Buùt
vaø Dakkoâi. Treân ñöôøng ñi gaëp moät
caùi oå to baèng hai chieác chieáu caù nhaân.
Caây muïc laù ruïng chung quanh ñöôïc teùm vaøo goïn gaøng vaø cao cuõng
gaàn 1 met. Toâi töoûng laø oå heo
röøng nhöng A Boat hoaûng sôï vaø ra hieäu cho chuùng toâi lui gaáp ra xa. Xong A Boat môùi giaûi thích neáu heo röøng
thì noù caén caùc loaïi caây nhoû chung quanh ñeå laøm oå, ôû ñaây chæ coù caây
muïc vaø laù khoâ thì chaéc laø moät oå raén raát lôùn. Vaø ñeà phong tröôøng hôïp con maùi ñang aáp
thì con ñöïc naàm treân ngoïn caây ñeå canh chöøng keû laï. Neáu khoâng bieát maø ñuïng tôùi oå con ñöïc
phoùng xuoáng trôû tay khoâng kòp. Quaû
ñuùng nhö vaäy. Chuùng toâi nheï nhaøng
boø tôùi vaø rình thaáy con raén ñen thui to baèng baép chaân, daøi khoaûng 2
met naèm khoanh ôû luøm caây gaàn ñoù.
A Boat löôõng löï anh baïn ñi theo thì sôï khoâng muoán baén coøn toâi
cöông quyeát baén vì khoâng hieåu sao toâi cöù bò aùm aûnh laø toái nguû noù
röôït theo.
Hai khaåu
suùng chaâu veà con raén naàm treân caây.
Toâi caàm khuùc caây hôi deïp nhö ñoøn gaùnh ñeå öùng chieán. A Boat quaù thieän xaï neân chæ baén moät
phaùt laø con raén vôû oùc ra quaèn quaïi rôi xuoáng ñaát. Con raén trong oå
lôø ñôø boø ra cuõng bò baén tieáp.
Nhìn con raén toâi nhoù laïi chuyeán ñi tìm traàm höông vöøa qua ôû khu
röøng Ngoïc Hoaøng, vuøng Nöôùc Chôø, xaõ NgokRin. Ñi ñaõ 8 ngaøy chöa coù keát quaû neân chuùng toâi vaøo moät
laøng gaàn ñoù nghæ ngôi vaøi ngaøy vaø mua theâm löông thöïc. Chuùng toâi ôû laïi nhaø oâng A Nhöùt, oâng
naày quyù khaùch neân ban ñeâm xaùch chaøi ra soâng Nöôùc Chôø ñaùnh caù ñaõi
khaùch nhöng vöøa böôùc qua khoûi hoøn ñaù gaàn meù nöôùc thì bò moät con raén
khoan traéng ñen, to baèng ngoùn chaân caùi caén vaøo chaân, oång ñaäp cheát
con raén roài ñi nhanh veà nhaø vì bò xaây xaåm maét maøy. Toâi hoaûng quaù baûo anh em chaïy ra gaáp
moå laáy maät raén ñem veà cho uoáng vì toâi nghæ raèng trong con raén coù
chaát ñoäc thì caùi maät seû hoùa giaûi chaát ñoäc ñoù. Ñieàu ñoù khoâng bieát coù ñuùng khoâng
nhöng oâng Nhöùt uoáng vaøo thì khoûi ngoä ñoäc, bình thöôøng thì con raén ñoù
caén cheát ngöôøi. Cuõng phöông phaùp
ñoù maø trong chuyeán ñi tìm traàm höông sau naày toâi trò cho ñöùa chaùu teân
laø Linh hieän giôø ñang soáng ôû ñöôøng Tan Hoùa – Phuù Laâm – Quaän 6 Saøi
gon.
Ba anh em chuùng toâi ngoài nghæ huùt thuoác
xong, böôi oå raén laáy moät soá tröùng luoäc aên. Tröùng raén luoäc khoâng ñoâng laïi nhö tröùng gaø nhöng cuõng
coù chaát beùo vaø buøi. Chuùng toâi
laïi khoaùt ba loâ treân vai tieáp tuïc ño.
Chieàu, 3 anh em aên côm xong ñoát moät ñoáng löûa lôùn beân doøng suoái
roài maéc voõng naàm nghæ. Hai anh baïn
haùt nhöõng khuùc nhaïc chaáp vaù vu vô.
Toâi cuõng höùng chí ngaâm vaøi caâu thô cuûa Ñinh Huøng. Toâi voán meâ thô Ñinh Huøng, trong khoâng
gian nhö theá naày laïi caøng thaém thaùi thaáy caùi hay cuûa noù. Boùng ñeâm daàn xuoáng, nuùi röøng chìm
trong u tòch, hai anh baïn ñaõ nguû töï luùc naøo, toâi khoâng nguû ñöôïc, cöù
lan man töôûng veà quaù khöù. Nhôù
nhöõng ngaøy taäp luyeän ñaàu tieân, nhöõng luùc ñi phuï taù thaày Chöôûng moân
ñöôïc thaày chæ daãn caën keõ, tæ mó.
Nhôù nhöõng laàn ñöôïc thaày ngôïi khen roài nhöûng chuyeán ñi bieåu
dieãn thu hình , nhöûng naêm thaùng naàm laïi ôû mieàn Trung. Dó vaõng cöù laàn löôït hieän veà trong kyù
öùc. Boãng döng thaáy nhôù thaáy thöông
ñeán quaën loøng nhöõng naêm thaùng ñaõ ñi qua, nhöõng con ngöôøi ñaõ
gaëp. Nhôù ñeán thaày, coá nghó maø
cuõng khoâng bieát ñöôïc giôø naày thaày ra sao. Röøng khuya caøng luùc caøng aâm u, huyeàn bí. Boãng döng toâi thaáy mình laïc loõng quaù,
nhoû nhoi quaù. Ñeâm khoâng nguõ ñöôïc,
naàm nghe tieáng chim keâu maø buoàn thöông cho bao kieáp ñôøi ñôn leû, mong
manh. Con chim Chuoâng keâu 3 tieáng
moät goïi baày ñaøn ñöøng soáng xa nhau.
Con chim Boáp keâu tìm nhau ñeå khoâng bao giôø phaûi thaát laïc. Con chim Traâu keâu nhö moät tieáng naác
daøi, thaûng thoát nuoái tieác quaõng ñôøi töôi ñeïp ñaõ ñi qua.. Boãng döng
toâi thaáy mình yeáu ñuoái, bao yù chí phieâu baït giôø ñaây chuøng
xuoáng. Toâi nghæ ñeán moät cuoäc soáng
eâm ñeïp hôn, bình laëng hôn ñeå khoâng bao giôø phaûi khoaéc khoaûi, phaûi
xoùt xa, ñeâm khoâng nguû daøi daèng daëc nhöng roài cuõng saép qua. Giöõa röøng giaø bình minh ñeán chaäm, cöù
töøng chuùt, töøng chuùt len loûi xuyeân qua bao töøng laù, traûi nhöõng loám
ñoám vaøng treân thaûm laù khoâ. Chuùng
toâi laïi khoaùt ba loâ leân ñöôøng.
Röøng nuùi truøng ñieäp, thung luõng Nöoùc Ka roäng meânh moâng. Tröôùc maët laø nuùi Ngoïc Buùt, beân kia
Ngoïc Buùt laø suoái Roâ Manh chaûy veà höôùng Quaûng Ngaõi. Chuùng toâi ñaõ quanh quaån vuøng naày 2
ñeâm 1 ngaøy maø vaån khoâng coù keát quaû gì.
Daáu chaân gaáu leo caây thì nhieàu nhöng tìm maõi khoâng gaëp. Caùc loaøi thuù nhoû nhö khæ, vöôïn, chim,
choàn.. coù nhieàu nhöng chuùng toâi khoâng baén, chæ baén vaøi con tró ñeå
laøm thöùc aên. Röøng ôû ñaây choã naøo
cuõng coù nöôùc vaø thöùc aên neân thuù röøng khoâng taäp trung, ñi theâm moät
böûa nöûa vaån khoâng coù keát quaû, chuùng toâi ñònh trôû veà, treân ñöôøng ñi
kieám caùc ñoài thoâng hoaéc baõi tranh ñeå ban ñeâm saên nai nhöng khi ra laïi
bò laïc ñöôøng. Quanh quaån maõi töø 11
giôø tröa ñeøn toái vaån khoâng tìm ñöôïc loái ra, loay hoay theá naøo roài
cuõng trôû veà ñuùng choã cuõ. Ñeâm ñoù
toâi ñaõ thaáy maát bình tónh nhöng anh em ngöôøi ñoàng baøo vaån thaáy raát
tænh taùo. Duø vaäy toâi vaån lo sôï
vaø cöù aùm aûnh moät ñieàu: lôû khoâng tìm ñöôïc loái ra thì sao? giôø toâi
môùi thaáy lyù thuyeát trong caùc taøi lieäu huôùng daãn ñi röøng khoâng phaûi
caùi naøo cuõng ñuùng. Hoài chieàu toâi
coù goùp yù vôùi anh em thöû aùp duïng moät phöông phaùp trong taøi lieäu: nhìn
thaân caây bò ñoùng rong phía naøo thì phía ñoù laø taây, phía ñoâng khoâng
ñoùng rong hoaëc ít ñoùng rong hôn.
Ñieàu ñoù xem ra chæ aùp duïng treân nhöõng caùnh röøng thöa hoaëc treân
ñoài, coøn ôû röøng gìa choã thaáp, daây laù chaèng chòt bao phuû khaép caùc
thaân caây thì coù caây bò ñoùng rong ôû khaép chung quanh, coù caây ngaõ phía
naøo ñoùng rong phía ñoù. Moät phöông
phaùp khaùc tröôøng hôïp ñi röøng bò khaùt nöôùc, taøi lieäu ñi röøng chæ daãn
laø chaët caùc loaïi daây ñeå uoáng nöôùc.
Ñieàu naày cuõng khoâng neân aùp duïng neáu chöa hieåu roõ loaïi daây
ñoù. Chæ coù caây Giang laø baûo ñaûm nhaát nhöng khoâng phaûi röøng naøo
cuõng coù. Chuùng toâi cuõng aùp duïng
phöông phaùp nhìn maët trôøi nhöng naéng khoâng tìm ñöôïc. Thöôøng thì 4 giôø chieàu maët trôøi ngaû
veø phía taây quaù roû. Höôùng taây laø
höôùng chuùng toâi ñi, höôùng ñoâng laø Quaûng Ngaõi, thaáy maët trôøi ôû ñænh
nuùi tröôùc maët, chuùng toâi vöøa leo leân ñeán nöûa chöøng laïi thaáy name
phía traùi hoaëc phaûi, leân ñeán ñænh thì thaáy oû phía sau. Cöù theá maø noù xoay quaàn maõi, ôû ñaây
chæ coù maáy cuïm nuùi loài loûm vôùi caây vaø daây röøng maø coøn bò vaây
huoáng gì thôøi xöa Luïc Toân laïc vaøo baùt quaùi traän cuûa Khoång Minh phaûi
chòu boù tay laø ñuùng.
Tröôùc ñaây toâi coù gaëp oâng A Choâm ôû xaû
Haø Boài – Pleiku, oâng ta laø thieáu uyù funroâ hoài chaùnh, oâng keå chuyeän
hoài bò laïc trong röøng Kampuchia, oâng cuõng tìm veà theo höôùng maët trôøi
vaø maët traêng. Cöù saùng sôùm laø ñi,
tröa ñöùng boùng thì nghæ, toái coù traêng laïi ñi. Röøng ôû ñoù baèng vaø caây thöa vaäy maø cuoái cuøng vaãn bò ñi
leach veà Buoân Meâ Thuoät thay vì veà Pleiku theo yù muoán.
Bình thöôøng, anh em ñi tìm traàm höông coøn
xa hôn ñi saên nhöng ít bò laïc vì cöù ñi 5 böôùc laø phaùt moät nhaùnh caây
hoaëc baêm moät nhaùt dao vaøo thaân caây ñeå laøm daáu. Cuõng coù theå beû cuïp nhöõng caønh caây
nhoû (coøn goïi laø beû coø). Ñi saên
thì phaûi im laëng luoàn laùch ñeå khoâng gaây ra tieáng ñoäng neân khi vaøo
saâu trong nhuõng khu röøng gìa deã bò laïc loái.
Saùng hoâm sau toâi quyeát ñònh ñi theo doøng
suoái nhoû ñeå tìm ra suoái lôùn.
Phöông phaùp naày tuy coù chaäm nhöng keát quaû hôn. Ñöôøng men theo suoái gaäp geành, quanh co. Ñi khoaûng hôn 3 tieáng ñoàng hoà thì nghe
tieáng mang keâu nhoû vaø tieáng daëm chaân oû trieàn ñoài tröôùc maët. Chuùng toâi thaän troïng ñaët ba loâ xuoáng,
vaø thaän troïng höôùng veà phía coù tieáng ñoäng. Ñeán nôi thaáy moät con traên to baèng baép ñuøi caát ñaàu ngang
vôùi con mang. Con traên töø töø boø
tôùi rung rung ñaàu, caùi löôõi thoø voâ thoø ra, vöøa boø saùt tôùi chaïm vaøo
con mang thì con mang töï ñoäng ngaõ caùi bòch. Toâi nghæ caùi taøi lanh leï nhö con mang chæ phoùng moät caùi
laø thoaùt khoûi nhöng hình nhö noù bò con traên thoâi mieân laøm teâ lieät
heát khaû naêng phaûn khaùng. Cuõng
gioáng nhö khi con meøo nhìn con chuoät, chuoät cuõng khoâng chay noåi. Anh em baén luoân 2 con. Thòt mang thì saáy khoâ, con traên thì laáy
maät vaø ít môû. Phaûi chi nhö baây
giôø laáy boä da phôi khoâ vaø baùn cuõng ñöôïc nhieàu tieàn. Sau ñoù chuùng toâi cöù xuoâi theo doøng
suoái roài tim ra ñöôøng moøn nhoû. Hai
ngaøy sau môùi veà tôùi nhaø. Veà nhaø
toâi ñem chuyeän con traên baét con mang keå cho nhieàu ngöôøi nghe thì oâng
Ña, nay laø caùn boä nghæ höu oû Konplong – ngöôøi daân toäc Hre noùi oâng
cuõng ñöôïc chöùng kieán caûnh ñoù caùch ñaây 3 naêm, oâng coøn noùi theâm sôû
dó noù nuoát ñöôïc caùc con thuù to hôn noù laø vì noù quaán rieát con moài cho
meàm heát ñoàng thôøi khi noù ngaäm vaøo nöôùc mieán tieát ra laøm cho con moài
theâm meàm neân nuoát vaøo deã daøng.
Caùi caûnh aáy laøm cho toâi nhôù maõi ñeán giôø. Toâi thaáy caùc phaùi voû hieän nay vaän
duïng nhöõng neùt ñoäc ñaùo cuûa con raén ñeå taäp baøi xaø quyeàn raát
ñeïp. Tuy nhieân veà göông maët bình
tónh theo kieåu thoâi mieân töø töø ñeå baét moài thì chöa baét chöôùc ñöôïc.
OÂng Ña coøn keå nhieàu chuyeän baát ngôø vaø
ñeïp maét maø oâng ñaõ chöùng kieán khi ñi röøng. Tröôùc naêm 1872 ñôn vò boä ñoäi cuûa oâng ñoùng quaân saâu trong
röøng Laøo beân moät con soâng roäng.
Phía beân kia soâng laø moät baõi caùt.
Buoåi tröa moät con traâu röøng ra taém. Khi noù ñang quaäy döôùi nöôùc thì moät con nai chaïy aøo ra theo
sau laø con coïp. Con traâu ñang naàm
vöøa thaáy con coïp laø ñöùng daäy lao tôùi, haát caëp söøng leân moät caùi laø
con coïp vaêng ngang 5 meùt, ngaõ loän moät voøng roài boû ñi chaïy luoân. Toâi chöa töøng chöùng kieán moät caûnh
chieán ñaáu quaù “ñeïp” nhö vaäy.
Chaøng Hec Quyn cuûa ñaïi ngaøn hoang
daõ
(Xem tieáp soá baùo sau)