|
|
||
|
Vol. 13
2/ 2003 |
2nd
year edition |
|
|
||
Please click
to download VNIfonts if you
cannot read this page. Then, click HERE and follow instructions to configure Web Browsers.
Best view with
Internet Explorer.
Xuaân Quyù Muøi 2003
Vaøi Baøi Thô Cuûa Thieàn
Sö Huyeàn Quang
Moåi
laàn nhaéc ñeân daân toäc
Vieät giöõ nöôùc vaø döïng
nöôùc haún ta khoâng theå queân vai troø quan
troïng cuûa caùc nhaø Sö
ñaõ töøng ñoùng goùp cho
giang san Vieät treân nhieàu phöông
dieän nhö: Giaùo duïc, y teá, vaên
hoïc, chính trò, vaø Ñaïo
phaùp v.v... Neân hoâm nay chuùng toâi xin giôùi
thieäu vôùi ñoïc giaû moät
ít baøi thô
cuûa Ngaøi Huyeàn Quang (1254 – 1334). Ngaøi teân thaät laø Lyù Ñaïo
Taùi, ngöôøi laøng Vaïn Taûi,
chaâu Nam Saùch, Baéc Vieät. Töø nhoû Ngaøi ñaõ coù khieáu
vaên chöông vaø raát thoâng
minh neân chæ môùi 21 tuoåi
Ngaøi Huyeàn Quang ñaõ ñoã
ñaàu thi Hoäi. Sö ñaõ töøng phuïng
meänh vua tieáp söù thaàn
Trung Hoa vaø nhôø ngoân
ngöõ vaên chöông löu loaùt
maø söù Taøu
voâ cuøng kính neå. Vaø nhôø thieän duyeân
neân Ngaùi ñaõ theo
vua Traàn Anh Toâng ñi
thaêm chuøa Vónh Nghieâm ôû
huyeän Phuïng Nhaõn ñöôïc nghe
Sö Phaùp Loa giaûng Kinh neân
coù yù muoán
tu. Sau ñoù ngaøi daâng
bieåu nhieàu laàn môùi ñöôïc
nhaø vua cho töø quan,
roài Ngaøi xuaát gia ñaàu
Phaät. Ngaøi Huyeàn Quang
ñöôïc sô toå Thieàn phaùi
Truùc Laâm laø Ñieàu Ngöï
giaùc hoaøng Traàn Nhaân Toâng
thu nhaän vaø giao cho
Ngaøi Phaùp Loa höôùng daãn neân
Ngaøi Huyeàn Quang ñaõ thaønh
vò Toå thöù
ba cuûa doøng
Thieàn Truùc Laâm.
Dieân Höïu Töï
Huyeàn Quang Thöôïng phöông
thu daï nhaát chung lan Nguyeät saéc nhö ba phong
thuï ñan Xi vaãn ñaûo
mieân phöông kính laõnh Thaùp quang
song töï ngoïc tieâm haøn Vaïn duyeân
baát nhieãu thaønh giaø tuïc Baùn ñieåm voâ öu nhaõn
phoùng khoan Tham thaáu thò phi bình ñaúng töôùng Ma cung Phaät
quoác haûo sinh quan. Lam Nguyeân dòch: Chuøa Dieân Höïu
Ñeâm thu Chuøa gioùng tieáng chuoâng ngaân, Thaém ñoû röøng phong nguyeät
saùng ngaàn. Gieáng laïnh boùng chim in ñaùy nöôùc, Thaùp ñaøi tay ngoïc vuùt
khoâng gian. Muoân duyeân
khoâng vöôùng, ñaâu traàn tuïc, Nöûa maûy naøo lo, phoùng nhaõn quan. Thaáu roõ thò phi bình ñaúng töôùng Choán ma, nöôùc
Phaät haù coøn ngaên ! |
Nguyeân taùc
|
Maáy
caâu ñaàu cuûa baøi thô
giôùi thieäu phong caûnh ñeïp
cuûa chuøa Dieân Höïu (Chuøa
Moät Coät oû Haø Noäi)
nöûa thöïc nöûa mô nhöng
maáy caâu sau nhaø thô
ñaõ cho ñoäc
giaû thaáy roõ theá giôøi
thöôøng haèng tuyeät ñoái cuûa
moät caùi taâm ñaït ñaïo.
Caùi taâm khoâng vöôùng
maéc gì caû,
vöôït moïi phieàn naõo phaân
bieät !
|
CUÙC HOA (III) Huyeàn Quang Vong thaân,
vong theá, dó ñoâ vöông
(vong) Toïa cöûu tieâu nhieân nhaát thaùp löông Tueá vaõn sôn trung voâ
lòch nhaät Cuùc hoa khai xöù töùc
Truøng döông * Lam Nguyeân dòch: HOA CUÙC (III) Queân ñôøi, queân caû chuyeän
ñau thöông, Laëng leõ ngoài nghe maùt
caû giöôøng. Trong nuùi cuoái naêm khoâng
coù lòch Chæ nhìn cuùc nôû bieát
Trung döông ! |
Nguyeân taùc:
|
Trong baøi thô naày taùc
giaû muoán noùi leân söï
hieåu bieát roát raùo laø
giuõ boû moïi quy öôùc
cuûa theá giôùi höõu haïn
ñeå hoøa nhaäp vaøo vuõ
truï bao la.
Ñoù
laø theá giôùi Chaân Nhö.
* Truøng döông,
coøn goïi laø ngaøy Truøng
cöûu vì laø
naøy 9 thaùng 9 AÂm lòch. Vì theo phaùi
AÂm döông
cho soá 9 la soá döông neân
ngaøy 9 thaùng 9 goïi laø Teát
Truøng Döông.
|
CUÙC HOA (IV) Huyeàn Quang Nieân nieân hoøa loä höôùng
thu khai Nguyeät ñaïm phong quang thieáp
thoán hoaøi Kham tieáu baát minh hoa
dieäu xöù Maõn ñaàu tuøy ñaùo saùp
quy lai. Lam Nguyeân dich: HOA CUÙC (IV) Söông moùc thu veà cuùc
troã boâng, Traêng thanh,
gioù maùt dòu thaân loøng. Cöôøi ai chaúng hieåu hoa huyeàn dieäu, Nôõ ngaét caøi ñaàu chaúng
ngaïi nguøng ! TAÛO THU Huyeàn Quang Daï khí phaân löông nhaäp
hoïa bình Tieâu tieâu ñình thuï baùo
thu thanh Truùc ñöôøng vong thích höông
sô taän Nhaát nhaát tuøng chi voõng nguyeät minh. Lam Nguyeân dòch: THU SÔÙM Hôi ñeâm toûa maùt böùc
bình phong, Caây tröôùc saân thu gioù
thoåi loàng. Queân baüng beân leàu höôùng
môùi taét, Vaàng traêng buûa löôùi phuû
caønh khoâng |
Nguyeân taùc:
Nguyeân taùc:
|
Buoåi saùng ngoài uoáng
traø ñoïc baøi thô Thu Sôùm
(Taûo Thu) cuûa Ngaøi Huyeàn Quang
môùi nhaän ra raèng Ngaøi
ñaõ coù caùi
“queân” heát söùc kyø dieäu,
coù theå noùi “vaät ngaõ
caâu vong”. Trong doøng löu chuyeån
thôøi gian hieän thöïc coù
caùi thôøi gian thöôøng taïi! Trong vaên hoïc Vieät
Nam nhôø nhöõng taùc phaåm Thieàn,
nhaát laø Thô ñaõ neâu
roõ tinh thaàn ñeïp ñeõ
ñaày töï chuû vaø baát
khuaát !
Lam Nguyeân