Vol. 12 12/ 2002	2^nd year edition
Editor-in-chief: Ñoã Hoaøng Nghóa phutavanthu@yahoo.com or nthihoang@aol.com

Please click to download VNIfonts if you cannot read this page. Then, click HERE and follow instructions to configure Web Browsers. Best view with Internet Explorer.

BAÛY LAÕNH VÖÏC CAÀN QUAN TAÂM

ÑEÅ CHAÁN HÖNG MOÂN PHAÙI

Khuynh höôùng giaùo duïc.

Heä thoáng giaùo duïc.

Cô caáu toå chöùc.

Phöông phaùp huaán luyeän.

Luaät thi ñaáu.

Kinh teá taøi chaùnh.

Nghi thöùc baûn moân.

1/ XAÙC ÑÒNH KHUYNH HÖÔÙNG GIAÙO DUÏC CUÛA VOVINAM :

Hieän nay, caùc moân voõ thuaät treân theá giôùi hình thaønh roõ reät boán khuynh höôùng : Theå thao - Ngheä thuaät - Chieán ñaáu - Döôõng sinh.

a/ Khuynh höôùng theå thao :

Goàm caùc moân coù thi ñaáu ñoái khaùng nhö : Box, Karatedo, Judo, Taekwondo, Kendo, Taùn thuû, v.v….Caùc moân naøy daõ daàn daàn hoaøn thieän luaät thi ñaáu vôùi caùc tieâu chí : an toaøn trong thi ñaáu - caùch tính ñieåm ñôn giaûn ,coâng baèng – neâu baäc neùt ñaëc tröng .

Chính luaät thi ñaáu hoaøn chænh ñaõ thu huùt ñoâng ñaûo quaàn chuùng ñeán vôùi boä moân, nhôø vaäy söï quaûng baù cuõng deã daøng, haáp daãn nhieàu ngöôøi tham gia taäp luyeän, toå chöùc ñöôïc caùc giaûi thi ñaáu theá giôùi vaø nhaát laø ñöôïc choïn laøm moân thi ñaáu chính thöùc cuûa Olympic.

b/ Khuynh höôùng ngheä thuaät :

Mang tính vuõ ñaïo cao trong söï theå hieän ñoäng taùc moät caùch nhuaàn nhuyeãn vôùi nhuõng baøi quyeàn hoaëc muùa vuõ khí nhö : Kieám ,coân, ñao thöông, v.v… tieâu bieåu nhö moân Wushu. Khoâng coù ñaáu ñoái khaùng neân luaät thi chæ chuù troïng vaøo söï ñaùnh giaù caùc ñoäng taùc khoù, ñöôïc quy ñònh phaûi thöïc hieän nhö theá naøo, cuõng nhö veà phong caùch bieåu dieãn, trang phuïc, hình thöùc v.v…

c/ Khuynh höôùng chieán ñaáu :

Ñaây laø nhöõng moân voõ khoâng caàn ñeán luaät thi ñaáu tieâu chuaån chæ chuù troïng ñeán caùc theá voõ hieåm aùc, mang tính saùt thöông cao, nhöõõng moân naøy hoaït ñoäng leû teû, ít ñöôïc haâm moä vì khoâng phuø hôïp vôùi xaõ hoäi vaên minh hieän ñaïi.

d/ Khuynh höôùng döôõng sinh :

Chuû yeáu laø reøn luyeän thaân theå vaø haøm döôõûng tinh thaàn laø chính, khoâng tham gia thi ñaáu tranh giaûi, ñöôïc giôùi trung nieân vaø cao tuoåi öa chuoäng .

Trong moät moân voõ ñoâi khi theå hieän ñoàng thôøi hai ,ba, hoaëc boán khuynh höôùng nhöng vaán ñeà laø ñöôøng loái thöïc hieän ra sao ? Trong Vovinam coù maáy khuynh höôùng ? Luaät thi ñaáu hoaøn chænh chöa ? Tính myõ hoïc trong caùc baøi quyeàn nhö theá naøo ? Phuø hôïp cho döôõng sinh ñöôïc kieåm chöùng ra sao ? Caøng bao goàm nhieàu khuynh höôùng caøng deã ñuoái söùc, caøng bao bieän thì caøng nhieàu sô suaát. Vieäc xaùc ñònh khuynh höôùng cho moân phaùi laø caàn thieát, coù nhö vaäy söï noã löïc cuûa chuùng ta môùi khoâng bò taûn maùc, rôøi raïc. Chuùng ta laøm cho nhöõng caùi caàn laøm, ñuùng troïng taâm, ñuùng muïc tieâu. Neáu chuùng ta quan nieäm daïy voõ nhö laø moät ngheà kieám tieàn hoaëc laøm baøn ñaïp ñeå tieán thaân thì mieãn baøn, coøn vôùi taâm nguyeän ñoùng goùp coâng söùc laøm hay, ñeïp, giaøu, cho moân phaùi, ñuû taàm voùc töông xöùng vôùi hoaøi baõo ñaët ra laø : VIEÄT VOÕ ÑAÏO _ NHAÂN VOÕ ÑAÏO, thì quaû thöïc hieän nay chuùng ta ñang daäâm chaân moät choã trong khi xaõ hoäi thì tieán khoâng ngöøng.

2/ HEÄ THOÁNG GIAÙO DUÏC :

Giaù trò cuûa moät moân voõ khoâng phaûi ôû choã nhieàu ñoøn, nhieàu baøi, maø laø hieäu quaû. Muoán theá, heä thoáng giaùo duïc phaûi hôïïp lyù, phaûi ñöôïc tính toaùn treân cô sôû khoa hoïc, moãi caáp lôùp phaûi coù troïng taâm huaán luyeän roõ reät .Ngöôøi taäp ñaït ñöôïc gì ? Vieäc thuoäc ñoøn ,thuoäc baøi chöa phaûi laø ñænh cao cuûa hieäu quaû. Ta phaûi thaáy raèng giaù trò cuûa caùc baøi taäp ôû choã phaùt trieån cho ngöôøi taäp naêm toá chaát theå löïc laø : Nhanh _ Maïnh _ Beàn _ Kheùo _ Deûo, ngoaøi ra phaûi luyeän taäp töø phaûn xaï coù ñieàu kieän trôû thaønh phaûn xaï töï nhieân. Maët khaùc ôû löùa tuoåi thieáu nieân ,vieäc phaùt trieån khung xöông laø caàn thieát. Chieàu cao cuûa con ngöôøi leä thuoäc vaøo nhieàu yeáu toá : gen di truyeàn ,ñieàu kieän moâi tröôøng, dinh döôõng, luyeän taäp v.v... nhöng neáu do taäp voõ maø bò luøn ñi vaøi phaân thì traùch nhieäm thuoäc veà ngöôøi thaày, thuoäc veà chöông trình huaán luyeän .Phaûi maïnh daïn gaïn loïc nhöõng baøi taäp gaây taùc duïng phuï, cuõng nhö boå sung nhöõng baøi taäp mang tính tích cöïc trong vieäc phaùt trieån theå chaát .

Ngöôøi coù trình ñoä voõ thuaät gioûi maø khoâng coù tinh thaàn voõ ñaïo toát ,ñoù laø ngöôøi phaùt trieån maát quaân bình, nhöng ôû tröôøng hôïp vì coù tinh thaàn voõ ñaïo maø maát quaân bình thì sao ? Phaûi chaêng laø do xaây döïng leäch höôùng ? Theá neân, chöông trình giaûng huaán veà voõ ñaïo cuõng neân ñöôïc bieân soaïn kyõ löôõng. Tröôùc ñaây, moân phaùi ñaõ xaây döïng döôïc moät neàn taûng veà voõ ñaïo, qua nhieàu laàn tu söûa boå sung gaïn loïc cho ñeán nay cuõng taïm ñuû, nhöng ta coù neân maõn nguyeän ñeán noãi khoâng caàn tìm caùch naøo ñeå ñöa tinh thaàn voõ ñaïo töø nhöõng trang saùch ñi vaøo tim oùc cuûa con ngöôøi, ñeå trôû thaønh baûn theå cuûa con nhaø voõ, hay chæ bieát buoäc moân sinh hoïc thuoäc kieåu töø chöông nhoài nheùt, hoïc ñeã thi coù ñieãm, leân ñai… vaø sau ñoù hình thaønh neân moät aûo töôûng raèng baûn thaân mình ñaõû coù tinh thaàn voõ ñaïo .

3/ CÔ CAÁU TOÅ CHÖÙC :

Cuõõûng nhö moät boä maùy, khi caùc chi tieát, caùc boä phaän, baùnh raêng ñöôïc laép ñaët hôïp lyù ,ñuùng caùch, khoa hoïc, kheùo leùo, thì söï vaän haønh seõ eâm aùi, beàn bæ, hieäu quaû cao nhaát. Söï deã daõi xueâ xoa, taïm thôøi seõ ñeå laïi moät haäu quaû khoâng nhoû. Con thuyeàn bò ñaém thì caùc caù nhaân caïnh tranh nhau treân ñoù ,chaéc cuõng khoâng coøn toàn taïi, hoaëc con thuyeàn ñi veà ñaâu khi caùc traïo phu cheøo moät caùch tuøy höùng tuøy thích, khoâng chòu kheùp mình theo moät ñònh höôùng naøo caû ?

Khoâng phaûi ñieàu gì voõ sö cuõng gioûi, nhöng neáu chuùng ta coù ñöôïc moät ñieåm chung, moät ñích ñeán thì söï baøn baïc tính toaùn trong taäp theå seõ laøm saùng vaán ñeà. Theá neân, vieäc thieát keá sô ñoà toå chöùc cho moân phaùi moät caùch phuø hôïp laø caàn thieát vaø raát quan troïng .

4/ PHÖÔNG PHAÙP HUAÁN LUYEÄN :

Ñaây laø ngaønh hoïc giuùp ngöôøi coù kieán thöùc trôû thaønh ngöôøi bieát truyeàn ñaït kieán thöùc. Moät moân sinh duø coù trình ñoä hoaøng ñai hoaëc hoàng ñai neáu khoâng hoïc qua phöông phaùp huaán luyeän thì khoâng phaûi laø huaán luyeän vieân hay voõ sö .Neáu quan nieäm daïy voõ laø daïy cho ngöôøi khaùc thuoäc caùc theá voõ hay baøi quyeàn thì chöa ñuû, bôûi vì hoïc voõ khoâng chæ ñeå ñaùnh, ñaáu, maø ñeå phaùt trieån con ngöôøi ôû nhieàu phöông dieän. Neáu tính veà khía caïnh daïy ñoøn theá, cuõng ñaõ chia ra laøm 3 giai ñoaïn treân moät kyõ thuaät.

Giai ñoaïn 1 : Daïy cho ngöôøi thuoäc vaø ñaùnh ñöôïc, ñoù laø daïy theo chieàu roäng .

Giai ñoaïn 2 : Daïy cho ngöôøi hieåu vì sao phaùt sinh ra nhöõng vaän haønh nhö theá, ñoù laø daïy theo

chieàu saâu.

Giai ñoaïn 3 : Daïy cho ngöôøi bieát caùch ñeå thieát laäp ra ñoøn aáy, ñoù laø daïy theo chieàu cao .

Nhö vaäy, neân chaêng ta phaân caáp töø trình ñoäø töï veä nhaäp moân ñeán huyeàn ñai - hoïc theo chieàu roäng -

Töø hoaøng ñai tôùi chuaån hoàng ñai - hoïc theo chieàu saâu -

Töø hoàng ñai trôû leân - hoïc theo chieàu cao –

Ñaây chæ laø moät ví duï nhoû, coâng taùc giaûng huaán phaûi caàn nhieàu yeáu toá khaùc nhö caùch ñaùnh giaù ñoái töôïng tröôùc khi huaán luyeän, ñeå coù caùch daïy phuø hôïp. Caùch tìm hieåu sôû tröôøng ,sôû ñoaûn ñeã phaùt trieån naêng khieáu ñuùng möùc cho ngöôøi taäp v.v…

Xöa kia, moân phaùi toå chöùc caùc khoùa ñaëc huaán cuõng nhaèm trong muïc ñích trang bò kieán thöùc cho ngöôøi daïy voõ. Ngaøy nay, taïi sao ta khoâng duy trì vaø phaùt huy ñeå haønh trang cuûa huaán luyeän vieân vaø voõ sö baûn moân ñöôïc ñaày ñuû moät caùch chính quy cho cuoäc tröôøng chinh Nhaân Voõ Ñaïo. Coù ngöôøi cho raèng moãi Huaán luyeän vieân hay Voõ sö coù moät caùch daïy rieâng, khoâng caàn thieát phaûi chuù yù ñeán phöông phaùp huaán luyeän , cöù tröôùc kia, thaày daïy nhö theá naøo giôø daïy laïi nhö theá aáy laø toát roài !

Ngöôøi ta queân raèng luùc môùi nhaäp moân, hoï coøn quaù nhoû ñeå chuù yù tôùi caùch daïy cuûa thaày, ñeán luùc ñöôïc phaân cho daïy moät lôùp thì phaûi maøi moø, phaûi hoài töôûng, ñeå laøm sao daïy cho toát, giuùp voõ sinh höùng thuù, luyeän taäp thaønh coâng, khoâng ñeå xaûy ra tai naïn v.v…. Thieát nghó ta neân boû ñi tính baûo thuû, haïn heïp, löôøi hoïc hoûi, khoâng caàn bieát ñeán nhöõng quy phaïm trong ngheà daïy voõ, ñeã traùnh nhöõng va vaáp khoâng ñaùng coù .

5/ LUAÄT THI ÑAÁU :

Thi leân ñai coù noäi dung ñaáu töï do ( ñoái khaùng ), ñaây laø phaàn ñöôïc kieåm tra song haønh vôùi nhieàu noäi dung khaùc ñeå khaúng ñònh trình ñoä cuûa moät ñaúng caáp nhö : Ñôn luyeän, song luyeän, ña luyeän, ñoøn chaân, söùc beàn ,theå löïc v.v… Caùch chaám thi, ñaùnh giaù, nhaän ñònh, ñaõ ñöôïc soaïn thaûo khi môùi thaønh laäp moân phaùi vaø ñaõ qua tu chænh nhieàu laàn cho phuø hôïp vaø hoaøn thieän. Nhöng luaät ñaáu aùp duïng cho thi leân ñai ít xaûy ra tranh caõi hôn laø thi tranh giaûi vì tröôùc moät khoái löôïng khaùn giaû ñoâng ñuùc, khaâu toå chöùc töø hình thöùc tôùi noäi dung, phaûi chu ñaùo hôn gaáp nhieàu laàn. Luaät thi ñaáu phaûi ñôn giaûn, caùch chaám goïn, coâng baèng, caùi hay cuûa luaät laø phaûi laøm theá naøo ñeå khaùn giaû vaãn coù theå cho ñieåm nhö troïng taøi, giaùm ñònh, bieát nhaän ñònh moät ñoøn hôïp quy hay khoâng vaø ñöôïc bao nhieâu ñieåm, phaân bieät thaéng baïi, nhö theá môùi ñaûm baûo ñöôïc tính coâng baèng, tính quaàn chuùng.

Vieäc an toaøn trong thi ñaáu laø öu tieân moät cuûa luaät ñaáu. Ta khoâng neân yû laïi vaøo caùc trang bò baûo hoä nhö : noùn, giaùp, grouki, v.v…Haõy ñaët ra moät tieâu chuaån thi ñaáu an toaøn duø khoâng ñöôïc trang bò gì caû. Ñieàu naøy coù theå laøm ñöôïc khi ta naém chaéc nhöõng qui luaät sinh ra tai naïn trong thi ñaáu.

Moät soá yeáu toá khaùc khoâng keùm phaàn quan troïng laø neâu baäc leân neùt ñaëc thuø cuûa moân phaùi. Soaùt laïi caùc noäi dung huaán luyeän, ta thaáy raèng nhöõng loái ñaùnh cuûa Vovinam, sôû tröôøng caùc ñoøn queùt, trieät, ngaùng, caëp, quaät … coù nghóa laø ñaùnh ngaõ ñoái phöông, hoaëc laøm cho ñoái phöông bò maát troïng taâm, neân chaêng luaät thi ñaáu ñaët ra moät tieâu chí chung laø ñaùnh ngaõ ñoái phöông seõ ñöôïc ñieåm cao hôn laø ñaùnh truùng.

Nhìn chung, luaät thi ñaáu hoaøn chænh laø caàn thieát cho coâng cuoäc phaùt trieån moân phaùi trong nöôùc cuõng nhö treân dieän roäng toaøn theá giôùi. Caùc nhaø chuyeân moân chæ caàn caên cöù vaøo boä luaät maø ñaùnh giaù ñöôïc taàm voùc cuûa moät moân voõ naøo ñaáy; caùc cao ñoà Vovinam neân ñaët vaán ñeà moät caùch nghieâm tuùc veà vieäc soaïn luaät ñaáu cho boä moân .

6/ KINH TEÁ – TAØI CHÍNH :

Ñaây laø phaàn boâi trôn cho taát caû caùc hoaït ñoäng cuõng nhö ñeå xaây döïng cô sôû vaät chaát : truï sôû, phoøng taäp, toå ñình v.v…Coù phaûi vì caùc lyù do khaùch quan raøng buoäc hay vì chuùng ta chöa ñoàng taâm nhaát trí maø coøn deø daët. Haõy maïnh daïn nhìn thaúng vaøo vaán ñeà, ñöøng ngaïi nguøng khi ñeà caäp ñeán tieàn baïc hay quyeàn lôïi, mieãn laø ta khoâng tö tuùi tö lôïi, thì vieäc kieám tieàn cho ñaïi cuoäc trôû neân yù nghóa xieát bao !

Coù theå thu töø ba phía :

_ Thöù nhaát laø doanh thu : ta daïy voõ thì phaûi thu tieàn, neáu ta töï caân ñoái ñöôïc vaø coù tích luõy, ñoù laø voõ sö gioûi ñöôïc quaàn chuùng tín nhieäm.

_ Thö nhì laø ñoùng goùp : Caùc moân sinh thaønh ñaït muoán ñoùng goùp, ta coù nhieäm vuï phaûi nhaän vì ñaây laø laøm cho caùi chung .

_ Thöù ba laø taøi trôï : Caùc ñôn vò kinh teá taøi trôï qua caùc moái quan heä cuõng thuoäc veà taøi saûn chung ñöôïc sung vaøo quyõ phaùt trieån.

Nhöõng vieäc naøy ñaõ ñöôïc thöïc hieän nhöng chöa tích cöïc laém vì boä maùy cuûa ta coøn laém söùc trì.

7/ NGHI THÖÙC BAÛN MOÂN :

Trong moät phaùi voõ ñaïo, nghi thuùc raát quan troïng, töø caùch chaøo, xöng hoâ, cuùng baùi, haønh leã, tieáp taân, huaán luyeän, v.v… phaûi ñöôïc aán ñònh bôûi nhöõng nguyeân taéc thaät caån troïng, döïa treân neàn taûng truyeàn thoáng cuûa daân toäc vaø nhöõng quy ñònh rieâng cuûa noân phaùi. Nghi thöùc phaûi ñaày yù nghóa, khoâng neân chæ hình thöùc, ñoù phaûi laø bieåu töôïng, laø vinh döï, laø daáu aán trong taâm hoàn cho töøng thaønh vieân hoäi nhaäp.

Baûy laõnh vöïc neâu treân, moân phaùi ta ñeàu coù caû, nhöng neáu nhìn saâu hôn, hình nhö chöa cuï theå laém, vaãn coøn baøng baïc, khoâng daùm traùch, hay ñoøi hoûi ai, chæ bieát öu tö traên trôû. Vì tình yeâu moân phaùi, phaûi theå hieän ra giaáy möïc, duø bieát raèng “ thö baát taän ngoân ‘’, “yù taïi ngoân ngoaïi ‘’. Söï dieãn ñaït coù khi coøn sô suaát, nhìn söï vieäc coù theå chöa kín keõ, nhöng taác loøng thaønh thì moät daï thuûy chung .

Mong ai cuøng chí anh huøng

Khuoâng phoø Toå nghieäp moät loøng saét son.

Voõ Sö Hoàng Ñai.

Nguyeãn Anh Duõng.

Home