|
|
||
|
Please click
to download VNIfonts if you cannot read this page. Then, click HERE and follow
instructions to configure Web
Browsers.
Best view
with Internet Explorer.
Vu Lan & Cuùng Coâ Hoàn
Nguyeãn
Moäng Khoâi
Raèm Thaùng Baûy aâm lòch laø leã Vu-Lan cuûa Phaät giaùo vaø cuõng
laø ngaøy teát Trung Nguyeân, maø ngöôøi bình daân thöôøng goïi laø Cuùng Coâ
Hoàn hay Xaù Toäi Vong Nhaân . Ngaøy thaùng Baûy Möôøi Raèm ñaõ aên saâu vaøo
kyù öùc ngöôøi Vieät töø ngaøn xöa vaø ñöôïc ngöôøi daân ghi nhôù vaøo sinh
hoaït haøng naêm:
Thaùng saùu buoân nhaõn baùn traâm
Thaùng baûy möôøi raèm xaù toäi vong nhaân.
Ca dao
Leã Vu-Lan hay ngaøy
Cuùng Coâ Hoàn ñeàu nhaèm caàu nguyeän cho nhöõng ngöôøi quaù vaõng.Vaäy 2
ngaøy ñoù coù yù nghóa khaùc nhau? Nhöõng söï caàu nguyeän coù phaûi laø meâ tín ?
Leã Vu-Lan hay Vu-Lan-Boàn
laø teân moät phaùp hoäi ñeå cöùu khoå cho cho cha meï ñaõ maát. Kinh Vu-Lan
(Ullambana sutra ) ñöôïc Ñöùc Phaät noùi cho ngaøi Muïc Kieàn Lieân caùch nay
hôn 25 theá kyû do vò cao taêng AÁn Ñoä Dharmaksa dòch töø Phaïn ngöõ sang Haùn
töï ôû theá kyû thöù 3 ñôøi Taây Taán Trung Quoác.
Theo truyeàn thuyeát,
ñeä töû Phaät Thích Ca laø Muïc Kieàn Lieân, sau khi ñaéc ñaïo, Ngaøi duøng
thaàn thoâng nhìn xuoáng caùc coõi khoå, thaáy meï laø baø Thanh Ñeà ñang bò
treo ngöôïc vaø ôû chung vôùi loaøi quæ ñoùi. Ngaøi thöông
quaù, caàm loøng khoâng ñöôïc, lieàn duøng thaàn thoâng ñem baùt côm ñeán
daâng. Nhöng baø Thanh Ñeà, thaáy côm loøng tham boäc phaùt.Vöøa ñeå vaøo mieäng thì hoùa thaønh löûa
than hoàng, chaùy caû mieäng laãn tay. Muïc Kieàn Lieân thaáy caûnh bi ai nhö vaäy , ñöùng traân ngöôøi, khoâng thoát neân lôøi, nöôùc
maét doøng doøng, Ngaøi laïy meï roài trôû veà gaëp Phaät. Ngaøi
ñaûnh leã Phaät vaø baøy toû ñaàu ñuoâi, mong Ñöùc Theá Toân töø bi chæ baøy
cho phöông phaùp cöùu ñoä.
Phaät baûo Muïc Kieàn Lieân :
<< Meï oâng khi coøn soáng thì tham lam, ích kyû,
khinh khi Tam Baûo, ñoá kî caùc baäc chaân tu vaø gaây nhieàu toäi aùc naëng
neà; vì theá phuùc ñöùc moät mình oâng khoâng theå cöùu ñoä ñöôïc, maø phaûi
theâm uy löïc cuûa chö taêng. Vaäy ; nhaân ngaøy Raèm Thaùng Baûy, ngaøy chö
taêng troøn 3 thaùng an cö, thaân taâm thanh tònh, ngaøy chö taêng töï töù,
ngaøy chö Phaät möôøi phöông hoan hæ. OÂng neân ngaøy ñoù maø
thieát laäp chay ñaøn, nhôø coâng ñöùc cuûa caùc vò chaân taêng ñoàng taâm
nhaát nieäm maø nguyeän caàu thì seõ caûm hoùa meï oâng, caûm thoâng ñeán möôøi
phöông chö Phaät; nhö theá môùi mong giaûi thoaùt ñöôïc toäi khoå.
Ñöùc Phaät noùi tieáp:
<<
meï oâng toäi caên naëng nhö taûng ñaù lôùn maø coâng
ñöùc tu haønh cuûa oâng nhö chieác thuyeàn nhoû, neân phaûi caàn nhieàu chieác
thuyeàn keát laïi thaønh beø môùi coù theå ñöa ñöôïc taûng ñaù to naëng kia qua
soâng ngaõ quæ, thoaùt voøng traàm luaân..
Muïc Kieàn Lieân tuaân lôøi, ñem baùn
heát taøi saûn cuûa meï. Taäp trung taøi löïc ñeå lo
vieäc trai taêng. Khi vieäc cuùng döôøng trai taêng
xong, baø Thanh Ñeà nhôø coâng ñöùc ñoù maø chuyeån caùi taâm baát thieän tieàn
kieáp neân thoùat khoûi caûnh ngaõ quæ vaø ñöôïc vaõng sinh leân coõi Trôøi.
Töø ñoä ñoù ñeán nay, moãi naêm ñeán ngaøy Raèm Thaùng
Baûy, ngöôøi con thaûo, chaùu hieàn laøm soáng laïi yù nghóa Vu-Lan, roäng môû
phaùp hoäi Vu-Lan-Boàn ñeå nhôø gia löïc caàu sieâu cho nhöõng thaân nhaân quaù
vaõng.
Teát Trung Nguyeân hay ngaøy Xaù Toäi Vong Nhaân hay leã
Cuùng Coâ Hoàn laø ngaøy boá thí cho nhöõng vong hoàn khoâng ai thôø cuùng. Ngaøy xöa ôû caùc chuøa thöôøng laáy laù ña cuoän laïi nhö caùi buø
ñaøi, ñem caém ôû nhöõng nôi tha ma moä ñòa roài naáu chaùo ñoå vaøo, ñeå môøi
caùc vong hoàn tôùi höôûng.
Söï vieäc cuùng chaùo ôû tha ma khoâng ñöôïc Phaät daïy
trong Vu-Lan-Boàn , nhöng thöïc ra noù baét nguoàn töø
Phaät giaùo.
Moät hoâm Ñöùc Phaät cuøng Thaùnh
chuùng ñi du hoùa thì thaáy moät ñoáng xöông khoâ beân ñöôøng. Ñöùc Phaät khoùc roài xuïp laïy ñoáng xöông aáy. Toân giaû A
Nan laáy laøm ngaïc nhieân hoûi Phaät:
<<Thaày laø baäc töø phuï cuûa 3
coõi, 4 loaøi. Côù sao laïi phaûi laïy ñoáng xöông
khoâ voâ danh nhö vaäy?
Ñöùc Phaät baûo Toân
giaû A Nan:
<<Döôùi maét phaøm phu thì ñoáng xöông voâ thöøa
nhaän kia khoâng coù moät giaù trò naøo. Nhöng theo
tueä nhaõn cuûa Phaät thì ñoáng xöông khoâ ñoù chính laø cuûa oâng, baø, cha,
meï,ngöôøi thaân hoaëc chính xöông cuûa chuùng ta
trong voâ löôïng kieáp theo caùi voøng quay cuûa sinh töû luaân hoài voâ taän.
Kinh Baùo Phuï Maãu AÂn:
..Baây giôø Phaät laïi leân ñöôøng,
Cuøng haøng ñaïi chuùng nam
phöông tieán haønh.
Ñeán giöõa ñöôøng daønh daønh maét thaáy,
Nuùi xöông khoâ boû ñaáy
laâu ñôøi.
Theá Toân beøn voäi ñeán nôi,
Laïy lieàn ba laïy roài rôi
gioït hoàng.
Ñöùc A Nan tuûi long aùi
ngaïi.
Chaúng hieåu sao Phaät laïy
ñoáng xöông?
Voäi vaøng xin Phaät daïy
töôøng.
Thaày laø Töø Phuï ba
phöông, boán loaøi.
Ai ai cuõng kính thaày
döôøng aáy.
Côù sao Thaày laïi laïy xöông khoâ?
Phaät raèng trong caùc moân ñoà,
Ngöôøi laø ñeä töû ñöùng
ñaàu daøy coâng.
Bôûi chöa bieát ñuïc trong
cho roõ.
Neân vì ngöôøi ta toû ñuoâi
ñaàu.
Ñoáng xöông doàn daäp baáy laâu.
Cho neân trong ñoù bieát bao coát haøi.
Chaéc cuõng coù oâng baø cha meï.
Hoaëc thaân ta hoaëc keû ta sinh.
Luaân
hoài,sinh töû, töû sinh,
Luïc
thaân ñôøi tröôùc, thi haøi coøn ñaây...
Vì vaäy, leã Vu-Lan laø ngaøy caàu cuùng cho oâng baø cha
meï vaø thaân nhaân xa gaàn cuûa chuùng ta .
Cuï Traïng Trình Nguyeãn Bænh Khieâm (
1491-1585 ) cuõng tin vaøo söï maàu nhieäm cuûa caàu nguyeän ngaøy
Vu-Lan. Söï caàu nguyeän ñaõ cöùu ñöôïc bao ngöôøi ñau khoå ôû coõi AÂm:
..Côù sao coøn coù Vu-Lan?
Töø Bi ta muoán nhôø coâng söùc,
Cöùu ñöôïc bao ngöôøi chòu khoå ñau..
Ñinh Gia
Khaùnh dòch.
(..Thò haø xaù toäi höõu
höông thaàn.
Ngaõ kim duïc töôïng
Töø Bi löïc,
Cöùu ñaéc voâ coâ ñoà thaùn nhaân..)
(Trung Nguyeân Xaù Toäi-Nguyeãn Bænh Khieâm)
Töø truôùc ñeán nay ñaõ coù nhieàu baøi thô vieát veà
ngaøy ñaïi leã naøy, nhöng coù leõ baøi Vaên Teá Thaäp Loaïi Chuùng Sinh ( VTTLCS ) cuûa thi haøo Nguyeãn Du laø dieãn taû ñöôïc yù
nghóa Vu-Lan trong tinh thaàn vaên hoïc daân toäc laø bôûi töø caùch duøng chöõ, caùch dieãn ñaït tö
töôûng raát phuø hôïp vôùi phong tuïc nhaân gian vaø giaùo lyù nhaø Phaät.
Thôøi tröôùc caùc nhaø chuøa thöôøng duøng VTTLCS ñeå tuïng nieäm vaøo ngaøy
Raèm Thaùng Baûy ñeå Cuùng Coâ Hoàn
Taùc giaû goïi Thaäp Loaïi ( möôøi
loaïi ) laø ñeå chæ 10 haïng ngöôøi. Nhöõng caùi cheát thaät ñaùng thöông cuûa
nhöõng haïng ngöôøi ñoù:
...Coù khí thieâng phaûng phaát u minh
Thöông thay Thaäp loïai
chuùng sinh.
-Keû tranh baù ñoà vöông bò thua traän maø cheát.
-Phu nhaân quyeàn quí cuûa caùc coâng haàu khanh töôùng
gaëp phen sa cô
phaûi
töï töû.
-Ngöôøi laøm chính trò lôõ vaän bò gieát.
-Nhöõng danh töôùng coâng thaønh vaïn coát khoâ cuoái
cuøng bò gieát.
-Nhöõng haïng tham lam laøm giaàu, buoân baùn doïc soâng
ngang bieån
chaúng
quaûn ñöôøng xa, ñaém thuyeàn bò caù döõ aên thòt.
-Nhöõng caùi cheát cuûa chieán só voâ danh.
-Gaùi laàu xanh, luùc soáng thi tuûi nhuïc, khi cheát thì
khoâng choàng con
cuùng gioã
phaûi hôùp chaùo thí.
-Keû aên maøy cheát ôû gaàm caàu dô baån.
-Ngöôøi maéc voøng lao lyù,
cheát ñi khoâng coù manh chieáu laønh.
-Ñöùa sô sinh yeåu töû.
Chính vì hieåu ñöôïc giaùo lyù nhaø
Phaät maø Nguyeãn
Du ngaäm nguøi cho thaäp loaïi vì thaäp loaïi ñoù laø nhöõng vong hoàn bô vô
cuûa ngöôøi cheát ( hay coâ hoàn
), hoï chính laø nhöõng thaân nhaân cuûa cuï trong nhöõng tieàn kieáp xa xöa.
Cuï baûo, phaûi laäp trai ñaøn maø caàu xin chö Phaät phoùng quang cöùu ñoä
cho, thì thaân nhaân ôû coõi aâm môùi mong saïch nghieäp:
...Ñaøn chaån teá vaâng lôøi Phaät giaùo.
Boùng haøo quang cöùu khoå
ñoä u.
Khaép trong Töù Ñaïi Boä Chu,
Naõo phieàn ruõ saïch oaùn thuø röûa trong..
Haøng naêm, cöù Raèm Thaùng Baûy, nhieàu ngöôøi Vieät Nam
ñi chuøa caàu nguyeän cho thaân nhaân,oâng baø, cha meï, baïn beø.. Moät soá khaùc cho laø meâ tín vaø khoâng tin vaøo söùc maïnh taâm
linh. Nhöng gaàn ñaây, nhieàu khoa hoïc gia Taây phöông chöùng
minh laø taâm linh coù moät maõnh löïc
thöïc söï:
-
Giaùo sö
Joseph Banks Khines phuï traùch moân Psychokinesis ôû ñaïi hoïc Duke tieåu bang
Trong moät laàn
thöïc taäp, tröôùc söï chöùng kieán cuûa caùc sinh vieân cuøng moät nhoùm
phoùng vieân baùo chí, Khines ñaõ taäp trung tö töôûng vaø duøng yù chí ñeå di
chuyeån moät con xuùc xaéc hình khoái baèng nhöïa töø choã naøy ñeán choã
khaùc.
Uri Geller ( goác Do Thaùi ),
ñöùng caùch baøn tieäc 3 thöôùc, vôùi yù muoán cuûa mình ñaõ laøm cong caùc
muoãng ñóa baèng kim loaïi; vaø coù moät laàn khaùc Uri laøm cho kim ñoàng hoà
Big Ben treân gaùc chuoâng toøa Nghò vieän Anh ngöng laïi.
Coøn raát nhieàu chuyeän töông töï chöùng toû söï caàu
nguyeän hay söï chuù taâm laøm thaønh naêng löïc.
Nhö vaäy, chuyeän Muïc Kieàn Lieân, Thanh Ñeà khoâng coù gì laø hoang ñöôøng,
meâ tín nöõa. Ñoù laø loøng chí hieáu, chí thaønh cuûa ngöôøi con vaø coâng
ñöùc trì trai, giöõ giôùi thanh tònh trong 3 thaùng haï, thuùc lieãm tu haønh
cuûa chö taêng thaønh taâm chuù nguyeän, neân coù söùc maïnh caûm thoâng vaø
kích thích ñeán taâm hoàn ngöôøi ñau khoå laøm hoï thöùc tænh côn meâ, xoaùy
chuyeån taâm nieäm aùc, höôùng veà neûo thieän. Nhôø söï chuyeån höôùng cuûa
caùi taâm naøy, maø hoï thoaùt khoûi hình phaït ñau khoå maø tröôùc kia chính cuõng do caùi taâm aáy taïo ra. Trong kinh coù noùi:<< Taâm coù theå taïo nghieäp, maø Taâm cuõng coù
theå chuyeån nghieäp.>>
Söï tích Vu-Lan baùo hieáu khôûi ñaàu baèng kình aûnh
Muïc Kieàn Lieân cöùu meï trôû thaønh hình aûnh moâ phaïm ñaày tính giaùo duïc
nhaân vaên daân toäc, höôùng tôùi söï giaûi thoaùt maø ñôøi ñôøi caàn phaûi löu
truyeàn./.
Nguyeãn Moäng Khoâi