Vol. 22  9/2004                                                                                               4th year edition

Editor-in-chief:  Ñoã Hoaøng Nghóa    phutavanthu@yahoo.com 

 

Chæ daån caùch download font VNI mieån phí ñeå ñoïc Ñaëc san Vieät Voõ Ñaïo: click  Chæ daån

  

nhaân chuû (5)

 

CHÖÔNG V

 

töø luïc daân tôùi tam nhaân

 

5.1. Baûn Vò Daân Toäc

            Baûn vò cuûa chuùng ta laø daân toäc: do daân, bôûi daân, vì daân. Vaäy daân toäc laø gì? Daân laø ngöôøi trong moät nöôùc. Toäc laø hoï haøng. Gia toäc laø ngöôøi hoï haøng thuoäc moät ñaïi gia ñình. Thí duï: toäc ñeä laø ngöôøi em hoï, toäc huynh laø ngöôøi anh hoï. Hoaøng toäc laø hoï nhaø vua. Daân toäc laø taäp theå daân thöông meán nhau, coi nhau nhö hoï haøng thaân thuoäc. Hoï gaén boù vôùi nhau vì cuøng moät noøi gioáng, moät chuûng toäc, moät phong tuïc, taäp quaùn laâu ñôøi, moät lòch söû ñaáu tranh  baûo veä laãn nhau, moät muïc tieâu “soáng - coøn - noái - tieán hoùa”.

            Trong  moät nöôùc quaân chuû, vua vaø daân ai quan troïng hôn? Xöa kia trong phaùi Khoång hoïc, Maïnh Töû chuû tröông: Daân laø quùy, ñaát nöôùc ñöùng sau, vua ñöôïc coi nheï hôn nöõa (daân vi quùy, xaõ taéc thöù chi, quaân vi khinh).

            Naêm 1930 hoïc giaû Traàn Troïng Kim, khi buùt chieán vôùi cuï Phan Khoâi, ñaõ vieát: “Phan tieân sinh noùi raèng Khoång Giaùo traùi vôùi Taây hoïc vì caùi chuû nghóa toân quaân traùi vôùi caùi chuû nghóa duy daân. Nay nhaân tieän toâi (Traàn Troïng Kim) noùi leân maáy lôøi cho heát yù… Caùi thuû ñoaïn chuyeân cheá laø caùi thuû ñoaïn cuûa boïn ñeá vöông laïm duïng caùi quaân quyeàn ñoù maø thoâi. Khoång Giaùo ñaõ khoâng coù caùi chuû nghóa chuyeân cheá thì taát laø coù caùi chuû nghóa Duy Daân. Song caùi chuû nghóa Duy Daân cuûa Khoång Giaùo khoâng gioáng caùi duy daân thôøi nay. Caùi chuû nghóa Duy Daân thôøi nay coát ôû söï bình ñaúng, chính nghóa laø bình ñaúng trong luaät phaùp, nhöng nhieàu ngöôøi hieåu laø bình ñaúng hoaøn toaøn caû… Caùi chuû nghóa Duy Daân cuûa Khoång Giaùo thì chuû ôû traät töï, laáy ñöùc laáy taøi maø phaân treân döôùi, vaø nhaän coù caùi bình ñaúng ôû trong luaät phaùp maø khoâng nhaän caùi bình ñaúng hoaøn toaøn taát caû … Ngöôøi caàm quyeàn chính trò phaûi nuoâi daân, phaûi laøm cho daân giaàu, phaûi daïy daân. Daân laø troïng, vua laø khinh. Vua laøm ñieàu taøn baïo, daân coù quyeàn tröø boû ñi. Ñoù laø chuû nghóa Duy Daân cuûa Khoång giaùo… Toái giaùm chaéc raèng Khoång Giaùo khoâng traùi vôùi chuû nghóa Duy Daân…”

            Naêm 1936 cuï Phan Saøo Nam noùi vôùi thieáu nieân Nguyeãn Höõu Thanh: daân chaúng duy vaät, daân chaúng duy taâm, daân chæ duy daân theo yù nghóa treân ñaây cuûa Khoång Giaùo. Sau ñoù, thieáu nieân Nguyeãn Höõu Thanh (töùc Thaùi Dòch Lyù Ñoâng A) tham khaûo vaên hoùa kim coå, Ñoâng Taây ñeå xaây döïng trieát thuyeát Duy Daân maø chuùng ta coù ngaøy nay.

 

5.2. Nguoàn Goác Daân Toäc Vieät.

            Ñaàu muøa heø 1943, tröôùc khi rôøi Lieãu Chaâu trôû veà queâ cha ñaát toå, Thaùi Dòch Lyù Ñoâng A ñaõ vieát veà kinh nghieäm lòch söû daân toäc Vieät. OÂng ñaõ môû ñaàu baèng maáy caâu maø tôùi nay khi ñoïc tôùi ta khoâng khoûi baøng hoaøng: “Khoâng ñoïc söû, khoâng ñuû tö caùch noùi chuyeän Quoác Gia. Ñoïc söû khoâng giaûi nghóa vaø khoâng naém ñöôïc theå duïng, khoâng theå coù ñöôïc baûn lónh veà chính trò. Phaûi ñem moät tri thöùc suoát maët thoáng nhaát vaøo thaønh moät nhôõn quang môùi phaân tích ñöôïc moät söï töôïng treân lòch söû cho ñích ñaùng…” Tröôùc khi ñeà caäp tôùi nguoàn goác cuûa gioáng noøi ta, Thaùi Dòch ñaõ thaän troïng vieát: “Vì hoaøn caûnh quan heä khoâng coù taøi lieäu treân tay, laáy moät söùc nhôù coù haïn vaø thieáu thoán, daùm laïm baøn moät hai tôùi maáy vaán ñeà quan troïng taùch trong lòch söû ra. Noù laø then choát cuûa caû moät söï nghieäp daân toäc ta ngaøy nay. Nhö ñaõ noùi, noøi gioáng Vieät töùc laø Vieâm, Mieân, Thaùi, Haûi Ñaïi, Maõ Lai toäc coù töø hôn moät muoân naêm tröôùc, baøn cöù treân suoát coõi Ñoâng AÙ, chæ vì thuoäc veà tieàn söû, chöa theå khaûo ra chaân moái…” Noùi toùm laïi, qua tröïc giaùc oâng ñaõ nhìn ra vaán ñeà nguoàn goác gioáng noøi nhöng vì hoaøn caûnh chieán tranh luùc baáy giôø neân chöa coù ñaày ñuû chi tieát trong tay. Tuy nhieân oâng ñaõ ñaët thaønh vaán ñeà qua hôn 10 caâu hoûi ñeå sau naøy ai coù cô duyeân seõ giaûi thích sau. Sau ñaây laø moät soá caâu hoûi hoaëc nghi vaán oâng ñaõ ñaët ra, chöùng toû tröïc giaùc cuûa oâng raát beùn nhaäy:

 

·           Noøi gioáng ta laø thoå sinh hay töø Pamir ñi xuoáng?

·           Moät soá ít di tích veà vaên hoùa Moân phaùt sinh caùc vaán ñeà: chöõ Moân töùc laø loái khoa ñaåu. Moân heä ñi ba vôùi Phaïn heä, Haùn heä thaønh ba vaên hoùa heä. Vaäy vaên hoùa Moân nhö theá naøo?

·           Nhaân chuûng cuûa noøi Vieät nhö theá naøo?

·           Söï phaân hoùa cuûa noøi Vieät vaø vaên hoùa khu Moân nhöõng ñaâu?

·           Thaàn noâng, Vieâm ñeá, Thuaán phaûi chaêng laø noøi Vieät?

·           Traïng huoáng Nam thieân cuûa noøi Vieät maát trung taâm vaø chia ra Baùch Vieät.

·           Söï lieân heä giöõa caùc nöôùc Sôû, Ngoâ, Vieät vôùi noøi Vieät Ñaïi Vieät.

Naêm 1970, 5 naêm tröôùc khi mieàn Nam rôi vaøo quõy ñaïo Coäng Saûn, hoïc giaû Kim Ñònh qua hôn 10 naêm nghieân cöùu ñaõ ñeà caäp tôùi nguoàn goác daân toäc Vieät qua moät soá söû lieäu cuûa Trung Hoa vaø giaûi toûa tröôùc moät soá caâu hoûi do Thaùi Dòch 27 naêm tröôùc ñaõ neâu leân. Trong cuoán Vieät Lyù Toá Nguyeân (in naêm 1970) hoïc giaû Kim Ñònh ñaõ vieát: “Nhaân loaïi ñaõ böôùc vaøo giai ñoaïn maø traän tuyeán ñaáu tranh laên taän thaâm cung yù heä vaø chuû thuyeát, theá maø phe quoác gia thieáu caùi ñoù thì coù thua Coäng Saûn cuõng laø chuyeän bình thöôøng. Ñaõ coù maáy coá gaéng xaây döïng chuû ñaïo nhö Duy Daân nhöng vì hoaøn caûnh phaûi bí maät neân ngoaøi coâng khai vaãn keå ñöôïc laø quoác gia chöa coù Chuû ñaïo…”

            Xin ñi vaøo nguoàn goác daân toäc Vieät do hoïc giaû Kim Ñinh tham khaûo qua moät soá söû lieäu do caùc nhaø nghieân cöùu söû hoïc Trung Hoa ñaõ xuaát baûn: (Xem sô ñoà döôùi ñaây)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

           

 

 

 

 

 

 

 

Ghi chuù:              ______  Höôùng tieán cuûa Vieâm Toäc

                  ———  Höôùng tieán cuûa Hoa Toäc.

 

Vöông Ñoàng Linh trong cuoán “Trung Hoa Daân Toäc Söû” ñaõ vieát: con ngöôøi xuaát hieän vaøo loái 500.000 naêm tröôùc ñaây bò laàn löôït tieâu dieät qua 4 ñôït baêng thuyeát. Nhöõng ngöôøi soáng soùt keùo nhau leân mieàn nuùi cao Thieân Sôn. Loái hôn 10 ngaøn naêm tröôùc ñaây khi khí haäu trôû neân aám aùp hoï thieân ñi xuoáng bình nguyeân. Ñi veà phía Ñoâng hoï phaân ra laøm hai phaùi: phaùi Baéc vaø phaùi Nam. Phaùi Baéc goàm coù Maõn Chaâu, Moâng Coå vaø Ñoït Quyeát (Tuck). Phaùi Nam veà phía Ñoâng Nam goàm coù Mieâu toäc, Hoa toäc vaø Taïng toäc.

Moäng Vaên Thoâng trong quyeån “Coå Söû Nhaân Vi” cho raèng ba toäc Mieâu, Hoa vaø Taïng treân ñaây nguyeân teân laø Vieâm, Hoaøng, Taàn.

Thoaït kyø thuûy Vieâm toäc (töùc Mieâu toäc) theo doøng soâng Döông töû lan traøn xuoáng 7 tænh thuoäc Döông Töû Giang: Töù Xuyeân, Hoà Baéc, Hoà Nam, Giang Taây, Giang Toâ, An Huy, Chieát Giang. Roài hoï lan sang bình nguyeân Hoa Baéc vaø khai thaùc vuøng bình nguyeân sôn Hoaøng Haø goàm 6 tænh: Haø Nam, Haø Baéc, Sôn Taây, Sôn Ñoâng, Thieåu Taây, Cam Tuùc. Cuõng trong thôøi kyø naøy hoï di chuyeån veà mieàn Nam, vöôït qua naêm daõy nuùi Nguõ Lónh vaø tieán veà Vieät Giang nguõ tænh goàm: Vaân Nam, Quùy Chaâu, Quaûng Taây, Quaûng Ñoâng, Phuùc Kieán.

Theo Chu Coác Thaønh trong quyeån “Trung Quoác Thoâng Söû” vaø moät soá söû gia thì Vieâm toäc ñaõ coù maët ôû khaép caùc nöôùc Trung Hoa thôøi xöa tröôùc caû Haùn Toäc, neân Vieâm toäc ñöôïc keå laø chuû ñaàu tieân.

Hoa toäc cuõng tieán veà phía Ñoâng nhöng hoï coøn ôû laïi vuøng Taân Cöông Thanh Haûi moät thôøi gian. Sau ñoù hoï theo soâng Hoaøng Haø tieán veà phía Baéc Trung Hoa, chieám laïi ñaát ñai cuûa Vieâm toäc trong vuøng naøy. Hoï bò Si Vöu, nhaø Laõnh Ñaïo cuûa Vieâm toäc choáng cöï laïi. Laõnh tuï Trung Hoa laø Hieân Vieân taäp hôïp caùc boä laïc Hoa toäc ñeå cuøng Vieâm toäc ñaïi chieán ba laàn trong ñoù coù traän Traùc Loäc. Trong quyeån “Kyø Moân Ñoän Giaùp Ñaïi Toaøn Thö” coù ghi: “Ngaøy xöa Hoaøng Ñeá ñaùnh Si Vöu, cuoäc chieán ôû Traùc Loäc ñeán nay töôûng nhö chöa döùt”. Sau khi Si Vöu bò töû traän, Hieân Vieân ñöôïc Hoa toäc toân leân laøm Hoaøng Ñeá. Hoï chieám laõnh 6 tænh thuoäc löu vöïc soâng Hoaøng Haø cuûa Vieâm toäc. Vì thuù röøng khoâng coù nhieàu nhö ôû Taân Cöông vaø Thanh Haûi tröôùc ñaây neân khi xuoáng löu vöïc Hoaøng Haø, Hoa toäc baét buoäc phaûi ñi vaøo noâng nghieäp vaø hoï phaûi xöû duïng kieán thöùc vaø kinh nghieäm veà noâng nghieäp cuûa Vieâm toäc ñeå caøy caáy vaø toå chöùc laïi xaõ hoäi du muïc cuûa hoï cho phuø hôïp vôùi hoaøn caûnh môùi. Chính vì vaäy söû saùch cuûa Hoa toäc veà sau naøy cho raèng Hoaøng Ñeá cuûa hoï (töùc Hieân Vieân) laø ngöôøi ñaõ phaùt minh ra thieân vaên, aùo quaàn, aâm nhaïc, nhaø cöûa, ñieàn thoå, voõ bò, chính trò.v.v…

Ñaëc tính cuûa daân toäc du muïc laø thích chieán tranh vaø laán aùt ñoái phöông baèng baïo löïc. Traùi laïi daân noâng nghieäp thì ñaát ai ngöôøi aáy troàng, nhaø ai ngöôøi aáy ôû, ít khi coù chuyeän tranh giaønh veà quyeàn lôïi vaät chaát. Hoï soáng töông ñoái an hoøa vôùi nhau khoâng nhö daân du muïc chuyeân moân laán aùt. Chính vì lyù do ñoù neân Hoa toäc ñaõ luoân luoân tieán tôùi. Töø phöông Baéc tieán xuoáng phía Nam vaø laàn laàn Vieâm toäc bò ñaåy xuoáng baùn ñaûo Ñoâng Nam AÙ.

Laïi noùi veà Hoa toäc. Khi chieám ñöôïc 6 tænh mieàn Baéc Trung Hoa hoï lieàn bò Vieâm toäc bao vaây töù phia. Hoï goïi ñoái thuû cuûa hoï laø töù hung:

Di            (phía Ñoâng)

Dòch         (phía Baéc)

Nhung      (phía Taây)

Man          (phía Nam)

 

Vôùi thôøi gian caû 4 ñoái thuû cuûa Hoa toäc ñeàu bò hoï ñoàng hoùa baèng chieán tranh hoaëc chính saùch giaønh daân chieám ñaát laàn ñaàu qua nhieàu theá heä. Chính söû cuûa hoï goïi Vieâm toäc mieàn Nam laø Nam Man (daân mieàn nam moïi rôï !) trong khi caùc söû gia cuûa Hoa toäc sau naøy thì neâu leân söï thöïc raát khaùch quan. Chính söû cuûa hoï laïi chia Vieâm toäc mieàn Nam laøm Taây Nam Man vaø Ñoâng Nam Man.

Chi Taây Nam khai thaùc Töù Xuyeân, Quùy Chaâu vaø ñaëc bieät tænh Vaân Nam. Trung Hoa veà sau naøy goïi hoï laø Nam Chieáu hoaëc Ñaïi Lyù. Vaøo naêm 738, hoï noåi danh vì nhaø Ñöôøng (Taøu) ñaõ phaûi nhöôïng boä phong vöông cho hoï laøm Vaân Nam Vöông ñoùng ñoâ ôû Coân Minh. Nhöng chæ hôn moät theá kyû sau, naêm 866, hoï bò Cao Bieàn thuoäc Hoa toäc ñaùnh baïi. Vaøo ñaàu theá kyû thöù X hoï phaûi luõ löôït di taûn xuoáng mieán ñieän, Laøo, Xieâm La, Baéc Vieät (Lai Chaâu, Sôn La).

Chuùng ta quay veà Hoa toäc. Khi traøn töø phía Taây sang phía Ñoâng doïc theo soâng Hoaøng Haø hoï chieám ñaát ñai cuûa Vieâm toäc thuoäc khu vöïc naøy. Hoï chieám ñaát giaønh daân töø bao giôø? Chuùng ta khoâng bieát. Vì thôøi ñoù, caùc saéc daân Chaâu AÙ chöa coù chöõ vieát neân chöa coù saùch vôû naøo ghi cheùp ñöôïc lòch söû. Vì vaäy ta goïi thôøi ñoù laø tieàn söû hoaëc huyeàn söû (Söû lôø môø ñen toái). Ngöôøi ta chæ coù theå “aùng chöøng” nhö sau:

(1) Sau khi dieät ñöôïc Si Vöu, Hieân Vieân leân ngoâi Hoaøng Ñeá, truyeàn ñöôïc 7 ñôøi (töø 2697 T.T.L tôùi 2205 T.T.L: 492 naêm). Tôùi ñôøi thöù 5 doøng hoï naøy phaûi nhöôøng ngoâi cho vua Nghieâu, roài Nghieâu nhöôøng ngoâi cho vua Thuaán thuoäc Vieâm toäc.

(2) Nhaø Haï: goàm coù 17 ñôøi töø 2205 TTL tôùi 1783 TTL.

(3) Nhaø Thöông: truyeàn ñöôïc 28 ñôøi, töø 1783 TTL tôùi 1134 TTL. Tôùi gaàn cuoái ñôøi nhaø Thöông Hoa toäc môùi baét ñaàu coù chöõ vieát.

(4) nhaø Chu: truyeàn ñöôïc 37 ñôøi, töø 1134 TTL tôùi 247 TTL. Vaøo theá kyû thöù 5 tröôùc Taây lòch Khoång Töû ra ñôøi vaø baét ñaàu laäp thuyeát.

            Cuõng theo löu truyeàn, tröôùc khi Hieân Vieân leân laøm vua thì Hoa toäc coù Phuïc Hi xuaát hieän vaøo loái 4480 TTL tôùi 4369 TTL vaø doøng hoï vua Thaàn Noâng töø 3320 TTL tôùi 3080 TTL (240 naêm).

            Söû nöôùc ta cuõng ñaët hoï Hoàng Baøng vaøo giai ñoaïn naøy töùc naêm 2879 TTL. Chính vì vaäy neân ngöôøi Vieät cho raèng ta ñaõ coù 5 ngaøn naêm vaên hieán. Tuy nhieân taát caû ñeàu laø söû u toái (huyeàn söû) neân nhieàu khi raát maâu thuaãn vì caùc nhaø vieát söû cuûa Hoa toäc nhieàu khi raát chuû quan vaø hoï ñoaùn moø.

            Chuùng ta haõy queân nhöõng chi tieát veà thôøi gian ñeå ñi vaøo vaên hoùa söû goàm coù 3 giai ñoaïn döôùi ñaây:

- Giai ñoaïn 1: Vieâm toäc xuaát hieän ñaàu tieân treân toaøn laõnh thoå Trung Hoa goàm coù nhieàu boä laïc. Hoï chöa coù yù thöùc quoác gia daân toäc. Chæ laø nhöõng boä laïc rieâng reõ, chaân laám tay buøn.

- Giai ñoaïn 2: Hoa toäc töø Taây Baéc chieám 6 tænh maïn Baéc soâng Hoaøng Haø roài manh nha chieám chuû quyeàn, duøng vaên hoùa Vieâm toäc ñeå toå chöùc thaønh quoác gia rieâng bieät cuûa hoï. Cuõng trong thôøi kyø naøy Vieâm toäc coù toå chöùc quoác gia rieâng. Ñoù laø hoï Hoàng Baøng laäp ra nöôùc Xích Quûi.

- Giai ñoaïn 3: Giai ñoaïn naøy laø giai ñoaïn chieám ñaát giaønh daân moät caùch oà aït vaø coâng khai töø Baéc xuoáng Nam trong suoát thôøi gian chöøng 3 ngaøn naêm cuûa Hoa toäc. Trong thôøi gian naøy 3 tænh lôùn thuoäc cöûa Soâng Döông Töû laø Sôû, Ngoâ, Vieät thay vì ñoaøn keát laäp thaønh lieân bang cöùu trôï laãn nhau laïi ñi xaâm chieám laãn nhau. Roát cuoäc hoï rôi vaøo caûnh “bang duaät töông trì, ngö oâng ñaéc lôïi”.

- Giai ñoaïn 4: Caû maûnh ñaát to lôùn Lænh Nam phía nam daõy Nguõ Lónh cuõng bò rôi vaøo baøn tay cuûa Hoa toäc.

- Giai ñoaïn 5: Vieâm toäc coøn laïi maûnh ñaát cuoái cuøng laø Ñoâng Nam AÙ vôùi Vieät Nam (thuoäc heä Vieâm toäc Ñoâng Nam) vaø Thaùi Lan, Laøo, Meân, Nam Döông, Maõ Lai (thuoäc Vieâm toäc Taây Nam).

            Hoïc giaû Kim Ñònh caên cöù theo moät soá söû lieäu khaùc trong ñoù coù söû gia H. Maspeùro, ñaõ phaân chia toäc Vieâm Vieät trong khu vöïc Ñoâng Nam AÙ nhö sau:

 

    

 

 

 Vieâm - Vieät

 

Anh Ñoâ Neâ     Moân Khmer    AÂu Vieät                  Mieâu Vieät   Laïc Vieät

     (maùn)         (Cao Mieân)  (Mieán Ñieän)               (Meøo)      (Vieät Nam)

     (Thoå)             (Chaøm)       (Thaùi)                       (Maùn)         (Möôøng)

(Nam Döông)      (Laøo)

 

 

5.3. Hoï Hoàng Baøng Coù Thöïc Hay Khoâng?

            Treân ñaây chuùng ta ñaõ noùi qua chi Vieâm toäc Ñoâng Nam khai thaùc vuøng hoà Ñoäng Ñình (xem baûn ñoà) vaø thaønh laäp hoï Hoàng Baøng. Vaäy hoï Hoàng Baøng coù thöïc hay khoâng? Xin nhöôøng lôøi cho moät hoïc giaû khaùc: Traàn Ñaïi Syõ. Naêm 1980 hoïc giaû Traàn Ñaïi Syõ ñaõ coù moät khaùm phaù tuyeät vôøi nhö sau:

“Toâi (hoïc giaû Traàn Ñaïi Syõ) ñaõ ñoïc nhöõng boä söû lôùn vieát baèng chöõ Haùn, nhöng ñaïi cöông cheùp raát sô löôïc veà nguoàn goác daân toäc Vieät Nam. Ñaïi khaùi: Vua Ñeá Minh chaùu ba ñôøi vua Thaàn Noâng nhaân ñi tuaàn thuù phöông Nam ñeán nuùi Nguõ Lónh keát hoân vôùi moät naøng tieân, ñeû ra ngöôøi con teân Loäc Tuïc. Vua laäp ñaøi, teá caùo trôøi ñaát, phong con tröôûng laøm vua phöông Baéc, phong con thöù laøm vua phöông Nam. Ngaøi daïy hai Thaùi Töû raèng: Ñeá Nghi laøm vua phöông Baéc, Loäc Tuïc laøm vua phöông Nam, laáy nuùi Nguõ Lónh laøm cöông giôùi. Hai ngöôøi laøm vua hai nöôùc nhöng voán cuøng goác ôû ta, phaûi laáy ñieàu hoøa maø ôû vôùi nhau. Tuyeät ñoái Nam khoâng xaâm Baéc, Baéc khoâng chieám Nam. Keû naøo traùi lôøi seõ bò tuyeät töû tuyeät toân… Xeùt trieàu ñaïi Thaàn Noâng khôûi töø naêm 3118 TTL ñeán ñaây thì chia ra laøm hai:

(1) Trieàu Ñaïi Thaàn Noâng Baéc:

            -Vua Ñeá Nghi (2879 - 2844 tröôùc Taây lòch)

            -Vua Ñeá Lai (2843 - 2794 T.T.L)

            -Vua Ly (2795 - 2751 T.T.L)

            -Vua Du Voõng (2752 - 2696 T.T.L)

Ñeán naêm Giaùp Tyù (2697 T.T.L) trieàu ñaïi Thaàn Noâng Baéc chaám döùt, ñoåi sang trieàu ñaïi Hoaøng Ñeá.

(2) Trieàu Ñaïi Thaàn Noâng Nam:

            Thaùi Töø Loäc Tuïc leân laøm vua naêm Nhaâm Tuaát (2879 T.T.L ) hieäu laø Kinh Döông, luùc 10 tuoåi. Veà sau ngöôøi Vieät laáy naêm naøy laøm kyû nguyeân laäp quoác. Coå söû cheùp: Thaùi Töû Loäc Tuïc leân ngoâi, laáy hieäu laø vua Kinh Döông (phaûi chaêng vì soâng Döông Töû saùt Kinh Chaâu vaø Döông Chaâu?) teân nöôùc laø Xích Quûy. Vua Kinh Döông laáy con gaùi vua Ñoäng Ñình laø Long Nöõ, ñeû ra Thaùi Töû Suøng Laõm. Thaùi Töû keát hoân vôùi Coâng Chuùa Aâu Cô, con Vua Ñeá Lai. Khi vua Kinh Döông baêng haø, Thaùi Töû Suøng Laõm leân noái ngoâi vua töùc Laïc long, ñoåi teân nöôùc laø Vaên Lang. Nöôùc Vaên Lang, baéc tôùi hoà Ñoäng Ñình, nam giaùp nöôùc Hoà Toân, Taây giaùp Ba Thuïc, Ñoâng giaùp bieån Ñoâng Haûi… Vua Laïc Long noùi vôùi Aâu Cô raèng: Ta laø loaøi Roàng, naøng laø loaøi Tieân, ôû vôùi nhau khoâng laâu ñöôïc. Nay ta ñem 50 con xuoáng nöôùc, naøng ñem 50 con leân röøng. Moãi naêm gaëp nhau taïi Caùnh Ñoàng Töông moät laàn.”

            Naêm 1980, baùc só Traàn Ñaïi Syõ ñaõ tôùi tænh Hoà Nam thaêm Hoà Ñoäng Ñình. OÂng vieát tieáp:

“Thieân Ñaøi laø nôi vua Ñeá Minh laâp ñaøn teá cao trôøi ñaát. Taïi thö vieän Hoà Nam coù moät taøi lieäu raát cuõ goàm 60 trang laø “Thieân Ñaøi Di Söï Luïc”, taùc giaû laø Chu Minh Vaên coù nhaéc laïi vieäc vua Ñeá Minh ñi tuaàn thuù phöông Nam, keát hoân vôùi naøng Tieân, sinh ra Loäc Tuïc. Vua laäp ñaøn teá cao trôøi ñaát, vì vaäy ñaøi mang teân Thieân Ñaøi, nuùi mang teân Thieân Ñaøi Sôn. Treân ñænh nuùi coù ñeàn thôø vua Ñeá Minh vaø vua Kinh Döông. Nôi Thieân Ñaøi coøn ñoâi caâu ñoái khaéc vaøo ñaù:

Thieân Ñaøi ñaïi ñaïi phaân Nam Baéc

Lónh Ñòa nieân nieân döõ  vieät thöôøng

 

(Nghóa laø: Thieân Ñaøi ñôøi ñôøi phaân ra Nam Baéc

Nuùi Nguõ Lónh maõi maõi cuøng vôùi doøng gioáng Vieät thöôøng)

 

Ngoâi ñeàn thôø vua bò boû hoang vaø bia ñaù khaéc ñoâi caâu ñoái coøn toàn taïi tôùi ngaøy nay chöùng minh vieäc vua Ñeá Minh laäp ñaøn teá cao Trôøi Ñaát taïi Thieân Ñaøi laø coù thöïc trong söû Vieät. Söû saùch coù ghi laïi: Nöôùc Vieät Thöôøng  (Hoa toäc goïi laø Xích Quûi) Baéc giaùp Ñoäng Ñình Hoà, Nam giaùp Nöôùc Hoà Toân (töùc Chieâm Thaønh) Ñoâng giaùp Ñoâng Haûi, Taây ñeán Ba Thuïc… “

            Treân ñaây laø lôøi töôøng thuaät cuûa hoïc giaû Traàn Ñaïi Syõ.  Rieâng keû vieát bai naøy, töø khi môùi hôn 10 tuoåi, tôùi nay maùi toùc ñaõ baïc phô, moãi khi nghe maáy tieáng Kinh Chaâu, Tieâu Töông vaø Döông Töû ñeàu caûm thaáy boài hoài rung caûm nhö coù ai vöøa nhaéc tôùi nhöõng kyû nieäm buoàn cuûa thôøi quùa khöù mòt muø xa xaêm naøo ñoù:

“Treân soâng Kinh Chaâu coù con buoàm traéng

 Gioù ñöa hiu haét ngöôøi bieät ly vaøo caûnh saàu ñoù chaêng?”

Ñoù laø baøi haùt maø ngöôøi vieát baøi naøy ñaõ ñöôïc nghe khi môùi hôn 10 tuoåi. Tôùi nay vaãn nhôù nhö in, nhaát laø moãi khi loøng phaát phô mô moäng ñaåy ñöa tôùi caùi buoàn mung lung nheø nheï. Tôùi khi vöøa môùi lôùn leân, ñöôïc ñoïc nhöõng baøi thô Ñöôøng, taâm hoàn boãng ñính chaët vaøo baøi Döông Töû ngang vôùi ñòa danh Tieâu Töông:

“Döông töû giang ñaàu döông lieãu xuaân

Döông hoa  saàu saùt ñoä giang nhaân

Soå thanh phong ñòch ly ñình vaõn

Quoác höôùng Tieâu Töông ngaõ höôùng Taàn.”

Roài nghí ngoaùy dòch:

Haøng döông lieãu xanh bôø Döông töû

Hoa döông buoàn öùa leä ngöôøi ñi

Naõo nuøng tieáng saùo chia ly

Ta xuoâi Taàn quoác ngöôøi veà Tieâu Töông.

 

Dòch nhöng loøng vaãn naõo nuoät. Moãi laàn ngaâm nga baøi Döông Töû Giang hoàn thaáy quaën ñau ! Boãng nhôù tôùi baùc só Carl G. Jung (1825 - 1961) vôùi thuyeát taâm lyù chieàu saâu (psychologie de profondeur) vaø thuyeát tieàm thöùc laäp theå (L’inconscient collectif). Thaùi Dòch Lyù Ñoâng A goïi taâm lyù chieàu saâu laø taâm lyù laäp theå. Noù khaùc vôùi taâm lyù bình dieän ôû choã taâm lyù bình dieän laø taâm lyù thoâng thöôøng, do yù thöùc phaùt sinh vaø bieåu loä qua caùc taùc ñoäng hieän höõu. Traùi laïi taâm lyù laäp theå baét nguoàn töø caùc taäp quùan, caùc tín ngöôõng xöa vaø nay. Noù chìm vaøo voâ thöùc taäp theå cuûa moät xaõ hoäi. Voâ thöùc taäp theå naøy coù theå ñaõ hoaït ñoäng khi caùi thai nhi ñoû hoûn trong loøng meï ñaõ bieát chôùp maét, nghóa laø ñaõ bieát “suy nghó moät caùch voâ thöùc” veà “nghieäp” tröôùc cuûa noù. Ñieàu naøy (caùi chôùp maét cuûa baøo thai) ñaõ ñöôïc caùc baùc hoïc Aâu Chaâu xaùc nhaän khi hoï tham döï buoåi hoäi thaûo vôùi ñöông kim Ñaït Lai Laït Ma Taây Taïng vaøo ñaàu thaäp nieân 80 taïi vieän nghieân cöùu Nield Bohr cuûa Ñan Maïch.

            Moïi caù nhaân ñeàu coù moät taâm lyù laäp theå. Vì vaäy ngöôøi vieát baøi naøy ñaõ caûm thaáy coõi loøng quaën ñau, boài hoài rung caûm moãi khi nghe “thaáy” baøi haùt xa xöa: “Treân soâng Kinh Chaâu coù con buoàm traéng, gioù ñöa hiu haét ngöôøi bieät ly vaøo caûnh saàu ñoù chaêng?”. Vì Kinh Chaâu noái lieàn vôùi Döông Chaâu thaønh teân Kinh Döông Vöông töùc Thaùi Töû Loäc Tuïc, vò vua thöù nhaát cuûa ñôøi Hoàng Baøng coå xöa cuûa xaõ hoäi Vieâm toäc.

 

5.4. Khoång Töû Vôùi Vieâm Toäc.

            Hôn hai ngaøn naêm sau khi Hoaøng Ñeá cuûa Hoa toäc leân ngoâi, nöôùc Trung Hoa ñaõ traûi qua hôn 80 ñôøi vua, vaøo thôøi nhaø Chu, taïi nuôùc Loã töùc Sôn Ñoâng, nôi tröôùc kia Vieâm toäc vaø Hoa toäc  tranh chaáp daõy nuùi Thaùi Sôn (xem baûn ñoà), Khoång Töû ra ñôøi ñöa ra thuyeát nho giaùo, töùc nhu giaùo, töùc ñaïo cuûa nhöõng ngöôøi bieát khoan nhu. Khi Töû Loä hoûi oâng veà söï cöôøng maïnh cuûa con ngöôøi, oâng ñaõ phaân chia laøm hai: moät cuûa phöông Baéc öa xoâng pha chieán traän coi thöôøng caùi cheát, thöù hai laø söï khoan nhu meàm deûo nhöng vöõng beàn cuûa ngöôøi quaân töû phöông Nam. Nhöõng ngöôøi quaân töû ñoù ñöôïc goïi laø keû só phöông Nam choáng laïi vaên hoùa du muïc thích xoâng pha chieán traän. Hoïc giaû Kim Ñònh ñaõ chöùng minh raèng Kinh Dòch ñaõ coù töø laâu tröôùc khi coù Kinh Thi vaø Khoång Töû chæ thuaät laïi nhöõng gì daân gian keå laïi vaø oâng khoâng heà saùng taùc (thuaät nhi baát taùc). Hoïc giaû laïi cho raèng Kinh Dòch ñaõ xuaát hieän ñaàu tieân trong neàn vaên hoïc Vieâm Toäc vì tröôùc ñôøi Phuïc Hi, Thaàn Noâng, Hoaøng Ñeá ñaõ coù nhöõng saùch coå goïi laø “tam phaàn” nhöng ñaõ bò thaát laïc. Saùch ñoù teân goïi laø Ñaïi Ñaïo. Kinh Dòch goïi aâm döông laø Ñaïo. Ñoù laø Ñaïi Ñaïo: nhaát aâm nhaát döông chi vò Ñaïo. Kinh Dòch ñöôïc truyeàn khaåu raát laâu ñôøi tröôùc khi Vaên Vöông vieát thaønh saùch. Hoïc giaû Kim Ñònh cho raèng chæ coù Vieâm Toäc vôùi neàn vaên hoùa noâng nghieäp laâu ñôøi môùi coù khaû naêng saùng taïo ra Kinh Dòch vôùi phaàn noøng coát goàm aâm döông vaø baùt quaùi. Coøn 64 queû chæ laø phaàn quaûng dieãn ñöôïc gôïi höùng töø 8 queû vaø taùm queû ñöôïc gôïi höùng töø töù töôïng, töù töôïng töø löôõng nghi. Thuyeát Tieân Roàng vaø söï tích traàu cau ñaõ noùi leân löôõng nghi aâm döông cuûa Kinh Dòch. Vì vaäy hoïc giaû keát luaän: Kinh Dòch chính laø cuûa Vieät toäc.

            Sau Kinh Dòch, hoïc giaû Kim Ñònh baøn ñeán Kinh Thö, vì Khoång Töû coù taát caû 6 kinh: Dòch, Thi, Thö, Leã, Nhaïc, Xuaân Thu. OÂng cho raèng Kinh Thö laø quyeån taûn vaên coù laâu ñôøi nhaát vôùi noäi dung hoaøn toaøn noâng muïc. Trong Kinh Thö noåi tieáng veà Thieân Hoàng Phaïm maø hoïc giaû Taây phöông Granet goïi laø “La somme de la sagesse” (toång soá söï khoân ngoan) vì noù bao haøm moïi suy tö veà cô caáu vuõ truï. Cuõng töø kinh naøy hoïc giaû Kim Ñònh ñaõ trích ra maáy caâu “khaû aùi phi quaân, khaû uùy phi daân” (ñaùng yeâu khoâng ngoaøi vua, ñaùng sôï khoâng ngoaøi daân) vaø caâu “thieân thoâng minh töï ngaõ daân thoâng minh. Thieân minh uùy töï ngaõ daân minh uùy … ñaït vu thöôïng haï” (Trôøi thoâng minh laø do daân ta thoâng minh. Trôøi öng thuaän hay bieåu loä uy theá laø töï daân bieåu loä öng thuaän hay bieåu loä uy theá, treân döôùi lieân heä nhö moät, töùc daân vôùi Trôøi khoâng hai). OÂng keát luaän chöõ Vieâm toäc vôùi minh trieát noâng nghieäp môùi coù tö töôûng daân chuû gaàn vôùi ñaát trôøi nhö vaäy. Vaø oâng ñeà caäp tôùi Kinh Thi, Kinh Nhaïc, Kinh Leã vôùi laäp luaän töông töï. Noùi toùm laïi hoïc giaû Kim Ñònh ñaõ duøng phöông phaùp suy cöùu ñeå ñi tìm bieän chöùng cho moät söï vieäc. Suy cöùu nghóa laø duøng moät soá döõ kieän naøo ñoù ñeå nghieân cöùu moät söï vieäc ñoàng thôøi suy nghó tôùi moät soá söï kieän khaùc coù lieân quan tôùi söï vieäc nghieân cöùu ñeå bieän luaän chöùng minh. Bieän chöùng naøy coù theå ñöùng treân lyù thuyeát vì söï logique cuûa noù. Nhöng thöïc teá ra sao ñoù laø chuyeän khaùc. Ta laáy töø ngöõ speculate ñeå dòch vaø caét nghóa chöõ suy cöùu treân ñaây. Ñoù laø coâng phu cuûa hoïc giaû Kim Ñònh khi nghieân cöùu vaø vieát ra gaàn 20 cuoán saùch veà trieát hoïc vaø giaùo duïc ñeå laäp ra thuyeát an-vi Höng Vieät. Coâng lao ñoùng goùp cho neàn vaên hoùa daân toäc cuûa giaùo sö Kim Ñònh thaät ñoà soä. Khoâng ai coù quyeàn phuû nhaän. Khi ñoïc nhöõng taùc phaåm cuûa oâng, moät soá ngöoøi cho raèng tö töôûng trieát lyù cuûa Kim Ñònh cuõng gioáng nhö cuûa Thaùi Dòch Lyù Ñoâng A: cuõng chuû tröông nhaân chuû, cuõng ñeà cao kinh teá bình saûn, cuõng chuû tröông chuû nghóa daân toäc vaø Thaùi Dòch Lyù Ñoâng A coù taäp thô Ñaïo Tröôøng Ngaâm thì Kim Ñònh coù taäp saùch Ñaïo Tröôøng Chung v.v…

            Nhoùm nghieân cöùu tö töôûng Lyù Ñoâng A xin trình baøy quan ñieåm ñeå ta cuøng nhau ñi tìm chaân lyù.

            Tröôùc heát, xin trích moät phaàn baøi “Nhöõng Vieäc Khaån Thieát Hieän Taïi Cuûa Neàn Trieát Vieät: do hoïc giaû Kim Ñònh vieát trong cuoán “Hoàn nöôùc vôùi leã gia tieân” xuaát baûn taïi Hoa Kyø cuoái naêm 1979:

“Trieát luùc naøo cuõng caàn y nhö caùi laùi con thuyeàn. Maëc daàu haàu heát ngöôøi ngoài trong thuyeàn khoâng nhaän thöùc thaáy söï caàn thieát cuûabaùnh laùi, nhöng thieáu laùi thì thuyeàn seõ sieâu baït theo gioù boán phöông, moät nöôùc thieáu trieát cuõng seõ troâi daït nhö vaäy. Trieát caàn thieát cho vieäc giöõ nöôùc maø noù cuõng caàn hôn nöõa trong thôøi kieán quoác hoaëc phuïc quoác … Ta haõy laáy thí duï ôû hai nöôùc Taøu vaø Vieät.

            Vaøo luùc ñoåi ñôøi (töùc thôøi cô) Taøu vaø Vieät ñeàu bô vô khoâng bieát choïn ñöôøng naøo: trí thöùc Taøu vaøo quaõng 1920 cuõng nhö ngöôøi ñöùng tröôùc ngaõ ba ñöôøng khoâng coøn bieát loái naøo maø ñi .. Luùc aáy hoï môøi ñöôïc caû hai trieát gia coù tieáng thôøi aáy cuûa caû Myõ laãn Anh laø hai oâng Dewey vaø Russsel sang thuyeát trình, nhöng Dewey chæ nhaán maïnh ñeán khía caïnh “duy lôïi”, coøn Russel nhaán maïnh ñeán choã thieát yeáu phaûi kyõ ngheä hoùa nöôùc Taøu. Caùc baùo Taøu daïo aáy ñaõ phaøn naøn vì hoï troâng chôø caùc trieát gia Taây phöông môû ra cho moät höôùng tieán, höôùng soáng môùi thì caùc oâng chæ nhaán maïnh ñeán ñôït aên laøm, phaùt trieån kinh teá maø khoâng ñöa laïi cho hoï ñöôïc moät chuû ñaïo ñeå leøo laùi con thuyeàn. Caùc sinh vieân vaø giaùo sö ñaïi hoïc caõi nhau om soøm maø khoâng ngaõ nguõ. Chính trong luùc bô vô ñoù maø Traàn Ñoäc Tuù vaø Mao Traïch Ñoâng môùi ñi röôùc Coäng Saûn vaøo. Nhö vaäy Coäng Saûn vaøo ñöôïc nöôùc Taøu laø vì mieáng ñaát ñeå troáng khoâng coøn chuû naøo nöõa…

            …Nöôùc ta cuõng töông töï, khoâng noùi laøm gì ñeán Nam Phong hay Töï Löïc Vaên Ñoaøn coøn naèm goïn trong bình dieän vaên chöông vaên hoïc, ngay ñeán “chuû ñaïo” cuûa caùc ñaûng phaùi chính trò cuõng coøn xa môùi ñaït ñeán ñoä trieát lyù: Ñaïi Vieät coøn naèm goïn trong voøng tay toân thôø khoa hoïc; ñaùng keå chaêng laø Duy Daân vôùi Lyù Ñoâng A. Ñaây quûa laø moät thieân taøi, nhöng laø moät thöù thieân taøi truïy thai neân chöa thaønh töïu ôû trieát lyù: môùi coù nhöõng caùi nhìn tröïc thò moâng lung, coøn thieáu phaân tích, chöùng minh vaø heä thoáng, neân chöa ñuû beà theá cho thôøi môùi. Vaø theá laø Hoà Chí Minh coù ñaát tung hoaønh …

            Baây giôø phaûi noùi ñeán chuyeän phuïc quoác vaø duy trì hoàn nöôùc, tröôùc heát laø ôû haûi ngoaïi … Theá laø nhaát ñònh laïi caàn ñeán moät caùi laùi môùi, moät trieát lyù am hôïp cho giai ñoaïn naøy. Trieát naøo ñaây? Trieát Taây chaêng? Khoâng ñöôïc nöõa roài. Trieát gia lôùn nhaát cuûa Aâu Taây hieän ñaïi laø Heidegger ñaõ doàn caû moät ñôøi tinh anh vaøo vieäc phaù cho thaønh bình ñòa neàn trieát hoïc cuûa Taây AÂu, baát cöù trieát naøo. OÂng ñaõ noùi leân söï thaâm tín cuûa oâng trong caâu: “Vaên hoaù Taây AÂu hoûng töø neàn taûng,neân truyeàn baù tôùi ñaâu laø gieo maùu vaø nöôùc maét ñeán ñaáy.” Töøng trieäu ngöôøi Vieät ñaõ chöùng nghieäm trong baûn thaân söï thaät cuûa caâu treân: töø ngaøy Vieät Coäng röôùc thuyeát Maùc-xít veà daøy voø nöôùc Vieät thì ñaõ tan cöûa naùt nhaø xieát bao vôùi muoân caùi cheát töùc töôûi coøn ñang dieãn ra … Trong suoát 25  theá kyû qua, Nho Giaùo ñaõ thaønh töïu hai vieäc ôn ích neàn taûng cho con ngöôøi maø chöa moät neàn trieát lyù hay ñöùc lyù naøo khaùc laøm ñöôïc: ñoù laø töï do vaø bình saûn, nhôø ñoù ñaõ döïng neân ñöôïc neàn nhaân baûn tinh tuyeàn hôn heát … Muoán vaäy ta caàn phaûi chaét loïc nguyeân nho ra khoûi nhöõng yeáu toá chuyeân cheá do du muïc ñöa laïi töø thôøi nhaø Chu …”

            Baøi vieát treân ñaây cuûa hoïc giaû Kim Ñònh cho ta hai yù nghó:

Moät: “ chuû ñaïo” cho daân toäc laø moät vieäc caáp baùch caàn ñöôïc öu tieân neâu leân cho ngöôøi Vieät haûi ngoaïi chuùng ta. Neàn nhaân baûn vôùi töï do vaø bình saûn laø höôùng ñi caàn tieán tôùi. Chuùng ta khoâng coù gì thaéc maéc veà vaán ñeà naøy vì hoïc giaû ñaõ coù caùi nhìn raát ñuùng vaø saâu saéc.

Hai: “Lyù Ñoâng A laø moät thieân taøi nhöng môùi coù caùi nhìn tröïc thò mung lung, coøn thieáu phaân tích, chöùng minh vaø heä thoáng neân chöa ñuû beà theá cho thôøi môùi.” Tôùi ñaây nhoùm nghieân cöùu chuùng toâi töï hoûi: giaùo sö Kim Ñònh bieát trieát thuyeát Duy Daân töø bao giôø? Bieát nhieàu hay ít? Ai laø ngöôøi ñaàu tieân tieáp xuùc vôùi giaùo sö?

            Sau khi tìm hieåu, chuùng toâi ñöôïc bieát coù hai chieán só Duy Daân, moät coøn ôû quoác noäi, moät ôû quoác ngoaïi, ñaõ töøng tieáp xuùc vôùi hoïc giaû Kim Ñònh naêm 1964 taïi tröôøng Ñaéc Loä ngaõ tö Baûy Hieàn (Saigon) nôi cö truù khi ñoù cuûa giaùo sö. Hoï ñaõ töøng huùt thuoác laøo soøng-soïc vôùi giaùo sö vaø ñöa ra moät soá tö töôûng Duy Daân laøm ñeà taøi baøn luaän. Cuoäc baøn thaûo naøy coù lôïi cho ñoâi beân: giaùo sö Kim Ñònh (khi ñoù 49 tuoåi) ñaày aép kieán thöùc veà trieát hoïc Taây phöông vaø veà Nho Giaùo nhöng ñang khao khaùt baâng khuaâng ñi tìm moät trieát thuyeát chuû ñaïo cho vaên hoùa daân toäc. Hai baïn vong nieân (luùc ñoù ngoaøi 30 tuoåi) muoán môû roäng kieán thöùc cuûa mình ñeå coù theâm döõ kieän ngoõ haàu boài ñaép theâm veà chuû nghóa Duy Daân maø hoï ñaõ vöõng nieàm tin. Noùi moät caùch khaùc ñoâi beân  aùp duïng hoïc thuyeát baûn vò vaø ñang trong gia ñoaïn 2 (höôùng tha) tröôùc khi böôùc sang giai ñoaïn 3 (höôùng thöôïng). Hoïc giaû Kim Ñònh bieát toaøn boä trieát thuyeát Lyù Ñoâng A chaêng? Chuùng toâi khoâng ñaùnh giaù. Chæ bieát raèng giaùo sö ñaõ cho laø nhaø caùch maïng Lyù Ñoâng A chöa thaønh töïu ôû trieát lyù, môùi coù caùi nhìn tröïc thò moâng lung. Chuùng toâi e raèng hoïc giaû môùi ñöùng ôû voøng ngoaøi quan saùt, chöa bieát roõ voøng trong neân chöa töôøng taän trieát thuyeát Duy Daân. Chuùng toâi noùi voøng ngoaøi vì giaùo sö chöa naém giöõ ñöôïc 4 chìa khoùa thaéng nghóa ñeå ñi kieám tìm chaân lyù. Ñoù laø 4 chìa khoùa môû cöûa cho nhöõng ai muoán tìm hieåu trieát thuyeát Lyù Ñoâng A ñeå ñi vaøo voøng trong. Neáu khoâng coù chìa khoùa naøy, ta chæ coù theå nhö ngöôøi ñöùng ngoaøi, khoâng hieåu trong nhaø baøn gheá, phoøng aên, phoøng nguû ñöôïc saép xeáp ra sao, coù thöù töï khoâng, coù hôïp lyù khoâng. Vaø chæ khi vaøo ñöôïc voøng trong ta môùi coù theå leân laàu cao ñeå nhìn xa troâng roäng maø thoâi. Ñeå coù moät caùi nhìn khaùch quan, ta caàn bieát roõ tö theá cuûa giaùo sö Kim Ñònh vaø nhaø caùch maïng Lyù Ñoâng A. Thaùi Dòch sinh naêm 1921, Kim Ñònh sinh naêm 1915. Naêm 1935 khi 14 tuoåi Thaùi Dòch ñaõ hoûi cuï ñoà Ñaïo veà “Thieân, Ñòa, Nhaân” vaø thaéc maéc: con ngöôøi ñöùng ôû choã naøo. Coù nghóa laø khi coøn nieân thieáu, Lyù Ñoâng A ñaõ muoán tìm hieåu veà vuõ truï quan vaø nhaân sinh quan ñeå kieám tìm moät ñöôøng soáng ñeïp cho mình vaø cho daân toäc.

            Nhöng coù leõ hôi sôùm ! Tôùi naêm sau (1936) khi vaøo hueá ñeå hoïc hoûi cuï Phan Boäi Chaâu, caäu Nguyeãn Höõu Thanh môùi vôõ nghóa veà Ñaïo hoïc Ñoâng phöông vaø coù caùi nhìn saâu roäng hôn tröôùc, nhaát laø sau khi caäu ñaõ ñöôïc cuï Phan giaûng daäy veà Khoång hoïc vaø veà Dòch Lyù cuõng nhö veà kinh nghieäm ñaáu tranh qua hôn 20 naêm gian khoå cuûa cuï.

            Trong thôøi gian gaàn moät thaùng giaø treû beân nhau, chaéc caäu Nguyeãn Höõu Thanh ñaõ coù dòp theo cuï Phan ra ngoaïi oâ ñi veà höôùng Baéc, caùch Beán Ngöï chöøng 3, 4 caây soá. Ñoù laø laøng An Hoøa nôi daân chuùng ñeàu sôï vì tieáng ñoàn coù nhieàu ma. Vaøo naêm 1916, caùch ñoù 20  naêm, nôi ñaây thöïc daân Phaùp ñaõ cheùm ñaàu hai chieán só Vieät Nam Quang Phuïc Hoäi: Thaùi Phieân vaø Traàn Cao Vaân. Vieät Nam Quang Phuïc Hoäi laø moät toå chöùc caùch maïng bí maät do cuï Phan toå chöùc vaø laõnh ñaïo. Theo tieáng goïi yeâu nöôùc, Traàn Cao Vaân moät nho só uyeân thaâm, töï hoïc, ñaõ gia nhaäp toå chöùc naøy. OÂng ñaõ töøng bò thöïc daân giam giöõ taïi Coân Ñaûo. Khi ñöôïc tha, oâng tieáp tuïc tham gia coâng vieäc cöùu nöôùc. Thaùng 9 naêm 1915 Thaùi Phieân vaø Traàn Cao Vaân tôùi Hueá hoïp vaø quyeát ñònh khôûi nghóa. Hai ngöôøi duøng möu keá thay theá taøi xeá cuûa vua Duy Taân, moät oâng vua thoâng minh luùc ñoù troøn 15 tuoåi. Ngöôøi taøi xeá môùi, Phan Höõu Khaùnh cuõng laø ngöôøi cuûa Vieät Nam Quang Phuïc Hoäi. Vua Duy Taân ñònh moùc noái vôùi hai nhaø caùch maïng  qua Phan Höõu Khaùnh. Cuoäc khôûi nghóa ñöôïc quyeát ñònh vaøo ngaøy 1/4/1916. Khoâng ngôø vieäc bò baïi loä. Traàn Cao Vaân, Thaùi Phieân, Phan Höõu Khaùnh vaø hai ngöôøi lính haàu caän cuûa Duy Taân bò baét. Hoï bò cheùm taïi laøng An Hoøa vaøo ngaøy 17/5/1916.

            Ngoaøi caùi cheát oai huøng, chieán só Traàn Cao Vaân coøn ñeå laïi cho ñôøi moät baøi thô ñaày aép trieát lyù cao sieâu: Vònh Tam Taøi. Neáu ñem dieãn nghóa baèng vaên xuoâi, baøi naøy nhö sau:

            Khi loaøi ngöôøi sinh ra treân traùi ñaát, Taïo Hoùa coù yù nghó gì khoâng?

(Trôøi, Ñaát, sinh ta coù yù khoâng).

Khi chöa sinh ra, loaøi ngöôøi vaãn coù ôû trong loøng Taïo Hoùa (Chöa sinh, Trôøi Ñaát coù ta trong).

Khi sinh ra, caû ba “Trôøi, Ñaát, vaø Ngöôøi” ñeàu cuøng ngang haøng nhau. Ñoù laø ba ngoâi. Laø Tam Taøi

(Ta cuøng Trôøi, Ñaát, ba ngoâi saùnh).

Caû ba ngoâi ñoù ñoàng ñaúng vôùi nhau maëc daàu moãi ngoâi coù chöùc phaän khaùc bieät nhau

(Trôøi, Ñaát cuøng ta moät chöõ ñoàng).

Cuõng gioáng Ñaát, loaøi ngöôøi coù theå xaùc do vaät chaát hôïp laïi. Nhöng khi sinh ra, loaøi ngöôøi laøm cho Trôøi rung chuyeån

(Ñaát nöùt,Ta ra Trôøi chuyeån ñoäng).

Trôøi chuyeån ñoäng vì loaøi ngöôøi coù moät khoái oùc vó ñaïi cuõng nhö Trôøi. Vôùi khoái oùc thoâng minh tuyeät luaân ñoù, baèng tö töôûng cuûa mình vaø baèng haønh ñoäng cuûa mình, loaøi ngöôøi thay Trôøi laøm ñeïp traùi ñaát khoâ caèn naøy, laøm cho muoân vaät muoân loaøi hoøa hôïp vui töôi, xinh ñeïp traøn ñaày yù nghóa

(Ta thay Trôøi môû ñaát meânh moâng).

Vaø loaøi ngöôøi, an hoøa cuøng traùi Ñaát, cuøng thieân nhieân soáng anh nhieân töï taïi

(Trôøi che, Ñaát chôû, Ta thong thaû).

Caû ba ngoâi soáng yeân vui bình ñaúng nhö nhau vì cuøng laø con cuûa Taïo hoùa

(Trôøi, Ñaát, cuøng Ta, moät Hoùa Coâng).

            Ñeå khai trieån yù nghóa ba ngoâi: “Trôøi, Ñaát, Ngöôøi” treân ñaây Thaùi Dòch ñaõ ñöa ra phaàn bieän chöùng Duy Nhieân baøn veà vuõ truï, veà vaïn vaät. Ñoù laø “caên baûn nghóa”, chìa khoùa thöù nhaát ñöa ta vaøo voøng trong, naâng ta leân cao ñeå coù caùi nhìn toång quaùt veà vuõ truï tröôùc khi ñi vaøo trieát hoïc nhaân sinh. Töø vuõ truï quan naøy ta tìm thaáy “con ngöôøi” ñöùng treân cao coù caùi nhìn toaøn dieän veà vaïn vaät. Vaø töø con ngöôøi, ta thaáy coù caùi ñaëc bieät vôùi caùc loaøi vaät: tö töôûng xuaát chuùng vaø kyø dieäu. Sau ñoù laø phaàn bieän chöùng Duy Nhaân. Thaùi Dòch ñöa ra chìa khoùa thaéng nghóa thöù nhì: “Caên baûn hoïc”vôùi ba moân “Khoa hoïc, Söû hoïc vaø Ñaïo hoïc”. Ba moân naøy môùi nhìn coù veû ñoái laäp nhau nhöng thöïc ra chuùng thoáng nhaát vôùi nhau, moät söï thoáng nhaát traøn ñaày yù nghóa (meaningfulunity) theo töø ngöõ cuûa Einstein. Noù ñi suoát doïc töø vaïn vaät tôùi loaøi ngöôøi vaø tôùi tö töôûng con ngöôøi.

            Treân ñaây laø caùi nhìn cuûa Lyù Ñoâng A. Coù ngöôøi cho raèng söï truyeàn baù tö töôûng cuûa Thaùi Dòch Lyù Ñoâng A coù tính caùch bí truyeàn, nghóa laø ñem caùi bí quyeát truyeàn rieâng cho moät ít ngöôøi maø thoâi. Caùi hoïc bí truyeàn coù theå dòch ra tieáng Taây phöông laø enseignement eùsoteùrique, esoteric education. Thöïc ra khoâng phaûi theá. Loái truyeàn ñaït tö töôûng cuûa Thaùi Dòch chính ra laø taâm truyeàn (enseignement intuitif, intuitive education). Vôùi phöông phaùp taâm truyeàn naøy ngöôøi trao truyeàn noùi raát ít, chæ gôïi leân moät soá döõ kieän caàn thieát. Roài ngöôøi nghe seõ töï mình suy nghó, töï tìm ra nhöõng ñieàu coøn laïi. Khi hoï töï mình tìm ra toaøn boä yù nghóa thì söï hieåu bieát cuûa hoï seõ nhö ñinh ñoùng coät, khoâng rôøi ra nöõa. Vì ñoù laø söï khaùm phaù cuûa hoï vaø do hoï tìm ra.

            Ngoaøi caùi hoïc bí truyeàn vaø taâm truyeàn coøn caùi hoïc coâng truyeàn. Loái coâng truyeàn thì daïy nhöõng ñieàu thieát thöïc haøng ngaøy trong ñôøi. Daïy baèng lyù luaän. Ai ai cuõng hieåu ñöôïc: ñoù laø caùi lôïi. Nhöng noù cuõng coù ñieàu haïi. Khi bieát roài, nhieàu ngöôøi khoan khoaùi vì söï toø moø cuûa hoï ñaõ ñöôïc thoûa maõn. Thoûa maõn xong, hoï laïi ñi laøm vieäc khaùc vaø queân caùi bieát thoaùng qua. Noù khaùc vôùi caùi bieát “nhö ñinh ñoùng coät” cuûa loái hoïc taâm truyeàn.

            Tôùi ñaây ta cuõng caàn bieát theâm veà caùi hoïc taâm truyeàn (enseignement intuitif). Ñoù laø caùi hoïc lieân quan tôùi tröïc giaùc (intuition). Tröïc giaùc laø moät danh töø cuûa Taøu vaø Nhaät dòch töø danh töø intuition cuûa Taây phöông ñeå chæ caùi naêng löïc bieát raát nhanh vaø raát roõ cuûa con ngöôøi. Bieát veà söï vaät, hoaëc veà nhöõng ñieàu quan heä tôùi ñaïo lyù. Vì vaäy noù coù ba nghóa: Veà söï vaät thì goïi laø intuition sensible, sensible intuition; Veà trí tueä thì goïi laø intuition intellectuelle; Veà ñaïo lyù thì goïi laø intuition morale. Tröôùc khi coù danh töø tröïc giaùc, phe Khoång hoïc goïi noù laø “löông tri”. Löông tri laø caùi bieát trong saùng, laø caùi “khoâng nghó maø bieát” (baát löï nhö tri). Nhöng töø khi coù danh töø môùi, thieân haï ít khi duøng chöõ löông tri nöõa. ÔÛ ñaây ta cuõng caàn ghi chuù theâm laø loái daïy taâm truyeàn luùc môùi nghe, hình thöùc thì coù veû rôøi raïc, loûng leûo, phaàn noï khoâng lieân quan tôùi phaàn kia, nhöng neáu bieát caùch toång hôïp vaø thoáng nhaát laïi thì töø ñaàu chí cuoái noù laø moät chuoãi “nhaát quaùn”. Chính vì vaäy, neân trong caùc taøi lieäu huaán giaûng, Thaùi Dòch Lyù Ñoâng A luoân luoân nhaéc nhôû tôùi meänh ñeà quan troïng: Tung hôïp, thoáng nhaát vaø roäng nghóa.” Noù nhaéc ta tôùi loái hoïc taâm truyeàn treân ñaây.

            Coù leõ vì khoâng naém giöõ ñöôïc quy luaät huaán giaûng theo taâm truyeàn vaø khoâng naém giöõ ñöôïc chìa khoùa thaéng nghóa neân hoïc giaû Kim Ñònh ñaõ vieát: Lyù Ñoâng A môùi coù nhöõng caùi nhìn tröïc thò moâng lung, coøn thieáu phaàn phaân tích, chöùng minh vaø heä thoáng neân chöa ñuû beà theá cho thôøi môùi. Vaø oâng ta ñaõ haï buùt: ñaây laø thieân taøi, nhöng laø moät thöù thieân taøi truïy thai neân chöa thaønh töïu ôû trieát lyù. Ñoïc tôùi ñaây chaéc coù ngöôøi nhíu loâng maøy. Rieâng nhoùm nghieân cöùu tö töôûng Lyù Ñoâng A khoâng pheâ phaùn. Chuùng toâi chæ cho raèng hoïc giaû Kim Ñònh laø ngöôøi duy lyù neân thích lyù luaän, thích caùi hoïc coâng truyeàn maø ña soá ngöôøi Taây phöông thöôøng duøng, keå caû moät soá trí thöùc ñöôïc ñaøo taïo theo loái giaùo duïc Taây phöông. Thaùi Dòch Lyù Ñoâng A laïi khaùc. OÂng ñaõ duøng phöông phaùp cuûa trieát hoïc Taây phöông ñeå noùi leân caùi “baát löï nhö tri” (löông tri) töùc caùi tröïc giaùc cuûa oâng. Vì vaäy nhieàu ngöôøi ñoïc nhöõng huaán caùo cuûa oâng chæ hieåu ñöôïc moät phaàn naøo. Nhöng neáu kieân nhaãn, nhaån nha ñoïc tieáp (coù ngöôøi ñoïc tôùi haøng nöûa theá kyû) yù nghóa seõ daàn daàn vôõ ra. Do ñoù coù ngöôøi noùi: ñoïc Lyù Ñoâng A phaûi ñoïc nhö Kinh tuïng haøng ngaøy, phaûi chôø ñôïi moät thôøi gian khaù laâu môùi vôõ nghóa. Vôõ nghóa roài phaûi ñem ra aùp duïng, neáu khoâng, “kinh keä” chæ laø tôø giaáy loän, uoång coâng ngöôøi vieát vaø uoång thôøi giôø cho ngöôøi ñoïc.

            Nhoùm nghieân cöu nhaân chuû chuùng toâi xin taïm ngöng nôi ñaây ñeå chuùng ta coù roäng thì giôø suy nghó veà moät khaùm phaù môùi ñaây cuûa tieán só William G. Solheim II, moät giaùo sö nhaân chuûng hoïc taïi ñaïi hoïc ñöôøng Hawaii

5.5. Moät Quùa Khöù Bò Laõng Queân: Ñoâng Nam

            Ñaâu laø nguoàn goác vaên hoùa Ñoâng Nam AÙ? Coù hai giaû thuyeát: Giaû thuyeát thöù nhaát cho raèng Vaên Hoùa Ñoâng Nam AÙ phaùt xuaát töø Ngöôõng Thieàu (tænh Thieåm Taây) do ngöôøi Taøu Phaùt minh roài lan traøn xuoáng phöông Nam.Giaû thuyeát thöù hai cho raèng Long Sôn (thuoäc vuøng Haùn Thuûy, soâng Hoaøi, Haø Nam) laø trung taâm vaên hoùa Ñoâng Nam AÙ do ngöôøi Laïc Vieät ñaët cô sôû roài toûa leân Sôn Taây, Cam Tuùc …, ñeû ra neàn vaên hoùa Ngöôõng Thieàu phaùt xuaát tuø raëng Taàn Lónh thuoäc Taây Baûo nöôùc Taøu. Döôùi ñaây laø thieân khaûo cöùu cuûa tieán só William G. Solheim II, giaùo sö nhaân chuûng hoïc ñaïi hoïc ñöôøng Hawaii, ñaêng treân taäp san National Geographic thaùng 3, 1971. OÂng keát luaän raèng Hoaø Bình, moät tænh cuûa mieàn Baéc Vieät Nam chính laø caùi noâi cuûa neàn vaên minh nhaân loaïi, noù ñeû ra caû hai neàn vaên hoùa Ngöôõng Thieàu laãn Long Sôn. Sau ñaây laø baûn toùm löôïc:

 

Trong thaäp nieân vöøa qua (1960), caû theá giôùi ñeàu chuù taâm vaøo vuøng Ñoâng Nam AÙ vì cuoäc chieán taïi ñaây. Caùc bieán coá quaân söï ñaõ laøm lu môø nhöõng khaùm phaù ñaày kinh ngaïc veà thôøi tieàn söû trong khu vöïc naøy. Nhöõng khaùm phaù ñoù seõ aûnh höôûng nhieàu hôn veà loái suy tö cuûa ta veà daân cö taïi Ñoâng Nam AÙ. Ngay caû ngöôøi AÂu Chaâu cuõng seõ bò aûnh höôûng veà vò trí cuûa hoï trog cuoäc vaên hoùa toaøn caàu, vì coù nhöõng daáu hieäu maïnh meõ chöùng toû raèng Ñoâng Nam AÙ tröôùc kia ñaõ khôûi ñaàu cho neàn vaên hoùa nhaân loaïi.

Caùc söû gia AÂu Myõ thöôøng ñaët giaû thuyeát raèng vaên minh loaøi ngöôøi luùc môùi ñaàu naûy nôû töø vuøng ñaát maàu môõ ôû caän ñoâng, vuøng Fertile Cresdent. ÔÛ ñoù con ngöôøi sô khai baét ñaàu troàng troït vaø hoïc caùch laøm ñoà goám vaø ñoà ñoàng. Ngaønh khaûo coå cuõng ñoàng yù nhö vaäy vì hoï ñaõ khai quaät raát kyõ löôõng trong vuøng naøy.

Nhöng nay chuùng ta phaûi xeùt laïi nhöõng giaû thuyeát cuõ kyõ treân. Vì trong suoát 5 naêm, vieäc khai phaù vuøng Ñoâng Nam AÙ ñaõ chöùng minh raèng con ngöôøi nôi ñaây ñaõ troàng troït, laøm ñoà goám vaø caùc duïng cuï kim loaïi sôùm hôn baát cöù nôi naøo treân theá giôùi.

Nhöõng chöùng tích keå treân ñöôïc tìm thaáy nôi coâng tröôøng khaûo coå taïi Ñoâng Baéc vaø Taây Baéc Thaùi Lan, taïi Baéc vaø Nam Vieät Nam, Phi Luaät Taân, vuøng Baéc Uùc Chaâu vaø taïi Ñaøi Loan. Caùc ñoà tìm thaáy, ñöôïc ñònh tuoåi baèng chaát C14 (chaát than) ñaõ chöùng minh laø toå tieân caùc saéc daân thuoäc nhöõng khu vöïc keå treân ñaõ troàng troït vaø bieát laøm caùc duïng cuï baèng ñaù maøi vaø ñoà goám haøng ngaøn naêm sôùm hôn caùc daân toäc khaùc taïi vuøng Caän Ñoâng, Aán Ñoä vaø Trung Hoa.

Taïi moät coâng tröôøng ôû Baéc Thaùi Lan ngöôøi ta ñaõ tìm thaáy nhöõng ñoà ñuùc trong nhöõng khuoân ñoâi tröôùc naêm 2300 T.T.L (tröôùc Taây lòch), coù leõ vaøo khoaûng 3000 naêm T.T.L. Nhö vaäy sôùm hôn ñoà ñoàng ôû Aán Ñoä vaø Trung Hoa vaø coù theå sôùm hôn caùc ñoà ñoàng coù ñaàu tieân ôû vuøng Caän Ñoâng.

Chuùng ta coù theå ñaët caâu hoûi: neáu quan troïng nhö vaäy thì taïi sao vai troø Ñoâng Nam AÙ thôøi tieàn söû vaãn bò lu môø cho tôùi nay? …

Khi nghieân cöùu veà tieàn söû, chuùng ta tröôùc ñaây thöôøng nghó raèng vuøng Ñoâng Nam AÙ tröôùc kia ñaõ bò aûnh höôûng töø moät neàn vaên hoùa naøo khaùc. Veà Tieàn Söû, Ñoâng Nam AÙ coù hai phaàn: Phaàn thöù nhaát laø Luïc Ñiaï Ñoâng Nam AÙ baét ñaàu töø daõy nuùi Taàn Lónh phía Baéc soâng Döông Töû tôùi Taân Gia Ba vaø töø bieån Nam Haûi tieán veà phía Taây tôùi vuøng Assam cuûa Mieán Ñieän. Phaàn thöù hai laø vuøng caùc ñaûo Ñoâng Nam AÙ töø Nam Mieán Ñieän (ñaûo Andana) voøng quanh Nam Döông vaø Phi Luaät Taân tôùi Ñaøi Loan.

OÂng Robert Hein Geldern moät nhaø nhaân chuûng hoïc ngöôøi Aùo ñaõ xuaát baûn moät taäp kyû yeáu vaøo naêm 1952 veà thôøi tieàn söû vuøng Ñoâng Nam AÙ. OÂng ñaët moät giaû thuyeát raèng ñaõ coù moät cuoäc di daân tôùi vuøng Ñoâng Nam AÙ vaø nhöõng ngöôøi di daân ñoù ñaõ trôû thaønh daân baûn xöù.

Laøn soùng di daân quan troïng nhaát laø caùc daân ñaõ cheá taïo caùc duïng cuï baèng ñaù thaúng caïnh, goïi laø “adz” (caùi rìu nhoû) di chuyeån töø Baéc Trung Hoa xuoáng vuøng Ñoâng Nam AÙ, ñi qua baùn ñaûo Maõ Lai xuoáng tôùi Sumatra, Java, Borneo, Phi Luaät Taân, Ñaøi Loan vaø Nhaät Baûn.

Sau ñoù oâng Robert Hein Geldern noùi tôùi vaán ñeà xuaát hieän ñoà ñoàng vuøng Ñoâng Nam AÙ. OÂng ñaët giaû thuyeát raèng ñoà ñoàng ôû Ñoâng Nam AÙ xöa kia coù laø do söï di daân töø Ñoâng AÂu tôùi vaøo khoaûng 1000 TTL, vaøo thôøi nhaø Chu beân Taàu. OÂng Hein Geldern ñaõ cuøng vôùi oâng Bernard Kerlgren ngöôøi Thuïy Ñieån goïi laø neàn vaên hoùa Ñoâng Sôn (giaû thuyeát naøy sau ñoù bò baùc boû do caùc cuoäc khaûo coå keá tieáp döôùi ñaây).

Naêm 1963 toâi (töùc giaùo sö nhaân chuûng hoïc ñaïi hoïc Hawaii Wilhem G. Solheim II) phoái hôïp vieän ñaïi hoïc Hawaii vôùi boä myõ thuaät Thaùi Lan ñeå khai thaùc vuøng Baéc Thaùi Lan… Naêm 1968 chuùng toâi khai thaùc khaù quy moâ moät laøng nhoû thuoäc tænh Khonkaen vuøng Ñoâng Baéc Thaùi Lan. Chuùng toâi voâ cuøng vui möøng khi tìm thaáy moät voû traáu thuoäc loaïi luùa “Oryza Sativa”. Duøng chaát C14 ñeå ñònh tuoåi, chuùng toâi ñöôïc bieát raèng haït luùa ñoù ít nhaát ñaõ coù töø naêm 3500 TTL (ghi chuù: vua Kinh Döông Vöông leân ngoâi naêm 2879 TTL). Nhö vaäy laø haït luùa ñaõ coù haøng ngaøn naêm tröôùc haït luùa ñaàu tieân tìm thaáy taïi Aán Ñoä vaø Trung Hoa tröôùc ñaây.

Cuõng duøng chaát C14 chuùng toâi ñöôïc bieát caùc rìu kim khí ñuùc trong nhöõng khuoân ñoâi thôøi ñoù coù tröôùc 3000 naêm TTL., 500 naêm sôùm hôn ñoà ñoàng tìm thaáy taïi Aán Ñoä vaø 1000 naêm sôùm hôn ôû Trung Hoa.

Khai thaùc Hang Thaàn thuoäc vuøng cöïc Baéc Thaùi Lan, saùt Mieán Ñieän chuùng toâi tìm thaáy 2 hoät ñaäu, 1 haït ñoã, 2 cuû naêng, vaøi mieáng baàu, döa leo vaø moät soá xöông thuù vaät ñöôïc chaët nhoû ra töøng mieáng nhöng khoâng bò ñoát chaùy. Chuùng toâi cho raèng ñoù laø nhöõng mieáng thòt ñöôïc naáu chín trong caùc oáng tre thay vì ñöôïc nöôùng chín treân löûa. Ñònh tuoåi baèng chaát C14, ñòa ñieåm naøy coù vaøo khoaûng töø 9,700 naêm tröôùc Taây lòch tôùi 6,000 naêm TTL. Ñoù laø thôøi Coå Thaïch, chuùng toâi goïi laø thôøi Vaên Hoùa Hoøa Bình. Vaên hoùa Hoøa Bình laø moät giaû thuyeát do baø Madeleine Colani, tröôùc ñaây laøm vieäc taïi Haø Noäi, ñaët ra naêm 1920 khi baø khai thaùc caùc hang ñoäng taïi Baéc Vieät. Nôi khai thaùc ñaàu tieân laø moät laøng thuoäc tænh Hoøa Bình. Vì vaäy coù töø ngöõ vaên minh Hoøa Bình, töùc vaên hoùa tieàn söû, thôøi ñoà ñaù cuõ.

Phoái hôïp vôùi moät soá nhaø khaûo coå vaø nhaân chuûng hoïc khaùc, toâi (Wilhem G. Solheim II) ñi tôùi nhöõng nhaän ñònh döôùi ñaây:

Moät: Caây coái treân traùi ñaát naøy ñöôïc thuaàn hoùa (do con ngöôøi troàng vaø chaêm soùc) ñaàu tieân taïi Ñoâng Nam AÙ. Vieäc thuaàn hoùa naøy ñöôïc thöïc hieän tröôùc naêm 15,000 TTL.

Hai: Caùc duïng cuï baèng ñaù ñaàu tieân coù maøi caïnh, thôøi coå thaïch, töùc thôøi vaên hoùa Hoaø Bình, tìm thaáy taïi Uùc Chaâu ñöôïc ñònh tuoåi baèng chaát C14 laø naêm 20,000 TTL baét nguoàn töø neàn vaên hoùa Hoøa Bình.

Ba: Caùc ñoà goám ñöôïc ñaùnh boùng, chaïm troå kheùo leùo, ñaùnh daáu baèng nhöõng sôïi vaûi deät cuûa töøng xuôûng cheá taïo khaùc nhau, do thoå daân caùc nöôùc Ñoâng Nam AÙ thôøi tieàn söû cheá taïo, ñöôïc ñònh tuoåi baèng C14, coù tröôùc naêm 10,000 TTL, thuoäc neàn vaên hoùa Hoøa ình.

Boán: Tröôùc ñaây caùc nhaø khaûo coå cho raèng do söï di daân töø mieàn Baéc neân mieàn Ñoâng Nam AÙ ñaõ coù nhöõng kyõ thuaät quan troïng. Toâi cho raèng vaøo thôøi Taân Thaïch Khí (sau thôøi Coå Thaïch) neàn vaên hoùa Baéc Trung Hoa phaùt trieån töø Ñoâng Nam AÙ, do neàn vaên hoùa Hoøa Bình ñi ngöôïc leân phía Baéc vaøo khoaûng naêm 6,000 hay 7,000 TTL, ghóa laø caû hai neàn vaên hoùa Ngöôõng Thieàu laãn Long Sôn ñeàu baét nguoàn töø neàn Vaên Hoùa Hoøa Bình (Baéc Vieät).

Naêm: Caùc thuyeàn ñoäc moäc döôïc duøng treân soâng Ñoâng Nam AÙ ñaõ coù töø naêm 5000 TTL. Sau ñoù vaøo khoaûng naêm 4000 TTL coù cuoäc vöôït bieån ñaàu tieân töø vuøng ÑNA tôùi Ñaøi Loan vaø Nhaät Baûn mang tôùi vieäc troàng khoai moân vaø caùc hoa maàu khaùc. Cuõng vaøo khoaûng naêm 3,000 TTL caùc thoå daân ÑNA mang kyõ thuaät ñoà ñoàng phoå bieán cho thoå daân Nam Döông vaø Phi Luaät Taân. Ñoù laø kyõ thuaät ñoà ñoàng Ñoâng Sôn (Thaùnh Hoùa).

           

Khi ñöa ra thuyeát “Ñoàng Nhaân”, Thaùi Dòch Lyù Ñoâng A ñi vaøo söû hoïc vaø vaên hoùa mong keát hôïp caùc daân toäc Ñoâng Nam AÙ laøm moät lieân bang ngoõ haàu ngaên caûn böôùc tieán hoùa cuûa Hoa toäc uøn uøn tieán xuoáng Thaùi Bình Döông vaø ñaëc bieät xuoáng Ñoâng Nam AÙ. Thaùi Dòch goïi toå chöùc lieân bang ñoù laø Ñaïi Nam Haûi Coäng Hoøa Lieân Bang. OÂng ñaõ vieát baøi döï thaûo (draft) cho quoác ca lieân bang, baét ñaàu baèng caâu:

Naéng Vieâm chan hoøa suoát coõi Ñaïi Nam Haûi saùng vaø töôi

Maùu Roàng Tieân pha vôùi traêm gioáng doøng

Cuøng goác xöa ñaát cuõ vaên hoùa moân

Ñöùng leân anh em noøi ! Ñöùng leân phuïc toå hoàn …

Vaäy vaên hoùa moân vôùi vaên hoùa Hoøa Bình maø tieán só  Wilhem G. Solheim II neân treân ñaây coù gì khaùc bieät nhau, coù gì gioáng nhau ñeå caùc daân toäc ÑNA coù theå cuøng nhau thoáng nhaát ñi tôùi Lieân Bang ñöôïc chaêng?

            Trong taøi lieäu huaán luyeän, Chu Tri Luïc 4, Thaùi Dòch coù vieát: “Nguoàn goác cuûa noøi gioáng ta vôùi vaên hoùa coå cuûa ta laøm xuaát phaùt ñieåm cho moãi phaùn ñoaùn veà chính trò vaø laøm trung taâm cho moãi cöû ñoäng cuûa lòch söû. Nhö ñaõ noùi, noøi gioáng Vieät, Mieâu, Thaùi, Haûi Ñaïi, Maõ Lai toäc coù töø hôn muoân naêm tröôùc, baøn cöù treân suoát coõi Ñoâng Nam AÙ, chæ vì thuoäc tieàn söû, chöa theå khaûo ra chaân moái …”

            Theo nhaän ñònh cuûa tieán só Wilhem G. Solheim II thì Vaên Hoùa Hoøa Bình töø ñoâng Nam AÙ ñi ngöôïc leân phía Baéc sang nöôùc Taøu vaøo khoaûng töø 7,000 naêm TTL tôùi 6,000 naêm TTL.

            Nhö vaäy thuyeát tieán hoùa töø Baéc xuoáng Nam cuûamoät soá nhaø söû hoïc Trung Quoác maø giaùo sö Kim Ñònh ñaõ tham khaûo coù caàn phaûi xeùt laïi chaêng?

            Veà phöông dieän söû hoïc, oâng Cöûu Long Giang vaø Toan Aùnh, taùc giaû cuoán “Ngöôøi Vieät Ñaát Vieät” ñaõ ñöa ra giaû thuyeát khaùc: “Töø thöôïng coå ôû Löu Vöïc soâg Hoàng Haø ñaõ coù moät gioáng daân cö nguï. Ñeán khoaûng 4,000 naêm TTL ngöôøi Anh-ñoâ-neâ-dieâng ôû Aán Ñoä bò ngöôøi Aryen ñaùnh ñuoåi phaûi chaïy sang baùn ñaûo Trung Aán (Indochine, töùc Ñoâng Döông), leân Taây Taïng vaø sang Löu Vöïc soâng Döông Töû. Nhoùm ngöôøi sang baùn ñaûo Ñoâng Döông (töùc Trung Aán) veà sau lai gioáng vôùi ngöôøi Meâ-la-neâ-dieâng töø caùc haûi ñaûo Nam Thaùi Bình Döông thaønh taïp chuûng Meâ-la-neâ Anh-ñoâ-neâ-dieâng (Meùlaneù - indoneùsien). Nhoùm leân Taây Taïng thì lai vôùi daân baûn ñòa thaønh doøng Nam AÙ (Austro-asien). Nhoùm sang löu vöïc soâng Döông Töû laø toå tieân doøng Baùch Vieät. Veà sau doøng Nam AÙ vaø Baùch Vieät bò Hoa toäc thoân tính vaø ñoàng hoùa daàn. Moät soá nhoû lui xuoáng phía Nam ñeå traùnh naïn Hoa hoùa. Theá laø hai doøng Nam AÙ vaø Baùch Vieät cuøng nhau gaëp gôõ vôùi daân baûn ñòa, toå tieân nguyeân thuûy cuûa daân toäc Vieät Nam ôû treân löu vöïc soâng Hoàng Haø. Maët khaùc, cuøng vôùi gioáng Meâ-la-noâ-anh-ñoâ-neâ-gieâng ñeán töø caùc haûi ñaûo, ngöôøi Taïng Mieán vôùi ngöôøi Laïc Vieät (moät nhoùm trong boä toäc Baùch Vieät) ñaõ ñoàng hoùa vôùi daân baûn ñòa voán cö nguï ôû Trung Chaâu Baéc Vieät töø thôøi thöôïng coå, ñaõ taïo ra doøng gioáng Vieät Nam ngaøy nay …”

            Ñeå coù moät caùi nhìn khaùc veà tieàn söû cuûa caùc daân toäc Ñoâng Nam AÙ ta caàn ñoïc Bình Nguyeân Loäc, moät nhaø vaên kieâm khaûo cöùu. Trong cuoán saùch daøy coäp (892 trang):  Nguoàn goác Maõ Lai cuûa daân toäc Vieät Nam, oâng ñaõ taán coâng haàu heát caùc ñoái thuû, ngoaïi quoác cuõng nhö Vieät Nam, ñeå ñöa ra thuyeát Maõ-lai-chuûng. Töø ngöõ “chuûng  ôû ñaây coù nghóa laø noøi, gioáng, nhaân chuûng chöù khoâng chæ ngöôøi Maõ Lai hieän ñang cö nguï taïi Maõ Lai AÙ. Ngöôøi Maõ Lai AÙ chæ laø moät thaønh phaàn cuûa chuûng Maõ Lai maø thoâi. Theo oâng Bình Nguyeân Loäc thì chuûng Maõ Lai ñaõ coù maët taïi Ñoâng Nam AÙ qua hai ñôït: Ñôït I vaøo khoaûng 5,ooo naêm tröôùc ñaây vaø ñôït II vaøo khoaûng 2500 naêm.

            * Maõ Lai coå ñôït I töø chaâu thoå soâng Hoaøng Haø bò noøi Hoa ñaåy veà phía Ñoâng Baéc. Hoï lai gioáng vôùi Moâng Coå, di chuyeån tôùi Trieàu Tieân, vöôït bieån tôùi Nhaät Baûn, Ñaøi Loan, ñeán Vieät Nam vaø ñaëc bieät tôùi ñaûo Ceùleøbes ôû Nam Döông.

* Maõ Lai coå ñôït II bò noøi Haùn ñaåy töø mieàn Nam nöôùc Taøu tôùi Vieät Nam, Maõ Lai AÙ, roài töø ñoù sang Nam Döông quaàn ñaûo, vaø töø Nam Döông sang Madagascar vaø Phi Luaät Taân. Coù moät nhoùm laïi ñi ngöôïc leân Nhaät Baûn. Maõ Laæ coå ñôït II naøy thuaàn chuûng khoâng lai gioáng Moâng Coå nhö nhoùm ñôït I. Ñôït II naøy ñaõ bieát noâng nghieäp, bieát nuoâi suùc vaät vaø bieát laøm ñoà ñaát nung.

Nhoùm Maõ Lai coå ñôït I ñöôïc ngöôøi Taây phöông goïi laø Austro-asiatique (ngöôøi aù ñoâng phöông Nam) vaø Maõ Lai coå ñôït II laø Austroneùsien. Vua Huøng Vöông vaø doøng doõi Laïc Vieät, theo oâng Bình Nguyeân Loäc, thuoäc nhoùm Maõ Lai coå ñôït I. Vaø nhoùm Maõ Lai coå ñôït II rôøi boû mieàn Nam nöôùc Taøu (Hoa Nam) khi nöôùc Sôû baønh tröôùng vaø nöôùc U-Vieät cuûa Vieät Caâu Tieãn bò tan raõ.

* Cuõng theo oâng Bình Nguyeân Loäc, tröôùc khi laøm chuû toaøn coõi nöôùc Taøu, chuûng coå Maõ Lai phaùt tích töø cao nguyeân Taây Taïng vaø lan traøn xuoáng AÁ Ñoä. Hoï vöôït qua daõy nuùi Hi-malaya. Theo oâng, “Hi” coù nghóa laø nuùi nhö ngöôøi Nhaät Baûn vaãn duøng ngaøy nay. Vaäy Hi-malaya laø nuùi Maõ Lai.

Tröôùc khi ngöôøi coå Maõ Lai lan traøn xuoáng Aán Ñoä, thoå daân nöôùc naøy laø ngöôøi da ñen, trong nhoùm thoå daân da ñen naøy coù moät chuûng thoâng minh hôn caû. Ñoù laø nhoùm Meâ-la-neâ. Nhoùm naøy hôïp taùc vôùi nhoùm coå Maõ Lai. Caû nhoùm, sau 500 naêm, ñaõ xaây döïng ñöôïc moät neàn vaên minh röïc rôõ maø caùc nhaø khaûo coå caùch ñaây khoâng laâu ñaõ khai phaù ra. Hai thaønh phoá Harappa vaø Mohenjo Daro môùi khai quaät, ñöôïc ñònh tuoåi laø 3,5000 naêm, ñöôïc xaây baèng gaïch goàm toaøn nhaø laàu, coù ñöôøng xaù roäng raõi, coù oáng coáng, coù oáng daãn nöôùc, coù caàu xí haàm vôùi baøn ngoài, coù choã taäp trung raùc reán. Daân ñaõ coù duøng ñoà ñoàng vaø coù vaên töï ñeå laïi nhöng chöa ai ñoïc ñöôïc. Neàn vaên minh cuûa hoï toàn taïi ñöôïc loái moät ngaøn naêm thì hoï bò daân da traéng xaâm laêng. Ñoù laø daân Aryen.

Theo oâng Bình Nguyeân Loäc, daân Aryen, khi vieát kinh Pheä Ñaø, ñaõ xaùc nhaän khi xaâm nhaäp Aán Ñoä hoï ñaõ gaëp toaøn laø ngöôøi coå Maõ Lai lai Meâ-la-neâ maø hoï goïi laø Mleech’a. OÂng Bình Nguyeân Loäc phaân taùch danh töø naøy nhö sau:

M = ma;  Lee = lai;  Cha = Ya.

Theo nhaø baùc hoïc V. Goloubew thì ngöôøi coå Maõ Lai Aán Ñoä cuõng caát nhaø gioáng nhö nhaø khaéc ôû troáng ñoàng Ñoâng Sôn (Thanh Hoùa) vaø coù vaên minh gioáng vôùi vaên minh Ñoâng Sôn thuoäc chuûng coå Maõ Lai Vieät Nam.

Ngoaøi ra oâng Bình Nguyeân Loäc coøn cho bieát taïi Aán Ñoä hieän nay coù moät nhoùm Mleech’a ít bò aûnh höôûng cuûa nhoùm Aryen nhaát. Nhoùm ñoù thaønh laäp tieåu bang Kerela vaø töï xöng laø daân Malayalam.

Coå chuûng Maõ Lai khi rôøi cao nguyeân Taây Taïng cuõng ñaõ lan traøn ra phía Ñoâng töùc soâng Döông Töû vaø phía Ñoâng Nam töùc Ñoâng Nam AÙ. Taïi Ñoâng Nam AÙ hoï cuõng ñaõ gaëp thoå daân goác Meâ-la-neâ taïi Mieán Ñieän xöa vaø Cao Mieân xöa. Taïi Baéc Vieät daân goác Meâlaneâ ít hôn vaø coù leõ thoå daân thuaàn laø coå Maõ Lai ñôït I vaø ñôït II neân ngöôøi Vieät Nam traéng hôn ngöôøi Mieán Ñieän vaø ngöôøi Cao Mieân.

Ñeå coù caùi nhìn toång hôïp, chuùng ta coù theå theo oâng Mai Lieäu, nhaø nghieân cöùu ngoân ngöõ hoïc, chia ngoân ngöõ vuøng Ñoâng Nam AÙ ra laøm 3 chi:

(1) Chi Nam   (Austro-asian)

(2) Chi Maõ Lai vaø caùc haûi ñaûo mieàn Nam (Austronesian)

(3) Chi Taïng Mieán (Tibet-burna)

Tieáng Vieät Nam ta duøng hieän nay laø söï keát hôïp ngoân ngöõ cuûa caû ba chi keå treân. Xin nhöôøng lôøi cho hoïc giaû Mai Lieäu:

“Trong thôøi gian tieàn söû  (khoaûng 10 ngaøn naêm tröôùc

Coâng Nguyeân) ñaïi toäc Baùch Vieät ñaõ phaân taùn töø cao nguyeân Taây Taïng sang phía Ñoâng vaø xuoáng phía Nam theo trieàn caùc soâng lôùn baét nguoàn töø cao nguyeân naøy (Döông Töû, Cöûu Long, Meùnam, Saluen, Irauadi). Lôùp ngöôøi Vieät toäc ñaàu tieân ñònh cö taïi laõnh thoå Vieät Nam thuoäc chi Nam AÙ (Austro-asian). Chi naøy thuoäc ngaønh Moân-mieân.

Chi Maõ Lai vaø caùc haûi ñaûo mieàn Nam (Austronesian) tôùi sau, hoï chieám mieàn duyeân haûi töø Baéc Vieät tôùi Maõ Lai ñaåy lôùp ngöôøi thuoäc chi Nam AÙ leân nuùi, luøi saâu vaøo luïc ñòa. Chi thöù hai naøy cuõng ñaõ ñoùng goùp moät soá lôùn töø ngöõ caên baûn cuûa ngoân ngöõ Moân-mieân.

Chi Taïng Mieán (Tibet-burna) laø chi tôùi sau cuøng. Hoï ñaåy chi Nam AÙ vaø chi Maõ Lai xuoáng phía Nam vaø sang phía Ñoâng. Hoï chieám mieàn Thöôïng Du Baéc Vieät, Baéc Thaùi, Baéc Laøo, Baéc Mieán Ñieän vaø chieám vuøng bieân giôùi Hoa Nam töø Vaân Nam tôùi Quaûng Ñoâng.”

Noùi toùm laïi lôùp ngöôøi Vieät toäc ñaàu tieân thuoäc chi Nam AÙ hieän nay vaãn coøn. Haäu dueä khoâng pha gioáng cuûa hoï laø ngöôøi Muôøng hieän coù maët taïi Hoøa Bình. Vaø laø daân toäc Laøo, Thaùi Lan thuoäc chi Taïng Mieán (Tibet-burna).

Nhaân tieän nôi ñaây ta cuõng caàn tìm hieåu töø ngöõ Moân-mieân maø Taây phöông goi laø Mon-Kmer. Thôøi tieàn söû, toå tieân daân toäc Mieán Ñieän ngaøy nay laø Moân toäc. Moân toäc thuoäc chi Taïng Mieán (Tibet-burna). Hoï chieám cöù Mieán Ñieän.Töø phía Nam Mieán keùo daøi tôùi Trung Thaùi Lan goïi laø nöôùc Pyu. Caûhai nöôùc ñeàu do ngöôøi Moân cö nguï. Thuôû ñoù daân Thaùi Lan coøn cö truù taïi Vaân Nam doïc theo trieàn soâng Vieät Giang. Hoï chæ di chuyeån tôùi Ñoâng Nam AÙ vaøo theá kyû thöù 9 khi bò Taøu xaâm laán. Ñaát Mieán Ñieän tröôùc ñoù goàm 2 nöôùc Peùgan vaø Pyu, bò Phuø Nam chieám laøm thuoäc ñòa vaø khi Phuø Nam loït vaøo tay Cao Mieân thì caû chuûng toäc Moân cuõng naèm trong aûnh höôûng cuûa Mieán. Khi Cao Mieân xaây ñeàn Angkor hoï khaéc vaøo moät töø ngöõ “Sy-aâm” ñeå ñeà caäp tôùi nhöõng ngöôøi xa laï môùi töø Vaân Nam tôùi. Ngöôøi xa laï ñoù sau naøy töï nhaän laø ngöôøi Syaâm, töùc ngöôøi Xieâm, sau hoï ñoåi thaønh Thaùi Lan. Vaäy Xieâm laø töø ngöõ do ngöôøi Cao Mieân vaø ngöôøi Moân goïi ngöôøi laø Thaùi Lan.

Laïi noùi veà ngöôøi Möôøng vaø ngöôøi Thaùi taïi Hoøa Bình vaø Sôn La, chuùng toâi xin giôùi thieäu moät ñoaïn hoài kyù cuûa coá baùc só Nguyeãn Xuaân Chöõ nhö sau: “Tam Nguyeân Yeân Ñoå khi khoùc vôï ñaõ taû veà baø baèng caâu (thaét löng boù que, saén vaùy quai coàng) vaø khi noùi veà mình baèng caâu (Buùi toùc cuû haønh, boû quaàn laù toïa). Ñaøn oâng Möôøng khoâng khaùc ñaøn oâng Vieät Nam veà y phuïc. Cuõng buùi toù, quaán khaên, caøi löôïc, cuõng aùo daøi, cuõng aùo ngaén, quaàn daøi. Chaân cuõng ñi giaày,