|
|
||
|
Mẩu
chuyện tôi đă nghe sư cô Như Thủy thuyết
giảng 15 năm trước qua băng cassette, nay t́nh
cờ đọc được trong Thư Viện Hoa Sen,
tôi xin trích đăng vào đặc san để chia xẻ
cùng những bạn đọc c̣n sơ cơ như
tôi. ĐHNghĩa
Thằng
Cu Trắng
Thuở xưa, có một
thiếu nữ gia đen kết hôn với một người
gia trắng, cuộc hôn nhân dị chủng này gây sự bất
b́nh cho cả hai dân tộc da đen lẫn gia trắng. Người vợ bị
gia đ́nh cô từ bỏ, trong khi xă hội da trắng cũng
không chấp nhận cô, tất cả đều khinh rẽ
và đối xử với cô rất đen bạc.
Đứa con đầu ḷng của
người thiếu phụ đáng thương này chào
đời như một ân sủng của
Thượng đế. Chú bé
trắng trẻo khôi ngô khiến ai trông thấy cũng phải
nựng nịu. Chúng
ta gọi nó là thằng cu Trắng cho tiện. Cu Trắng được
nhận vào lớp học dành riêng cho dân da trắng lúc nó lên
5 tuổi. Sự thông minh
đĩnh ngộ của thằng bé khiến mọi
người phớt lờ đi nguồn gốc da đen
của nó.
Cu Trắng đi học
được ít lâu th́ người mẹ hạ sanh thêm một
đứa em. Lần
này Thượng đế không thiên vị nữa, một
thằng cu đen thủi đen thui chào đời. Chúng ta gọi nó là thằng cu
Đen cho tiện.
Cu Trắng đem lại
cho bố mẹ nó bao nhiêu niềm vui th́ cu Đen đem
đến cho họ bấy nhiêu khổ sầu. Cu Đen biết thân
ḿnh chỉ lẩn quẩn ở bên mẹ, không dám và không
được đi chơi với bố cùng anh.
Lên 5 tuổi, cu Đen cũng
được bố mẹ chạy chọt cho vào học chung trường với cu Trắng. Nó bị bạn bè da trắng trêu
chọc, hành hạ dữ dội.
Cu Trắng cũng khổ sở v́ sự
hiện diện của thằng em không ít. Cuối cùng cả
hai anh em đều bị chủng tộc da trắng đuổi
ra khỏi trường.
Túng thế, bố mẹ của chúng
phải sắp xếp như thế này: Cu Trắng
được gởi đến một trường học
nội trú của dân da trắng, thật xa để không
ai biết đến nguồn gốc da màu của mẹ và
em nó. C̣n cu Đen th́ được
gởi về quê ngoại theo học tại
một trường nô lệ dành riêng cho dân da màu. Ông bố tiếp tục đi làm, bà mẹ thui thủi
một ḿnh ở nhà mà ḷng nhớ con khôn tả. Sự hợp chủng kỳ diệu
của hai ḍng máu bất chấp sự kỳ thị của
loài người đă khiến cu Trắng thành một đứa
bé thông minh vượt bực. Điều này là nguồn an ủi cho bà mẹ và nàng thiếu phụ
đáng thương này đặt hết hy vọng vào
đứa con đầu ḷng. Riêng thằng cu Đen, màu da đen đúa đă xác
định hẳn số phần hẩm hiu của nó.
Ở trường học dành riêng
cho dân da trắng, cu Trắng được thầy cô yêu mến,
bạn bè kính nể, không một ai có mảy may ngờ vực
về nguồn gốc da màu của nó. Riêng thằng cu Trắng
lúc nào cũng nơm nớp lo sợ mọi người biết
được sự thật về mẹ và em ḿnh, sẽ
tống cổ nó ra khỏi trường. V́ thế cu Trắng
rất lấy làm khổ sở khi phải tiếp xúc với
mẹ và em. Những ngày
nghỉ học, cu Trắng thường la cà ở nhà bạn
bè để cho bà mẹ ở nhà mỏi ṃn trông đợi,
và bà đă chết trong nỗi buồn thương đó, bố
chúng cũng không sống được bao lâu. Sau khi bố mẹ
qua đời, cu Trắng liền cắt đứt liên lạc
với em.
Về sau, cu Trắng trở thành một
chàng trai học thức, đẹp trai... Nó vào lính làm đến
đại úy, rồi giải ngũ về làm biện lư tại
một thành phố lớn, sống một cuộc đời
giàu sang danh vọng như bao nhiêu người Âu khác, có khác
chăng là ḷng lúc nào cũng hồi hộp lo sợ người
ta khám phá ra ḍng máu lai đen của ḿnh, dù cu Trắng đă
khôn khéo thay tên đổi họ.
Riêng thằng cu Đen, th́ không
được may mắn như anh, màu da của nó đă
xác định sẵn địa vị của cu Đen
trong xă hội. Biết
anh không thích ḿnh nên cu Đen chỉ làm bạn với sách vở
và những người bạn cùng màu da. Hai anh em đều
khôi ngô, thông minh như nhau.
Có khác chăng là hai màu da và cu Đen sống hoàn toàn thoải
mái không có nỗi lo sợ bị lộ tung
tích ám ảnh suốt ngày đêm như cu Trắng.
Sau mười mấy
năm trời cách biệt, một hôm cu Đen t́nh cờ
đến gần anh. Được cu Trắng
chấp thuận cu Đen đến thăm anh. V́ cuộc gặp gỡ này một
tai nạn xảy ra, mọi người
đều biết chàng cu Trắng là dân da màu. Tất cả những
ǵ cu Trắng đă dày công gây dựng như danh vọng,
t́nh yêu, sự nghiệp đều nhất loạt sụp
đổ.
Em thân mến!
Câu chuyện trên
đây được rút ra từ quyển sách “Hăy để
ngày ấy lụi tàn” của một văn sĩ người
Anh.
Ở đây tôi không cốt ư kể cho em nghe về một
chuyện t́nh bi thảm của thế gian giới, tôi chỉ
muốn hỏi em về tâm trạng của anh chàng cu Trắng
trong mỗi con người chúng ta – tôi và em – Có phải dù
chúng ta có cố gắng ǵn giữ tập luyện tu hành
để tạo cho ḿnh một dáng dấp đàng hoàng thuần
hậu, thánh thiện đến đâu đi nữa.... th́
trong tận cùng thân tâm em và tôi đều phải đau khổ
và ghi nhận rằng cái lư lịch đen, tức phần
ác xấu, bất thiện vẫn c̣n ngũ ngầm ở
đó. Và y hệt như anh
chàng cu Trắng, nếu màu da bên ngoài của chàng ta
được xă hội ưu đăi, mến chuộng bao
nhiêu th́ ḍng máu lai đen nằm trong thân thể tạo thành
một nỗi mặc cảm dày ṿ, bứt rứt, bấy
nhiêu. Có bao giờ
em thấy điều đó không? Sau những đức tính từ
bi hỷ xả, tế nhị dịu dàng, đắc nhân
tâm... những điều kiện ắc có và đủ
để tạo thành con người hợp thời trang,
lịch sự nhất mực đó, có phải em đă từng
xót xa ghi nhận rằng những mầm móng tham sân, ganh
ghét, độc ác, ích kỷ vẫn c̣n nằm sờ sờ
ra đó... Có lạ chăng là mọi người chưa nhận
thấy... Và v́ thế, người chung
quanh càng thương mến, ái mộ bao nhiêu th́ em càng thấy
ḿnh lố bịch, giả dối bấy nhiêu.
Trong câu chuyện khi nào cu Đen gặp
gỡ hay liên lạc với cu Trắng th́ cái thế giới
hư danh, ảo vọng của chàng cu Trắng liền bị
đe dọa sẽ sụp đổ. Chúng ta cũng thế sau biết
bao là công khó tập luyện để có một phong thái tu
hành rất mực th́ chỉ cần một cơn giận,
một nụ cười mỉa mai, một cái nh́n ganh tị
đến viếng thăm... là tất cả cái bề
ngoài sơn son thếp vàng đó liền sụp đổ
tan tành.
Bi kịch của câu chuyện ở
chỗ chàng cu Trắng chối bỏ ḍng máu lai đen của
chàng, cố gắng khỏa lấp để mạo nhận
ḿnh là da trắng 100% nên lúc nào chàng ta cũng phải nơm
nớp lo sợ bị lộ tung tích.
Tại sao chàng
trai lại cam chịu sống một cuộc đời
đầy sợ hăi, giả dối và bấp bênh như thế? Chính cái thế giới
phù hoa, những đặc quyền ưu tiên dành cho dân da trắng
đă khiến chàng thèm thuồng và ao ước được
hưởng như họ.
Trở lại của chúng ta ngay từ
thơ bé, chúng ḿnh đă được ba mẹ và thầy
cô giảng dạy rằng... phải cố gắng làm sao
để trở thành một đứa bé ngoan ngoăn, tử
tế, dễ thương. Lúc
dần dần lớn lên, xă hội lại cho ta một cái
khuôn: thế nào là một người lịch sự, đắc
nhân tâm, được mọi người yêu mến. Và khi em bước chân vào chùa,
người xung quanh liền khen em là đại trượng
phu, là sa môn, là thầy của mọi
người v.v...
Hơn lúc nào hết đây là lúc em
chối bỏ cái bản ngă thật sự của ḿnh để
cố gắng rập khuôn theo một
h́nh bóng, một nhân dáng nào mà người chung quanh em chờ
đợi và ca tụng. Đó là lúc mà chàng cu
Trắng đang cố gắng chứng tỏ ḿnh là dân da
trắng 100%.
Em thân mến!
Nếu em đă thành công nghĩa là
em đă trở thành một bậc chân tu thánh thiện, trắng
bạch như vỏ ốc, không ai có thể t́m ra một
chút xíu tỳ vết nào... và nhất là em rất bằng
ḷng về con người của em, và những đức
tính mà em đă dày công tập luyện, cùng những quyền
lợi phụ tùng mà thế nhân đă cung kính dành cho cái vỏ
khả kính ấy, th́ câu chuyện này xin ngừng lại
nơi đây.
Nhưng nếu em thoáng thấy
đă có một cái ǵ trục trặc, bất ổn, giả
dối... trong con người đầy mâu thuẫn của
ḿnh, th́ đâu hăy thử một lần, lấy hết can
đảm nh́n kỹ ḿnh, nó ra sao th́ nhận như thế
đó. Hăy thử
đừng nỗ lực, cố gắng biến cải bản
ngă khác mà em cho là tốt đẹp hơn. Chàng cu Trắng mà dám nh́n nhận
ḿnh là dân da màu th́ ... hơi đau thật đấy, có nghĩa
là chàng sẽ mất tất cả những uy danh và quyền
lợi mà xă hội đă dành cho thế cấp da trắng...
Cũng thế khi em chịu nhận ḿnh là một
tôn giả chúng sanh đầy đủ tham sân si... như
trăm ngàn chúng sanh tầm thường khác th́ em sẽ
đánh mất hết ḷng ái mộ, tôn kính của người
chung quanh đă dành cho em. Nhưng bù lại chàng cu Trắng được sống
hồn nhiên, thoải mái... không c̣n phập pḥng lo sợ bị
lộ tẩy... em sẽ thấy có một khung trời kỳ
diệu mở ra trước mặt. Đau đớn
biết bao khi ta phải chứng kiến ngày lâm chung của cái huyễn ngă mà ta đă khổ
công che đậy, tập luyện... nhưng bù lại ta sẽ
không c̣n sợ hăi lo ngại... nghĩa là “vô hữu khủng
bố, bô quái ngại” (không c̣n sợ hăi, lo ngại... cái
quái ǵ hết).
Chấp nhận ḿnh có những tánh
xấu không có nghĩa là em sống si mê, buông ḿnh theo vô minh dục vọng, mà chấp nhận
có nghĩa là b́nh thản quán sát, theo dơi để thấu
đáo toàn thể cái cơ cấu được mệnh
danh là TA, là “bản ngă” của ta. Đây cũng chính là chỗ
mà ngài Huyền Giác quả quyết khẳng định: “Vô
minh thật tánh tức Phật tánh” đó em!
Thích
Nữ Như Thủy, 1982