|
|
||
|
Chæ daån caùch
download font VNI mieån phí ñeå ñoïc Ñaëc san Vieät Voõ Ñaïo: click Chæ daån
THAÙNH GIOÙNG VAØ CON ÑÖÔØNG « ÑI
LEÂN »
CUÛA CON ROÀNG CHAÙU TIEÂN
Nguyeãn vaên Thaønh
Lausanne Thuïy só
Xuyeân qua nhieàu caâu chuyeän Huyeàn Söû, Toåâ Tieân
vaø Cha OÂng töø ñôøi caùc Vua Huøng, ñaõ troái traên laïi cho chuùng ta nhöõng
söù ñieäp LAØM NGÖÔØI. Vôùi moät thaùi ñoä khieâm cung vaø laéng nghe, hoïc
hoûi vaø tìm kieám, chuùng ta coù theå ruùt tæa töø nhöõng söù ñieäp naày,
nhöõng baøi hoïc giöõ Nöôùc vaø döïng Nöôùc, nhaát laø khi coù nhöõng hieåm
hoïa traàm troïng xaûy ra trong loøng Queâ Höông vaø khaû dó laøm baêng hoaïi
tieàn ñoà cuûa daân toäc.
Trong caùc baøi chia seû, ñöôïc ñaêng taûi ñoù ñaây,
treân nhieàu tôø baùo ôû trong vaø ngoaøi Nöôùc, toâi ñaõ laàn löôït trình baøy
vaø khaûo saùt moät soá söï vieäc quan troïng nhö sau :
Thöù nhaát, nguoàn goác roàng tieân cuûa ngöôøi Vieät
Nam ñaõ ñöôïc ñeà caäp, trong caâu chuyeän keát duyeân giöõa Laïc Long Quaân
vaø Baø Aâu Cô. Töø ñoù, moät traêm ñöùa con ñöôïc cöu mang trong cuøng moät
boïc tröùng. Cho neân ngaøy hoâm nay, chuùng ta coù taäp tuïc goïi nhau laø anh
chò em ÑOÀNG BAØO, baát chaáp nhöõng neùt khaùc bieät giöõa ngöôøi ôû Baéc vaø
keû ôû Nam, giöõa ngöôøi laøm aên ôû vuøng sôn cöôùc vaø keû sinh soáng ôû
mieàn ñoàng baèng...
Thöù hai, vaøo nhöõng ngaøy thaùng ñaàu tieân cuûa
daân toäc, Laïc Long Quaân ñaõ ñích thaân thöïc hieän ba coâng trình kyø vó laø
dieät tan Ngö Tinh, Moäc Tinh vaø Hoà Tinh, ñeå cho con chaùu coù theå an cö
laïc nghieäp, treân moïi vuøng trôøi, vuøng bieån vaø vuøng ñaát cuûa Queâ
Höông. Tuy nhieân, ba con yeâu tinh ma quaùi aáy vaãn luoân luoân toàn ñoïng
vaø tìm caùch taùi sinh trong quaû tim cuûa töøng ngöôøi, töø ñôøi naày qua
ñôøi noï, döôùi nhieàu hình thöùc nguïy trang khaùc nhau.
Thöù ba, moãi laàn con caùi, chaùu chaét ñoái dieän
moät vaán ñeà vaø leân tieáng caàu cöùu, neáu Laïc Long Quaân khoâng ñích thaân
xuaát hieän, Ngaøi thöôøng sai phaùi Thaàn Kim Qui, ñeán hoã trôï nhöõng coâng
trình xaây döïng vaø baûo veä Non Soâng.
Thöù tö, chöøng naøo con Hoàng chaùu Laïc ñoaøn keát
vaø nhaát taâm vôùi nhau, hoï coù khaû naêng vöôït thaéng moïi trôû ngaïi vaø
ñaùnh tan moïi keû thuø, cho duø xuaát phaùt töø phöông baéc, phöông nam hoaëc
phöông taây. Traùi laïi, tình traïng « moài da xaùo thòt » hay laø
« gaø moät nhaø boäi maët ñaù nhau » laø teân noäi thuø ñoäc aùc vaø
nguy hieåm, ñaõ töøng laøm baêng hoaïi Non Soâng, trong nhieàu giai ñoaïn lòch
söû khaùc nhau. Maëc duø caâu chuyeän Sôn Tinh vaø Thuûy Tinh ñaõ caûnh tænh
veà tai öông hoaïn naïn aáy, ngaøy hoâm nay, vaøo thôøi ñaïi Nghìn Naêm Thöù
Ba, chuùng ta vaãn coøn duy trì thaùi
ñoä « bòt tai nhaém maét, ñoùng kín moïi cöûa loøng », nghóa laø ngoan coá, tieáp tuïc xeáp haøng
thaønh hai phe, toá caùo vaø keát aùn
laãn nhau. Chính vì lyù do naày, baïo ñoäng vaø haän thuø ñang coøn baùm truï
trong taâm tö vaø ngoân ngöõ haèng ngaøy cuûa moãi ngöôøi Vieät Nam.
***
Caâu chuyeän veà Thaùnh Gioùng boå tuùc vaø kieän
toaøn nhöõng baøi hoïc « giöõ Nöôùc vaø döïng Nöôùc » treân ñaây,
baèng caùch theâm vaøo ba chi tieát môùi laï :
Thaùnh Gioùng laø ngöôøi thaàn daân cuûa Nöôùc Trôøi.
Ngaøi ñöôïc sai phaùi ñeán ñaàu thai ôû Laøng Phuø Ñoång thuoäc Quaän Vuõ Ninh,
trong tænh Baéc Ninh ngaøy nay. Khi leân ba tuoåi, Ngaøi ñaõ ñi ra chieán
traän, ñaùnh tan giaëc Aân vaø mang laïi thanh bình cho Ñaát Nöôùc, vaøo moät
giai ñoaïn raát ñen toái vaø ngaët ngheøo cuûa lòch söû Nöôùc Nhaø,
Soå dó Thaùnh Gioùng ñaõ thaønh coâng moät caùch nhanh
choùng vaø deã daøng, laø vì nhôø ñöôïc baø con xa gaàn trong xoùm laøng ñaõ
tích cöïc nuoâi naáng vaø ñoùng goùp : cho aên cho maëc, cho ngöïa cho
göôm...cho Tình Thöông vaø Loøng Hieåu Bieát.
Sau khi hoaøn taát coâng vieäc « deïp
loaïn giaëc Aân », Thaùnh Gioùng ñaõ töùc khaéc vaø can ñaûm tìm ñöôøng
trôû veà trôøi, chæ ñeå laïi moät vaøi daáu chaân ñaäm neùt treân vuøng ñaát
sôn cöôùc vaø coøn toàn taïi cho ñeán ngaøy hoâm nay.
Caâu chuyeän naày ñöôïc keát caáu moät caùch raát ñôn
sô, vôùi vaøi ba chi tieát thoâ thieån vaø moäc maïc. Boä maët beân ngoaøi xem
ra coù veõ hoang ñöôøng vaø loaïn töôûng, theo kieåu « baét raâu oâng noï
ñaët caèm baø kia », cô hoà moät giaác chieâm bao thoaùng qua vaø voâ nghóa,
xuaát hieän vaø bieán tan, trong taâm tö cuûa moãi ngöôøi. Tuy nhieân, neáu chuùng ta bieát döøng laïi,
ñaøo bôùi, laéng nghe, tìm hieåu moät caùch khieâm cung vaø caån troïng... Hoàn
Nöôùc, Hoàn Non seõ töø töø hieän veà, trong coõi loøng cuûa nhöõng ai ñang
saün saøng chôø ñôïi vaø ñoùn nhaän, bieát nhìn vaø bieát nghe.
Trong khuoân khoå cuûa baøi chia seõ naày, toâi seõ
laàn löôït trình baøy con ñöôøng khaùm phaù maø toâi ñaõ ñi qua, nhöõng vaán
naïn maø toâi ñaõ cöu mang aáp uû, trong bao nhieâu ngaøy thaùng, cuõng nhö
nhöõng caâu traû lôøi maø toâi ñaõ thöøa keá, töø khi böôùc vaøo tuoåi ñôøi
« luïc thaäp nhi nhó thuaän », coù nghóa laø bieát thöùc tænh vaø
laéng nghe nhöõng loaïi ngoân ngöõ khoâng lôøi vaø hình töôïng cuûa caùc baäc
tieàn boái.
Noùi caùch khaùc, ba caâu hoûi seõ ñöôïc ñeà caäp vaø
khaûo saùt moät caùch töôøng taän, trong caùc phaàn sau ñaây :
Thöù nhaát, giaëc AÂN laø ai ? Laø gì ?
Phaùt xuaát töø nôi ñaâu ? ÔÛ vaøo giai ñoaïn naøo ?
Thöù hai, Thaùnh Gioùng ñaõ ñoái öùng vaø khaéc phuïc
teân ñòch thuø naày, vôùi nhöõng haønh trang vaø khí giôùi naøo ?
Bí quyeát thaønh coâng cuûa Thaùnh Gioùng baét nguoàn töø nhöõng ñoäng cô vaø khaû
naêng naøo ?
***
1.- Giaëc AÂN trong taùc phong vaø ngoân ngöõ haèng ngaøy cuûa chuùng ta
Töø ñôøi caùc
Vua Huøng cho ñeán nhöõng trieàu ñaïi cuoái cuøng cuûa Nhaø Nguyeãn, Ñaát Nöôùc
Vieät Nam ñaõ phaûi ñoái ñaàu vôùi nhieàu loaïi giaëc khaùc nhau, xuaát phaùt
töø phöông Baéc. Ñoù laø giaëc Haùn, giaëc Toáng, giaëc Nguyeân, giaëc Minh vaø
giaëc Thanh. Khoâng moät laàn, söû saùch chính thöùc noùi ñeán söï kieän giaëc
Aân traøn vaøo xaâm chieám Ñaát Nöôùc cuûa chuùng ta, tuy duø trong lòch söû
cuûa Trung Hoa, theo yù kieán cuûa Ñaøo Duy Anh, vaøo nhöõng naêm 700 sau Coâng
Nguyeân, coù moät ñôøi Vua mang teân laø AÂN.
Sau nhieàu naêm nghieân cöùu, hoïc hoûi vaø tìm kieám,
toâi nhaän thaáy raèng : nhöõng caâu chuyeän Huyeàn Söû, cho duø ñöôïc
saùng taùc trong nhieàu hoaøn caûnh vaø giai ñoaïn hoaøn toaøn khaùc nhau, vaãn
coù lieân heä chaët cheõ vaø maät thieát vôùi nhau. Caâu chuyeän ñeán tröôùc
coù theå chæ neâu leân vaán ñeà moät caùch sô phaùc. Nhöõng caâu chuyeän
ñeán sau, seõ boå tuùc vaø soi saùng hay laø töø töø
ñeà nghò nhöõng leà loái giaûi quyeát, thích öùng vôùi töøng hoaøn caûnh cuï
theå. Tuy nhieân, leà loái thuyeân giaûi - nghóa laø khaùm phaù yù nghóa vaø
höôùng ñi trong cuoäc ñôøi - vaãn tuøy thuoäc caûm nghieäm cuûa moãi ngöôøi,
nhaát laø sau khi hoï bieát ngoài laïi, laéng nghe, trao ñoåi, ñoùn nhaän
nhöõng yù kieán ñoùng goùp cuûa keû khaùc.
Trong tinh thaàn vaø laêng kính vöøa ñöôïc ñeà xuaát
nhö vaäïy, caâu chuyeän veà Thaùnh Gioùng ñöôïc xem laø moät tia naéng maët
trôøi ñang töø töø xoùa tan nhöõng ñaùm maây muø aûm ñaïm, phaùt xuaát töø
nhöõng xung ñoät soáng maùi giöõa Sôn Tinh vaø Thuûy Tinh. Ñaøng khaùc, chuùng
ta cuõng coøn coù theå maïnh daïn khaúng quyeát theâm raèng : Thaùnh
Gioùng laø ngöôøi thöøa keá tröïc tieáp coâng trình cuûa Laïc Long Quaân .
Coâng vieäc cuûa Ngaøi laø ngaøy ngaøy tieáp tuïc deïp tan Ngö Tinh, Moäc Tinh
vaø Hoà tinh, treân nhöõng vuøng ñaát khoâ caèn cuûa Queâ Höông cuõng nhö trong
coõi loøng soûi ñaù cuûa moãi ngöôøi. Chính trong giôø phuùt hieän taïi naày,
phaûi chaêng Thaùnh Gioùng cuõng nhö Thaàn Kim Qui ñang hieän hình trôû veà
vôùi chuùng ta, ñeå giuùp chuùng ta « deïp tan giaëc AÂN », trong
nhöõng quan heä giöõa chuùng ta vaø anh chò em ñoàng baøo ?
Noùi khaùc ñi, giaëc AÂN laø « giaëc TÌNH »,
« giaëc NGHÓA » hay laø « giaëc QUAN HEÄ » giöõa cha meï
vaø con caùi. Giöõa vôï vaø choàng. Giöõa anh vaø em. Giöõa nhöõng ngöôøi ñaõ
cuøng nhau chia seû nhöõng noãi nieàm öu tö vaø hy voïng, cuõng nhö nhöõng
ñaéng cay vaø traên trôû hoaøn toaøn gioáng nhau. Haún thöïc, khi giaëc AÂN len
loûi naèm vuøng trong taâm tö vaø thaùi ñoä, taùc phong vaø ngoân ngöõ haèng
ngaøy, töï khaéc baàu khí quan heä giöõa nhöõng ngöôøi cuøng chung soáng trong
moâi tröôøng, seõ bò ñaàu ñoäc vaø oâ nhieãm. Hoï ñaùnh maát khaû naêng ñoàng
haønh vaø ñoàng caûm treân con ñöôøng giöõ Nöôùc vaø döïng Nöôùc. Tình ñoàng
baøo cuõng do ñoù, bò hoen oá, chaø ñaïp vaø phaûn boäi.
Tröôùc ñaây, nhö ngöoài xöa thöôøng daïy baûo,
« beân öôùt meï naèm, beân raùo con naèm ». Baây giôø ñaây, trong
moät soá tröôøng hôïp, nhöõng caâu noùi trao ñoåi giöõa hai meï con ñaõ trôû
thaønh « teân bay ñaïn löûa » coù ñaàu ngoøi töï ñoäng, ñi tìm ñöôøng
saùt haïi laãn nhau. Tröôùc ñaây, khi chöa cöôùi nhau, hai anh chò ñaõ cuøng
nhau theà thoát : « chuùng ta yeâu nhau, töø kieáp naày qua kieáp
khaùc ». Khoâng ngôø, sau khi ñaõ trôû thaønh vôï choàng, chính hai ngöôøi
aáy laïi leân tieáng nguyeàn ruûa
nhau : « maày vaø tao khoâng theå naøo ñoäi trôøi chung », hay
laø « maøy phaûi cheát, ñeå cho tao soáng ».
Teä haïi bieát chöøng naøo cho Ñaát Nöôùc vaø Daân
Toäc, neáu töø hai hay ba tuoåi trôû leân, khi con caùi, chaùu chaét chuùng ta
baét ñaàu hoïc noùi, chuùng noù ñaõ ngaøy ngaøy nguïp laën trong nhöõng quan
heä chöôûi bôùi, toá caùo vaø maït saùt laãn nhau trong theá giôùi cuûa ngöôøi
lôùn. Laøm sao chuùng noù coù theå trôû thaønh nhöõng theá heäThaùnh Gioùng,
luoân luoân « COI DAÂN LAØ TROÏNG » neáu tröôùc maët vaø chung quanh
chæ ñöôïc trình baøy nhöõng baøi hoïc ñaøn aùp, boác loät, hoái loä, tham taøn,
hoáng haùch vaø quan lieâu ?
Haún thöïc, vôùi caâu chuyeän Huyeàn Söû veà Thaùnh
Gioùng, Toå Tieân vaø Cha OÂng ñang neâu ra cho chuùng ta duy moät caâu hoûi
chính yeáu : chuùng ta ñang daïy con caùi theá naøo, xuyeân qua taùc phong
vaø ngoân ngöõ haèng ngaøy cuûa chuùng ta ? Coù leõ chuùng ta coù xu theá
ta thaùn veà moät soá hieän töôïng ñau buoàn ñang coù maët trong loøng Queâ
Höông, nhö buïi ñôøi, xi ña, xì ke, ma tuùy cuûa giôùi treû? Theá nhöng,
maáy ngöôøi yù thöùc ñöôïc moät caùch saùng suoát raèng : Khoâng ai ngoaøi
chuùng ta laø nguyeân nhaân ñaõ taïo
sinh giaëc AÂN trong moâi tröôøng gia ñình vaø hoïc ñöôøng. Do ñoù, phaûi
chaêng chính chuùng ta laø ngöôøi ñaàu tieân coù traùch nhieäm vaø söù meänh
deïp tan giaëc AÂN ñang khoáng cheá taâm tö vaø ñôøi soáng tình caûm, baèng
caùch ngaøy ngaøy thay ñoåi loái nhìn
cuûa mình ? Khoâng coá gaéng toâi luyeän laïi lôøi aên tieáng noùi, khi
tieáp xuùc vaø trao ñoåi vôùi con caùi, cuõng nhö khi laøm vieäc vôùi baïn beø
xa gaàn, chính chuùng ta ñang phaûn boäi Ñaát Nöôùc vaø boâi nhoï nguoàn goác Roàng
Tieân cuûa chuùng ta.
***
2.- Töø boû nhöõng phaûn öùng maùy moùc töï ñoäng vaø saùng
taïo nhöõng kyõ naêng töông sinh, töông thaønh.
Trong phaàn sau ñaây, chuùng ta seõ cuøng nhau laàn
löôït phaùt hieän nhöõng ñieåm tieâu cöïc caàn ñeà phoøng, cuõng nhö nhöõng
ñieåm tích cöïc caàn phaùt huy vaø hoïc taäp, trong moãi quan heä haèng ngaøy
giöõa ngöôøi vôùi ngöôøi.
2.1.- Nhöõng taäp tuïc phaù hoaïi :
Trong khuoân khoå cuûa baøi chia seû naày, thay vì
trình baøy vaø giaûi thích daøi doøng, toâi chæ lieät keâ moät caùch vaén goïn
nhöõng taäp tuïc tieâu cöïc vaø phaù hoaïi, caàn ñöôïc ñeà phoøng vaø xa laùnh,
trong nhöõng tình huoáng tieáp xuùc vaø trao ñoåi haèng ngaøy.
Taäp tuïc tai haïi ñaàu tieân laø söû duïng tö töôûng
nhò nguyeân « Tao ñuùng maøy sai, tao coù lyù, maøy voâ lyù, tao toát maøy
xaáu », trong caùc hình thöùc giao teá vôùi anh chò em ñoàng baøo.
Chính vì tö töôûng nhò nguyeân naày, chuùng ta coá
quyeát aùp ñaët cho keû khaùc loái nhìn, quan ñieåm, caùch nhaän thöùc cuûa
chuùng ta. Vôùi söù ñieäp « ngoâi thöù hai », cuõng nhö vôùi nhöõng
loaïi ñoäng töø nhö « phaûi, neân, caàn... », chuùng ta roùt ra
nhöõng meänh leänh töø treân vaø töø ngoaøi, ñoøi buoäc keû khaùc tuaân haønh
hay laø xa laùnh. Ví duï : « Maøy phaûi caâm mieäng laïi vaø nghe tao
noùi », hay laø « maøy khoâng ñöôïc traû lôøi vôùi tao nhö
theá »...
Trong nhöõng caùch truyeàn leänh hay laø aùp ñaët moät
loái cö xöû vaø haønh ñoäng, nhö vöøa ñöôïc trình baøy, yù ñoà saâu xa cuûa chuùng
ta laø « THAY ÑOÅI keû khaùc taän goác reã, töø ñen qua traéng », phuû
nhaän quyeàn töï quyeát vaø quyeàn laøm chuû theå cuõng nhö tính khaùc bieät
vaø ñoäc ñaùo cuûa hoï. Baèng caùch naøy hay caùch noï, chuùng ta khoâng cho
pheùp keû khaùc « khaúng ñònh baûn saéc laøm ngöôøi cuûa mình ». Hoï
chæ laø coâng cuï, ñoà vaät, phöông
tieän, trong taàm tay söû duïng vaø aûnh höôûng cuûa chuùng ta.
Tröôøng hôïp hoï choáng ñoái, phaûn ñoäng, khoâng
tuaân phuïc nghóa laø töø khöôùc trôû thaønh leä thuoäc...chuùng ta seõ coù
phaûn öùng nhö toá caùo, pheâ phaùn, la maéng, chöûi ruûa, keát aùn, qui loãi
vaø loaïi tröø ...
Vôùi nhöõng ai ñaõ keát deät nhöõng quan heä gaén boù
vaø thaân tình, nhö con caùi, vôï choàng, baïn beø thieát coát... chuùng ta seõ
söû duïng tình caûm ñeå taïo aùp löïc, nhö khoùc la, tuyeät thöïc, ngaõ beänh,
caét ñöùt lieân laïc, ñoùng kín cöûa phoøng, hay laø coá thuû trong moät thaùi
ñoä caâm nín suoát ngaøy, vôùi baát kyø ai...
Moät caùch ñaëc bieät, khi noùi veà keû khaùc, chuùng
ta deã daøng sa vaøo ba loaïi caïm baãy maùy moùc vaø töï ñoäng. Thöù nhaát laø
xu theá toång quaùt hoùa, coøn ñöôïc goïi laø cöôøng ñieäu, coù ít xít ra cho
nhieàu. Thöù hai laø xu theá gaïn loïc, nghóa laø chæ giöõ laïi nhöõng tin töùc
coù khaû naêng cuûng coá laäp tröôøng coù saün cuûa chuùng ta. Ñoàng thôøi,
chuùng ta loaïi tröø, khoâng ghi nhaän
nhöõng tin töùc khoâng coù lôïi cho chuùng ta. Thöù ba laø xu theá boùp meùo
vaø xuyeân taïc. Chuùng ta giaûi thích thöïc teá, theo loái nhìn chuû quan hay
laø nhöõng ñònh kieán ñaõ coù saün töø bao nhieâu ñôøi, trong noäi taâm vaø
loøng tin töôûng cuûa chuùng ta. Chính vì nhöõng lyù do naày, khi pheâ phaùn
vaø keát aùn keû khaùc, chuùng ta deã daøng gaùn cho hoï nhöõng nhaõn hieäu
raát hoà ñoà. Ví duï : « Ngöôøi Nam cuûa caùc oâng thì luoân luoân ba
hoa chích choøe. Coøn ngöôøi Trung cuûa chuùng toâi thì khoâng bao giôø tieâu
xaøi phung phí... ». Coù bao giôø chuùng ta bieát döøng laïi, laéng nghe
mình, ñeå ñaët ra nhöõng caâu hoûi phaûn tænh : « Ngöôøi Nam »
laø ai ? « Ngöôøi Trung » ôû vuøng naøo ? Caùch noùi
« Luoân luoân » phaûi hieåu nhö theá naøo ? « Khoâng bao
giôø » coù yù nghóa laøm sao ? Coù nhöõng ngoaïi leä hay laø khoâng,
khi baïn duøng loái noùi « Khoâng bao giôø » ?
ÔÛ beân döôùi bao nhieâu thaùi ñoä, taùc phong vaø
lôøi noùi, maø toâi vöøa lieät keâ vaø khaûo saùt treân ñaây, tö duy quaù khích
« HOAËC COÙ HOAËC KHOÂNG » laø nguyeân taéc vaø ñoäng cô neàn taûng,
khaû dó leøo laùi moïi ñöôøng ñi neûo veà cuûa chuùng ta, khi tieáp xuùc vaø
trao ñoåi vôùi keû khaùc, nhaát laø vôùi giôùi treû. Thöïc teá cuï theå, traùi
laïi, trong baát cöù hoaøn caûnh naøo, luoân luoân laø moät hieän töôïng
« VÖØA COÙ VÖØA KHOÂNG ». Giöõa traéng vaø ñen, giöõa toát vaø xaáu,
giöõa söï thaät vaø gian doái... coøn coù bao nhieâu saéc ñoä töø maïnh xuoáng
yeáu, ñang ôû chung vôùi nhau, ôû saùt caïnh nhau, hoøa troän vaøo nhau, trong
thaân phaän vaø ñieàu kieän laøm ngöôøi cuûa chuùng ta, cuõng nhö trong taùc
phong vaø yù ñònh cuûa keû khaùc. Hieåu ñöôïc ñieàu cô baûn naày, chuùng ta seõ
bieát thöùc tænh, khoâng cho pheùp mình « noùi veà, noùi thay hoaëc noùi
theá » keû khaùc, theo kieåu « caû vuù laáp mieäng em ». Thay
vaøo ñoù, chuùng ta seõ toâi luyeän kyõ naêng söû duïng söù ñieäp
« TOÂI », ñeå noùi veà mình. Dieãn taû con ngöôøi cuûa mình. Saün
saøng chia seõ loái nhìn, quan ñieåm vaø laäp tröôøng chuû quan ñang coù maët
trong taâm hoàn.
Trung thöïc vaø lieâm chính phaûi chaêng laø haønh
trang cuûa Thaùnh Gioùng, vaø taát caû nhöõng ai coù keá saùch xaây döïng vaø
phaùt huy nhöõng quan heä ñoàng haønh vaø ñoàng caûm, trong loøng Queâ Höông
vaø Daân Toäc ?
***
2.2.-Nhöõng
kyõ naêng vaø ñoäng taùc cuï theå caàn phaùt huy, khi thieát laäp nhöõng quan
heä toân troïng vaø haøi hoøa vôùi anh chò em ñoàng baøo
Nhöõng loaïi giaëc töø Trung Hoa, Phaùp quoác vaø Baéc Myõ ñaõ
nhaát loaït neâu cao ngoïn côø Nhaân Nghóa, ñeå xaâm laêng Ñaát Nöôùc cuûa
chuùng ta vaø aùp ñaët cho anh chò em ñoàng baøo nhöõng hình thöùc noâleä kieåu
cuõ vaø kieåu môùi.
Vôùi khí theá haøo huøng vaø tinh thaàn ñoaøn keát, daân toäc
chuùng ta ñaõ söû duïng moïi loaïi khí giôùi, ñeå thuû tieâu, taøn saùt vaø eùp
buoäc hoï ruùt ra khoûi bieân thuøy. Sau moät ngaøn
naêm « noâ leä giaëc Taøu », sau moät traêm naêm « ñoâ hoä giaëc
Taây », chuùng ta vaãn coù theå vuøng ñöùng leân, laät ñoå cheá ñoä thöïc
daân xaâm löôïc.
Tuy
nhieân, khi cha meï, anh chò em, baø con
xa gaàn ... laø giaëc AÂN, giaëc TÌNH, giaëc NGHÓA, giaëc QUAN HEÄ... ñang aùp
ñaët cho chuùng ta loái nhìn, quan ñieåm, laäp tröôøng cuûa hoï, chuùng ta seõ
coù nhöõng con ñöôøng ñi nhö theá naøo ? Xung ñoät, haän thuø... nhö Sôn
Tinh vaø Thuûy Tinh ñaõ töøng choïn löïa ? Vôùi
caùch laøm naày, chuùng ta chæ troái laïi cho con caùi vaø chaùu chaét moät gia
taøi ñoå naùt vaø tang thöông. NeáuToå Tieân vaø Cha OÂng hieän veà vaø hoûi
chuùng ta : chuùng ta ñang laøm gì vôùi
« doøng maùu Roàng Tieân trong huyeát quaûn », caâu traû lôøi cuûa
chuùng ta seõ nhö theá naøo ?
Chính Laïc Long Quaân vaø Baø Aâu Cô ñaõ gaëp nhöõng khoù khaên
töông töï, trong ñòa haït quan heä, töø ngaøy laäp Nöôùc vaø khai Quoác. Hai vò ñaõ choïn löïa con ñöôøng
« VÖØA ra ñi moãi ngöôøi moät ngaû, VÖØA trôû veà vôùi nhau », trong
moãi giaây moãi phuùt cuûa cuoäc ñôøi.
Trong neàn
vaên hoùa Aâu Taây ngaøy nay, nhan nhaûn khaép nôi, theo
thieån yù cuûa toâi, hình nhö ñoù cuõng laø con ñöôøng coù xu theá taäâp hôïp
nhieàu ngöôøi. Chaúng haïn, trong laõnh vöïc vôï choàng, hoï ra toøa ly dò. Nhöng hoï vaãn duy trì quan heä baïn beø vôùi nhau. Vì lôïi
ích cuûa con caùi, hoï vaãn trao ñoåi vaø tieáp xuùc vôùi nhau.
Trong laõnh vöïc chính trò, töø hai vò trí ñoái laäp Taû vaø Höõu,
hoï duøng ngoân ngöõ, ñeå maït saùt laãn nhau moät caùch thaäm teä. Nhöng hoï bieát tri
chæ, döøng laïi, khoâng ñaâm ñaàu vaøo con ñöôøng baïo ñoäng hay laø thuû
tieâu, aùm saùt vaø khuûng boá. Hoï toân troïng luaät phaùp vaø choïn
löïa con ñöôøng luaät phaùp, vôùi nhöõng chuaån möïc khaùch quan vaø coâng
bình, ñoái vôùi moïi ngöôøi.
Trong caâu
chuyeän Huyeàn Söû, Thaùnh Gioùng ñaõ ñeà nghò vaø giôùi thieäu cho chuùng ta
moät con ñöôøng hoaøn toaøn môùi laï vaø ñoäc ñaùo, khoâng haún hoaøn toaøn
ñoàng yù vôùi caùch haønh ñoäng cuûa Laïc Long Quaân vaø Baø Aâu Cô. Ñoù laø
con ñöôøng « can thieäp sôùm », trong ñòa haït giaùo duïc.
Haún thöïc
treân moät tieán trình laøm ngöôøi, bao goàm nhieàu giai ñoaïn khaùc nhau nhö
A, B, C, D, E...Khi coù moät vaán ñeà traàm troïng xaûy ra ôû giai ñoaïn C
hoaëc D, neáu chuùng ta chæ giaûi quyeát vaán ñeà ôû C hoaëc D maø thoâi, caùch
giaûi quyeát vaán ñeà cuûa chuùng ta seõ bò thoi choät, khoâng hoaøn toaøn höõu
hieäu, neáu khoâng noùi laø ñaõ vaø seõ thaát baïi hoaøn toaøn.
Lyù do laø
khi moät vaán ñeà buøng noå, xuaát hieän ra beân ngoaøi ôû giai ñoaïn C, tröôùc
ñoâi maét chöùng kieán cuûa moïi ngöôøi coù maët, chính vaán ñeà aáy ñaõ ñöôïc
cöu mang thai ngheùn, döôùi theå haït maàm, trong caùc
giai ñoaïn sôùm hôn, nhö ôû A vaø B chaúng haïn. Khoâng can thieäp töø ñaàu vaø
tìm caùch giaûi quyeát vaán ñeà, khi coøn ôû trong theå traïng tröùng nöôùc,
chuùng ta chæ hoaøi coâng : « Tieác coâng
ñan gioû boû caø, gioû thöa, caø loït, coâng ñaø uoång coâng ».
Trôû veà vôùi
caâu chuyeän Thaùnh Gioùng, chuùng ta seõ deã daøng nhaän thaáy raèng : Khi vöøa leân ba tuoåi, Thaùnh Gioùng ñaõ ñöôïc
Meï vaø baø con xa gaàn « cho aên, cho maëc... cho ngöïa, cho
göôm... » Khoâng ñöôïc nuoâi döôõng, cö xöû vaø ñaõi ngoä nhö moät Thaàn
Daân cuûa Nöôùc Trôøi, töø khi ñaàu thai trong loøng
Meï, khoâng ñöôïc laéng nghe, kính troïng, traû lôøi... luùc leân ba tuoåi,
Thaùnh Gioùng seõ suoát ñôøi chæ laø « moät ñöùa beù khuyeát taät, khoâng
bieát ñi, khoâng bieát noùi... ».
Theå theo
loái nhìn cuûa taùc giaû Donald WINNICOTT, nhôø ñöôïc boàng beá thöông yeâu
(Holding), nhôø ñöôïc cö xöû vaø ñoái ñaõi nhö moät con ngöôøi quan troïng , coù giaù trò (Handling), cuõng nhö nhôø ñöôïc nuoâi
naáng, daïy doã theo töøng caáp ñoä phaùt trieån vaø taêng tröôûng (Object
presenting), moät ñöùa beù môùi coù khaû naêng töø töø trôû thaønh moät con
ngöôøi TÖÏ TIN. Khi lôùn khoân, noù seõ yù thöùc mình laø con
ngöôøi coù giaù trò, ñöôïc thöông yeâu vaø kính troïng. Ñoàng thôøi,
tuøy vaøo nhöõng giai ñoïan hoïc taäp vaø phaùt trieån, noù seõ hoäi nhaäp
nhöõng kyõ naêng, nghóa laø bieát laøm, bieát soáng, bieát tieáp xuùc vaø trao
ñoåi, bieát thích öùng vôùi moãi ngöôøi
vaø moãi hoaøn caûnh, trong ñôøi soáng giao teá.
Trong laêng
kính aáy, khi töï tin, toâi bieát : Toâi laø
ai ? Toâi xuaát phaùt töø ñaâu ? Taän ñieåm
cuûa cuoäc ñôøi toâi laø gì ? ÔÛ vaøo vò trí
hieän taïi, toâi coù nhöõng khaû naêng vaø khuyeát ñieåm naøo ?
Toâi coù nhöõng öôùc mô vaø hoaøi baûo nhö theá naøo ?
Ñeå bieán öôùc mô thaønh hieän thöïc, toâi caàn thöïc hieän nhöõng ñoäng taùc
cuï theå naøo ? Vaø khi hoaït ñoäng, toâi bieát
ñaùnh giaù nhöõng thaønh quaû khaùch quan theo ba chieàu höôùng : Tröôøng hôïp toâi thaønh coâng, toâi bieát roõ con
ñöôøng caàn tieáp tuïc ñi tôùi laø ñaâu. Khi thaát baïi, toâi
bieát chuyeån höôùng nhö theá naøo. Khi sai laàm, toâi bieát can ñaûm
döøng laïi, ruùt tæa nhöõng baøi hoïc vaø kinh nghieäm.
Noùi toùm laïi, trong quan heä giöõa ngöôøi vôùi ngöôøi, toâi chæ
lo taäp luyeän laøm ngöôøi veà phía toâi. Toâi khoâng ñaùnh maát tính ngöôøi vaø tình ngöôi, cho
duø ngöôøi beân kia chöa laøm ngöôøi. Thaäm chí, hoï coøn laøm muoâng thuù, ôû moät khía caïnh naøo ñoù,
ñoái vôùi toâi.
Nhaèm saùng
taïo vaø xaây döïng nhöõng « quan heä toát ñeïp vaø haøi hoøa » vôùi
anh chò em ñoàng baøo, trong moâi tröôøng sinh soáng vaø hoaït ñoäng thöôøng
nhaät, toâi caàn ngaøy ngaøy hoïc taäp, toâi luyeän vaø thöïc hieän nhöõng
ñoäng taùc cô baûn sau ñaây :
Ñoäng taùc
moät, toâi duøng söù ñieäp ngoâi thöù nhaát, ñeå noùi veà nhöõng thöïc taïi
ñang coù maët trong noäi taâm : Loái nhìn, xuùc
ñoäng, nhu caàu, sôû thích vaø yeâu caàu. Toâi noùi veà toâi,
moät caùch trung thöïc, thay vì boùi ñoaùn, töôûng töôïng yù ñònh vaø yù kieán
cuûa keû khaùc. Noùi caùch khaùc, toâi khoâng noùi thay, noùi theá , nhaát laø aùp ñaët cho keû khaùc nhöõng yù ñoà chuû
quan cuûa toâi.
Ñoäng taùc hai, khi trình baøy loái nhìn, toâi neâu roõ nhöõng söï
kieän cuï theå vaø khaùch quan ñöôïc duøng laøm cöù ñieåm cho nhöõng keát luaän
cuûa toâi. Söï
kieän coù nghóa laø nhöõng ñieàu chính toâi thaáy vaø nghe, chöù khoâng phaûi
laø nhöõng dö luïaän hay laø lôøi ñoàn thoåi.
Ñoäng taùc
ba, khi noùi veà xuùc ñoäng, toâi phaân bieät moät caùch raønh maïch : hoaøn caûnh khaùch quan, nhu caàu, teân goïi
cuûa xuùc ñoäng, vaø lôøi yeâu caàu cuûa toâi xuaát phaùt töø xuùc ñoäng aáy. Toâi khoâng laãn loän yeâu caàu vôùi ñoøi hoûi, eùp buoäc. Ngoaøi ra, nhu caàu laø moät ñieàu chính yeáu cho söï soáng coøn
cuûa toâi. Traùi laïi, sôû thích hay laø nguyeän voïng
coù theå ñöôïc hoaùn chuyeån, thay ñoåi vaø trì hoaûn hay laø khoâng bao giôø
ñöôïc thoûa maõn vaø thöïc hieän.
Ñoäng taùc boán : Khi thieát laäp vaø xaây döïng quan heä, toâi di
chuyeån, moät caùch linh ñoäng vaø thoaùng thoaùt, tuøy tröôøng hôïp, giöõa
boán höôùng choïn löïa sau ñaây : Cho, Nhaän, Xin vaø Töø Choái . Cho coù nghóa laø hieán taëng, chöù khoâng phaûi laù eùp buoäc, aùp
ñaët. Nhaän laø ñoùn laáy töø tay cuûa ngöôøi
khaùc, moät caùch thanh thaûn, sung söôùng vaø töï do, chöù khoâng phaûi laø
töôùc ñoaït hay laø chòu ñöïng, leä thuoäc. Xin laø caàu mong moät aân huïeâ,
chöù khoâng phaûi laø ñoøi hoûi hay laø cöôùp laáy treân tay
cuûa ngöôøi khaùc. Tröôøng hôïp ñieàu ngöôøi khaùc trao taëng cho toâi, neáu
khoâng thích hôïp vôùi nhu caàu cuûa toâi, hay laø khi ñieàu hoï xin toâi, toâi
coøn caàn duøng vaø muoán giöõ laïi...toâi coù khaû naêng töø choái, moät caùch
töï do vaø an laïc, thanh thaûn vaø haøi hoøa. Moät caùch ñaëc bieät, khi keû
khaùc aùp ñaët cho toâi moät nhaõn hieäu, moät lôøi toá caùo, moät caùch laøm
khoâng thích hôïp...thay vì phaûn coâng hay laø choáng ñoái, giaän hôøn hay laø
traàm caûm, ñaët mình trong tình huoáng xung ñoät, toâi chæ caàn thanh thaûn
TRAÛ LUI cho taùc giaû « taùc phaåm » cuûa hoï. Ví duï :
« Toâi vöøa nghe baïn noùi : toâi laø « thaèng noùi
laùo ». Nhaõn hieäu aáy khoâng ñuùng vaø khoâng thích hôïp vôùi con ngöôøi
cuûa toâi. Vaäy toâi traû veà cho baïn lôøi baïn noùi.
Toâi khoâng nhaän quaø taëng ñaõ bò ñaàu ñoäc vaø oâ nhieãm
nhö vaäy ».
Ñoäng taùc naêm : Khi choïn caùch laøm « Traû lui » aáy,
toâi chæ nhaém khaúng ñònh chính mình, thay vì coù thaùi ñoä taán coâng hoaëc
phaûn kích hay laø ñaùnh maát an laïc cuûa loøng mình. Toâi
ñang coá quyeát LAØM NGÖÔØI veà phía toâi.
Ñoäng taùc saùu : Khaúng ñònh mình maø thoâi chöa ñuû. Khi trao
ñoåi vôùi ngöôøi ñoái dieän, toâi coøn phaûi keâu môøi vaø taïo moïi ñieàu
kieän thuaän lôïi, ñeå giuùp hoï cuõng
khaúng ñònh mình, nhö toâi, vôùi toâi, baèng caùch laéng nghe, tìm hieåu
thöïc taïi, loái nhìn, quan ñieåm, khung qui chieáu cuûa hoï.
Ñoäng taùc
baûy : Toâi neâu leân nhöõng nhaän xeùt « phaûn hoài » vaø
nhöõng caâu hoûi môû, ñeå thuùc giuïc hoï dieãn taû con ngöôøi cuûa mình, moät
caùch saâu saùt vaø côûi môû, trong
saùng vaø toaøn dieän. Noùi khaùc ñi, toâi giuùp hoï boå tuùc
vaø kieän toaøn, ñaøo saâu vaø môû roäng nhöõng ñieàu chæ môùi haøm tieáu,
trong lôøi phaùt bieåu cuûa hoï. Coâng vieäc khai
saùng vaø môû ñöôøng naày ñoøi hoûi ôû chuùng ta nhieàu tænh thöùc vaø kieân
nhaãn, bôûi vì voâ thöùc hay laø voâ minh ñang len loûi naèm vuøng trong noäi
taâm cuûa moãi ngöôøi. Theâm vaøo ñoù, khi khoå ñau
traøn ngaäp vaø khoáng cheá tö duy, chuùng ta « coù maét nhöng khoâng
thaáy, coù tai nhöng khoâng nghe ».
Ñoäng taùc taùm : ÔÛ
ñaây toâi nhaéc laïi ñieàu maø toâi ñaõ trình baøy tröôùc ñaây. Khi ngöôøi ñoái
dieän neâu ra nhöõng nhaän xeùt hoaøn toaøn tieâu cöïc vaø voâ boå, coù tính
xuùc phaïm ñeán baûn saéc laøm ngöôøi cuûa toâi, toâi chæ caàn söû duïng kyõ
thuaät « Traû Lui », moät caùch bình tænh vaø hoàn nhieân, thoâng
suoát vaø troâi chaûy, cô hoà moät con soâng uoán mình giöõa ñoàng coû xanh.
Ñoäng taùc chín : Con ngöôøi -
hay laø chuû theå trao ñoåi - coù
giaù trò vaø taàm möùc quan troïng HÔN ñoái töôïng hoaëc noäi dung ñöôïc trình
baøy. Cho neân, khi laéng nghe vaø tìm hieåu ai, chuùng ta ñaët troïng taâm
vaøo chính con ngöôøi cuûa hoï. Qua lôøi noùi beân ngoaøi cuûa hoï, coù leõ
chuùng ta ñang bò taán coâng, keát aùn, toá caùo, xuyeân taïc, maï lò, khinh
thöôøng...Nhöng neáu chuùng ta saùng suoát yù thöùc raèng :
ngöôøi aáy ñang khoå ñau, ngöôøi aáy chöa bao giôø coù cô may hoïc nhö chuùng
ta ñaõ hoïc... chuùng ta seõ thöông hôn laø loaïi tröø. Coøn hôn theá nöõa,
neáu ngöôøi aáy laø « ÑOÀNG BAØO », phaùt xuaát töø moät cung loøng
cuûa Meï nhö chuùng ta, chuùng ta chæ coù moät caâu traû lôøi :
Tình Thöông voâ ñieàu kieän. Vôùi moät taám loøng bao la nhö Ñaïi Döông cuûa
Laïc Long Quaân, vôùi moät loái nhìn cao caû nhö Baàu Trôøi cuûa Meï Aâu Cô,
cho duø ngöôøi ñoàng baøo laø gì gì chaêng nöõa, hoï laø « Moät maûnh ñaát
cuûa QUEÂ HÖÔNG ».
Cho neân, sau ñaây laø ñoäng taùc möôøi.
Laéng nghe ai laø NHÌN NHAÄN voâ ñieàu kieän.
Ñaèng sau moät boä maët hoáng haùch, ôû beân döôùi nhöõng lôøi tuyeân boá saéc
nhoïn, gai goác vaø ñoäc aùc, neáu chuùng ta bieát laéng nghe vaø coù moät loái
nhìn xuyeân thaáu, chuùng ta seõ deã daøng khaùm phaù trong con ngöôøi aáy,
moät veát thöông loøng ñang röôùm maùu vaø chöa bao giôø ñöôïc ai baêng boù, thoa dòu. Coù leõ
chuùng ta laø ngöôøi ñaàu tieân ñang mang ñeán cho hoï moät chuùt hôi aám tình
ngöôøi...Ngöôøi aáy ñang caàn ñöôïc NHÌN NHAÄN, vôùi nhöõng caâu noùi phaûn
hoài nhö : « Qua nhöõng lôøi anh vöøa phaùt
bieåu, toâi ghi nhaän raèng : anh ñang töùc böïc vaø lo buoàn...anh ñang
gôïi laïi moät thôøi thô aáu moà coâi meï... anh ñang lo sôï trong moâi tröôøng
sinh hoaït ngaøy nay, giôùi treû ñang phanh phui moïi chuyeän trong ñôøi tö
cuûa anh... »
***
3.- Bí quyeát thaønh coâng cuûa Thaùnh Gioùng
Nhö tröôùc
ñaây toâi ñaõ gôïi yù, caâu chuyeän Huyeàn Söû veà Thaùnh Gioùng coù moät
« beà maët » hoang ñöôøng vaø voâ töôûng. Nhöõng
chieán coâng oanh lieät cuûa Ngaøi « xem ra » chæ laø ñieàu bòa ñaët
daønh cho treû con. Tuy nhieân, ñoái vôùi nhöõng ai
bieát laéng nghe ngoân ngöõ hình töôïng cuûa Toå Tieân, Thaùnh Gioùng khoâng
phaûi laø ai xa laï. Thaùnh Gioùng laø toâi, laø anh,
laø chò, laø em... ñang tröïc dieän vôùi nhöõng vaán ñeà soâi boûng cuûa theá
giôùi ngaøy hoâm nay. Giaëc quan heä ñang buûa vaây
chuùng ta, ôû khaép nôi, trong cuõng nhö ngoaøi Nöôùc. Taïi moät soá gia ñình, chaúng haïn, cha meï vaø con caùi vaøo löùa
tuoåi möôøi saùu, ñoâi möôi...laø hai ñöôøng song song vaïn kieáp, khoâng bao
giôø coù ñieåm hoäi tuï. Trong caùc ñoâ thò ñaïi coâng
nghieäp, maùi aám gia ñình ñaõ trôû thaønh moät quaùn troï, moät nôi ñeå qua
ñeâm, khoâng hôn khoâng keùm. Coù dòp chöùng kieán caûnh töôïng cha meï
vaø con caùi trao ñoåi vôùi nhau, toâi coù caûm töôûng raèng hoï laø hai vò
daân bieåu thuoäc phe taû vaø phe höõu ñang chöûi ruûa laãn nhau moät caùch
thaäm teä, thieáu vaên minh, tröôùc maët toaøn daân coù tieáng laø vaên minh
vaø tieán boä.
Vôùi ñieàu
kieän vaø haønh trang naøo, chuùng ta coù theå xaây döïng laïi Ngoâi Ñeàn Coå
Loa, trong ñòa haït quan heä giöõa ngöôøi vôùi ngöôøi, giöõa anh chò em ñoàng baøo ?
Caâu chuyeän
Huyeàn Söû veà Thaùnh Gioùng ñaõ ñeà nghò caâu traû lôøi trong ba chieàu höôùng
khaùc nhau :
Thöù nhaát, baøi hoïc veà Quan Heä phaûi ñöôïc hoïc vaø phaûi ñöôïc
daïy cho treû em, töø khi chuùng noù loït loøng meï. Treân ñaây, trong
phaàn 2, toâi ñaõ maïo muoäi sô phaùc nhöõng gì neân traùnh vaø nhöõng ñoäng
taùc naøo caàn toâi luyeän. Baøi hoïc naøy caàn trôû neân
moät keá saùch « giöõ Nöôùc vaø döïng Nöôùc » cuûa toaøn daân.
Khi ngöôøi lôùn yù thöùc mình caàn phaûi daïy, hoï seõ hoïc moät caùch chu ñaùo hôn. Daïy phaûi chaêng coù giaù trò töông ñöông nhö
ba laàn hoïc ?
Thöù hai, duy
nhöõng ai coù « CHAÁT TRÔØI » trong loøng mình, gioáng nhö Thaùnh
Gioùng , môùi coù khaû naêng thaám nhuaàn baøi hoïc veà quan heä. Haún thöïc,
khoâng yù thöùc veà tình Anh em, tình ñoàng baøo, laøm sao chuùng ta coù theåâ
« ÑI LEÂN », höôùng thöôïng ? Laøm sao
chuùng ta coù theå NHÌN NHAÄN voâ ñieàu kieän « chuû theå laøm
ngöôøi » cuûa anh chò em ñoàng baøo, trong loøng Queâ Höông, thaäm chí khi
hoï coù nhöõng haønh vi sai traùi, phaûn boäi...Chia seû, ñoái thoaïi, giaùo
duïc laø con ñöôøng duy nhaát taát yeáu phaûi ñi, neáu Con Roàng Chaùu Laïc
muoán toàn taïi. Moãi ngöôøi, cho duø laø toäi phaïm, vaãn
mang « chaát Trôøi » trong loøng mình. Cho neân, höôùng ñi
leân vaãn luoân luoân ôû trong taàm tay cuûa moãi
ngöôøi ñöôïc cö xöû laø ngöôøi anh chò em.
Thöù ba,
« löôõi göôm » hay laø duïng cuï taùc ñoäng cuûa chuùng ta, trong
laõnh vöïc xaây döïng vaø phaùt huy quan heä, coù theå cuøn moøn vaø gaõy ñoå. Nhöng saùng taïo laø gia taøi vaø gia saûn cuûa chuùng ta, trong
moïi tình huoáng. Sau khi löôõi göôm ñaõ trôû thaønh voâ hieäu, phaûi
chaêng Thaùnh Gioùng ñaõ nhoå böùt leân caû moät buïi tre vaøng, ñeå xua ñuoåi
ñòch thuø ra khoûi Ñaát Nöôùc ? Caùi gì Thaùnh Gioùng
ñaõ laøm ñöôïc, toâi cuõng coù khaû naêng laøm nhö Ngaøi ngaøy hoâm nay.
Saùch tham khaûo :
1.-
NGUYEÃN vaên Thaønh - Sôn Tinh vaø Thuûy
Tinh : hai con ñöôøng, moät Nöôùc Non - Tình Ngöôøi, Lausanne 2003
2.-
STONES D. - Difficult conversations -
Michael Joseph,
3.-
SALOMEÙ J. - Pour ne plus vivre sur la planeøte Taire : Une meùthode pour mieux communiquer -
Albin Michel, Paris 2003
4.-
NGUYEÃN Lang - Vaên Lang Dò Söû - Laù Boái,
5.-
HOAØNG Troïng Mieân - Thaàn thoaïi Coå
tích -
Tieáng Phöông Ñoâng, Saøigon 1973
6.-
THAÙI Ñaéc Xuaân - 100 truyeän coå tích Vieät
7.-
WINNICOTT D. W. - L/enfant et sa famille -
Petite Bibl. Payot,