|
|
||
|
Please click
to download VNIfonts if you cannot read this page. Then,
click HERE and follow
instructions to configure Web
Browsers.
Best view
with Internet Explorer.
VAÊN HOÙA THÖÔÏNG VOÕ VIEÄT NAM
Phan
Quyønh söu taäp
Tö lieäu voõ hoïc VN ñaàu theá kyû XX
Lòch
Trình Tieán Hoùa Cuûa Quyeàn Anh ÔÛ Baéc Kyø
(Baøi cuûa Vuõ Coâng Uaån treân baùo TRUNG BAÉC CHUÛ NHAÄT soá 83 phaùt haønh ngaøy 19 thaùng 10 naêm 1941 taïi Haø Noäi, trang 26-28)
Thôøi kyø ñaàu cuûa quyeàn Anh ta coù theå ñeà vaøo
khoaûng 1920. Tuy vaäy maõi ñeán naêm 1924 thì môùi coù cô sôû vöõng vaøng.
Boxing Club cuûa oâng Pereùreau , moät nhaân vieân cuûa sôû Böu ñieän, môû ôû
phoá Teinturiers coù nhieàu voõ só ñeán taäp raát ñeàu. Ta neân noùi ñeán Thoï,
Thònh, Haø Quang Minh, Chính, Ñinh vaø voõ só Quyønh.
Ngaàn aáy voõ só hieän giôø chæ coøn
coù voõ só Quyønh laø chöa giaûi ngheä vaø vaãn môû moät phoøng daäy voõ, huaán
luyeän nhöõng con gaø noøi hy voïng.
Naêm 1926 trong moät traän tranh
ñaáu vôùi Chaán, nhaø ñaù boùng cuûa hoäi State Hanoien, Quyønh aên giaûi Poids
Mouches, vaø naêm 1929 Quyønh haï Thònh aên giaûi Poids Coq.
Veà phía Phaùp coù voõ só Dubois môû moät hoäi quyeàn Anh. Tieáp ñeán
naêm 1934 laø naêm coù nhieàu traän thöû thaùch, voõ só Toä ôû Saigon ra ñaáu
vôùi Quyønh, tieáp ñeán Quyønh thaùch ñaáu vôùi nhieàu voõ só khaùc vaø cuõng
laø naêm coù nhieàu voõ só nhaåy leân
ñaøi thaùch ñaáu tuy taøi ngheä chöa ra gì, roài duø ñöôïc hay thua cuõng cöù
thaùch thöû maõi. Trong caùc traän thöû thaùch naøy, traän loâi thoâi nhaát laø
traän Ba – Quyønh daèng dai ñeán hai
naêm khoâng döùt. Naêm 1935 coù voõ só Dupuis ñaõ môû moät hoäi quyeàn Anh ôû
raïp Majestic, Dupuis taøi ngheä coù thöøa muoán ñaáu vôùi Dubois – voâ ñòch
Baéc kyø – nhöng bao laàn toå chöùc maø traän ñaáu khoâng thaønh.
Naêm sau coù voõ só Ngoï leân ñaøi
thöû thaùch nhieàu traän nhöng sau roát
bò Surdin ñaùnh thua. Ít laâu sau, ba voõ só Quyønh, Ngoï, OÅn vaøo Trung kyø
ñaáu vaø haï caùc voõ só Buøi Vieân,
Muøi, Coøn.
Ñeán 24 Decembre 1937, nhaân dòp Hoäi chôï Haûi Phoøng laàn thöû
hai, Boxing Club de Haiphong goàm oâng Godelu, hoäi tröôûng, voõ só da ñen
Prudeat, huaán luyeän vieân, vaø oâng Hoaøng Ñình Thuaät, coá vaán chuyeân
moân, toå chöùc moät ñeâm ñaáu quyeàn Anh loä thieân. Voõ ñaøi thieát laäp ôû
tröôùc ñaøi Khaùnh Tieát. Quaàn chuùng theå thao ñoâng ñaûo tuï quanh voõ ñaøi
ñôïi thöôûng thöûc nhöõng traän ñaáu höùa heïn, nhöõng phuùt hoài hoäp vaø
nhöõng traän ñaáu ñeïp maét : Toä, cöïu voâ ñòch Nam kyø, tranh ñaáu vôùi Laân, moät voõ só ñöông thôøi kyø sung söùc cuûa Boxing Club
de Haiphong ; Phan Sang (Haûi döông Pugilistic Club) ñaáu vôùi Vuõ Tieäp (Boxing Club de Haiphong), moät ñòch thuû hôn
chaøng boán, naêm caân, Sang caân naëng
52kg500 vaø Tieäp 57kg000 . Chæ
hai traän ñaáu treân cuõng ñuû khieán dö luaän soâi noåi vaø khaùn giaû xoân
xao. Moät tuaàn sau cuõng trong Hoäi chôï naøy Boxing Club de Haiphong laïi toå
chöùc lieàn moät ñeâm thöù hai nöõa vaøo ñeâm 31 Decembre 1937.
Hai ñeâm quyeàn Anh treân, tuy
khoâng lôùn lao laém, cuõng ñuû ñeå ngöôøi ta nghó tôùi söï chaán höng laïi
moân quyeàn Anh taïi Baéc kyø vaø ba nhoùm voõ só tuaàn töï thaønh laäp :
Boxing Club de Haiphong – Prudent, Laân, Tieäp, Nhaân, Yeân - Haûi döông
Pugilistic Club – Maïc Ñoaøn, Phan Sang, Nghieân, Maãn, Toân, Phuøng –
vaø Boxing Club de Hanoi – Thöôøng, Ñam, Xöông, Surdin, v.v. . .
Qua naêm 1938, trong ba nhoùm môùi
thaønh laäp ñoù hoaït ñoäng nhaát chæ coù Boxing Club de Haipong : nhieàu traän
ñaáu ñaõ toå chöùc treân ñaøi Ñình Caám phoá Paul Bert Haûi Phoøng, taïi saân
Jeunots ñöôøng Chavignon. Nhôø loøng nhieät thaønh cuûa oâng Godelu, nhôø söï
toå chöùc cuûa oâng Hoaøng Ñình Thuaät, nhôø nhöõng chöông trình ñaày ñuû do huaán
luyeän vieân Prudent thaûo ra, nhôø
nhöõng traän ñaáu ñeïp maét giöõa
nhöõng voõ só ñöông thôøi – nhaát laø traän phuïc thuø Tieáp – Sang – quaàn
chuùng theå thao ñaõ nhieät lieät hoan
hoâ vaø coå voõ cho moân quyeàn Anh. Vaø Boxing Club de Haiphong coù theå töï
haøo ñaõ laøm moân quyeàn Anh thònh vöôïng. Ngaøy 6 Avril, nhaân dòp chôï
phieân giuùp quyõ hoäi Trí Theå Duïc xaây hoäi quaùn môùi Thaùi Bình toå chöùc
moät ngaøy ñaáu quyeàn Anh, sau ñoù Boxing Club de Thaùi Bình thaønh laäp, do Taâm huaán luyeän vaø hoïp
nhöõng voõ só sau ñaây : Loä, Vaên, Nhu. Cuõng naêm ñoù, ngaøy 26 Octobre,
trong ngaøy khaùnh thaønh hoäi quaùn môùi vaø saân vaän ñoäng, hoäi Trí Theå
Duïc laïi toå chöùc moät ñeâm ñaáu quyeàn Anh nöõa.
Nhöng ñaùng chuù yù nhaát chæ coù ba
ñeâm quyeàn Anh sau ñaây : 15 vaø 30 Novembre
taïi Haø Noäi nhaân dòp hoäi chôï, voõ ñaøi thaønh laäp trong ñaøi
Khaùnh Tieát , chöông trình goàm nhöõng traän ñaáu tranh giaûi hoäi chôï Haø
Noäi : Ñam – Xöông, Taâm – Phöông, Ñöôøng – Laân, Prudent – Biro, Formica –
Halin , vaø ñeâm 17 Decembre taïi ñaøi
Ñình Caám Haûi Phoøng. Sau nhöõng ñeâm ñaáu quyeàn Anh ñoù, soá phaän moân
quyeàn Anh ñaõ ñònh haún. Nhöõng traän ñaáu voâ cuøng ñeïp maét giöõa nhöõng
voõ só ngöôøi Nam, nhanh nheïn vaø deûo dai, vaø ngöôøi AÂu, ñaày khoa hoïc vaø
beàn bæ, khaû dó tranh ñaáu ñöôïc trong
8 hoaëc 10 hieäp ñaõ laøm cho khaùn giaû ham meâ.
1939, Boxing Club de Haiphong toå
chöùc giaûi thöôûng Haûi Phoøng (Tournoi de Haiphong) vaøo hai ngaøy 18 Mars
vaø 2 Avril : Mai Muøi (Club des Jeunes Sportmen de Hanoi), Mai (Boxing Club de
Uoâng Bí), Trònh Ninh (Association Sportif de Hon gay [A. S. H.]) . Keát quaû
giaûi Haûi Phoøng nhö sau :
Haïng
Mouche : Nhaân (Boxing Club
de Haiphong) thaéng ñieåm Nghieâm (Haiphong Club)
Haïng
Coq : Sang (Haiphong Club) thaéng ño vaùn Thònh (Haiphong Club)
Haïng
Plumes : Ninh (A. S. H.) thaéng ñieåm Yeân
(Boxing Club de Haiphong)
Qua ngaøy 16 Avril, laàn ñaàu tieân Boxing
Club de Hanoi toå chöùc moät cuoäc ñaáu giöõa trôøi treän saân Mangin. Nöûa
naêm sau, muøa vieâm nhieät qua, Boxing Club de Ñaùp Caàu –(Biro, Halin,
Camille, Hoàng) – Nhaân moät ngaøy chôï phieân, toå chöùc moät buoåi ñaáu
quyeàn Anh vaø ñeå anh em chuoäng voõ Baéc kyø ñöôïc thöôûng thöûc taøi ngheä
cuûa voõ só Surdin coù nhöõng traùi ñaám thaúng tay traùi (direct de gauche),
moùc tay phaûi (crochet du droit) voâ cuøng nguy hieåm. Thaùng sau, ngaøy 8
Novembre, Boxing Club de Haiphong laïi
toå chöùc treân ñaøi Ñình Caám vaø caùch ñoù khoâng laâu , ñeâm 16 Decembre
1939 ñaõ hieán ta moät chöông trình ñaày ñuû nhöõng traän ñaáu Formica (Boxing
Club de Haiphong) Surdin (Boxing Club de Hanoi) va Biro (Boxing Club de Ñaùp
Caàu), Breùval (Boxing Club de Haiphong) .
1940. Tình hình nhieâm troïng gaây
neân moät aûnh höôûng khoác haïi veà
phöông dieän theå thao. Trong moät thôøi kyø, moân quyeàn Anh phaûi ngöng treä
cuõng nhö nhöõng moân theå thao khaùc. Töø Janvier ñeán Juillet 1940, khoâng
moät nhoùm voõ só naøo toå chöùc nhöõng
buoåi daï hoäi quyeàn Anh.
Tuy nhieân, oâng Montgirand tröôûng
ban Quyeàn Anh Toång Cuïc Vaän Ñoäng Baéc Kyø cuõng döï ñònh moät cuoäc ñaáu
lôùn vôùi moät chöông trình goàm nhieàu traän ñaáu giöõa nhöõng voõ só
Phaùp-Nam danh tieáng. Ngaøy 6 Avril 1940 phaûi laø ngaøy long troïng vaø Foyer
du Soldat seõ laø nôi tuï hoïp nhöõng danh thuû quyeàn Anh Baéc Kyø. Nhöng vì
nhieàu nguyeân nhaân cuoäc ñaáu phaûi boû vaø cuõng ñaønh phaûi boû coâng cuoäc
nghóa cöû maø Toång Cuïc Vaän Ñoäng
Baéc Kyø muoán giuùp quyõ baùc aùi chieán tranh Phaùp Vieät. Khoâng moät ai
buoàn toå chöùc nöõa vaø chính vaøo hoài ñoù, ngaøy 15 Mai 1940 voõ só Lyù Vaên
Quaûng tôùi Haø Noäi mong thöû taøi cuøng anh em quyeàn thuaät Baéc Kyø. Sau
boán thaùng ôû Baéc Kyø, ñeâm 14 Aout, Quaûng leân ñaøi laàn ñaàu tieân. Ñeâm
ñoù thu ñöôïc 755Piastres55. Tröôùc caùi keát quaû ñeïp ñeõ ñoù, hoäi Septo chæ
ñònh toå chöùc moät ñeâm quyeàn Anh taïi Haø Noäi, mong raèng sau naøy seõ laäp
ñöôïc moät ban Quyeàn Anh taïi Septo. Sau nhöõng cuoäc ñieàu ñình lieân tieáp,
traän Quaûng – Thöôøng thaønh ñeâm 7 Septembre 1940, treân voõ ñaøi thaønh laäp
trong hoäi quaùn Quaûng Ñoâng phoá Haøng Buoàm. Ngöôøi ta gaëp Ñöôøng Cô, Höng – Simon Ngoïc, Khueâ – Nghieâm, Toä –
Sang. Soá tieàn thu leân tôùi ngoaøi 1000 Piastres, chöa keå bao nhieâu khaùn
giaõ töø nhöõng tænh xa veà ñaønh phaûi veà khoâng vì heát veù baùn. Nhôø ñoù,
ban Quyeàn Anh Septo thaønh laäp ngaøy 23 Septembre 1940. Nhöng moät traän
phuïc thuø Quaûng – Laân vaãn ñöôïc hoan ngheânh nhieät lieät neân ñeâm 19 Octobre hoäi quaàn vôït Cercle
Sportif Annamite toå chöùc moät buoåi hoäi hoïp quyeàn Anh maø traän ñaáu then
choát laø traän phuïc thuø Quaûng – Laân. Toái ñoù thu ñöôïc 1300 Piastres.
Moân quyeàn Anh trôû laïi thònh vöôïng hôn xöa. Sau ñoù Ping Pong Club Nam Ñònh
toå chöùc moät ñeâm quyeàn Anh. Moät laàn nöõa chaøng voõ sæ Saøi thaønh laïi ñöôïc ban toå chöùc môøi
xuoáng vaø ai naáy ñaõ hy voïng ñöôïc coi traän ñaáu ruøng rôïn giöõa Quaûng vaø Khueâ, moät voõ só môùi noåi
taïi Baéc Kyø. Nhöng ngaøy thöù naêm 31 Octobre Quaûng ñaùp taàu toác haønh voâ
Nam neân cuoäc ñaáu Quaûng – Khueâ ñaønh phaûi huûy. Laân (Boxing Club de
Haiphong) ñöôïc môøi thay Quaûng ñeå gaëp Khueâ vaø traän ñaáu ñöôïc ñònh treân
saân Cercle Sportif Francais ñeâm 9 Novembre. Nhöng traän baõo ngaøy 8 vaø 9
Novembre ñaõ buoäc ban toå chöùc hoaõn ñeán moät tuaàn sau vì sôï trôøi möa
nöõa, raïp chieáu boùng Casino phoá Haøng Röôïu ñaõ ñöôïc choïn thay saân
Cercle Sportif Francais. Ñeâm ñoù ñaõ ñònh roõ giaù trò cuûa voõ só hoï Ñaëng
vaø hoï Phan teân Sang. Vaø sau ñeâm 16 Novembre, traän phuïc thuø Laân – Khueâ
ñaõ laø moät vaán ñeà theå thao chính.
Traän phuïc thuø ruøng rôïn ñoù chöa
kòp thaønh thì ñeâm 21 Decembre Laân gaëp voõ só Töï Do töø ñaát Thaàn Kinh ra
vieãn du Baéc Kyø. Laân thaéng Töï Do boû cuoäc.
1941. Maõi ñeán ñeâm 8 Mars 1941
daân Baéc Kyø môùi ñöôïc xem ñaùnh ñaám : laàn ñaàu tieân leân ñaøi, voõ só
Maïc Ñöùc ñaõ thaéng Hoaøng Nghóa vaø laàn thöù ba, Khueâ (Nam Ñònh) ñöôïc
höôûng vinh quang cuûa söï thaéng traän tröôùc Ñöôøng. Roài tôùi ñeâm 5 Juillet
thì laø traän ñaáu ruøng rôïn Khueâ – Quaûng. Ñaøi Foyer De Soldat chaät ních,
khoâng choã len chaân vaø moät soá ñoâng baïn treû töø nhöõng tænh xa veà ñaõ
phaûi boû cuoäc ñaáu. Khueâ thaéng Quaûng. Hoäi Baéc Kyø Nhaät Baùo Kyù Giaû
Lieân Hieäp Hoäi döï ñònh toå chöùc traän phuïc thuø Quaûng – Khueâ. Nhöng tôùi
nay traän ñaáu vaãn khoâng thaønh maëc daàu nhöõng baïn ñoàng nghieäp haøng
ngaøy ôû ñaây ñaõ ñaêng tin ñieàu ñình xong traän phuïc thuø mong ñôïi ñoù.
Nhöng , moät söï ñaùng möøng cho söï
chaán höng moân quyeàn Anh taïi Baéc
Kyø cuõng nhö taïi Ñoâng Döông laø chính phuû buoäc Toång Cuïc Vaän Ñoäng Baéc
Kyø phaûi kieåm soaùt taát caû nhöõng buoåi hoäi hoïp quyeàn Anh. Ban Quyeàn Anh
Toång Cuïc Vaän Ñoäng Baéc Kyø taùi laäp döôùi quyeàn Hoäi tröôûng cuûa oâng
Montgirand.
Söï kieåm soaùt ñoù ñöôïc chính phuû giao cho Toång Cuïc Vaân Ñoäng
Baéc Kyø ngaøy 4 Juillet 1941 do thô soá 75CM.2 cuûa phuû Toaøn Quyeàn.
Keát luaän : Sau nhöõng böôùc thaêng traàm, ngaøy nay, moân quyeàn
Anh ñaõ ñöôïc phuïc höng haún laïi :
nhöõng luaät leä cuûa ban Quyeàn Anh Toång Cuïc Vaän Ñoäng Baéc Kyø seõ ñöôïc
thöïc haønh ñeán trieät ñeå vaø soá voõ só ñaõ ñaït tôùi con soá lôùn lao 80
voõ só. Sau hai ñeâm tranh ñaáu xeáp haïng toå chöùc ñeâm 18 vaø 19 Octobre
naøy, giaûi quaùn quaân quyeàn Anh Baéc Kyø seõ toå chöùc vaø nhaân dòp hoäi
chôï Haø Noäi 1941, khaùn giaû Baéc Kyø seõ ñöôïc thöôûng thöûc nhieàu traän
voâ cuøng kòch lieät cuûa Baéc Trung Nam.
Ñöôïc chính phuû troâng nom tôùi, ñöôïc Toång Cuïc Vaän Ñoäng Baéc
Kyø kieåm soaùt ñeán, moân quyeàn Anh Baéc Kyø seõ höùa heïn nhieàu, neáu
nhöõng voõ só Baéc Kyø ñeàu moät loøng coäng taùc vôùi Toång Cuïc Vaän Ñoäng
Baéc Ky ø . /.