|
|
||
|
Vol. 8 4 / 2002 |
|
|
|
||
Luyeän
Voõ
Phan Quyønh
Hieám
ngöôøi may maén ñöôïc xem moät voõ só kyø taøi luyeän voõ döôùi voøm hang ñoäng
Ñoâng Trieàu, giöõa nuùi röøng Yeân Theá, Thanh Ngheä, hay giöõa ñoàng noäi
baùt ngaùt vuøng Kinh Baéc, Sôn
Laù hoa nôû töø
loøng tay , chim choùc voã caùnh
töø nhöõng ñaàu ngoùn chau
chuoát, muoâng thuù aån hieän toaùt töø thaân xaùc voõ só, thaùc, baõo, ñoå doàn daäp nôi caùnh tay gaân
cöùng : Haïc, Phöôïng, Long, Hoå, Haàu,
Xaø, ... Khoâng coøn laø ñaám, ñaù, xæa, cheùm, moùc, gaït,
... vôùi nhöõng taán boä, böôùc
tieán lui, xoay voøng, ngang xeùo, bieán
hoùa aån hieän, maø laø
muùa: Muùa Voõ. Coù luùc taát caû nheï goïn nhö khoùi tô, coù
luùc thaân hình uyeån chuyeån, lay ñoäng duõng maõnh, naëng chòch. Xöông thòt nhö ñaõ nhöôøng
choã cho moät vaàng sinh khí höøng höïc
boác löûa. Treân göông maët voõ só, moãi thôù thòt ñeàu lay chuyeån, aùnh maét
long lanh, saéc beùn, tay chaân tung löôïn theo soùng gaàm, chaéc nòch, khieán
ngöôøi xem döôøng nhö ñöùng tröôùc nhöõng ñoái nghòch loàng loäng cuûa cuoäc ñôøi, daøo daït ngay
trong töøng hôi thôû, töøng ñoäng taùc.
Ta khoâng xem nöõa.
Ta thaáy
ta caàu nguyeän.
Theá giôùi phoàn
thöïc tan bieán döôùi chaân,
xa huùt, im laëng.
Ta chöùng ngoä
coõi giaûi thoaùt.
Ta côûi boû
thaân xaùc, hoøa vaøo muoân
vaät, vaøo caùi ñeïp
tröôøng cöûu.
Ta nhaäp Ñaïo.
Caùch nay hôn
boán ngaøn naêm, hình thöùc muùa voõ ñi quyeàn cuûa cö daân ñoàng baèng soâng Hoàng,
soâng Maõ ñaõ ñöôïc ghi taïc qua ngheä thuaät taïo hình, chaïm ñuùc treân goã,
treân ñoàng, ... , maø khaûo coå hoïc ñaõ lieät keâ, aùp xeáp cho nhöõng caên
baûn cuûa caùc giai ñoaïn vaên hoùa khaùc
nhau: Hoøa Bình, Haï Long, Baéc
Sôn, Quyønh Vaên, Phuøng Nguyeân,
Ñoàng Ñaäu, Goø Mun, Ñoâng Sôn,
v.v...
Treân
Beà Maët Cuûa Söï Phaân Loaïi
Luyeän voõ laø
söï phoái kôïp tinh vi, maïch laïc cuûa nhöõng ñoäng
taùc thaân mình tay chaân öùng duïng trong vieäc chieán ñaáu, vieäc coâng, thuû
hay baûo veä, phaùp trieån söùc maïnh theå chaát vaø söùc maïnh tinh thaàn.
Töø xa xöa , taäp voõ ñi quyeàn cuûa ngöôøi Vieät coå vuøng ñoàng
baèng Baéc Boä ñaõ tuaân haønh khít khao nhöõng luaät taéc maø ngaøy nay vaãn
laø nhöõng khuoân thöôùc kim cöông cuûa ngöôøi hoïc voõ chaân chính :
- Luaät ñoäng.
- YÙ nghóa vaø hieäu naêng ñoäng taùc.
- Leà loái thöïc hieän.
Veà hình thöùc, quyeàn cöôùc coù nhieàu theá, nhieàu mieáng.
Moãi theá coù nhieàu ñoøn, vaø ñoøn laïi laø moät kieåu keát hôïp khít khao
cuûa nhieàu yeáu toá, goùi troïn trong caùc tö theá cuûa :
- Thaân
phaùp,
- Boä phaùp,
- Ñieàu
töùc,v.v...
Luyeän thaân
phaùp laø pheùp reøn luyeän thaân theå, ñaàu mình vaø tay
chaân cho maïnh meõ, beàn bæ, deûo dai, raén chaéc. Khi chieán ñaáu, tay chaân ñaám ñaù, cheùm gaït ñieàu hoøa khoâng roái loaïn,
möïc thöôùc, lanh leï.
Moái lieân ñôùi
giöõa caùc boä phaân cuûa cô theå phaûi hoøa nhòp ñoàng boä vôùi nhau döïa
treân boán töông quan:
- Thöôïng
haï töông phuø,
- Taû höõu
töông öùng,
- Phì saáu
töông cheá,
- Noäi
ngoïai töông quan.
Thaân phaùp laïi
goàm coù ñaàu phaùp, thuû phaùp, chæ phaùp, cöôùc phaùp, nhó phaùp, nhaõn
phaùp, v.v...
Boä phaùp laø
nhöõng tö theá, ñieäu boä ñöùng truï hay di ñoäng. Ñöùng,
ngoài, phaûi vöõng vaøng, naëng chòch nhö baøn thaïch. Khi di chuyeån
hay chaïy nhaåy thì nhanh leï chaéc nòch, luùc nheï nhö baác, luùc naëng nhö
chì, chuyeån dòch taán boä ñuùng pheùp, hoäi ñuû tính chaát: nhanh, maïnh,
chính xaùc.
Nhaø voõ xöa coù
caâu:
"Duïng
quyeàn, phoùng cöôùc hôïp tung,
"
Nhaäp xaø, xuaát hoå, tranh huøng thöôïng phong"
nghóa laø quyeàn cöôùc phaûi phoái hôïp, coâng thuû che ñôõ boå
xung laãn nhau ñeå taïo hieäu naêng toái ña; trong chieán ñaáu, khi muoán tieán
tôùi thì traøn mình qua phaûi, laùch qua traùi nhö raén löôïn, döông ñoâng kích
taây, taïo yeáu toá baát ngôø laøm ñoái
phöông khoù löôïng ñònh, khoù toan tính chaän ñaùnh; luùc thoái lui, daùng
ñieäu phaûi oai phong, huøng duõng nhö coïp beo gaây cho ñoái phöông aán töôïng
neå sôï khoâng daùm taán coâng theo.
Veà phong thaùi
khi giao ñaáu, saéc dieän bình thaûn, khoâng khinh xuaát, khoâng toû ra giaän
döõ hay sôï seät, hôi thôû ñieàu hoøa, phong toûa nguõ quan,...
Ñoäng thaùi cuûa
luyeän voõ laø "Ñoøn" (ñoøn ñôn) vaø "Thöùc" (ñoøn keùp),
noùi roõ hôn laø "moät ñôn vò voõ
", ví duï ñoøn ñôn nhö ñaám, ñaù, quaêng quaät, cheùm xæa baèng caïnh tay
baèng ñaàu ngoùn tay, gaït ñôõ, leân goái, cuøi choû, ... Ñaám laïi coù nhieàu
kieåu, nhieàu caùch, nhö: ñaám thaúng, ñaám moùc, ñaám lao, ñaám muùc, ñaám
ngöôïc, ñaám baät, ñaám ngang, ... , hoaëc ñaù coù ñaù thaúng, ñaù caïnh, ñaù
taït, ñaù voøng caàu, ñaù gioø laùi, ñaù baät, ñaù ngöïa, ñaù ngöôïc,
v.v... Töông truyeàn töø xa xöa ngöôøi
Vieät coå coù tôùi 108 ñoøn vaø thöùc, ngaøy nay, vì tính chaát bí truyeàn vaø
toäc truyeàn coá höõu phöông Ñoâng, thaøy daäy voõ thöôøng daáu rieâng
moät vaøi thöùc ñoäc ñaùo ngöøa khi
"troø phaûn thaøy", hoaêc giöõ rieâng cho doøng hoï mình, quyeàn
cöôùc VN vì theá bò thaát truyeàn ñi nhieàu, nay chæ söu taàm laïi ñöôïc non nöûa,
gom thaønh nhieàu nhoùm, nhieàu "theá" (hay "chieâu", hoaëc
coù nôi goïi laø "boä"); coù nhoùm chæ goàm 3 hoaëc 4 ñoøn hay thöùc,
coù nhoùm tôùi 10, 12 ñoøn hay thöùc, toàn taïi vôùi nhöõng bieán töôùng cuûa
noù :
- Voõ Döôõng
Sinh hay Voõ Theå Duïc.
- Voõ Laâm hay Voõ Vöôøn.
- Voõ Kinh hay Voõ Traän.
- Voõ Töï do hay Voõ Thöôïng ñaøi.
- Ñaáu Vaät.
- Ñaáu Binh khí.
- Vaân vaân ...
Do ñoù, töø
nhöõng ñoøn hay thöùc cô baûn, caùc baäc toân sö coù theå taïo neân voâ vaøn
caùc caùch ñi quyeàn khaùc nhau, nhöng vaãn tuaân thuû nhöõng qui luaät chaët
cheõ veà löïc ñaåy, löïc caêng, löïc baät, löïc xung, löïc phaûn, löïc xoaén ,
löïc ñoái, löïc chieáu, v.v... vaø mang nhöõng yù
nghóa rieâng bieät.
Veà noäi theå,
moãi ñoäng taùc, moãi tö theá bieán ñoåi cuûa tay chaân, cuûa thaân, ñaàu, cuûa
hít thôû,..., laïi lieân heä maät thieát ñeán kinh maïch, ñeán caùc huyeät
ñaïo, caùc ñieåm sinh hoaït phaân boá cuøng khaép trong toaøn boä cô theå
ngöôøi luyeän taäp.
Luyeän voõ coù
nhieàu muïc ñích khaùc nhau :
- Luyeän voõ ñeå
töï veä, ñeå phoâ baøy veû ñeïp vaø nhöõng khaû naêng vaän ñoäng cuûa cô theå.
- Luyeän voõ ñeå
thaân xaùc khoeû maïnh, ñeå chöõa trò hay phoøng ngöøa beänh taät. Ñaây
chính laø luyeän voõ döôõng sinh. Töø xa xöa daân toäc Vieät ñaõ phaùt trieån maïnh loaïi
naøy, ñöôïc vua quan caùc trieàu ñaïi xöa töø Ñinh, Leâ, Lyù, Traàn, ...,
khuyeán khích vaø toaøn daân höôûng öùng vôùi nhöõng kieåu caùch ñi quyeàn theo pheùp
"Ñaïo Daãn Khöôùc Beänh ", pheùp "Khöû Beänh Dieân Thoï
", pheùp "Thaùi Thöôïng Luïc Töï Khí Quyeát ", v.v...
Tueä Tónh, moät
danh y Ñaïi Vieät theá kyû 14 coù lôøi khuyeân:
Beá tinh, döôõng khí, toàn thaàn,
Thanh
taâm, quaû duïc, thuû chaân, luyeän hình.
Thuû thaân,
luyeän hình, theo quan nieäm ngöøôi xöa laø taäp luyeän nhöõng ñoäng taùc voõ theå duïc, baûo toàn söùc
khoeû, traùnh hay trò caùc chöùng beänh
maõn tính (kinh nieân), nhöõng chöùng beänh suy khí veà Taâm khí, Can khí, Ñôûm
khí, Tyø khí, Pheá khí vaø Thaän khí.
Naêm Vónh Trò nguyeân nieân, 1676, vua Leâ Hy Toâng ñaõ chæ duï cho Thi Lang
Boä Hình Ñaøo Coâng Chính cuøng caùc oâng Phaïm Theá Vinh, Phaïm Ñình Lieâu,
Leâ Baù Hoàng, Nguyeãn Ñaïi, vaø Voõ Vieát Hieàn hôïp soaïn saùch Baûo Sinh
Dieân Thoï Toaûn Yeáu ñeå daäy cho nhaân daân luyeän caùch gìn giöõ söùc khoûe,
phoøng ngöøa beänh taät. Vaøo theá kyû 16 Hoaøng Ñoân Hoøa cuõng soaïn taäp Hoaït
Nhaân Toaùt Yeáu vôùi thieân noåi tieáng "Khueâ Chæ Taêng boå "
truyeàn laïi cho haäu theá.
- Luyeän voõ
khoå luyeän moät coâng phu naøo ñoù, maø thuaät ngöõ voõ hoïc coù nhöõng töø
nhö Ngoaïi coâng, Noäi coâng hay Thaàn coâng, hoaëc Khí coâng,v.v...,
vôùi söï xaùc quyeát :
Löïc baát ñaû Quyeàn
Quyeàn baát ñaû Coâng
Luyeän voõ baát luyeän Coâng
Ñaùo laõo nhaát tröôøng khoâng ! (1)
Ngoaïi coâng laø
coâng phu taäp luyeän söùc löïc bieåu loä beân ngoaøi, luyeän taäp da thòt, gaân
xöông daén chaéc, luyeän söùc chòu ñöïng, beàn bæ, cöôøng löïc cuûa thaân xaùc.
Ngoaïi coâng laïi goàm Nhuyeãn coâng (hay aâm kình) vaø Ngaïnh
coâng (hay döông kình).
Noäi coâng laø coâng phu
luyeän taäp, boài döôõng söùc maïnh, kình löïc
aån taøng beân trong cô theå, söùc maïnh cuûa tinh thaàn, söùc maïnh
cuûa khí huyeát, cuûa noäi taïng. Noäi coâng cuõng luyeän veà
khí, neân coù luùc ñöôïc goïi laø Khí coâng.
Ba coâng cuï
chính ñeå luyeän noäi coâng laø:
a/ Duïng YÙ.
b/ Duïng Khí.
c/ Duïng Theá vaø Duïng Löïc.(1)
Luyeän Noäi coâng chính laø moät hình thöùc luyeän voõ döôõng sinh
cao caáp vaø laø pheùp tu döôõng taâm hoàn, taïo nieàm töï tin soáng maïnh vaø
yeâu tha nhaân, boài ñaép tö ñöùc vaø coâng haïnh.
- Luyeän voõ ñeå
döïng nöùôc vaø giöõ nöôùc. Ñaây laø moät yù thöùc duïng voõ
cao. Chuùng ta seõ trôû laïi vaán ñeà naøy trong moät
dòp khaùc.
Taát caû caùc
loaïi luyeän voõ khaùc nhau veà muïc ñích ñoù ñeàu coù nhöõng qui taéc chaët
cheõ, khít khao, giao thoa, xen keõ, ñoàng boä chi li nhieàu maët giöõa ngoaïi thaân vaø noäi
thaân ngöôøi luyeän voõ, ví duï nhö öùc
cheá hay höng phaán töøng phaàn hoaëc
toaøn boä cuûa tö theá, cuûa luaät ñoäng, gia toác, cuûa hít thôû, cuûa buoâng
loûng, thö daõn, cuûa yù löïc, v.v...
- Coøn moät ñích
nöõa cuûa luyeän voõ chæ ñöôïc traân troïng cöû haønh bí maät, vôùi nhöõng nghi
thöùc coù tính caùch toân giaùo hay ma thuaät, ít ngöôøi ñöôïc tham döï vaø
bieát ñeán, raát xa xöa, ngaøy nay coi nhö maät truyeàn maø taøn dö coøn tìm
thaáy ôû nhöõng buoåi tranh ñua toå chöùc nhieàu trong nhöõng hoäi heø ñình
ñaùm vuï muøa noâng nghieäp luùa nöôùc vuøng ñoàng baèng soâng Hoàng, löa thöa
traûi roäng xuoáng Nam AÙ vaø AÙ chaâu
haûi ñaûo, chaïy daøi töø phía nam quaàn ñaûo Nam Döông ñoå leân vuøng ña ñaûo
cöïc baéc Thaùi Bình Döông.
Ñoù laø nghi
thöùc "Ra Giaøng", hay "Xe Ñaøi", hoaëc coù nôi goïi laø
"Muùa Hoa", "Muùa Haïc", cuûa loái vaät coå truyeàn Vieät Nam, nghi thöùc
Kanbangan cuûa caùc voõ só Pukalam Pentjak coå ñieån ôû Indonesia, nghi thöùc
Nagdadasal cuûa caùc ñoâ vaät Dommoq nhoùm boä laïc Tagalog vuøng ñaûo Luzon,
hoaëc nghi leã caàu nguyeän luùc thöôïng ñaøi cuûa caùc voõ só Thaùi Lan hay
cuûa caùc ñoâ vaät Sumo Nhaät Baûn,
v.v...
Nhöõng nghi
thöùc "Ra Giaøng" naøy cuûa caùc ñoâ vaät vuøng Kinh Baéc hay Sôn
Nam, Thanh Ngheä xa xöa taïi ñoàng baèng soâng Hoàng, soâng Maõ, taïi caùc haûi
ñaûo Celebes, Sumatra, Luzon, phía Ñoâng Nam vaø Hokkaido phía Ñoâng Baéc chaâu
AÙ coù hình aûnh môø nhaït cuûa nghi leã "Baét AÁn", "Baét Quyeát"
cuûa tu só caùc toân giaùo phöông Ñoâng. Coù leõ noù coù
nguoàn goác töø leã nghi teá thaàn sau nhöõng chieán thaéng cuûa caùc nhoùm
daân toäc ngöõ heä Malayo-Polynesien thuoäc vaên minh Nam AÙ, beân nhöõng ngoïn
löûa thieâng baäp buøng treân thuyeàn chieán hay ñoàng noäi ven ao hoà, soâng
bieån.
Taïi baùn ñaûo
Ñoâng döông, truyeàn thoáng thoaùt tuïc Malayo-Polynesien ñaõ keát hôïp vôùi
truyeàn thoáng Mon-Khmer thaàm laëng vaø Haùn-Taïng caêng traøn nhuïc caûm, loä
roõ trong loái "Ra Giaøng" say söa naøy.
Ñieåm ñaùng ghi
nhaän laø beân caïnh hình thöùc quyeàn cöôùc cuûa phong caùch Ñoâng Sôn, Hoøa Bình, coøn voâ soá nhöõng hình thöùc ñi
quyeàn daân gian khaùc vuøng Ñoâng Nam AÙ
vôùi nhieàu nhoùm daân toäc ít ngöôøi khaùc bieät caû töø phong tuïc
ñeán tieáng noùi. Nhöng ñieàu haáp daãn nhaát ôû ñaây laø söï
töông ñoàng veà muïc ñích vaø kyõ thuaät cuûa haàu heát caùc hình thöùc voõ
naøy. Hay noùi khaùc ñi, noù gioáng nhö nhöõng bieán töôùng hay nhöõng
dò baûn cuûa loái ñi quyeàn coå ñieån Ñoâng Sôn, Hoøa Bình, vôùi nhöõng khaùc
bieät xuaát phaùt töø ñaëc tính ñòa phöông vaø moâi tröôøng cuûa chuùng.
Ngoùt naêm ngaøn naêm tieán hoùa vôùi nhöõng thaêng traàm cuûa daân
toäc, ñaõ khieán cho ngheä thuaät ñi quyeàn cuûa Vieät toäc khoâng coøn heät
nhö luùc ñaàu nöõa. Nhöõng bieán ñoäng veà lòch söû, veà tín ngöôõng,
v.v..., vaø aûnh höôûng cuûa caùc kyõ thuaät chieán ñaáu daân gian, vôùi
nhöõng giao thoa qua laïi veà vaên hoùa
giöõa vuøng Hoaøng Haø vaø AÁn
Haø ñaõ laøm cho hình thöùc ñi quyeàn cuûa ngöôøi Vieät coå, töø moät goác
Ñoâng Sôn, Hoøa Bình, xum xueâ vöôn ra nhieàu nhaùnh.
Döôùi ñaây laø
baøi thieäu dò baûn cuûa moät baøi quyeàn khaù coå, baøi Ngoïc Traûn, chuùng
toâi söu taàm ñöôïc nôi moät vò voõ sö giaø ngöôøi Chaêm taïi moät
xoùm nhoû heûo laùnh cuûa ñoàng baøo Chaêm Phan
Rí, laøng Kinh Cöïu, vaø ñöôïc xem vò voõ sö naøy bieåu dieãn, nhaân
chuyeán "ñieàn daõ Daân toäc hoïc", du khaûo veà daân toäc Chaêm :
Ngoïc Traûn ngaân
ñaøi
Taû höõu taán khai,
thaäp töï
Thoái
lieân dieäp, lieân hueâ toïa saùt tuùc.
Taán ñaû tam chieán,
thoái thuû nhò linh
Hoaønh taû toïa baïch
xaø lan loä
Höõu hoaønh toïa,
thanh long bieân giang
Phuï töû töông tì,
hoài phaùt ñòa hoå
Song phi chuyeån
döïc, haï baøn loâi ñoaûn ñaû
Hoäi trieån khai
cung, quyeän ñòa, taán khai hoå khaåu
Taû hoaønh phuïc haï,
quyeän ñòa, taán ñaû song quyeàn
Ñaû
tyù löôõng dieän, baøng phi laäp nhö tieàn.
Chieàu Saâu Trieát Lyù
Moïi sinh hoaït haøng ngaøy, con ngöôøi luoân luoân coá vöôn leân
caùi hay, caùi ñeïp, caùi thaät. Nhöng quan nieäm veà Chaân Thieän Myõ
moãi nôi, moãi ñòa phöông, ñoâng taây, laïi khaùc haún nhau.
Thöû quan saùt nhöõng sinh hoaït haøng ngaøy cuûa ngöôøi phöông
Taây, ta thaáy ngay sinh hoaït ñoù môùi chæ chuyeån ñoäng treân maët phaúng
ngang söï vieäc. Noùi khaùc, noù môùi chæ chau chuoát, coá gaéng tieán
gaàn tôùi cao ñoä cuûa ngheä thuaät : ngheä thuaät
pha röôïu, thuaät caém hoa, ngheä thuaät
chôi caây kieång, ngheä thuaät ñaáu kieám, baén cung, ngheä thuaät Boxing
v.v... Nghóa laø môùi chæ ñöùng ôû caáp ñoä THUAÄT.
Ngöôøi phöông
Ñoâng, coi troïng ñôøi soáng noäi taâm
vaø taâm linh nhieàu hôn, ñaõ löôùt qua nhöõng caùi coù tính caùch maët noåi
giôùi haïn, khoâng ñöùng döøng ôû caáp ñoä " THUAÄT " maø tieán vaøo
caùi " ÑAOÏ ", coá gaéng ñi ñeán caùi saâu thaúm cuûa söï vieäc.
Bôûi theá, ngöôøi phöông Ñoâng luoân luoân coù khuynh höôùng bao
truøm, choän laãn caû vuõ truï vaø nhaân sinh vaøo moïi sinh hoaït haøng ngaøy.
Uoáng röôïu, uoáng traø, chôi hoa, ñaùnh kieám, luyeän voõ, chôi caây kieång, chôi non boä, nghe nhaïc,
caàm, kyø, thi, hoïa, v.v... hoï quan nieäm khoâng phaûi chæ rieâng ñeå
giaûi trí, giaûi lao, ñeå thöôûng ngoaïn, ñeå boài boå hay thoûa maõn nhöõng
ñoøi hoûi caáp thôøi cuûa thaân xaùc, maø coøn ñeå tu thaân, di döôõng noäi
taâm, hoøa mình vaøo vuõ truï, vaøo thieân nhieân. Do ñoù, khoâng laï gì coù
nhöõng töø ngöõ maø
ít ngöôøi phöông Taây hieåu noåi: Traø ñaïo, Hoa ñaïo, Voõ ñaïo, Kieám ñaïo,
Cung ñaïo,... , hoaëc noùi theo cung caùch cuûa tín ñoà Phaät giaùo: Thieàn
traø, Thieàn haønh, Thieàn quyeàn, Thieàn hoa, Thieàn nhaïc, v.v...
Trong caùi ña
daïng gaàn nhö baát taän cuûa truyeàn thoáng taâm linh phöông Ñoâng, coù moät
coät soáng thoáng nhaát: quan nieäm " vuõ truï
ñoàng nhaát theå ". Thaàn, ngöôøi hay muoân vaät ñeàu laø moät, caùi ngaõ
vôùi vuõ truï laø moät, Atman vôùi Brahman laø moät, bieåu hieän qua tö töôûng
cho raèng caùi yù nieäm tuyeät ñoái, caùi chaân lyù khoâng theå phaân chia,
caùi nhaát nguyeân duy nhaát tröôøng toàn, goïi laø Thaùi-cöïc, laø
Thöôïng-ñeá, laø Brahman, v.v...
Ñôøi soáng naøy
chæ laø moät ñoaïn ngaén haïn cuûa thöïc taïi nhaát nguyeân. Muïc ñích cao nhaát cuûa
cuoäc ñôøi laø ñaït Thaùi cöïc, laø chöùng ñöôïc Brahman, laø Hoài Nguyeân. Baûn
ngaõ mình hoøa vaøo baûn ngaõ duy
nhaát cuûa vuõ truï, noùi caùch khaùc, laø nhaäp Thaàn con ngöôøi mình, khieán mình trôû thaønh Thaùnh
Thaàn, thaønh Boà Taùt, thaønh Siva, Vishnu, ...
" Thieân meänh chi vò tính,
" Xuaát tính chi vò ñaïo "
(Thieân meänh
goïi laø tính ngöôøi, tuaân theo tính goïi laø ñaïo).
(Trung Dung).
Chí só Traàn
Cao Vaân cuõng coù caâu:
Ta
cuøng trôøi ñaát ba ngoâi saùnh,
Trôøi ñaát in ta moät chöõ ñoàng.
vaø
Trôøi ñaát ta ñaây ñuû hoùa coâng.
Laøm caùch naøo
ñeå nhaäp thaàn maø thaân xaùc khoâng bò huûy dieät ?
Phöông Ñoâng coù nhieàu caâu traû lôøi. Caâu traû lôøi ñöôïc nhieàu ngöôøi
bieát ñeán vaø hieåu ñöôïc laø Thieàn, laø Yoga. Vaø caâu traû lôøi ít ñöôïc ngöôøi ta, keå caû
ngöôøi phöông Ñoâng, bieát tôùi vaø hieåu thaáu laø Voõ, laø Quyeàn. Moät phía ôû theå Tónh, moät phía ôû theå Ñoäng.
Trong khi ñôn
luyeän, song luyeän hay ña ñaáu, muùa may,
vaät loän, thao taùc toøan thaân, ñaàu, tay, chaân, taâm naõo cuûa voõ
sinh nhö caùi hoà nöôùc ñuïc ngaàu, bò khuaáy ñaûo maïnh cuøng khaép, ñeå roài
yeân dòu laéng trong, vaån ñuïc töø töø chìm xaâu xuoáng ñaùy, taïp nieäm bieán
thoaùt, truøng daõn heä thaàn kinh, buoâng thaû troáng khoâng, coøn chaêng chæ
laø nhöõng ñoøn mieáng, nhöõng kyõ thuaät cuûa hít thôû, cuûa boä phaùp, thaân
phaùp, v.v...
Xin môû moät
ngoaëc ñôn laø moät trong nhöõng chöùng vaät cuûa neàn vaên minh thung luõng soâng AÁn
Haø laø hình ngöôøi tu luyeän Yoga ngoài xeáp baèng troøn taïc vaøo ñaù. Ngoài
trong tö theá ñoù, thaân theå Yogi töï nhieân khuoân
thaønh moät thaùp tam giaùc coù ñænh ôû choùp ñaàu vaø ñaùy chaïy qua boä phaän
sinh duïc, noái hai ñaàu goái. Toaøn boä noã löïc laø ñeå vuùt töø caùi ñaùy
phoàn thöïc kia leân ñænh ñieåm thöïc taïi toái
thöôïng. Vaø coù bieát bao nhöõng ñöôøng thaúng coù theå keû
töø ñænh ñoù xuoáng ñaùy tam giaùc. Coù bieát bao neûo Hoài Nguyeân: qua söùc maïnh, qua
tri thöùc, qua tình yeâu, qua nhöõng sinh hoaït haøng ngaøy, ... Ñi quyeàn laø
ngheä thuaät keát hôïp ñöôïc haàu heát caùc ngheä thuaät khaùc
: Muùa, Thô, Côø, Hoïa, Nhaïc,..., vôùi söùc maïnh sieâu nhieân cuûa
moät thaân xaùc ñöôïc khoå luyeän vaø tinh saïch.
Caùc tu só xa
xöa thuoäc phaùi Thieáu Laâm thöôøng noùi: "Luyeän voõ laø moät hình thöùc
tham thieàn nhaäp ñònh ". Ñieàu ñoù khoâng coøn nghi
ngôø gì nöõa. Ñeå ñaït tôùi toaøn thieän, ñi quyeàn phaûi traûi qua
bieát bao khoå luyeän thaân xaùc vaø taâm hoàn, phaûi coù caùi Taâm Ñaïo thöïc
söï, nghóa laø hieán troïn mình cho coâng
vieäc ñoù. Chuyeån vaän töøng thôù thòt, gaân xöông giöõa nhöõng luoàng maùu noùng hoåi
caêng phoàng chuyeån ñoäng ñeå buoâng loûng taâm hoàn, trí naõo tinh saïch, boû
ngoû, giao nhaäp vaøo hö khoâng, ñaõ chænh hôïp laïi ñöôïc quaân bình cho taâm
sinh lyù ngöôøi luyeän voõ.
Moät taùc giaû
ñaõ khoâng nghòch lyù khi luaän veà moät theá voõ môû ñaàu cho baøi quyeàn Hoa
Mai, maø bieán chieâu cuûa noù raát "ñoäc ", coù theå ñaùnh gaãy coå
vaø beå ngöïc ñòch thuû, theá "Ñoàng Töû Baùi Quan AÂm", ngöôøi
luyeän voõ ñuùng caùch khi vöøa khôûi ñoäng theá voõ naøy, khi vöøa khoa tay
muùa quyeàn vöøa phaûi mæm cöôøi, phaûi
töôûng töôïng mình nhö moät caäu beù trong traéng, caû taâm hoàn vaø
theå xaùc, chaøo laïy vò thaùnh "cöùu khoå cöùu naïn".
Taùc giaû cuõng
möôïn lôøi moät ngöôøi anh lôùn " giaûng voõ
" cho moät caäu beù : "Voõ hoïc cuõng
laø moät caùch ñeå nhìn thaáy ñöôïc khuoân maët thaät cuûa mình vaø vuõ
truï. Taïi sao ôû baøi Phong Vuõ Quyeàn
em phaûi thaáy mình trôû thaønh gioâng baõo, cuõng nhö taïi sao ôû Mai Hoa
Quyeàn coù luùc em phaûi thaáy mình nhö caønh mai nghieâng tröôùc gioù, coù
luùc caûm giaùc mình nhö nuï hoa mai ñang
nôû. Roài tôùi moät luùc em seõ thaáy taát caû caùc tinh tuù ñeàu cuøng
ñang xoay vaàn theo tay quyeàn cuûa em vaø luùc ñoù em
seõ thaáy ñöôïc em ..." (2)
Cho neân noùi ñi quyeàn laø Nhaäp Ñaïo. Ñeïp
ñeõ bieát bao quan nieäm cho raèng Thaàn, Ngöôøi, Vaät, chính laø moät theå.
Ngöôøi phöông Ñoâng caàu nguyeän goïi teân Trôøi, Phaät, Siva, Vishnu,
Kali,..., maø laïi khoâng phaûi chæ giaûn ñôn caàu khaån nhöõng hình töôïng
ñoù, hoï ñang goïi chính mình, hoï ñang chöùng nghieäm nhöõng xung ñoät noäi
taâm saàu thaûm nhaát cuûa mình tröôùc nhöõng thaùch thöùc cuûa cuoäc sinh
toàn. Chính caùi quan nieäm raát hieän ñaïi ñoù ñaõ laø
phöông caùch caân baèng hoùa giöõa taâm vaø thaân vaø ñaõ cöùu quyeàn cöôùc
khoûi dieät vong trong thôøi ñaïi maùy moùc toái taân naøy.
Vaø luyeän voõ khoâng phaûi chæ
rieâng leû daønh cho ñaùm treû haùo ñoäng, tranh thaéng, maø chính laø moät
moân döôõng sinh di döôõng taâm ñaïo vaø gìn giöõ söùc maïnh theå chaát, gìn
giöõ vaø tuaân haønh kyû luaät nhaø voõ veà ñieàu ñoä, veà vaän ñoäng, v.v..., cuûa lôùp tuoåi trung nieân, keå caû laõo
oâng laõo baø nöõa vaäy.
Phan Quyønh
Chuù thích.
(1) Traàn Huy Phong,
Noäi Coâng Taâm Phaùp, baûn cheùp tay, baûn 1 (1986)
vaø baûn 2 (1987).
(2) Phan Taán Haûi,
Caäu Beù Vaø Hoa Mai, Nhaân Vaên xb,