|
|
||
|
Vol. 10
8/ 2002 |
2nd
year edition |
|
|
||
Please click to download VNIfonts if you cannot
read this page. Best view with Internet Explorer.
Nhòp
Böôùc Giöõa Phong Ba (2)
Moät ngaøy thaùng
Möôøi naêm 1974, toâi ñoïc ñöôïc tin haáp daãn treân moät tôø baùo cuõ, hình
nhö laø baùo Traéng Ñen thì phaûi: moät phaùi ñoaøn moân sinh Vieät Voõ Ñaïo
töø Phaùp veà “haønh höông vaø chieâm baùi toå ñöôøng” Vovinam. Phaùi ñoaøn do
giaùo sö Hoaøng Ñöùc Phi Phan vaø cuï Nguyeãn Daân Phuù höôùng daãn.
Phaùi ñoaøn Phaùp
veà Vieät
- EÂ, tao coù tin haáp daãn...
- Gì theá?
- - Coù phaùi ñoaøn Vieät Voõ Ñaïo Phaùp veà haønh höông vaø
chieâm baùi toå ñöôøng Vovinam...
Chuyeän chæ tôùi ñoù. Sau ñoù laø
tieáng löïu ñaïn noå, tieáng ñaïn AK-47 xeù khoâng khí bay qua ñaàu, tieáng
“chaùu ngoan baùc Hoà” gaøo theùt xoâng vaøo. Ñôn vò toâi ñaùnh vuøi töø hoâm
ñoù cho ñeán suoát maáy thaùng sau, chuùng toâi queân luoân caâu chuyeän treân
tôø baùo cuõ.
Hai giôø saùng ngaøy moàng 1 Teát naêm
1975, ngaät ngöø nöûa meâ nöûa tænh, toâi nghe tieáng ngöôøi noùi chuyeän vôùi
nhau, baèng tieáng Phaùp:
- Vò só quan naày coøn soáng khoâng?
- Coøn...
- Bò sao? Coù naëng laém khoâng?
- Bò nhieàu nôi, nhöng chaéc khoâng sao, chæ coù caùnh tay laø
naëng.
Roài coù caûm giaùc ñau xeù caû
ngöôøi. Toâi môùi nhaän ra laø mình ñaõ bò thöông, ñang ñöôïc ñöa veà quaân y vieän
cöùu caáp. Moät tieáng noùi khaùc voïng leân: “caét”. Giaät mình khi nghó laø
hoï ñang baøn vieäc cöa tay chaân mình, toâi maáp maùy moâi noùi, cuõng baèng
tieáng Phaùp: “Ñöøng, ñöøng caét...” Roài chìm vaøo hoân meâ.
Maáy oâng baùc só cuûa quaân y vieän
khoâng cöa tay chaân toâi nhö ñaõ baøn. Maáy tuaàn sau, coù dòp veà Saøi Goøn,
thaèng baïn Vovinam trong cuøng ñôn vò loùt toùt ñeán thaêm. Noù ñöa toâi ra
ñöôøng Nguyeãn Du, ngoài aên baùnh cuoán, uoáng caø pheâ nhö nhöõng ngaøy chöa
vaøo lính. AÊn uoáng no say, toâi noùi vôùi noù: “EÂ, ñeán Hoäi Quaùn Caây Tre
chôi”, noù “ñaét co” roài laùi xe Jeep voït ñi.
Chuùng toâi gaëp hai teân baïn hoïc
cuõ ôû voõ ñöôøng Hoa Lö, keùo nhau ra Hoäi Quaùn Caây Tre cuûa chò Khaùnh Ly
uoáng caø pheâ. Caø pheâ vaøo lôøi ra, toâi chôït nhôù caùi tin ñoïc maáy
thaùng tröôùc, hoûi thaèng baïn daân söï veà vieäc Vovinam phaùt trieån qua
Phaùp, noù noùi:
- Vovinam seõ coù ngöôøi qua Phaùp môû voõ ñöôøng ñaáy.
- Ngon nhæ? Coù oâng naøo ñi chöa
Thaèng baïn ñoät nhieân ngaàn ngaïi,
khoâng traû lôøi. Thaèng kia leân tieáng:
- Ñi roài, ñi hai maïng.
- Ai theá?
- Nguyeãn Thò Hueä vôùi Traàn Phuïng Döông...
- Hueä naøo? Döông naøo?
Toâi vôùi maáy thaèng baïn ñoät nhieân maát
höùng, ngoài laëng im. Moãi thaèng theo ñuoåi moät yù nghó
rieâng. Chò Nguyeãn Thò Hueä veà
sau naày khoâng coøn nghe noùi ñeán. Coøn Traàn Phuïng Döông baây
giôø ñoåi teân laø Traàn Nguyeân Ñaïo.
Thaèng baïn nhaø binh ueå oaûi ñöùng
daäy traû tieàn caø pheâ, roài quay laïi moi tuùi trao cho hai thaèng baïn daân
söï moãi thaèng hai ngaøn ñoàng, vöøa trao vöøa noùi:
- Neø, cho hai thaèng baây chuùt ñænh, mua
gaïo mua maém maø aên, chòu khoù hoïc ôû Vieät
Hai thaèng kia
vöøa choäp tieàn boû vaøo tuùi, vöøa noùi... “meï maày” thay lôøi caùm ôn.
Thaùng Tö naêm 1975 toâi xuaát vieän,
ñöôïc chuyeån qua moät ñôn vò khaùc, chöa nhaän nhieäm vuï thì ñaõ tan haøng. Thaèng
baïn Vovinam ôû ñôn vò cuõ vaø toâi gaëp laïi nhau trong traïi caûi taïo.
Nhöõng ngaøy ôû tuø naày raát nhoïc nhaèn. Ngaøy môùi vaøo traïi nghe chính uûy
khoe laø nhaø nöôùc ñang gaày laïi gioáng traâu boø cho noâng thoân, chuùng
toâi cöôøi vang. Cho tôùi naêm ñoù, ôû mieàn nam noâng daân ñaõ cô khí hoùa
gaàn heát, maùy caøy coù nhieàu, ñaâu caàn traâu boø nöõa. Vaäy maø khi “caùch
maïng” vaøo, maùy moùc hö hoûng khoâng coù cô phaän thay theá, traâu boø laïi
hoùa ra caàn thieát thaät; trong luùc chöa coù ñuû traâu boø, caùc noâng
tröôøng baét tuø keùo caøy. Toâi cuõng coù cô hoäi thay traâu keùo caøy heát
moät thôøi gian - “keùo caøy” vôùi caùi nghóa traàn truïi cuûa noù: maùng caùi
aùch leân coå roài heø huïc keùo löôõi caøy cho vôõ ñaát ñeå laøm ruoäng. Ngoä moät ñieàu laø maáy teân chính uûy ôû
noâng tröôøng ñoù ñeàu gioáng nhau ôû caùi ñieåm raêng hoâ mieäng vaåu, xaïo
khoâng choã cheâ.
Nhöõng ngaøy töø traïi tuø veà, naêm
1978, nhieàu ngöôøi quen cuõ traùnh boïn só quan caûi taïo chuùng toâi nhö xa
laùnh keû bò bònh huûi. Ngaøy ñaàu tieân veà Saøi Goøn toâi ñaïp xe qua saân
Hoa Lö: ñieâu taøn heát, khoâng coøn nhaän ra Hoäi Quaùn Caây Tre hay voõ
ñöôøng Hoa Lö nöõa. Ñaïp xe vaøo Chôï Lôùn, thaáy toå ñöôøng vaãn coøn ñoù,
thaáp thoaùng sau giaøn hoa giaáy raäm raïp ôû treân cao maáy chöõ Vovinam
Vieät Voõ Ñaïo laøm baûng hieäu vaãn coøn ñoù. Toâi ñöùng ngaàn ngöø moät chuùt
roài hoái haû ñaïp xe ñi, khoâng daùm vaøo hoûi, sôï laøm lieân luïy ñeán
ngöôøi ôû trong nhaø. Khi ñoù toâi cuõng khoâng bieát laø thaày Traàn Huy
Phong, cuõng nhö thaày Chöôûng Moân Leâ Saùng ñaõ bò baét ñi “caûi taïo”.
Tröôùc naêm 1975 cha meï toâi laøm aên
khaù giaû, thôøi coøn ñi hoïc tuùi toâi luùc naøo cuõng coù nhieàu tieàn, toâi
hay daãn maáy ngöôøi baïn hoïc ngheøo ñi aên ñi uoáng. Maáy ngöôøi baïn naày
luoân luoân gaàn guõi, neân toâi cuõng cho laø baïn thaân. Naêm 1978 veà Saøi
Goøn, gaëp laïi vaøi ngöôøi trong soá nhöõng ngöôøi baïn thaân naày ñang ñi
treân ñöôøng, toâi möøng rôõ goïi teân, hoï giaû boä khoâng nghe, laàm luõi ñi
luoân. Ñôøi coù nhieàu khi buoàn, nhöng chöa khi naøo buoàn nhö luùc ñoù. Toâi khoâng coøn daùm nhìn baïn beø vôùi ai nöõa.
Moät ngaøy ñaàu thaùng Tö naêm 1978, ñang ngoài moät mình nhaâm nhi taùch caø pheâ
væa heø, toâi thaáy moät ngöôøi maëc aùo blouse maàu xanh lam ñi ngang, kieåu
aùo “Anh Huøng Ngaøy Mai” maø chuùng toâi vaãn maëc ñeå ñi sinh hoaït xaõ hoäi
thôøi tröôùc. Nhìn kyõ toâi nhaän ra laø oâng voõ sö Lyù Hoaøng Caùt Long, toâi
goïi oâng, môøi oâng ly caø pheâ. OÂng hoûi toâi maáy naêm qua ñi ñaâu bieät
taêm bieät tích, toâi noùi “ñi caûi taïo chôù ñi ñaâu”, oâng nhìn söõng moät
hoài, roài hoûi qua chuyeän khaùc. Tröôùc khi chia tay, oâng cho toâi bieát
choã ôû roài daën toâi hai tuaàn nöõa tôùi nhaø oâng. Hai tuaàn sau toâi tìm ñeán
nhaø oâng, khi ñeán ñaõ thaáy loá nhoá maáy teân baïn Vovinam, caû nhoùm cöôøi
hì hì hoûi thaêm. Ngoài uoáng heát maáy ly traø, anh Long vaøo trong mang ra
moät cuoän giaáy lôùn. Khi anh môû heát cuoän giaáy, caû ñaùm chuùng toâi haù
hoác nhìn: taám aûnh lôùn cuûa coá Voõ Sö Saùng Toå Nguyeãn Loäc, taám aûnh
khaù quen thuoäc. Toâi nhìn moät hoài roài hoûi:
- Taám hình cuûa trung taâm huaán luyeän Ba Xuyeân phaûi khoâng?
OÂng Long gaät ñaàu. Toâi hoûi:
- ÔÛ ñaâu maø huynh coù vaäy neø? Laáy cuûa coâng laøm cuûa tö haû ?
OÂng Long noùi “Toâi
gôõ töø trung taâm chôù ôû ñaâu, khi maáy oång voâ, khoâng coøn ai ôû trung
taâm, thaáy taám hình treo quaïnh hiu quaù, toâi gôõ mang veà nhaø”.
Hoâm ñoù laø ngaøy Moàng Boán thaùng Tö aâm lòch, ngaøy gioã coá Voõ Sö Saùng Toå. Treân caên
gaùc nhoû nhaø anh Long chuùng toâi laøm leã töôûng nieäm, khoâng troáng khoâng
chieâng, chæ coù maáy taùch traø nhaït vôùi maáy tuaàn höông ñoát, nhöng vôùi
caû taám loøng thaønh. Leã xong, uoáng heát maáy ly traø, chuùng toâi maïnh ai
naáy... ñi nhanh ra khoûi nhaø anh Long, sôï bò baét. Luùc ñoù thanh nieân tuï
taäp daêm baûy ngöôøi nhö vaäy laø seõ bò baét, coâng an hoûi tôùi hoûi lui,
loâi thoâi laém.
Nhieàu naêm veà sau naày, ñöùng bình
yeân maø daâng höông töôûng nieäm ôû Myõ, trong aùnh saùng röïc rôõ uy nghi
cuûa baøn thôø, toâi hay nhaéc anh Long chuyeän gioã toå naêm ñoù, ñoát neùn
höông daâng leân thaày trong moät goùc nhaø nhoû nhoi, toái taêm. Anh Long
thöôøng gaït ngang, khoâng cho toâi nhaéc chuyeän naày tröôùc ñaùm ñoâng, anh
noùi:
- Ñöøng keå, keå tuïi noù noùi mình khoe...
Taùnh anh vaãn vaäy, thích laøm hôn
noùi, vaø ñaõ laøm thì laøm cho ra vieäc, nhöng chaúng bao giôø khoe khoang. Hai möôi moát naêm nay anh vaãn giöõ moät lôùp voõ taïi
***
Thaùng Hai naêm 1998, moät ngöôøi anh
em ôû voõ ñöôøng Hoa Lö khi xöa gôûi cho moät cuoàn “video tape”: cuoän phim
quay tang leã thaày Traàn Huy Phong. Ñeâm ñoù khi vôï con ñaõ nguû yeân, toâi
ngoài moät mình xem cuoàn phim. Khi tôùi ñoaïn maáy ngöôøi ñaïo tì naâng xaùc
leân ñöa xaùc xuoáng, naâng xaùc leân ñöa xaùc xuoáng, tröôùc khi ñaët thaày
vaøo aùo quan, toâi ruøn mình, taét maùy, pha theâm moät taùch caø pheâ, ngoài
traàm ngaâm cho ñeán saùng. Loøng chìm ñaém trong moät noãi buoàn meânh moâng.
Toâi chöa bao giôø môû laïi ñeå xem
cho heát cuoàn phim ñoù. Treân moät keä saùch naøo ñoù trong thö vieän gia
ñình, cuoàn phim vaãn coøn ñoù, cuøng vôùi caùc taøi lieäu veà lyù thuyeát
Vieät Voõ Ñaïo. Cuoàn phim chaéc cuõng ñaõ coù nhieàu lôùp buïi phuû môø, nhö
lôùp buïi thôøi gian ñang töø töø phuû môø ñi öôùc mô cuûa moät ñôøi
ngöôøi.
Ngöôøi naèm xuoáng xuoâi tay veà caùt
buïi. Moät ñôøi boân ba moät ñôøi coáng hieán, khi naèm xuoáng cuõng khoâng coøn
laïi gì. Söï nghieäp thaày ñeå laïi cho moân phaùi Vovinam Vieät Voõ Ñaïo laø
caùi “Voõ Ñaïo Quaùn”, ôû baùn ñaûo Thanh Ña, beân bôø soâng Saøi Goøn cuõng ñoåi
chuû thay teân …
Caùi “Voõ Ñaïo Quaùn” naày ñöôïc xaây
döïng leân do tieàn baïc, coâng söùc cuûa moân sinh nhieàu nôi ñoùng goùp,
ñuùng ra noù laø taøi saûn chung cuûa Vovinam. Khoâng duøng laøm nôi daïy voõ,
ít ra cuõng phaûi giöõ ñeå laøm nôi thôø phöôïng thaày Phong!
Thaày Traàn Huy
Phong vöøa naèm xuoáng, oâng anh keá cuûa thaày ñaõ ra giaù baùn. Nghe oâng ra giaù
baùn, oâng Voõ Sö Lyù Hoaøng Caùt Long noùi laø oâng seõ mua. Nghe oâng
Long ñoøi mua, toâi giaät mình. Toâi hoûi oâng:
- OÂng mua caùi Voõ Ñaïo Quaùn haû? Mua ñeå laøm gì?
OÂng Long noùi, vaãn vôùi gioïng ngang
taøng coá höõu:
- Nghe baùn
thì tao ñoøi mua, noùi laø mua ñeå giöõ laïi cho Vovinam, thöû coi hoï noùi
laøm sao.
- “Roài oâng aáy noùi laøm sao?” Toâi hoûi.
- baùn thieät... Tao im luoân. maáy
chuïc ngaøn ñoâ la, tieàn ñaâu maø mua.
Toâi noùi chuyeän
vôùi thaày Traàn Huy Phong laàn cuoái cuøng vaøo thaùng Naêm naêm 1997. Thaày coù veû meät moûi, lo laéng
nhieàu cho ngöôøi em uùt cuûa thaày laø Traàn Phuïng Döông (baây giôø noåi danh
vôùi teân Traàn nguyeân Ñaïo) ôû Phaùp. Hoûi thaêm ñoâi ñieàu veà ñôøi soáng
rieâng cuûa toâi xong, thaày hoûi tieáp veà vieäc chung, veà tình hình sinh
hoaït taïi Myõ. Tröôùc khi cuùp maùy, thaày Phong daën toâi
tieáp tuïc taäp luyeän, hoïc hoûi, reøn giuõa khaû naêng ñeå mai ñaây xaây
döïng moân phaùi”. Naêm naêm qua, lôøi daën doø naày vaãn coøn vang vang
beân tai.
Ñoái vôùi toâi voõ hoïc vaø lyù töôûng
Vieät Voõ Ñaïo do Saùng Toå Nguyeãn Loäc söu taàm, ñaët neàn taûng, treân neàn
taûng naày Voõ Sö Chöôûng Moân Leâ Saùng san ñònh laïi, roài phaùt huy thaønh
moät moân phaùi voõ ñaïo roäng lôùn; neàn voõ hoïc vaø lyù töôûng naày chæ coù
moät. Neáu moïi ngöôøi trong sinh hoaït ñeàu taäp trung tinh thaàn, doàn moïi
coá gaéng cuûa mình ñeå xaây döïng chung moät lyù
töôûng? Cuøng ñi veà moät höôùng, cuøng nhaém veà moät muïc ñích, cuøng moät
vieäc laøm chung thi khoâng coøn vaán ñeà coäng taùc hay khoâng coäng taùc vôùi
nhau nöõa, khoâng coøn tinh thaàn beø phaùi rieâng tö !
Toâi chöa heà gaëp
Voõ Sö Traàn Nguyeân Ñaïo. Qua maáy cuoàng “video tapes” vaø hình aûnh thì thaáy khaù tuaán
tuù, dieän maïo khoâng phaûi taàm thöôøng. Mong anh laøm neân
nghieäp lôùn, ñöøng tieáp tuïc vieát nhöõng thö lôøi leõ taàm thöôøng ñeå boâi
nhoï Toå Ñöôøng, xuùc phaïm Chöôûng Moân. Vieät
Cuõng xin kính gôûi ñeán anh moät lôøi
noùi cuûa chuùa Jeâsu trong kinh thaùnh: “laø caây ñeøn saùng thì khoâng ai ñem
ñaët ôû moät goùc thaáp”. Neáu anh laø nhaân taøi, laø ngöôøi coù khaû naêng
laõnh ñaïo thaät söï thì haõy chöùng toû tö caùch, khaû naêng mình qua caùc
vieäc laøm mang laïi lôïi ích thaät söï cho ñôøi, cho moân phaùi. Ngöôøi laõnh
tuï chaân chính, nhö lôøi Trang Töû noùi trong Nam Hoa Kinh: “khoâng maøng
khen, khoâng sôï cheâ, khi nhö roàng bay treân maây, khi nhö raén tröôøn saùt
ñaát...” Ñöøng quaù quan taâm ñeán caùi beà ngoaøi, maø haõy chuù yù ñeán moät
söï nghieäp ñích thöïc; söï nghieäp naày, ñoái vôùi chuùng ta, laø nhöõng keát
quaû cuï theå trong coâng cuoäc xaây döïng moân phaùi. Xaây
döïng, chôù khoâng boâi baùc, ñaùnh phaù nhau.
Cuõng moät
lôøi khaùc trong kinh thaùnh: “keû naøo ruùt göôm seõ cheát vì göôm”. Ai
vieát baøi ñaùnh phaù Toå Ñöôøng, boâi baùc Chöôûng Moân, töùc laø ñaõ töï boâi
xaáu mình, töï haï giaù trò cuûa mình xuoáng thaáp roài ñoù. Caån thaän, keûo
khoâng laïi thaân baïi danh lieät vì chính caùc baøi vieát cuûa mình.
(Coøn
tieáp)