Vol.  11  10/ 2002

                                                  2nd year edition

Editor-in-chief:  Ñoã Hoaøng Nghóa    phutavanthu@yahoo.com  or  nthihoang@aol.com

 

Please click to download VNIfonts if you cannot read this page.  Then, click HERE  and follow instructions to configure Web Browsers.   

Best view with Internet Explorer.

 

Nhòp Böôùc Giöõa Phong Ba (4)

 

 

Thaùng Tö naêm 1979 toâi rôøi Vieät Nam. Haønh trang töø bieät queâ höông chæ coù moät boä quaàn aùo maëc treân ngöôøi, moät tuùi xaùch nhoû trong chöùa chieác aùo “Anh Huøng Ngaøy Mai”, ñoàng phuïc cuûa thanh nieân Vieät Voõ Ñaïo, sôïi ñai xanh vôùi ba vaïch vaøng ñaõ sôøn raùch, vaø maûnh baèng ñaúng caáp Vovinam mang chöõ kyù cuûa Chöôûng Moân Leâ Saùng.

Toâi cuõng khoâng bieát laø mình mang caùi aùo, sôïi ñai vaø baèng ñaúng caáp theo ñeå laøm gì, nhöng maø thaät ra maáy moùn treân laø taát caû nhöõng gì toâi coù luùc ñoù. Taøi saûn coøn laïi sau cuoäc ñoåi ñôøi 1975 cuûa toâi chæ coù baáy nhieâu.

 

Ñeâm treân chuyeán taàu vöôït bieân, soùng xoâ gioù ñaåy baäp buøng. Khi taàu ra khoûi cöûa bieån, nhìn laïi Vieät Nam: Vieät Nam chæ coøn laø moät daûi ñaát ñen môø môø, xa daàn, xa daàn trong söông khoùi. Moät ngöôøi ñoàng haønh naøo ñoù vuït thôû daøi noùi “Theá laø heát”, anh em chuùng toâi maáy ngöôøi ñeàu im laëng, nhöng trong loøng ai cuõng ñoàng yù vôùi caâu “theá laø heát”. Khi ñoù khoâng ai nghó laø mình coøn coù ngaøy trôû laïi Vieät Nam. Khi ñoù toâi cuõng khoâng nghó laø mình seõ coù cô hoäi hoïc hoûi sinh hoaït theâm trong Vovinam.

 

Khi vaøo haûi phaän Thaùi Lan, coù moät chieác taàu ñaùnh caù lôùn vôùi caùc ngö phuû maët muõi döõ tôïn ñuoåi theo, chieác taàu laï naày caëp vaøo taàu chuùng toâi xem xeùt, roài chaïy dang xa ra, roài döøng laïi. Treân taàu toâi coù ngöôøi noùi “Chaéc laø haûi taëc Thaùi Lan ñoù”. Moät ngöôøi khaùc noùi “Chaéc noù thaáy taàu mình ngheøo quaù, neân noù tha”... Chuùng toâi tieáp tuïc ñi, khoâng bò cöôùp. Sau maáy ngaøy ñeâm leânh ñeânh ñoùi khaùt, taàu chuùng toâi vaøo ñeán haûi phaän Maõ Lai. Khi thaáy aùnh ñeøn treân ñaát Maõ Lai lung linh, caû taàu xoân xao möøng rôõ. Nôi chuùng toâi caëp vaøo laø moät cuøng nuùi non mieàn nam Maõ Lai AÙ, aùnh ñeøn töø nhaø cöûa ngöôøi ta treân löng chöøng nuùi chieáu voïng ra bieån, thaáy gaàn vaäy maø taàu ñi cuõng phaûi hôn nöûa ñeâm môùi ñeán. Toâi ngoài treân muõi taàu nhìn vaøo nôi coù aùnh ñeøn, bieát laø saép ñeán bôø, loøng xoân xao bao nhieâu noãi buoàn vui baát ñònh. AÙnh ñeøn cao cao treân löng chöøng nuùi ñaõ gôïi leân nhieàu caûm giaùc kyø laï trong ñeâm.

 

Taàu caëp vaøo bôø caùt, taát caû chuùng toâi nhaûy xuoáng bieån loäi vaøo baõi. Caûnh saùt Maõ Lai ñeán bao vaây, la heùt naït noä vang ñoäng, nhöng khoâng coù ñaùnh ñaäp ai. Ñeâm ñoù vaø suoát ngaøy hoâm sau chuùng toâi bò giöõ treân baõi caùt ñoù. Ñeán ngaøy thöù ba ñöôïc ñöa ñeán moät baõi bieån khaùc trong tænh Kuala Trenganu, maïnh ai naáy caêng vaûi caêng cao su traùnh naéng traùnh gioù, chính quyeàn Maõ Lai cöû ñaïi dieän ñeán noùi xí xoâ xí xaøo moät hoài roài phaùt cho moãi ngöôøi maáy phaàn thöïc phaåm khoâ. Chaúng ai trong boïn toâi bieát hoï noùi gì, nhöng coù thöïc phaåm, traø goùi sau maáy ngaøy ñoùi khaùt laø ñöôïc roài, caû nhoùm noùi “thank you” ríu rít.

 

Toâi khoâng coù vaûi, khoâng coù cao su chi caû neân naèm ngoaøi trôøi, döôùi goác caây. Maõ Lai laø xöù noùng, ban ñeâm khoâng laïnh laém neân cuõng khoâng thaáy gì laø khoå cöïc. Ñeâm ñaàu tieân treân baõi bieån, boïn chuùng toâi maáy ngöôøi ñang moi khaåu phaàn khoâ cuûa mình tìm maáy goùi traø ñeå nhaâm nhi, chôït nghe thoaûng trong gioù coù tieáng loa phoùng thanh, roài gioïng Thanh Thuùy vaêng vaúng: ...” Chieàu ñeâm daàn taøn, toâi ñeán saân ga ñöa tieãn ngöôøi trai ñi ngoaøi ngaøn,...” baøi “Taàu Ñeâm Naêm Cuõ”! Tieáng haùt töø phía beân kia moät eo bieån heïp voïng laïi, nhìn kyõ thì thaáy coù aùnh ñeøn, hình nhö laø moät xoùm nhaø daân. Hieáu kyø, toâi cuøng vôùi moät ngöôøi baïn côûi aùo, loäi qua eo bieån, laàn moø vaøo xoùm tìm hieåu.

 

Nghe coù ngöôøi noùi chuyeän, chuùng toâi mon men böôùc ñeán moät maùi nhaø, trong nhaø coù maáy ngöôøi böôùc ra hoûi: “Maáy oâng kia ñi ñaâu ñoù?” Caâu hoûi baèng tieáng Vieät. Chuùng toâi möøng rô û traû lôøi, ñöôïc maáy ngöôøi ñoàng baøo kia môøi vaøo nhaø, môøi nöôùc, môøi traø ríu rít. Thì ra nôi naày laø moät traïi tò naïn daønh cho ngöôøi mình; chính quyeàn Maõ Lai döï ñònh ñoùng cöûa, giaûi taùn traïi naày neân ñaõ khoâng cho chuùng toâi vaøo taïm truù nöõa. Theo lôøi maáy ngöôøi trong nhaø, töø maáy thaùng qua haàu heát taàu vöôït bieân taáp vaøo bôø bieån Maõ Lai ñeàu bò keùo trôû ra bieån. Taàu chuùng toâi khoâng bò keùo laø vì tröôùc khi taàu toâi ñeán maáy ngaøy, coù moät taàu bò keùo ra roài bò chìm, maáy traêm ngöôøi cheát. Cao UÛy Lieân Hieäp Quoác ñang laøm oàn aøo, neân chuùng toâi ñöôïc thoaùt naïn. Caûnh saùt giöõ chuùng toâi laïi ñoù vaøi ba ngaøy roài seõ ñöa ra moät hoøn ñaûo nhoû, luùc ñoù chöa coù nhieàu ngöôøi bieát ñeán: Pulau Bidong.

 

Trong khu traïi treân eo bieån naày cuõng vöøa môùi coù moät chuyeän laøm chaán ñoäng theá giôùi: coù moät nhoùm thanh nieân tò naïn vöøa moå buïng töï saùt, ngay luùc Cao UÛy Lieân Hieäp Quoác thaêm traïi. Nguyeân do laø vì hoï khoâng ñöôïc chính quyeàn Maõ Lai cho ñi ñònh cö. Luùc ra khoûi Vieät Nam taàu cuûa hoï coù mang theo suùng ñaïn, khi ra bieån gaëp haûi taëc Thaùi Lan laøm döõ, hoï ñaõ baén cheát maáy teân cöôùp. Hoï vaãn giöõ suùng ñaïn khi ñeán bôø bieån Maõ Lai; maø theo luaät phaùp Maõ Lai, mang suùng ñaïn baát hôïp phaùp vaøo ñaát Maõ laø phaûi toäi töû hình. Maáy thanh nieân Vieät naày bò giöõ ôû ñoù ñeå chôø ra toøa. Hoï chôø cho ñeán khi Cao UÛy ñeán thaêm, caû nhoùm heø nhau moå buïng, Cao UÛy tò naïn ñaõ can thieäp ñeå ñöa hoï ra beänh vieän cöùu caáp, khoâng coù ai cheát. Nghe ñaâu sau khi laønh veát thöông hoï seõ ñöôïc Myõ nhaän.

 

Sau ñoù maáy hoâm nhoùm ngöôøi treân thuyeàn cuûa toâi ñöôïc ñöa ra ñaûo Bidong. ÔÛ Pulau Bidong toâi coù nhieàu kyû nieäm buoàn vui vôùi anh em ñoàng moân, vaø cuõng coù cô hoäi hoïc hoûi nhieàu vôùi ba “keû só” lôùn trong Vovinam. Nhöõng kyû nieäm vaø chuyeän veà nhöõng keû só naày xin ñöôïc keå laïi trong caùc baøi vieát keá tieáp.

 

Toâi ôû Maõ Lai möôøi baûy thaùng môùi qua Myõ. Qua ñòa chæ cuûa maáy ngöôøi baïn qua tröôùc, toâi tìm laïi ñöôïc nhieàu anh em ñoàng moân caùch bieät ñaõ laâu. Coù moät nhoùm anh em ôû tieåu bang Washington, nghe tin toâi ñeán goïi thaêm. Hoûi thaêm chuyeän ñi ñöôøng, toâi keå chuyeän luùc taàu môùi caäp vaøo bôø Maõ Lai, tìm vaøo xoùm tò naïn coù maáy thanh nieân moå buïng, Toâi keå cho moät thaèng em nghe chuyeän ñoù, roài chaët löôõi khen maáy ngöôøi thanh nieân gan daï. Thaèng cöôøi heà heà noùi” “Tuïi em ñoù! Tuïi em ñoù! Maáy thaèng moå buïng ñoù laø tuïi em ñoù!”

 

Thì ra nhoùm thanh nieân ra bieån baén cheát haûi taëc, vaøo Maõ Lai moå buïng phaûn ñoái chính quyeàn, laøm chaán ñoäng theá giôùi, laø nhoùm moân sinh Vovinam trong cuøng trung taâm huaán luyeän cuûa toâi tröôùc kia. Ngaøy môùi lôùn caùc em coù nhieàu öôùc mô, toâi vôùi caùc em ñaõ doïn saün ñôøi mình ñeå ñi giöõa phong ba. Toâi boû hoïc, boû voõ ñöôøng ñi tröôùc, caùc em nhoû tuoåi hôn, ôû laïi haäu phöông.

 

Caùc moân sinh kia laø nhöõng ngöôøi daùm noùi daùm laøm, nhöng coù leû thôøi theá  ñaõ khoâng taïo cô hoäi cho hoï laøm anh huøng ... Hai möôi hai naêm ñaõ qua! Nhöõng moân sinh ñaõ töøng mô ñoäi ñaù vaù trôøi kia nay soáng laëng im vôùi ngaøy hai buoåi ñi veà treân moät loái moøn nhoû nhoi haïn heïp. Coù leû hoï cuõng ngaïc nhieân khi thaáy toâi coøn boân ba. Maø thaät ra, ñöôøng toâi ñi hoâm nay naøo coù phong ba gì nhieàu. Daïy daêm ñöùa hoïc troø, laâu laâu vieát ñoâi doøng tuøy buùt, laøm gì coù phong ba.

 

Nhöõng lôøi vieát thaät, noùi thaät cuûa toâi trong thôøi gian qua ñaõ nhaän ñöôïc nhieàu thö khen ngôïi, nhieàu ngöôøi uûng hoä tinh thaàn; nhöng cuõng coù thö chaát vaán, hay vaøi thö chöôûi bôùi.  Nhöõng thö  töø chöôûi bôùi, haï caáp nhö nhoùm ngöôøi löu manh haï caáp vieát ra chuùng, khaùc naøo nhöõng tieáng choù suûa vu vô beân ñöôøng.

“Choù suûa maëc choù, ngöôøi löõ haønh cöù ñi.”

 

***

Moät ñeâm trong California...

 

Chuùng toâi treân döôùi hai möôi anh chò em ngoài quaây quaàn nghe Voõ Sö Chöôûng Moân Leâ Saùng keå veà nhöõng ngaøy ñaõ qua. Ngaøy môùi lôùn, naêm 1940, oâng cuøng vôùi hai ngöôøi baïn thaân laø Ñaëng Bænh vaø Ñaëng Baûy ñeán vôùi Vovinam.

 

Khi ñoù, ñaàu naêm 1940, Saùng Toå Nguyeãn Loäc khai giaûng lôùp voõ ñaïi chuùng ñaàu tieân taïi tröôøng Sö Phaïm, ñöôøng Ñoã Höõu Vò, Haø Noäi. Vovinam ra ñôøi trong moät giai ñoaïn ñaày daãy phong ba cuûa ñaát nöôùc; khi ñoù ôû AÂu Chaâu ñeä nhò theá chieán ñaõ buøng noå, ôû trong nöôùc phong traøo coâng khai choáng Phaùp ñang phaùt trieån maïnh. Vieät Nam ñang baét ñaàu nhöõng “nhòp thôû giöõa phong ba”, vaø Vovinam cuõng baét ñaàu noåi troâi theo meänh nöôùc.

 

Voõ Sö Leâ Saùng ñaõ theo Saùng Toå hoïc voõ, daïy voõ, roài theo Saùng Toå noåi troâi; töø Haø Noäi qua Haõi Phoøng, töø Haûi Phoøng veà Haø Ñoâng... Qua Phuù Thoï, AÁm Thöôïng, Ñan Haø, Thanh Höông, Vónh Yeân,... Hôn nöûa theá kyû ñaõ qua maø lôøi oâng keå coøn löøng löõng nhöõng haøo höùng, nhöõng lo aâu, bao ngoït ngaøo, bao chua xoùt treân ñöôøng ñi xaây döïng moân phaùi. 

 

Moät ngaøy qua Tam Ñaûo, leo maáy ngoïn ñoài daøi ñeå thaáy giöõa ñaát trôøi trong saùng: böôùm bay töøng ñaøn nhö töøng ñaùm maây nguõ saéc lung linh. “Ñeïp”, lôøi cuûa oâng. Theo oâng, chöa coù nôi naøo ñeïp nhö Vieät Nam; vôùi naéng vaøng hanh, vôùi trôøi trong saùng, vôùi thieân nhieân coøn cuoàn cuoän nhieàu maïch soáng, vôùi tinh thaàn cuûa moät gioáng noøi baát khuaát tröôùc nghòch caûnh. Toâi ngoài ñoù nghe oâng keå chuyeän ñôøi xöa maø rôøn rôïn nhôù nhöõng baøi thô cuûa oâng... Caûnh Tam Ñaûo ñaõ ñöôïc ghi laïi töø laâu:

 

“...Leân cao töø ñænh Vieät Nam

Nhìn quanh thaáy nuùi soâng ñang chuyeån mình

Thaáy traêng sao ñoå xuoáng gheành

Ngaøn chim muoâng böôùm baäp beành döôùi chaân...”

 

Nhieàu böôùc ñi giöõa phong ba cuûa oâng ñaõ ñöôïc ghi nhaän laïi qua thô. Trong thô ngöôøi ta soáng thaät vôùi loøng mình. Qua thô toâi thaáy oâng laø moät ngöôøi raát naëng tình yeâu ñaát nöôùc.

Maø thaät ra Vovinam Vieät Voõ Ñaïo laø gì, neáu khoâng phaûi laø moät ñoaøn theå voõ hoïc vôùi lyù thuyeát daïy hoïc troø yeâu ñaát nöôùc? Chuùng ta hoïc voõ ñeå laøm gì, neáu khoâng phaûi laø ñeå töï veä, ñeå beânh vöïc leû phaûi, vaø ñeå kieän toaøn khaû naêng phuïc vuï ñaát nöôùc?

 

Naêm 1954, theo Saùng Toå Nguyeãn Loäc di cö vaøo nam, Voõ Sö Leâ Saùng ñaõ cuøng vôùi Saùng Toå laøm laïi töø ñaàu. Voõ ñöôøng Thuû Khoa Huaân, Saøi Goøn, ñöôïc môû ra. Trong ñeâm taâm tình naày cuõng coù söï hieän dieän cuûa ngöôøi ñaõ baét ñaàu taäp luyeän töø voõ ñöôøng Thuû Khoa Huaân ñoù. Lòch söû moân phaùi ñaõ ñöôïc nhaéc laïi vôùi nhöõng buoàn vui qua bao thaêng traàm cuûa thôøi cuoäc, lôøi nhaéc laïi cuûa nhöõng chöùng nhaân lòch söû naày ñaõ ñöôïc ghi aâm, vaø quay phim laøm taøi lieäu ñeå laïi cho ngaøy sau.

 

Laâu thaät laø laâu keå töø khi boû hoïc vaøo ñôøi, toâi môùi coù dòp ngoài laïi trong baàu khoâng khí sinh hoaït nheï nhaøng cuûa Vovinam vôùi söï hieän dieän cuûa Chöôûng Moân. Laàn sinh hoaït trong nöôùc tröôùc ñaây cuûa toâi, sinh hoaït döôùi söï chuû toïa cuûa Voõ Sö Leâ Saùng, caùch nay ñaõ troøn ba möôi naêm. Ba möôi naêm qua, trong nhöõng ngöôøi thaày daïy Vovinam cuûa toâi coù keû ñaõ qua ñôøi, coù ngöôøi soáng aâm thaàm nhaãn nhuïc ngoaøi nhöõng xao ñoäng cuûa thôøi cuoäc, coù ngöôøi vaãn coøn boân ba theo ñuoåi sinh hoaït. Duø coøn trong ñôøi soáng cuûa ngöôøi voõ sö Vieät Voõ Ñaïo hay khoâng, hoï ñeàu soáng thaät, cö xöû thaät nhö lôøi mình ñaõ daïy; hoï ñeàu laø nhöõng ngöôøi cao caû. Toâi töï haøo ñaõ coù dòp hoïc hoûi nôi hoï.

Maø nhìn chung, taát caû voõ sö chaân chính cuûa Vieät Voõ Ñaïo ñeàu laø nhöõng ngöôøi cao caû. Maø hình nhö haàu heát ñeàu ngheøo. Cuõng coù moät soá thaønh phaàn lôïi duïng sinh hoaït ñeå laøm giaàu, ñeå möu caàu lôïi ích rieâng tö, nhöng soá naày ít, toâi tin nhöõng keû naày vaø nhöõng ngöôøi veà huøa theo hoï roài cuõng seõ bò ñaøo thaûi theo thôøi gian.

 

***

Moät ngaøy... höôùng veà Vieät Nam... Queâ höông chæ coøn trong noãi nhôù.

 

Chuyeán bay naày ñöa Voõ Sö Leâ Saùng trôû laïi Vieät Nam.

Mong thaày ñöôïc bình yeân, trong chuyeán bay, cuõng nhö trong nhöõng ngaøy saép ñeán treân queâ höông ñaày naéng aám.

 

Trong naéng bình yeân, mong thaày vui maø nghó raèng nhöõng moân ñoà chaân chính cuûa Vovinam vaãn coøn ñi, vaãn coøn noã löïc phaù phong ba ñeå xaây döïng moät ngaøy mai. 

 

Toáng Minh Ñöôøng

Home