|
|
||
|
Vol. 13
2/ 2003 |
2nd
year edition |
|
|
||
Please click
to download VNIfonts if you cannot read this page. Then, click HERE and follow
instructions to configure Web
Browsers. Best view with Internet Explorer.
Ñaëc San Xuaân 2003
Nhòp Böôùc
Giöõa Phong Ba 6
* Taâm söï moät moân
sinh
Muøa ñoâng...
Tính töø ngaøy toâi bieát Vovinam ñeán nay ñaõ ba möôi saùu muøa
ñoâng.
Ngöôøi ñaàu tieân daïy cho toâi nhöõng ñoøn caên baûn cuûa
Vovinam laø moät voõ sö... Nhu Ñaïo. OÂng laø moät ngöôøi hoïc troø ñeïp trai
cuûa Giaùo sö Phaïm Lôïi, thuoäc Toång Ñoaøn Thanh Nieân Tieàn Ñaïo Vieät
Naêm 1967 nguyeät san Voõ Thuaät cuûa hai oâng Laïc Haø (Nguyeãn
Vaên Beù) vaø Phan Chaán Thanh (voõ sö Haøn Thanh hieän nay ôû Myõ) toå chöùc
“gia ñình voõ thuaät”, toâi gia nhaäp “gia ñình” naày, nhöng trong phaàn chuù
thích döôùi taám aûnh nhi ñoàng, phaàn moân phaùi ñöôïc ghi laø Nhu Ñaïo, chôù
khoâng phaûi Vovinam. Toâi coù thö töø lieân laïc vôùi oâng Phan Chaán Thanh.
Sang Myõ toâi ñaõ gaëp oâng Haøn Thanh nhieàu laàn ôû
Cuoái naêm 1967, vò giaùo sö Nhu Ñaïo daïy chuùng toâi phaûi ñi
quaân dòch; tröôùc khi ñoùng cöûa voõ ñöôøng, oâng noùi vôùi chuùng toâi raèng
sau hai naêm lính, oâng seõ trôû veà laøm huaán luyeän vieân theå duïc theå
thao. Khi ñoù oâng seõ ñi hoïc theâm Vovinam, vaø hy voïng seõ ñi daïy Vovinam.
Toâi hoûi oâng taïi sao laïi laø Vovinam, maø khoâng phaûi laø Nhu Ñaïo, oâng
noùi: “Ta veà ta taém ao ta, duø trong duø ñuïc ao nhaø vaãn hôn”. Veà sau naày
khi hoïc Vovinam, toâi môùi ngôø ngôï nhaän ra nhöõng lôøi oâng daïy chuùng
toâi veà tinh thaàn voõ só ñaïo cao quí tröôùc ñaây, thaät ra laø do oâng hoïc
töø Vovinam. Nhu Ñaïo hình nhö khoâng coù heä thoáng tö töôûng voõ ñaïo caù
bieät.
Trong VOVINAM toâi hoïc baøi haùt ñaàu tieân: “Ta khoâng cheâ
cuûa ngöôøi, ta khoâng khen cuûa ta, nhöng daàu sao ñi nöõa, ta veà ta taém ao
ta, duø trong duø ñuïc ao nhaø vaãn hôn,...” Thuôû ñaàu tieân ñoù cha toâi cho
toâi ñi taäp Vovinam vôùi yù nghó: “öø, thì ñi taäp voõ ta, duø trong duø ñuïc
ao nhaø vaãn hôn”. Nhöng laàn laàn theo thôøi gian, toâi môùi nhaän thaáy caùi
“ao nhaø” naày haøm chöùa moät nguoàn voõ hoïc kyø dieäu, chöa thaáy caùi ao
haøng xoùm naøo saâu saéc, tinh dieäu nhö vaäy!
Trong Vovinam toâi lôùn leân.
Khi mang ñai xanh caáp hai, toâi ñöôïc choïn vaøo hoïc lôùp
“ñaëc bieät”. Trong khi caùc lôùp bình thöôøng taäp moãi ngaøy moät giôø, moät
ngaøy taäp moät ngaøy nghæ, thì lôùp “ñaëc bieät” taäp moãi ngaøy hai giôø,
moät ngaøy taäp moät ngaøy nghæ. “Lôùp bình thöôøng” laø lôùp cuõ cuûa chuùng
toâi töø “Töï Veä Nhaäp Moân” leân, coøn lôùp “ñaëc bieät” bao goàm nhöõng moân
sinh ñöôïc tuyeån choïn töø caùc lôùp khaùc trong vuøng, moân sinh lôùp naøy
ñeàu maïnh meõ lanh lôïi hôn. Thôøi ñoù, trong khi ña soá boïn toâi coøn laø
hoïc sinh thì coù nhieàu ngöôøi trong lôùp ñaëc bieät ñaõ laø quaân nhaân, tay
chaân cöùng caùp, ñaám ñaù döõ daèn hôn nhieàu laém.
Trong lôùp bình thöôøng chuùng toâi taäp theo chöông trình huaán
luyeän cuûa moân phaùi; trong lôùp “ñaëc bieät” chuùng toâi ñöôïc huaán luyeän
moät caùch “chuyeân moân”: ñöùa thì ñaùnh ñoøn chaân, ñöùa kieám, ñöùa coân,
ñöùa ñaïi ñao,... khoâng theo chöông trình bình thöôøng; vaø giôø taäp ñaëc bieät
naøo cuõng coù ñaùnh töï do. Khoâng ñaäp nhau nhöø töû thì cuõng vaät nhau tôi
taû. Lôùp “ñaëc bieät” ñöôïc huaán luyeän moät caùch chuyeân moân nhö vaäy moät
phaàn cuõng laø vì nhu caàu ñi bieåu dieãn vaø phaùt trieån cuûa moân phaùi
thôøi ñoù.
Sau moät thôøi gian taäp trong lôùp “ñaëc bieät”, chuùng toâi
ñöôïc ñöa ñi bieåu dieãn nhieàu laàn tröôùc coâng chuùng. Toâi chuyeân bieåu
dieãn ñoøn chaân, baøi phaûn ñoøn dao gaêm, vaø baøi vaät soá 2. Ngaøy nay, ôû
Myõ, thaáy nhieàu anh em bieåu dieãn ñoøn chaân baèng caùch ñöùng töø ngoaøi xa
theùt lôùn laáy gaân, chaïy maïnh vaøo nhaûy leân ñaïp, hoaëc keïp coå quaêng
xuoáng. Thôøi tröôùc chuùng toâi khoâng ñöôïc pheùp ñaùnh xa nhö vaäy. Khi
ñaùnh caùc ñoøn chaân, chuùng toâi ñeàu ñöùng gaàn, caùch nhau chæ moät böôùc
chaân; ngöôøi chòu ñoøn vöøa tung tay ñaám laø ngöôøi ñaùnh ñoøn tung ngöôøi
leân ñaïp hoaëc keïp ngay. Anh naøo ñöùng caùch moät böôùc maø nhaûy leân
khoâng tôùi coå ñoái phöông laø khoâng ñöôïc vaøo toaùn bieåu dieãn.
Khi baét ñaàu vaøo lôùp “ñaëc bieät”, toâi cuõng ñöôïc theo hoïc
caùc khoùa “ñaëc huaán”, ñaøo taïo huaán luyeän vieân sô caáp.
Caùc khoùa “ñaëc huaán” bao goàm nhieàu giôø, toå chöùc trong
caùc ngaøy Chuû Nhaät, ngoaøi caùc giôø luyeän taäp thoâng thöôøng. Caùc khoùa
naøy thôøi ñoù daïy raát chi tieát veà ngheä thuaät dieãn giaûng, kyõ thuaät
huaán luyeän, vaø sinh hoaït coäng ñoàng. Trong giôø hoïc vaø thöïc taäp ngheä
thuaät dieãn giaûng, caùc caâu chuyeän trong “coå hoïc tinh hoa” ñöôïc mang ra
laøm ñeà taøi tranh luaän; chuùng toâi tranh luaän raát thöïc tình, cuõng nhö
khi ñaáu töï do vôùi nhau, ñaäp nhau raát thöïc tình.
Trong lôùp “ñaëc huaán”, caùc baøi hoïc veà voõ ñaïo tuaàn töï
ñöôïc ñem ra hoïc laïi, hoïc luoân caû veà caùch ñoái nhaân xöû theá cuûa
ngöôøi xöa, vaø ngöôøi nay. Caùc baøi giaûng huaán cuûa voõ sö Chöôûng Moân Leâ
Saùng laàn laàn quen thuoäc vôùi chuùng toâi töø ñoù. Cuõng töø ñoù, chuùng
toâi coù moät caùi nhìn khaùc hôn veà chöõ “duõng”: laø ngöôøi taäp voõ ñeå coù
baép thòt maïnh meõ, naém ñaám baèng gang theùp, nhöng ñoù khoâng phaûi laø
“duõng”. Caùi “duõng” cuûa chuùng ta laø ôû loøng töø bi baùc aùi, laø ôû caùi
maïnh meõ cuûa tinh thaàn.
Toâi qua caùc khoùa “ñaëc huaán” naêm möôøi saùu tuoåi. Cuõng
trong naêm ñoù, toâi coù haân haïnh ñöôïc choïn ra laøm “trôï huaán vieân”, ñi
theo phuï taù cho moät huaán luyeän vieân trung caáp. Ñöôïc choïn ra laøm phuï
taù huaán luyeän laø moät nieàm vinh döï, boïn toâi maáy thaèng baét ñaàu ra
maët laøm “ngöôøi lôùn”, nhöng maáy thaèng xaáu moàm xaáu mieäng ôû trong lôùp
thì cöù goïi boïn toâi laø “trôï huaán cuï”, ñoàng haïng vôùi caùi bao caùt
treo trong voõ ñöôøng. Bôûi vì moãi khi vò huaán luyeän vieân caàn ngöôøi chòu
ñoøn, laøm thí duï, thì ñaõ coù maáy ngaøi “trôï huaán cuï” ra laõnh ñoøn. Nhieàu
ngaøy chòu ñoøn xaác baác xang bang, nhöng vui thì vaãn vui, moät nieàm kieâu
haõnh nho nhoû trong caùi thôøi aên chöa no lo chöa tôùi ñoù.
Sau saùu thaùng laøm “trôï huaán cuï”, taäp taønh giaûng giaûi,
huaán luyeän caû veà voõ thuaät laãn voõ ñaïo döôùi söï quan saùt, höôùng daãn
gaét gao cuûa ngöôøi Quaûn Nhieäm Vieät Voõ Ñaïo, toâi ñöôïc giao cho moät lôùp
“töï veä nhaäp moân” môùi khai giaûng. Lôùp ñaàu tieân toâi phuï traùch coù
khoaûng ba möôi ngöôøi. Naêm ñoù toâi möôøi saùu tuoåi, ngöôøi nhoû tuoåi nhaát
trong lôùp laø taùm tuoåi, ngöôøi lôùn nhaát laø moät chò boán möôi tuoåi, toâi
cöû chò laøm tröôûng lôùp. Sau giôø taäp ñaàu tieân, chò ñeán gaëp toâi, raát
thaønh thaät maø noùi: “Noùi thaät vôùi thaày, toâi hoïc voõ laø ñeå ñi ñaùnh
ghen. Thaày xem coù ñoøn naøo thaät laø ñoäc, thaät laø hay thaày daïy giuøm...”
Toâi haù hoác mieäng cöôøi. Caùc lôùp “ñaëc huaán” chaû heà daïy mình traû lôøi
caùc caâu taâm söï kieåu naøy bao giôø!
Nhö vaäy laø beân caïnh saùu giôø taäp moät tuaàn (caùc giôø
taäp caøng luùc caøng naëng neà hôn), toâi coøn phuï traùch daïy ba giôø moät
tuaàn nöõa. Coøn nhôù roõ, khi ñoù toâi taáp vaøo caùc ngaøy thöù Hai, Tö,
Saùu, vaø daïy vaøo caùc ngaøy thöù Ba, Naêm, Baûy; coäng theâm moät buoåi
saùng Chuû Nhaät ñi sinh hoaït ñoaøn “Voõ Só Caûm Töû” (thôøi ñoù coøn goïi laø
“Ñoaøn Voõ Só Caûm Töû”, sau naøy môùi ñoåi laïi goïi laø ñoaøn “Thanh Nieân
Vieät Voõ Ñaïo”).
Toâi ôû trong lôùp “ñaëc bieät” vaø toaùn bieåu dieãn cuûa trung
taâm huaán luyeän cho ñeán khi lôùn leân, boû hoïc vaøo ñôøi.
Toâi ñi lính. Ngaøy ñi hoïc Vovinam coù hoïc baøi ñaùnh maõ
taáu, hoïc phaûn ñoøn maõ taáu, hoïc ñaùnh suùng tröôøng gaén löôõi leâ; treân
chieán tröôøng coù khi gaëp maõ taáu cheùm soaøn soaït qua ñaàu maø khoâng coù
cô hoäi “phaûn ñoøn” baèng tay chaân. Cuõng chaúng coù khi naøo söû duïng suùng
tröôøng gaén löôõi leâ, bôûi vì toâi khoâng coù mang suùng tröôøng. Khi daãn
lính traøn leân, hay khi thaát traän, daøn quaân chaïy ngöôïc veà, toâi chæ coù
moät khaåu suùng Colt ngaén.
Toâi thaáy chieán tröôøng ngay ngaøy ñaàu tieân veà ñôn vò. Ñôn
vò ñoùng trong röøng saâu, ngaøy toâi ñeán moät ñaïi ñoäi môû ñöôøng ra ñoùn.
Chuyeán ñi ra bình yeân, luùc veà coù toâi trong ñoäi hình, thì bò chaän ñaùnh.
Trong buoåi chieàu chaäp choaïng naéng, ñaïn bay nhö löûa töôùi vaøo ñoaøn
quaân ñi ñaàu. Trung ñoäi tröôûng truùng ñaïn cheát, khoâng ngöôøi chæ huy,
trung ñoäi ñi ñaàu naèm raïp xuoáng chòu traän. Töø phía sau, toâi thaáy moät
thieáu uùy treû trong toaùn quaân beân traùi vuøng ñöùng leân khoaùc tay ra leänh
cho maáy ngöôøi lính ôû gaàn. Suùng noå aàm ó maø toâi cuõng nghe tieáng anh
theùt loàng loäng: “theo toâi”, roài chaïy vuït leân nôi trung ñoäi ñang bò bao
vaây, caùch maáy chuïc thöôùc phía tröôùc. Anh chaïy vaøo giöõa ñoäi hình trung
ñoäi naày, ñöùng thaúng löng chæ huy: gaït caùnh tay beân traùi, toaùn quaân
beân traùi xoâng leân, gaït caùnh tay beân phaûi, toaùn quaân beân phaûi xoâng
leân; ñoäi hình naác thang, hai toaùn baén yeåm trôï nhau xoâng thaúng vaøo
tuyeán phuïc kích. Trong buoåi chieàu chaäp choaïng naéng, daùng anh ñöùng
thuùc lính xoâng leân ñeïp nhö moät böùc tranh voõ töôùng thôøi xöa.
Ba möôi naêm qua, toâi ñaõ ñi, ñaõ thaáy nhieàu hình aûnh ñeïp,
nhöng chöa coù hình aûnh naøo ñeïp nhö daùng ñöùng ñoù cuûa ngöôøi baïn cuõ. Ba
möôi naêm qua treân ñöôøng ñôøi toâi ñaõ nghe, ñaõ thaáy nhieàu baøi dieãn vaên
keâu goïi ngöôøi ta hy sinh cho ñaát nöôùc, cho nhaân loaïi; nhöõng hoa töø myõ
leä cuõng hay, cuõng coù yù nghóa, nhöng chöa nghe töø ngöõ naøo hay, chöa
thaáy chöõ naøo coù yù nghóa baèng hai tieáng “theo toâi”, loàng loäng giöõa
moät trôøi ñaïn bay, naêm xöa.
Ngöôøi thieáu uùy ñoù cuõng laø moät moân sinh Vovinam. Khi ñöa
ñöôïc caû ñoaøn quaân veà vuøng an toaøn, anh ñeán baét tay, cöôøi heà heà chæ
vaøo caùi phuø hieäu Vovinam nhoû toâi coøn mang treân mieäng tuùi, hoûi
“Vovinam haû?” Toâi gaät ñaàu, hoûi laïi “Cuõng Vovinam haû?” Anh gaät ñaàu.
Chuùng toâi töï nhieân thaáy gaàn guõi.
Anh cuõng nhö toâi, moãi ngöôøi coù hai ngöôøi lính mang maùy
truyeàn tin theo saùt ngaøy ñeâm. Caùi maùy PRC- 25 coù nhieàu taàng soá nhö
caùi radio; ngoaøi nhöõng taàng soá haønh quaân laø bí maät quaân söï, chæ söû
duïng khi caàn thieát, chuùng toâi coøn daën nhau caùc taàng soá “nhaø”, duøng
ñeå noùi chuyeän taàm phaøo, chuyeän rieâng trong ñôn vò vôùi nhau. Anh vaø
toâi noùi chuyeän vôùi nhau moãi ngaøy.
Trong naêm 1974 vaø ñaàu naêm 1975, heát bình yeân, chuùng toâi
ñaùnh vuøi cho ñeán ngaøy bò baét.
***
Naêm 1979 töø traïi caûi taïo veà toâi ñi vöôït bieân. Haønh
trang rôøi Vieät Nam chæ coù sôïi ñai vaø caùi baèng ñaúng caáp thaày Leâ Saùng
caáp cho tröôùc kia.
Khi tôùi Myõ, song song vôùi vieäc môû lôùp daïy Vovinam, toâi
cuõng laàn moø ñi hoïc laïi vaø coù theâm moät soá baèng caáp. Nhöng thaät
loøng maø noùi, ñoái vôùi toâi chöa coù baèng caáp naøo quí baèng caùi baèng
mang chöõ kyù cuûa voõ sö Leâ Saùng. Caáp baèng cuûa ñaïi hoïc Myõ chæ laø
phöông tieän ñeå ñi tìm côm aùo, laøm sao baèng caùi chöùng chæ voõ hoïc,
chöùng minh raèng ít ra trong ñôøi soáng, mình ñaõ coù moät thôøi ñaùng soáng.
Thôøi ñoù coøn nhieàu öôùc mô...
Trong thôøi thieáu nieân bình yeân ñoù, qua lôøi thaày chuùng
toâi thaáy soâng Baïch Ñaèng daäy soùng, nghe tieáng Ngoâ Vöông truyeàn cheùm
Hoaèng Thao, nghe ñaèng ñaüng lôøi hoâ töø ñieän Dieân Hoàng, Nhaân Toân khôûi
truyeàn caâu quyeát chieán. Trong boùng Vieät Voõ Ñaïo Kyø tung bay, chuùng
toâi ñeå loøng mình roän raõ öôùc mô... Roài mang nhöõng öôùc mô ñoù vaøo ñôøi.
Naêm ñoù vaøo quaân tröôøng, khoùa toâi coù hai möôi hai ngöôøi
laø moân sinh Vovinam. Ñeâm tröôùc ngaøy ra tröôøng, caû nhoùm hai möôi hai
maïng goùp tieàn vaøo caâu laïc boä só quan aên nhaäu vôùi nhau laàn choùt.
Röôïu say ngaát ngöôûng, hai möôi hai oâng trôøi con ñöa tay öôùc heïn vôùi
nhau: “Hai möôi naêm sau... neáu chuùng ta coøn soáng...phaûi laøm moät caùi
gì...” - Laøm gì ñaây? Ngaøy ñoù chuùng
toâi hay baøn vôùi nhau: sau hai möôi naêm trong quaân ñoäi, ít ra trong nhoùm
cuõng coù vaøi thaèng leân töôùng, chæ caàn vaøi ngöôøi naém binh quyeàn thoâi,
cuõng ñuû ñeå caû nhoùm laøm neân lòch söû. Taát caû chæ laø moät giaác mô
ngaïo maïn, phi thöïc cuûa thôøi tuoåi treû thoâi.
Hôn ba möôi naêm ñaõ qua, hai möôi moát ngöôøi ñaõ cheát: chín
ngöôøi töû traän ngay khi môùi ra tröôøng, möôøi hai ngöôøi khaùc töï cho raèng
mình ñaõ cheát. Möôøi hai teân naøy cho raèng trong nhoùm chæ coøn moät mình
toâi coøn soáng, bôûi vì toâi coøn öôùc mô, vaø coøn theo sinh hoaït Vovinam.
Naêm 1980, gaëp laïi maáy teân trong soá baïn ñoàng moân cuõ naøy ôû
California: keû taät nguyeàn, ngöôøi thaát chí; gaëp nhau beân coác caø pheâ,
nhaéc nhau chuyeän ñôøi buoàn vui. Chuùng toâi möôùn moät hoäp thö ôû San
Diego, heïn nhau giöõ hoäp thö ñoù laøm goác ñeå tìm nhau, neáu coù laïc nhau.
Hai möôi hai naêm qua toâi troâi noåi khaép nöôùc Myõ, nhöng vaãn giöõ hoäp thö
cuõ. Nhöõng naêm ñaàu ôû Myõ, hoäp thö luoân luoân nhaän nhieàu thö töø, nhöõng
doøng chöõ thaân tình baèng höõu. Thö nhaän ngaøy cuoái naêm nhaéc nhau tình
töï queâ höông, thö ñi ngaøy gioù laïnh, mang chôû noãi coâ ñôn cuûa ngöôøi voâ
toå quoác. Thö ñeán ngaøy ñaàu nieân hoïc môùi, trong coù chuùt tieàn anh em
gôûi cho; thö mang vaøo saân tröôøng, naèm treân coû xanh ñoïc maø nhôù nhöõng
ngaøy coøn ñi hoïc ôû Vieät Nam...
Ngaøy baét ñaàu ñi hoïc laïi ôû Myõ, qua hoäp thö ñoù toâi nhaän
ñöôïc nhieàu trôï giuùp cuûa anh chò em Vovinam. Trôï giuùp tinh thaàn coù,
trôï giuùp tieàn baïc coù, trôï giuùp baèng hieän vaät coù. Coù ngaân phieáu
toâi vöøa nhaän ñöôïc ñaõ mau mau ñi ñoåi laáy tieàn mua mì goùi aên cho ñôõ
ñoùi, roài hì huïc hoïc baøi, queân caû vieát thö caùm ôn. Coù chieác aùo vöøa
nhaän ñöôïc, maëc khoâng vöøa toâi ñem cho thaèng baïn ngheøo hoïc chung. Coù
nhöõng caùi “checks” toâi nhaän, nhöng chæ giöõ laïi laøm kyû nieäm, khoâng
daùm ñoåi laáy tieàn, bôûi vì ngöôøi gôûi khi ñoù cuõng ngheøo quaù.
Nhöõng naêm veà sau naøy khi ñi laøm coù tieàn, toâi gôûi tieàn
traû laïi nhöõng ngöôøi ñaõ cho mình khi tröôùc. Nhöõng caùi “checks” toâi gôûi
ñi, ñeàu khoâng bao giôø ñöôïc ñoåi ra. Nhöõng ngöôøi nhaän “checks” toâi traû
cuõng ñaõ chæ giöõ chuùng laøm kyû nieäm. Hôn moät ngöôøi noùi vôùi toâi:
“Thoâi, neáu chuù nghó laø thieáu nôï anh chò, thì haõy traû moùn nôï ñoù cho
Vovinam”.
Chæ coù trong Vovinam toâi môùi tìm ñöôïc nhöõng tình thaân nhö
vaäy. Noùi chi xa xoâi veà “tam nguyeân, tam taïo, thöôøng dòch, mieân sinh
(vuõ truï quan Vieät Voõ Ñaïo); baøn luaän chi veà nhaân sinh quan, söû quan,
veà caùc lyù thuyeát cao vôøi; chuùng toâi haøng moân sinh sô caáp, chæ cö xöû
vôùi nhau baèng tình ngöôøi; caùch cö xöû naøy môùi thaät söï laø moät neàn trieát
hoïc cao ñeïp nhaát.
Nhöõng ngöôøi baïn cuõ noùi toâi “Coøn theo sinh hoaït Vovinam,
Coøn öôùc mô!”
Maáy möôi naêm qua, töø khi ñöôïc choïn ra laøm “trôï huaán cuï”
trong Vovinam, treân ñöôøng ñôi toâi coá soáng thaät loøng vaø laøm heát söùc
mình, nhö nhöõng ngöôøi ñaõ daïy mình. Baây giôø, ngaøy hai buoåi ñi veà trong
moät goùc nuùi laëng yeân, ñôøi soáng khoâng coøn nhieàu öôùc mô... Baây giôø,
trong soá hoïc troø toâi höôùng daãn, coù ngöôøi ñi laøm huaán luyeän vieân;
ñoâi khi noùi chuyeän vôùi nhau, caùc em hay hoûi veà chuyeän ñi sinh hoaït.
Toâi ñaõ noùi, baây giôø xin pheùp ñöôïc laäp laïi, ñeå noùi cuøng taát caû
taân huaán luyeän vieân Vovinam: ngöôøi huaán luyeän vieân Vovinam phaûi soáng
thaät nhö lôøi mình daïy. Haõy soáng thaät loøng vaø laøm heát söùc mình, ñöøng
ñeå danh lôïi laøm bôïn nhô con ñöôøng mình ñi.
Hai chöõ “moân phaùi” gaén lieàn vôùi tình ñaát nöôùc. Anh chò
em ñi, mang lôøi voõ sö Leâ Saùng ñi truyeàn rao ñaïo voõ, truyeàn rao tình
ngöôøi, maø cuõng laø ñi noái laïi tình ñaát nöôùc. Vieät Voõ Ñaïo roài seõ
hoùa thaân thaønh Nhaân Voõ Ñaïo. Trong tình voõ ñaïo ñoù, hy voïng seõ khoâng
coøn bieân cöông, khoâng coøn haän thuø, khoâng coøn tranh chaáp. Tinh thaàn Vieät Voõ Ñaïo khoâng mang maàu saéc chính trò. Chính trò chæ laø phaûn aûnh sinh
hoaït tö töôûng cuûa ñaát nöôùc, cuûa nhaân loaïi trong moät khoaûng thôøi gian
naøo ñoù, trong khi tinh thaàn voõ ñaïo laø hôi thôû ngaøn ñôøi cuûa daân toäc,
cuûa nhaân loaïi, noù seõ toàn taïi vôùi thôøi gian.
***
Cuoái naêm 1974 bò thöông, veà haäu cöù naèm döôõng thöông, toâi
hay ñeán chôi vôùi ngöôøi quaûn nhieäm Vieät Voõ Ñaïo ñòa phöông taïi ñoù. Anh
voõ sö naøy naêm ñoù coøn raát treû, maø noùi nhieàu caâu raát hay. Anh vaø
toâi baøn luaän chuyeän voõ hoïc ñôøi xöa, nhaéc nhau chuyeän maáy oâng sö giöõ
Taøng Kinh Caùc cuûa Thieáu Laâm Töï: nhöõng vò sö naøy “caáp baäc” khoâng cao,
“chöùc vuï” khoâng coù, nhöng hoï coù kieán thöùc, vaø coù loøng. Giöõ Taøng
Kinh Caùc, laø caùi thö vieän, nôi taäp trung saùch vôû cuûa moân phaùi Thieáu
Laâm, hoï ñoïc nhieàu neân thuoäc thoâng kinh söû. Hoï laø ngöôøi ñöùng ngoaøi
caùc coâng vieäc ñieàu haønh nhaø chuøa, ngoaøi vieäc queùt laù chung quanh
saân thö vieän thì chaúng coøn baän bòu vôùi gì nöõa caû, neân coù nhieàu thôøi
gian taäp luyeän, thaønh ra theo huyeàn söû, hoï cuõng laø nhöõng ngöôøi gioûi
voõ nhaát cuûa Thieáu Laâm. Khi ñoù anh baïn noùi oâng chæ mong ñöôïc laøm moät
ngöôøi giöõ taøng kinh caùc cho Vovinam, khoâng mong noåi danh, chæ mong laøm
moät ngöôøi höõu ích.
Cho ñeán hoâm nay ñaõ maáy möôi naêm, Vovinam thaêng traàm theo
meänh nöôùc, vaãn chöa bình yeân ñeå coù moät “Taøng Kinh Caùc”. Anh baïn cuõ
nay mang ñai Hoàng, coøn boân ba “khai phaù” beân AÂu Chaâu. Khoâng bieát oâng
coøn nhôù caùi mô öôùc nho nhoû ngaøy xöa khoâng? Chôù coøn toâi, khi mua moät
caên nhaø nhoû treân trieàn nuùi nhieàu khoùi söông ôû California, laø toâi ñaõ
muoán laøm nhö ngöôøi giöõ kinh trong huyeàn thoaïi cuõ. Toâi vaãn taäp luyeän,
nhöng khoâng coøn daïy, vaø ít khi coù maët trong caùc buoåi leã, buoåi hoïp
cuûa Vovinam. Toâi töï cho mình ñaõ “veà höu”, veà vôùi Taøng Kinh Caùc cuûa
rieâng mình.
... Moät ngaøy trong “taøng kinh caùc”, treân trieàn nuùi thaûnh
thôi, toâi chôït thaáy trang baùo naày... Cuõng thaáy döôùi chôï ñôøi lôøi qua
tieáng laïi xoân xao... Thaáy Vieät Voõ Ñaïo Kyø phaàn phaät tung bay tröôùc
laøn gioù döõ.
... Moät ñeâm môø môø traêng treo, toâi vaùc kieám ra saân taäp
laïi nhöõng baøi baûn xöa. Ñöôøng kieám Löôõng Nghi coù aâm döông, coù noùng
laïnh, cöùng meàm... Trong tieáng gioù reo qua ñaàu kieám hình nhö coù nhòp
troáng ñoàng ngaân... trong tieáng chaân böôùc chaäp chuøng hình nhö coù leänh
vua truyeàn,... Toâi thaáy mình veà trong ngaøy xa xöa: nghe tieáng keâu töø
ñieän Dieân Hoàng, xeáp saùch vôû, deïp cuoác caøy, ra tieáp ngöôøi gaøi coïc
döôùi loøng soâng... Thuûy trieàu ñaõ daâng, thuûy trieàu roài xuoáng...
”Soâng Baïch Ñaèng toâi coù maët ñaây...” (*)
Toáng Minh Ñöôøng
-------------------------
Chuù thích: (*) Thô Vuõ Hoaøng Chöông