Vol. 16 8/2003 3rd year edition

Editor-in-chief: Ñoã Hoaøng Nghóa phutavanthu@yahoo.com or nthihoang@aol.com

Please click to download VNIfonts if you cannot read this page. Then, click HERE and follow instructions to configure Web Browsers.

Best view with Internet Explorer.

Nhòp Böôùc Giöõa Phong Ba 9

Thaùng Tö naêm 1979 toâi vöôït bieân, ñi khoûi Vieät Nam. Sau maáy ngaøy ñeâm leânh ñeânh ñoùi khaùt, taàu chuùng toâi vaøo ñeán haûi phaän Maõ Lai. Khi thaáy aùnh ñeøn treân ñaát Maõ Lai lung linh, caû taàu xoân xao möøng rôõ. Nôi chuùng toâi caëp vaøo laø moät vuøng nuùi non mieàn nam Maõ Lai AÙ, aùnh ñeøn töø nhaø cöûa ngöôøi ta treân löng chöøng nuùi chieáu voïng ra bieån, thaáy gaàn vaäy maø taàu ñi cuõng phaûi hôn nöûa ñeâm môùi ñeán. Toâi ngoài treân muõi taàu nhìn vaøo nôi coù aùnh ñeøn, bieát laø saép ñeán bôø, loøng xoân xao bao nhieâu noãi buoàn vui baát ñònh. AÙnh ñeøn cao cao treân löng chöøng nuùi ñaõ gôïi leân nhieàu caûm giaùc kyø laï trong ñeâm.

Hôn hai möôi naêm qua, moãi khi laùi xe treân ñöôøng khuya veà California, nhìn ñeøn lung linh treân löng chöøng nuùi laø nhöõng caûm giaùc kyø laï cuûa ñeâm vöøa ñeán Maõ Lai laïi chaäp chôøn veà. Nhö moät chuùt xoùt xa, nhö moät lôøi thô hoaøi nieäm, nhö moät tieáng goïi naøo ñoù töø queâ höông,... Nhö nieàm nhôù Vieät Nam, nhöõng caûm giaùc naày chöa bao giôø phai nhaït.

Cuõng nhö tieáng tröïc thaêng bay, bao nhieâu naêm qua ôû Myõ, moãi khi nghe tieáng tröïc thaêng bay ngang laø caûm giaùc cuûa nhöõng ngaøy chieán tranh laïi veà... Trong tieáng tröïc thaêng hình nhö coù tieáng ngöôøi keâu, tieáng quaân xoân xao goïi nhau vaøo haøng, tieáng töû thaàn ñieåm danh, tieáng mình theùt quaân nhaûy vaøo traän ñaùnh... moãi chuyeán tröïc thaêng toâi ñi naêm xöa ñeàu chôû mang nhieàu maùu löûa. Naêm xöa, xöa thaät laø xöa... ngaøy môùi lôùn toâi ñaõ giaø ñi qua nhöõng giôø ngoài chôø tröïc thaêng vaøo traän ñaùnh.

Nhòp böôùc toâi ñi naêm xöa cuõng chæ laø nhöõng böôùc ñi nhoû nhoi cuûa moät kieáp ngöôøi, nhöng trong söï nhoû nhoi ñoù noù haøm chöùa nhöõng phong ba, coù bi huøng, coù aâu lo, coù maùu, coù moà hoâi, coù nhöõng doøng nöôùc maét. Töøng gioït maùu, töøng doøng moà hoâi ñeàu mang theo nhieàu yù nghóa. Khoâng nhö böôùc chaân hoâm nay qua laïi giöõa ñôøi soáng bình yeân. Hoâm nay, ngoaøi ñôøi soáng bình yeân cuûa moät ngöôøi chuyeân vieân kyõ thuaät, ñoâi khi toâi vieát vaên keå chuyeän ñôøi xöa, ñoâi khi vieát tuøy buùt keå nhöõng ñieàu maét thaáy tai nghe treân ñöôøng sinh hoaït. Nhöõng baøi vieát mang laïi nhieàu thö khen taëng, nhöõng caùnh thö nhö nhöõng tia saùng, theâm höông vò cho ñôøi soáng môùi. Moät laàn nöõa xin kính gôûi ñeán nhöõng ngöôøi gôûi thö moät lôøi caùm ôn.

***

Ngaøy 3 thaùng Baûy naêm 2003, trong caên gaùc nhoû, treân trieàn nuùi nhieàu khoùi söông, toâi naâng taùch traø thôm ñoùn moät ngöôøi baïn cuõ.

Nhaø toâi ôû khoâng coù phoøng khaùch. Toâi khoâng heà tieáp “khaùch” taïi nhaø mình. Caên phoøng maø ngöôøi ta thöôøng hay duøng ñeå tieáp ngöôøi quen keû laï thì toâi duøng ñeå chöùa saùch. Nhöõng ngöôøi ñeán, ngoài uoáng traø vôùi toâi beân caïnh nhöõng choàng kinh saùch naøy ñeàu laø ngöôøi thaân quen, khoâng phaûi laø khaùch. Chæ ñoài nuùi döôùi kia, chæ saùch vôû treân naày ñeå khoe caùi khoâng khí cuûa moät “taøng kinh caùc”, toâi nhaéc anh baïn lôøi anh noùi hai möôi chín naêm xöa veà moät giaác mô... giöõ taøng kinh caùc.

Hai möôi chín naêm xöa, laøm moät Quaûn Nhieäm Vieät Voõ Ñaïo uy danh löøng laãy, maø anh chæ mô ñöôïc laøm ngöôøi giöõ taøng kinh caùc (thö vieän) cho Vovinam. Hai möôi chín naêm xöa, toâi bò thöông, khaäp kheãnh veà töø chieán tröôøng maùu löûa, ngoài nghe anh noùi chuyeän ñôøi bình yeân cuûa nhöõng vì sö giöõ saùch cho chuøa Thieáu Laâm... Anh, hoàng ñai Nguyeãn Thaønh Xeâ, ngoài traàm ngaâm khi nghe toâi nhaéc laïi giaác mô cuõ cuûa anh. Ngöôøi giöõ saùch thaûnh thôi ñöùng ngoaøi caùc tranh chaáp, moät thaûnh thôi tuyeät vôøi maø anh chöa töøng coù ñöôïc... trong hôn ba möôi naêm laøm moät moân ñoà Vovinam.

Chæ cho anh xem caùi baèng ñaúng caáp cuûa toâi ñaët treân keä saùch, hoûi anh coù nhôù noù khoâng. Anh Xeâ cöôøi cöôøi: “Toâi mang noù veà trung taâm huaán luyeän chôù ai, nhôù chôù sao khoâng.” Roài anh traàm ngaâm noùi tieáp: “Khaép theá giôùi coù leû chæ coøn coù moät caùi naày...” Roài anh vaø toâi cuøng laëng im... Ba möôi naêm ñaõ qua nhö moät giaác mô.

Naêm ñoù sau kyø thi leân caáp, toâi vaøo quaân tröôøng ngay neân khoâng bieát mình ñaõ ñaäu rôùt ra sao. Caùi baèng ñaúng caáp vaø sôïi ñai ñöôïc Toång Cuïc Huaán Luyeän Vovinam ban ra, toâi cuõng khoâng hay ñeå veà nhaän. Voõ sö Xeâ mang veà treo trong vaên phoøng trung taâm huaán luyeän, veà sau naày toâi veà anh môùi giao laïi cho toâi. Caùi baèng caáp ñaëc bieät, keát tinh cuûa bao nhieâu moà hoâi khoù nhoïc naày mang hai chöõ kyù cuûa voõ sö chöôûng moân Leâ Saùng. Moät chöõ kyù ngaøy thi leân caáp naêm ñoù, vaø moät chöõ kyù ngaøy 23 thaùng 11 naêm 2001, khi thaày ñeán California.

Naêm 1974, caùc ñoaøn “Voõ Só Caûm Töû” daønh cho thanh nieân vaø caùc ñoaøn “Anh Huøng Ngaøy Mai” daønh cho thieáu nhi trong Vovinam ñöôïc caûi danh thaønh caùc ñoaøn “Thanh Nieân Vieät Voõ Ñaïo”. Voõ sö Nguyeãn Thaønh Xeâ laäp moät “ñoaøn” Thanh Nieân Vieät Voõ Ñaïo trong tænh nôi mình quaûn nhieäm; anh laø Trung Taâm Tröôûng Trung Taâm Huaán Luyeän, kieâm luoân vai troø Tröôûng Ñoaøn Thanh Nieân. Khoâng nhö hieän nay ôû Myõ hay Canada, coù nhöõng “lieân ñoaøn” maø vôï choàng con caùi keùo heát vaøo danh saùch cuõng chæ ñöôïc möôøi maáy maïng, coù maïng bieát voõ, coù maïng khoâng. Ñoaøn thanh nieân cuûa anh Xeâ naêm ñoù coù ñeán gaàn hai traêm moân sinh gioûi voõ, moãi moân sinh ñeàu xöùng ñaùng laø moät con ngöôøi maãu möïc. Nhieàu trong soá nhöõng moân sinh naày vaãn coøn theo sinh hoaït Vovinam cho ñeán hoâm nay.

Voõ ñöôøng Vovinam cuûa anh Xeâ bieät laäp, khoâng thuoäc heä thoáng naøo heát trong chính quyeàn, nhöng Ty Thanh Nieân tænh cho möôïn phoøng taäp, cho möôïn moät nôi ñaët vaên phoøng trong ty. Naêm 1974, Vieät Nam Coäng Hoøa caõi toå haønh chaùnh, Boä Thanh Nieân ñöôïc saùp nhaäp vaøo Boä Giaùo Duïc. Ty Thanh Nieân ôû caùc tænh tröïc thuoäc Ty Giaùo Duïc; ngöôøi Hieäu Tröôûng tröôøng trung hoïc coâng laäp nôi chuùng toâi sinh hoaït giöõ luoân chöùc vuï Tröôûng Ty Giaùo Duïc. OÂng tröôûng ty naày raát quí anh Xeâ.

Ngaøy ñoù, Ty Giaùo Duïc môùi thaønh laäp, oâng tröôûng ty vöøa laø Hieäu Tröôûng tröôøng trung hoïc, vöøa laø giaùo sö daïy toaùn, vöøa lo ñuû chuyeän ngoaïi giao, haønh chaùnh röôøm raø trong tænh; muoán gaëp oâng khoâng phaûi chuyeän deã. Coù moät laàn toâi ñi haønh quaân veà, anh Xeâ daãn toâi vaø moät anh giaùo vieân, cuõng laø moân sinh, qua ty giôùi thieäu vôùi oâng. Ñeán vaên phoøng oâng, anh Xeâ hoûi ngöôøi thö kyù ngoài chaën tröôùc cöûa hoûi “OÂng tröôûng ty coù ôû trong phoøng khoâng?” OÂng ôû beân trong nghe hoûi, noùi “Coù”, roài böôùc ra môøi chuùng toâi vaøo. Veà sau naày toâi nghe coâ thö kyù noùi laïi laø khi ñoù coù nhieàu quan chöùc trong tænh ñang ngoài chôø ñeå vaøo gaëp oâng, oâng baän quaù thaønh ra cöù ñeå hoï chôø, nhöng ñoái vôùi anh Xeâ oâng daønh cho moät bieät leä. Vaø hình nhö töø ñoù veà sau, moãi khi caàn gaëp oâng, anh Xeâ cöù ñeán vaên phoøng, ñaåy cöûa böôùc vaøo khoâng caàn heïn tröôùc.

OÂng Tröôûng Ty Giaùo Duïc laø ngöôøi coù hoïc voõ, oâng ñoái vôùi anh Xeâ trong taâm tình ngöôøi voõ só ñaïo ñoái ñaõi vôùi nhau: haøi hoøa, töï nhieân, chaân thaät, khoâng caâu thuùc. OÂng cuõng bieát anh Xeâ ñeán chôi vì meán, vì quí troïng oâng, anh khoâng coù gì caàn ñeå phaûi ñeán nhôø caäy, xin xoû oâng nhö bao nhieâu ngöôøi ngoài chôø ngoaøi kia.

Anh Xeâ giôùi thieäu vôùi oâng toâi laø “Ñoaøn Phoù ñoaøn Thanh Nieân Vieät Voõ Ñaïo” trong tænh. OÂng nhìn toâi ngaïc nhieân. OÂng nhìn töø treân xuoáng döôùi, töø traùi qua phaûi, nhìn phuø hieäu haéc baùo toâi mang treân boä ñoà traän baïc maàu... Toâi nhìn oâng cöôøi cöôøi hoûi “Thaày maïnh gioûi?”, roài chæ anh giaùo vieân cuøng ñi: “Em laøm ñoaøn phoù ‘kieãng’, moïi vieäc ñaõ coù thaèng Nguyeân naày laøm heát roài”. OÂng quay nhìn anh giaùo vieân, anh giaùo vieân cuõng nhìn oâng cöôøi. Khi ñoù anh Xeâ khoâng bieát caû toâi vaø anh giaùo vieân ñeàu laø hoïc troø cuõ cuûa oâng. OÂng Tröôûng Ty coù veû raát thích thuù khi bieát Nguyeân vaø toâi cuõng ôû trong ñoaøn.

Khi anh Xeâ laäp ñoaøn thanh nieân, toâi ñaõ ñi lính, khoâng coøn can döï gì nhieàu vaøo sinh hoaït moân phaùi. Vieäc anh Xeâ ñeå teân toâi trong danh saùch ban ñieàu haønh ñoaøn chæ laø moät cung caùch cö xöû thuûy chung cuûa keû só, moät caùch nhaéc nhôû moân ñoà taïi ñòa phöông raèng toâi vaãn coøn ñoù, trong voøng tay anh em, duø ngaøy mai, hay ngaøy sau... Treân moät chuyeán tröïc thaêng naøo ñoù, toâi ñi, roài chaúng trôû veà...

Naêm 1978 toâi ñi caûi taïo veà, trong khi nhöõng ngöôøi chung quanh xa laùnh, sôï lieân luïy vôùi toâi, thì anh Xeâ hieân ngang ñeán thaêm. Naêm 1978 soá só quan ñi caûi taïo veà khoâng coù bao nhieâu ngöôøi, chuùng toâi bò theo doõi raát gaét, ngöôøi ñeán thaêm vieáng coù theå bò chaän baét, coù theå gaëp nhieàu luïy phieàn, nhöng anh vaãn khoâng ngaùn. Khi ñoù voõ ñöôøng ñaõ tan, anh ñaõ veà queâ; toâi queân hoûi laøm sao anh hay tin toâi veà ñeå mua veù xe, vöôït moät ngaøy ñöôøng, ñeán chôi. Sau anh Nguyeãn Thaønh Xeâ, cuõng coù theâm maáy vò voõ sö ñeán thaêm. Hoï ñeán thaêm, toâi khoâng daùm tieáp trong nhaø, phaûi keùo nhau ra moät baøn caø pheâ beân leà ñöôøng, ngoài vôùi nhau daêm tieáng ñoàng hoà, uoáng vôùi nhau moät ly caø pheâ ñeå goïi laø thaêm nhau, roài ñöôøng ai naáy ñi. Toâi khoâng gaëp laïi ai trong soá nhöõng ngöôøi naày töø hôn hai möôi naêm qua. Khoâng thö töø, khoâng troø chuyeän, nhöng toâi vaãn nghó veà hoï, bieát loøng hoï chaúng heà ñoåi thay theo thôøi cuoäc. Nhöõng ngöôøi naày, nhö voõ sö Nguyeãn Thaønh Xeâ, laø nhöõng keû só, “uy vuõ baát naêng khuaát”.

Voõ sö Nguyeãn Thaønh Xeâ, cuøng vôùi voõ sö Döông Quan Vieät, voõ sö Buøi Quang Cöõu töø Ñöùc Quoác bay sang San Jose ôû mieàn baéc California ñeå laøm giaùm khaûo cuoäc tranh giaûi quoác teá cuûa Vovinam. Töø San Jose, anh Xeâ mua veù xe ñoø vöôït moät ngaøy ñöôøng ñeán thaêm caên nhaø vaéng veû cuûa toâi. Ngay ngaøy hoâm sau, toâi laùi xe ñöa anh trôû laïi San Jose. Saùu traêm daëm ñeán, saùu traêm daëm veà. Trong hai ngaøy anh Xeâ ñaõ vöôït hôn moät ngaøn hai traêm daëm (gaàn hai ngaøn caây soá), ñeán chôi, uoáng vaøi ly traø, vaøi ly nöôùc laõ, roài veà. Nhö haàu heát voõ sö, huaán luyeän vieân Vovinam khaùc, chuùng toâi khoâng uoáng röôïu, khoâng huùt thuoác; gaëp nhau, thuø tieáp nhau qua moät cheùn côm bình dò, moät hai chun traø, vaøi ly nöôùc laõ. Khoâng coù röôïu noàng thòt beùo, nhaõ nhaïc hoan ca trong neáp sinh hoaït cuûa ngöôøi moân ñoà Vovinam.

California, moät ngaøy naéng ñeïp.

Ngaøy hoâm qua anh Xeâ ñi xe ñoø, xe chaïy treân xa loä soá 5, qua nhöõng ñeøo cao chaäp chuøng, xuoáng nhöõng luõng saâu chôùn chôû. Ñöôøng soá 5 cuõng chaïy daøi theo sa maïc, cuõng chaïy daøi theo moät vuøng thung luõng truø phuù veà noâng nghieäp cuûa California. Hoâm nay toâi ñöa anh veà treân ñöôøng soá 1 doïc theo bôø bieån. Trôøi xanh maây traéng chaäp chuøng nhö trôøi cuûa Phuù Quoác, Thoå Chaâu, cuûa nhöõng baõi caùt meânh moâng beân doøng Cöûu Long Giang... nhöõng nôi chuùng toâi ñaõ ñeán caém traïi trong thôøi hoïc sinh. Gioù bieån loàng loäng nhö gioù cuûa nhöõng ngaøy thieáu nieân nhieàu öôùc mô. Hai möôi laêm naêm môùi gaëp laïi, anh Xeâ vôùi toâi coù nhieàu giaác mô cuõ ñeå maø nhaéc laïi. Nhaéc ñeå maø nhaéc, nhöõng giaác mô maõi maõi chæ laø... öôùc mô.

Khi xe vaøo mieàn baéc California thì trôøi ñaõ suïp toái, phaùo boâng nôû roä hai beân ñöôøng: hoâm nay ngaøy 4 thaùng 7, ngaøy leã ñoäc laäp cuûa Myõ, caùc thò traán beân ñöôøng baén nhieàu phaùo boâng. Toâi chæ nhöõng vaàng phaùo boâng, chæ aùnh ñeøn le loùi treân löng chöøng nuùi, noùi veà caùc caûm giaùc laï luøng trong ñeâm taàu ñeán Maõ Lai. Toâi cuõng keå cho anh nghe veà nhöõng ñöùa hoïc troø ñaõ gaây soùng gioù treân theá giôùi cuûa anh: ra vònh Thaùi Lan baén cheát haûi taëc, ñeán Maõ Lai moå buïng doïa Cao UÛy Lieân Hieäp Quoác, laøm Lieân Hieäp Quoác xoân xao moät thôøi. Anh Xeâ traàm ngaâm hoûi “Baây giôø tuïi noù ôû ñaâu?” Toâi noùi “Coù leû ôû Washington. Tieåu bang Washington cuûa Myõ. Khoâng thaèng naøo chòu ra maët lieân laïc, nhöng toâi bieát tuïi noù vaãn coøn ñoù, theo doõi caùc nhòp böôùc giöõa phong ba cuûa toâi...”

Ngaøy hoâm sau nöõa laø cuoäc thi ñaáu. Moân sinh veà döï thi ñoâng ñaûo quaù, quí vò voõ sö, huaán luyeän vieân quaàn quaät vôùi caùc em moân sinh töø 9 giôø saùng ñeán 10 giôø ñeâm môùi xong cuoäc thi.

Toâi khoâng coù traùch nhieäm gì trong ngaøy sinh hoaït naày neân maëc thöôøng phuïc, ñi tôùi ñi lui xem moïi ngöôøi baän bòu. Buoåi thi ñaáu toå chöùc khaù trang nghieâm, maø ñaàm aám. Saân ñaáu raát coù kyû luaät, moïi di chuyeån treân saân ñeàu phaûi theo qui cuû, coù giôùi haïn, nhöng nhôø taát caû voõ sö, huaán luyeän vieân hieän dieän ñeàu bieát maët, neân toâi ñöôïc ñi tôùi ñi lui moät caùch thong thaû, khoâng ai ngaên caám.

Khi buoåi leã ñaõ baét ñaàu, toâi ñang ñöùng gaàn saùt cöûa ngoaøi quan saùt moïi vieäc thì coù moät em moân sinh böôùc ñeán noùi nhoû: “Coù oâng ñöùng ñaøng kia, traùnh maët trong moät goùc toái, khaû nghi laém...” Toâi voäi ñi veà höôùng oâng. Khi thoaùng thaáy maët oâng, toâi voäi quay vaøo tìm anh Trònh Bænh Khoân, kheàu nheï vaøo vai anh, toâi keùo anh ñi veà höôùng ngöôøi ñaøn oâng kia, chæ cho anh Khoân böôùc tôùi noùi chuyeän phaûi quaáy vôùi oâng aáy.

OÂng Vieät Nam ñöùng aån mình trong moät goùc toái, xa caùch moïi ngöôøi kia laø voõ sö Ñoå Vaên Phöôùc, moät trong nhöõng tay ñaùnh ñaám haïng nhaát cuûa Vovinam. Nhieàu naêm qua anh bieät tích giang hoà, khoâng ai bieát anh ôû ñaâu, laøm gì, hoâm nay tình côø thaáy laïi anh; toâi môøi anh Trònh Bænh Khoân ra noùi chuyeän vôùi anh vì toâi bieát hai ngöôøi xuaát thaân töø moät voõ ñöôøng, taäp chung vôùi nhau töø thôøi nieân thieáu, hoï aét coù nhieàu chuyeän ñeå noùi.

Nhö haøng traêm ngaøn moân ñoà khaùc, anh Phöôùc vì sinh keá baän bòu, ñaõ khoâng coøn gaàn guõi vôùi sinh hoaït Vovinam; nhöng thaáy kyø hieäu, nghe troáng chieâng cuõng aâm thaàm tìm ñeán. Tinh thaàn Vieät Voõ Ñaïo naøo coù vì möa naéng cuoäc ñôøi maø nhaït phai!

Moät ghi nhaän veà sinh hoaït: neáu trong kyø thi ñaáu quoác teá naêm ngoaùi ñoaøn moân sinh ngöôøi Phaùp cuûa voõ sö Sudo thaät xuaát saéc, ñöùng ñaàu cuoäc thi, thì naêm nay ñoaøn moân sinh taïi San Jose xuaát saéc nhaát. Ban quaûn nhieäm Vieät Voõ Ñaïo San Jose, California, goàm caùc voõ sö gioûi, ñöôïc ñaùnh giaù huøng haäu vaøo baäc nhaát ôû haûi ngoaïi, maáy naêm nay laïi taêng cöôøng theâm voõ sö Phi-Huøng, thaät nhö huøm theâm caùnh.

Phi-Huøng ngöôøi taàm thöôùc, raén chaéc, raát gioûi voõ. Ba naêm tröôùc, toâi ñi ngang San Jose, gheù thaêm voõ ñöôøng, thaáy vò voõ sö laï maët naày ñöùng daïy, tay chaân boä phaùp raát maïnh meõ, chính xaùc, xöùng ñaùng laø moät voõ sö cao caáp, duø coøn raát treû. Hôi hôi ngaïc nhieân, toâi hoûi: “Anh hoïc vôùi ai?” Huøng noùi teân quí vò voõ sö ôû Toå Ñöôøng Vieät Voõ Ñaïo, toâi môùi heát ngaïc nhieân.

Nhöõng voõ sö xuaát thaân töø Toå Ñöôøng ñeàu laø nhöõng ngöôøi xöùng ñaùng, veà voõ thuaät, cuõng nhö veà trí tueä, ñöùc haïnh.

Trong cuoäc thi ñaáu töï do, coù hai moân sinh say maùu, ñaäp nhau döõ doäi quaù. Laø troïng taøi, voõ sö Phi Huøng nhaûy vaøo can, trong luùc hai beân ñang ra ñoøn moät caùch quyeát lieät ñeå haï nhau, moät ñoøn ñaám moùc lôõ ñaø neän thaúng vaøo gaùy anh, söùc ñaùnh raát maõnh lieät. Ngöôøi bình thöôøng truùng ñoøn ñoù aét phaûi teù quî, daãy ñaønh ñaïch, nhöng voõ sö Huøng khi truùng ñoøn chæ nöông theo ñaø ñaùnh, nhaûy ra ngoaøi, göông maët dieàm nhieân, tieáp tuïc laøm phaän söï mình. Trong hôn ba möôi naêm laøm moät voõ só, toâi xem nhieàu traän ñaáu, gaây söï, tham döï nhieàu cuoäc aáu ñaû, treân saân taäp cuõng nhö treân ñöôøng phoá, chöa töøng thaáy ai chòu ñöôïc ñoøn ñaám moùc neän maïnh vaøo gaùy nhö vaäy.

Toâi coù chuïp ñöôïc maáy taám aûnh raát ñeïp cuûa voõ sö Huøng. AÛnh chuïp luùc anh queùt raùc, thaâu doïn moät goùc saân toái trong ngaøy hoäi thi. Nhöõng taám aûnh quí hieám naày phaûi roïi lôùn ra, gôûi ñi caùc nôi ñeå voõ sö Vovinam daïy moân sinh mình. Tinh thaàn Vieät Voõ Ñaïo laø ñoù, yù thöùc traùch nhieäm laø ñoù. Ngöôøi söù ñoà Vieät Voõ Ñaïo laøm vieäc, ñaâu caàn laøm trong aùnh ñeøn choùi chang cho ngöôøi ta nhìn ngaém, maø chæ caàn vieäc mình laøm mang laïi lôïi ích thieát thöïc cho sinh hoaït, cho ñôøi soáng con ngöôøi. Nhöõng vieäc laøm nhoû nhoi aâm thaàm, maø haøm chöùa nhieàu yù nghóa lôùn lao, maø hôn raát nhieàu baøi dieãn vaên boùng baåy khaùc.

Veà moân sinh tham döï trong ngaøy, caù nhaân xuaát saéc nhaát coù leû laø coâ beù Anna, cuõng cuûa Trung Taâm Huaán Luyeän San Jose. Anna daùng maûnh mai, xinh xaén, khoâng coù neùt cuûa ngöôøi taäp voõ; nhöng coâ ñi quyeàn, ñaùnh dao,... raát ñuùng boä phaùp, naém vöõng kyõ thuaät, vaø coù theå löïc raát toát. Anna, noùi theo caùch noùi cuûa voõ sö Döông Quan Vieät thì laø “ñeïp nhö hai baø Tröng”.

Trong böõa côm khuya sau ngaøy hoäi thi (ñuùng ra phaûi noùi laø côm saùng, vì xong böõa aên thì ñaõ hôn ba giôø saùng), khi nghe anh Vieät nhaéc chuyeän xöa, noùi quí coâ, quí chò trong moân phaùi thôøi xöa maëc voõ phuïc, ñi quyeàn ñi kieám “ñeïp nhö hai baø Tröng”, toâi ñònh hoûi laøm sao anh bieát ñöôïc hai baø Tröng ñeïp nhö theá naøo maø so saùnh; nhöng sôï anh laïi noùi toâi nhieàu chuyeän, ñaïp cho moät ñaïp thì cheát.

Voõ sö Döông Quan Vieät coù phong thaùi cuûa moät nhaø trí thöùc, laïi coù voùc daùng khaù oai veä. Daùng anh ngoài laøm giaùm khaûo troâng “ngaàu” quaù, laøm moät soá em moân sinh khi leân thi ñaõ... maát tinh thaàn, queân ñoøn. Ñeâm veà, khi quay quaàn trong caên phoøng aám aùp taïi tö gia cuûa voõ sö Nguyeãn Minh Haûi, hoäi thaûo, ruùt öu khuyeát ñieåm, roài... keå chuyeän moân phaùi thôøi xöa, nhaéc chuyeän phong ba thôøi nay,... Coù anh voõ sö hoûi anh Döông Quan Vieät: “Thöa anh, anh coù nghó laø moät ngaøy naøo ñoù anh seõ laøm chöôûng moân khoâng?” Anh Vieät traû lôøi tænh bô: “Chuyeän ñoù coù theå seõ xaûy ra, nhöng chaéc phaûi chôø ñeán... kieáp sau...”

Naêm giôø saùng, moïi ngöôøi luïc tuïc ñi veà nôi nghæ ñeâm. Toâi ngoài laïi noùi chuyeän vôùi huaán luyeän vieân Nguyeãn Hoàng Sôn, ñeán töø Canada. Sôn troâng giaø daën hôn, maïnh meõ hôn, vaø hình nhö... cao hôn laàn tröôùc toâi gaëp. Maø nghó laïi, laàn tröôùc hai anh em gaëp nhau taïi Myõ, tính ñeán nay cuõng ñaõ hôn hai möôi naêm. Hoàng Sôn cuõng laø hoïc troø cuûa voõ sö Nguyeãn Thaønh Xeâ.

Naêm giôø saùng, trong beáp vaãn coøn tieáng chò Phaïm Thuùy Nga luïc ñuïc laøm beáp, chöa ñi nguû.

***

Ngaøy 9 thaùng Baûy naêm 2003, voõ sö Nguyeãn Vaên Taâm, quaûn nhieäm Vieät Voõ Ñaïo San Diego, goïi ñieän thoaïi ñeán vaên phoøng toâi, noùi coù vôï choàng huaán luyeän vieân Nguyeãn Phöôùc Loäc töø tieåu bang Texas ñeán, xin pheùp gheù thaêm. Toâi nhôø Taâm chuyeån lôøi môøi vôï choàng Loäc, môøi gia ñình Taâm, cuøng ñi aên toái vôùi gia ñình toâi.

Loäc gheù thaêm lôùp voõ cuûa voõ sö Taâm, khi tan lôùp thì ñaõ hôn 8 giôø ñeâm. Toâi heïn taát caû ra nhaø haøng. Loäc ñeán vôùi moät ngöôøi con; Mai, coâ hieàn noäi cuûa Loäc ôû laïi nhaø ngöôøi quen trong khu Tieåu Saøi Goøn, khoâng ñeán ñöôïc. Toâi xôùi cho Loäc baùt côm, gaép cho hai cha con em mieáng caù,... nhö ngaøy xöa boân ba treân ñöôøng ñi xaây döïng moân phaùi, toâi laáy cho em töøng maãu baùnh khoâ, töøng ly nöôùc laõ...

Ngaøy xöa haêng haùi xoâng pha... Chuùng toâi ñaët nhieàu kyø voïng vaøo Loäc. Laø moân sinh tröôûng traøng cuûa voõ sö Lyù Hoaøng caùt Long ôû Chicago, Loäc ñaõ coù ñuû baûn lónh vaø ñöùc ñoä cuûa moät ngöôøi quaûn nhieäm Vieät Voõ Ñaïo. Chuùng toâi hy voïng em seõ laø moät trong nhöõng ngöôøi laõnh ñaïo theá heä keá tieáp ôû haûi ngoaïi.

Vaãn voùc daùng cao gaày thanh thaûn, Loäc baét tay toâi cöôøi noùi: “Anh Ñöôøng vaãn vaäy...” Toâi noùi: “ÖØ, vaãn vaäy, vaãn caø chôùn nhö xöa...” Toâi hoûi thaêm chuyeän gia ñình, chuyeän laøm aên. Loäc hoûi toâi chuyeän sinh hoaït moân phaùi. Toâi traû lôøi: “Lo ñi laøm nuoâi maáy ñöùa nhoû ñi, khi naøo gia ñình khaù, dö daû thôøi giôø tieàn baïc roài haõy noùi chuyeän sinh hoaït.” Loäc noùi: “Coù leû tuïi em seõ doïn veà ñaây.” Toâi noùi: “Vaäy thì hay, veà California ñaát roäng ngöôøi ñoâng, bieát ñaâu ñôøi seõ khaù hôn”...

10 giôø ñeâm, ra khoûi nhaø haøng, Loäc ngaàn ngöø ñöùng baét tay, chöøng nhö muoán noùi theâm gì. Toâi khoaùc tay baûo “veà ñi, mai moát sang ñaây ôû, noùi chuyeän nhieàu hôn” roài hoái haû laùi xe veà, chuaån bò cho ngaøy mai ñi laøm. Xe ra xa loä roài toâi môùi nghó laïi, baâng khuaâng töï hoûi: khoâng bieát Loäc coøn muoán noùi theâm gì?! Caâu hoûi naày coù leû roài ñaây seõ theo toâi suoát ñôøi, seõ laø moät aùm aûnh khoù phai nhaït.

Chuû Nhaät ngaøy 13 thaùng Baûy naêm 2003, voõ sö Nguyeãn Vaên Taâm goïi ñeán baùo tin Loäc ñaõ cheát. Cheát vì tai naïn xe coä, treân ñöôøng veà Texas. Trong chuyeán xe ñònh meänh ñoù, cuøng vôùi Loäc, coù ba ngöôøi khaùc cuõng töû naïn: cha meï Mai, vaø moät ngöôøi con cuûa Loäc-Mai.

Xin möôïn trang baùo naày naâng moät doøng nöôùc maét, khoùc cho gia ñình moät ngöôøi em, maø cuõng laø moät ngöôøi ñoàng haønh trong nhöõng ngaøy xoâng xaùo ñi xaây döïng moân phaùi khi xöa.

Xin nhaéc laïi teân Nguyeãn Phöôùc Loäc moät laàn, moät laàn...roài thoâi, roài traêm naêm...

Toáng Minh Ñöôøng

Home