Vol. 15 6/2003 3rd year edition

Editor-in-chief: Ñoã Hoaøng Nghóa phutavanthu@yahoo.com or nthihoang@aol.com

Please click to download VNIfonts if you cannot read this page. Then, click HERE and follow instructions to configure Web Browsers.

Best view with Internet Explorer.

MUØA TUYEÁT

Saàu Ñoâng

Thanh nieân quay sang nhìn thieáu nöõ. Chaøng thaáy trong maét naøng maøu traéng long lanh cuûa tuyeát baït ngaøn döôùi chaân thung luõng phiaù tröôùc maët. Chaøng nhìn thoaùng qua truõng ngöïc naøng: moät maøu traéng meâ man. Meï chaøng thöôøng baûo: '' Queâ ngoaïi vuøng Ba Vì, coù naêm coù vaøi ngaøy tuyeát, nhöõng hoa tuyeát noõn nhö tô trôøi, phôi phôùi bay trong gioù, döôùi trôøi xanh cuøng vôùi nhöõng thaûm coû, caây coøn trinh nguyeân, hoang daõ. Con ngöôøi vuøng queâ Ba Vì cuõng trinh nguyeân , hoang daõ con aï. Vaø hoa tuyeát thì ñeïp. Khoâng gì traéng baèng tuyeát, khoâng gì tinh khieát nhö tuyeát, vaø cuõng khoâng gì mong manh nhö tuyeát '' Coøn boá chaøng? Ñoù laø ngöôøi ñaøn oâng ñaõ veà laïi queâ nhaø sau nhieàu naêm du hoïc ôû moät xöù sôû xa xaêm tít taän trôøi AÂu. OÂng ñaõ noùi vôùi meï chaøng veà caùi xöù sôû gaàn nöûa naêm trôøi tuyeát phuû traéng xoaù nhöõng ñoài, nhöõng nuùi, nhöõng thung luõng, nhöõng gioøng soâng, vaø caû nhöõng hoà nöôùc treân ñænh nuùi ! OÂng baûo: '' ÔÛ ñoù tuyeát khoâng chæ nhöõng laø nhöõng noõn tô trôøi, tuyeát coøn laø nhöõng baøi thô töø trôøi rôùt xuoáng ''. Veà chôi queâ ngoaïi cuûa meï, boá ñaõ gaëp moät baøi thô cuûa Trôøi vaøo moät ngaøy tuyeát laát phaát bay. OÂng ñaõ thaáy meï muùc nhöõng gaàu nöôùc trong töø gieáng nhoû sau nhaø, vaø nhöõng hoa tuyeát deät thaønh nhöõng chuoãi thô nho nhoû baùm treân vai, treân toùc, treân rieàm mi ngaây thô vaø treân vaønh moâi con gaùi ñöông thì cuûa meï. Ñôøi meï maõi maõi laø nhöõng buïi tuyeát thuûy chung ñoïng treân chieác duø trong taám hình chuïp meï nghieâng ngöôøi beân boá. Coøn veà boá , sau naøy khi chaøng ñaõ lôùn khoân theo meï vaøo Saøigoøn, chaøng coù laàn nghe meï baûo: '' OÂng aáy laø baõo tuyeát; phaûi ngoài trong raïp haùt maø nhìn leân maøn aûnh chieáu nhöõng traän baõo aáy môùi thaáy ñöôïc caùi ñeïp cuûa baõo. Ngoaøi trôøi, baõo chaúng tha moät ai.''

- Thieáu nöõ:

- Anh ñang nghó gì vaäy?

Thanh nieân:

- Anh ñang nhìn maøu tuyeát trong loøng anh.

- Khoâng coù tuyeát trong loøng ñaâu anh. Tuyeát ngoaøi trôøi kia kiaø. Anh coù thaáy söôøn nuùi treân kia vaø nhöõng ngöôøi tröôït tuyeát ? Caûnh coøn ñeïp hôn caû trong tranh veõ. Em yeâu tuyeát. Em yeâu caûnh tuyeát. Tuyeát laø thô, laø hoaï, laø nhaïc, laø caû nhöõng ñieäu vuõ nöõa.

Thanh nieân:

- Ai noùi vôùi em nhö vaäy?

- Papa ñaõ noùi nhö vaäy ñaáy anh. Papa daïy vaên chöông ôû moät vaøi tröôøng cao ñaúng vuøng naøy. Papa ñaõ du lòch nhieàu nôi. Papa baûo: '' Nuùi tuyeát ngoïn naøo cuõng ñeïp, töø ngoïn Phuù Só ôû Nhaät, ñeán ngoïn Thieân Sôn beân Trung Hoa, ngoïn Kilimanjaro ôû Phi Chaâu,... nhöng Papa yeâu nhöõng ngoïn nuùi tuyeát vuøng naøy hôn baát cöù nôi naøo. Em chöa töøng nghe meï noùi veà ngoïn nuùi tuyeát naøo nôi queâ meï, nhöng vôùi Papa thì taát caû nhöõng nuùi tuyeát trong vuøng naøy ñeàu laø nhöõng ngoïn ñeïp nhaát treân theá giôùi. Ñeïp vaø hieàn laønh. Baõo tuyeát ôû ñaây khoâng döõ doäi, vaø taøn phaù nhö ôû nhöõng nôi khaùc. Queâ xöa cuûa Papa ôû vuøng Bretagne, nhöng oâng noäi ñaõ tôùi laäp nghieäp ôû ñaây caùch nay caû theá kyû roài.

Anh nhìn thieáu nöõ, anh nhìn qua cöûa kieáng trong vaét, anh nhìn söôøn nuùi traéng xoùa xoaûi xuoáng thung luõng phiaù döôùi. Baây giôø anh thaáy maøu xanh trong maét naøng, khoâng laïnh leõo nhö aùnh maét cuûa maáy con baïn cuøng lôùp ôû McGill. Maét naøng dòu daøng, ñaèm thaém. Anh nhìn xuoáng chieác aùo traéng môû moät khoaûng roäng tröôùc ngöïc, vaø thoaùng thaáy moät neàn ngöïc traéng ñaày: OÂi! caùnh ñoàng tuyeát nguyeân sô cuøng vôùi nhöõng nuï anh ñaøo nhoû nhaén nhö nhöõng haït ñaäu. Anh nhìn leân ñænh nuùi phiaù xa maø vaãn thaáy nhö trong trí coøn in moät vaøi sôïi loâng tô vaøng mòn treân da nhöõng traùi ñaøo öûng hoàng treân maù naøng.

Naøng naâng nheï sôïi giaây chuyeàn tröôùc ngöïc, caàm traùi tim baèng maøu hoå phaùch vaøng oùng, seõ saøng cöôøi noùi vôùi chaøng:

- Traùi tim naøy laø kim cöông ñaõ luyeän trong löûa trôøi, ñaõ vuøi caû ngaøn naêm trong tuyeát vaïn nieân.

Naøng noùi nhö nhöõng nhaân vaät trong nhöõng thaàn thoaïi. Thanh nieân giô tay ra ñôõ traùi tim, löng baøn tay chaïm nheï vaøo truõng ngöïc cuûa thieáu nöõ. Chaøng thaáy söùc noùng töø traùi tim ñaõ luyeän caû ngaøn naêm traøn ngaäp trong chaøng.

Chaøng öôùm lôøi:

- Toái nay em ôû ñaây vôùi anh chöù?

- Toái nay khoâng ñöôïc roài. Em ñaõ heïn seõ veà duøng côm toái vôùi Papa vaø meï ôû laøng beân kia.

- Sao em khoâng giôùi thieäu anh vôùi Papa vaø meï?

Naøng cöôøi:

- Anh seõ khoâng laø baõo cuoán em ñi chöù?

- Ñi ñaâu thì roài anh cuõng seõ traû em veà vôùi khu vöïc thung luõng naøy, vôùi Papa vaø meï cuûa em maø.

- Coøn anh thì seõ nhö nhöõng côn baõo cuoán ngöôøi ñi, ñeå roài seõ tan bieán khoâng coøn moät veát tích?

Anh nhìn saâu vaøo maét naøng:

- Queâ anh khoâng coù baõo tuyeát, vaø ôû vuøng naøy tuyeát daày nhöng anh chöa heà nghe noùi moät traän baõo tuyeát döõ doäi cheát ngöôøi naøo. Anh muoán ñem naéng aám cuûa queâ anh cho em, vaø em nhôù ñem theo caùi bình yeân cuûa vuøng thung luõng naøy cho anh nheù!

Anh noùi nhöng traùi tim anh nhö muoán thaét laïi: boá anh laø moät ngöôøi ñaøn oâng VN ñaõ soáng nhieàu naêm trong nhöõng vuøng nhieàu baõo tuyeát tröôùc khi trôû laïi queâ höông. OÂng ñaõ ñem baõo ñeán cho meï vaø ñaõ tan bieán khoâng coøn moät daáu veát. Coù coøn chaêng thì chính laø chaøng, laø gioït maùu rôi cuûa baùnh xe laõng töû.

**

Chaøng naèm trong caên phoøng ñôn cuûa khaùch saïn nhìn ra söôøn nuùi tröôùc maët. Traêng giöõa thaùng hai toûa aùnh saùng xanh nhaït treân khaép söôøn nuùi. Ñænh nuùi söøng söõng döôùi traêng laïnh. Vaø nhöõng raëng thoâng nghieâng mình chao nheï trong moät ñieäu vuõ. Chaøng nhôù laïi lôøi thieáu nöõ : ''... Tuyeát laø thô, laø nhaïc, laø hoïa, laø nhöõng ñieäu vuõ''. Chaøng choaøng chieác aùo aám, xoû giaøy, vaø môû cöûa böôùc ra ngoaøi lan can. Traêng troøn naèm vaét ngay beân ñænh nuùi. Moät ñaùm maây tuyeát lô löûng queät ngang meùp nuùi roài maát huùt trong khoâng gian yeân tónh. Chaøng nghe coù tieáng deá raû rích keâu ôû moät goùc naøo ñoù döôùi taàng treät cuûa khaùch saïn, trong vaø ñeàu; vaø töø raëng thoâng phiaù söôøn nuùi tröôùc maët tieáng cuù ruùc töøng hoài. '' Tuyeát laø nhaïc, laø thô, laø hoïa,...'', chaøng töôûng töôïng Papa cuûa naøng ñang daãn nhöõng baøi thô , nhöõng baûn nhaïc, nhöõng baøi vaên cuûa nhöõng vaên, thi , hoaï só ca ngôïi thieân nhieân, vaø chaøng thaáy moät noãi khoan khoaùi muoán laøm chaøng daïi ñi: böùc tranh tuyeát tröôùc maët ñeïp quaù ñoãi! coù hoïa só naøo ñaõ veõ noåi böùc tranh hieän thöïc naøy ? Roài tieáng cuù ruùc trong ñeâm traêng döôùi tuyeát, tieáng gioù cuoán treân söôøn nuùi, tieáng raàm rì cuûa raëng thoâng baïc ñaàu phiaù döôùi thung luõng. Ñoù laø nhaïc tuyeát. Chaøng chôït thaáy phiaù xa xa, cheách veà phiaù traùi cuûa thung luõng, moät ñoám löûa nhoû coù leõ laø cuûa moät nhoùm ngöôøi caém traïi . Ñoám löûa aùnh leân trong ñeâm tuyeát laïnh khieán chaøng mieân man nhôù ñeán traùi tim maøu hoå phaùch treân truõng ngöïc cuûa naøng. Trong moät thoaùng mô hoà, trí töôûng daãn chaøng veà loø luyeän tim ngöôøi baèng löûa trôøi vaø traùi tim ñaõ hoaù thaønh kim cöông tinh tuyeàn vuøi trong tuyeát vaïn nieân.

Chaøng quay trôû vaøo phoøng, leân giöôøng vaø baét nhôù ñeán naøng. Côn nhôù keùo veà nhö moät traän baõo tuyeát. Khi côn baõo qua ñi, chaøng mô hoà beành boàng treân thaân theå töôi taén, thanh bình cuûa naøng. Chaøng thieáp ñi trong giaác nguû.

Vöøa höøng naéng, chaøng ñaõ thöùc giaác. Chaøng keùo taám maøn baèng vaûi trang trí daày qua moät beân, ñeå loä khung kính roäng nhìn leân ngoïn nuùi ngay phiaù tröôùc maët. Nuùi ñeïp ñeán ngôõ ngaøng: söôøn tuyeát traéng nhaáp nhoâ; vaø treân raëng thoâng giaø, döôùi thung luõng, tuyeát phuû moät lôùp saùng long lanh. Khu laøng beân kia nhöõng maùi nhaø nho nhoû ngaäp tuyeát cuõng aùnh leân trong naéng. Hoâm nay trôøi trong xanh. Naøng heïn seõ cuøng anh leân treân phiaù choùt nuùi. Chaøng seõ tröôït tuyeát cuøng naøng. Hoâm qua, tröôùc khi chia tay, naøng ñaõ baûo: '' Saùng mai, em seõ giôùi thieäu anh vôùi meï em. Papa ngaøy mai coù giôø daïy döôùi Montreùal, chieàu toái Papa môùi veà. Em seõ giôùi thieäu anh vôùi Papa vaøo moät dòp khaùc ''

**

Vöøa xuoáng khoûi baäc thang cuoái cuøng daãn vaøo ñaïi saûnh cuûa khaùch saïn, anh ñaõ thaáy naøng cuøng baø meï. Ngöôøi ñaøn baø traïc khoaûng naêm möôi. Naøng giôùi thieäu anh vôùi meï naøng. Hai meï con naøng noùi chuyeän vôùi anh baèng tieáng Phaùp.

Baø meï:

- Caäu qua ñaây ñaõ laâu?

- Thöa, khi tôùi xöù naøy chaùu ñöôïc möôøi hai tuoåi.

- Gia ñình caäu vöôït bieân hay ñöôïc baûo laõnh?

- Boá döôïng chaùu baûo laõnh meï chaùu, caùc em vaø chaùu.

Meï naøng coù veû traàm ngaâm. Baø hoûi tieáp:

- Chaùu coøn noùi ñöôïc tieáng Vieät?

- Thöa baùc, vaâng.

Baø meï quay qua thieáu nöõ:

- Meï noùi chuyeän tieáng Vieät vôùi baïn con nheù.

- Con nghe ñöôïc maø.

Thanh nieân ngaïc nhieân:

- Anh khoâng ngôø ñaáy. Nhöõng laàn gaëp em ôû thö vieän cuûa tröôøng anh cöù töôûng em chæ bieát tieáng Phaùp vaø tieáng Anh maø thoâi.

- Hoài coøn beù, em thöôøng ôû vôùi oâng baø ngoaïi caû tuaàn. Em laø con lai, ai cuõng töôûng em chæ bieát coù tieáng Phaùp vaø moät ít tieáng Anh.

Anh quay qua baø meï:

- Suzanne noùi tieáng Vieät gioûi quaù.

- Caäu cuõng vaäy. Qua ñaây naêm möôøi tuoåi maø coøn noùi tieáng Vieät nhö caäu laø gioûi laém. Maø caäu coù vieát ñöôïc khoâng?

- Thöa baø, coù. Chaùu coù theo hoïc maáy lôùp tieáng Vieät ôû nhaø thôø Coâng giaùo, vaø veà nhaø chaùu vaãn noùi tieáng Vieät vôùi meï vaø baø ngoaïi cuûa chaùu. Meï vaø baø ngoaïi khoâng bieát nhieàu tieáng Phaùp.

- Caäu hoïc ngaønh gì?

- Chaùu theo hoïc ngaønh baùo chí, vaø ngoaøi ra chaùu coøn laáy theâm moät vaøi cours veà ngoân ngöõ vaø vaên minh Ñoâng AÙ .

Baø meï:

- Caäu tính theo ñuoåi ngheà baùo?

- Chaùu cuõng chöa roõ, nhöng neáu coù dòp ñi ñaây, ñi ñoù nhö moät vaøi ngöôøi caùc lôùp treân chaùu thì cuõng thích laém. Chaùu nghe noùi Papa cuûa Suzanne ñaõ du lòch nhieàu nôi vaø raát thích nhöõng vuøng nuùi tuyeát. Chaéc baø cuõng ñaõ ñi nhieàu nôi nhö theá.

- Toâi vaø oâng aáy ñaõ ñi gaàn khaép AÂu Chaâu. Chuùng toâi ñaõ laáy nhau ñöôïc hai chuïc naêm, vaø naêm nay Suzanne ñöôïc ñuùng möôøi baûy.

- Baø qua ñaây ñaõ laâu?

- Toâi vöôït bieân qua Canada vaøo naêm 1980. Toâi ñaõ maát gaàn heát moïi thöù taïi Vieät-nam vaø treân ñöôøng vöôït bieån, tröø oâng baø ngoaïi cuûa Suzanne.

- Chaùu xin loãi baø.

- Khoâng sao ñaâu caäu. Vôùi toâi, quaù khöù ñaõ xong roài.

- Baø chaéc thích vuøng naøy?

- ÔÛ ñaây tónh mòch. Toâi khoâng quen nhöõng nôi naùo nhieät. Choàng toâi cuõng vaäy. Ngöôøi ta thöôøng baûo laø ngöôøi da traéng hoï öa thay ñoåi, nhöng Papa cuûa Suzanne laø moät ngöôøi coù taâm tình vaø loái soáng raát gaàn vôùi maáy oâng baùc cuûa toâi. Ñoù laø moät ngöôøi traàm tính, yeâu thieân nhieân, vaø ñaëc bieät laø vuøng queâ höông ngaäp tuyeát naøy cuûa oâng aáy.

- Suzanne cuõng yeâu caûnh tuyeát laï luøng laém.

- Suzanne gioáng Papa cuûa noù, yeâu thieân nhieân, yeâu vaên chöông vaø trieát hoïc. Coøn toâi thì choán naøo bình yeân, nôi naøo con ngöôøi hieàn hoaø, nôi aáy laø nôi maø toâi yeâu meán. Tuy vaäy, nhöõng ngaøy trôøi trôû laïnh, laïnh gaét nhö nhöõng ngaøy trong tuaàn tröôùc, toâi cuõng theøm taém naéng ôû nhöõng baõi bieån nhieät ñôùi, cuõng nhôù ñeán baõi bieån ôû xöù mình. Nhôù maø vaãn thaáy ngaùn, sôï sao ñoù! Chöa bao giôø toâi daùm nghó ñeán chuyeän ñaàu thai trôû laïi nôi vuøng ñaát aáy nöõa.

- Baø cuõng tin ôû luaân hoài sao?

- Thì toâi vaãn nghe oâng baø ngoaïi cuûa Suzanne noùi, vaø cuõng coù ñoïc ít saùch cuûa Ñöùc Ñaït Lai Laït Ma. Xöù mình laø nôi daønh cho nhöõng keû bò ñoïa.

Suzanne níu tay meï:

- Meï noùi con chaúng hieåu gì caû. Ñi aên saùng xong chuùng con coøn leân treân kia tröôït tuyeát nöõa meï.

**

Thanh nieân vaø thieáu nöõ tröôït ñuoåi theo nhau treân nhöõng söôøn tuyeát. Tuyeát baït ngaøn. Xa xa nhöõng caëp chôi tröôït tuyeát lao vun vuùt töø treân löng chöøng nuùi xuoáng nhöõng ñöôøng tröôït uoán löôïn phiaù döôùi chaân nuùi, maát huùt döôùi thung luõng phiaù laøng beân traùi, xôùi thaønh nhöõng luoáng tuyeát tan raát nhanh vaøo thaûm tuyeát meânh moâng trong vuøng. Ñaàu ñoäi noùn næ choaøng kín mang tai maø thanh nieân vaãn nghe thaáy tieáng gioù vuø vuø. Qua caëp kieáng loïc naéng, chaøng thaáy thieáu nöõ thænh thoaûng ngoaùi ñaàu laïi nhìn. Nuï cöôøi thanh thoaùt cuûa thieáu nöõ trong khoâng gian trong suoát, tinh khieát. Chaøng nhaán maïnh caëp choáng tuyeát, ñaåy nhanh hôn veà phiaù tröôùc; chaøng vöôït qua naøng, löôùt xuoáng phiaù raëng thoâng caùch loái vaøo nhaø haøng khoaûng 500m, döøng laïi vaø chôø naøng xuoáng. Hai ngöôøi töø töø ñi veà phiaù nhaø haøng.

Thieáu nöõ:

- Nhöõng naêm tröôùc anh tröôït tuyeát ôû vuøng naøo?

- Cuõng quanh vuøng naøy.

- Coù ngöôøi ñeïp naøo ñi cuøng vôùi anh khoâng?

- Anh ñi chung vôùi maáy baïn hoïc, khoâng ai laø ngöôøi ñaëc bieät caû.

Naøng cöôøi thaät doøn. Tieáng cöôøi trong vaét.

- Coù thaät khoâng ñaáy?

- Thaät maø! Coøn em thì sao?

- Em chaúng sao caû.

- Hoài môùi quen em nhöõng laàn vaøo thö vieän cuûa tröôøng anh thaáy em hay ngoài chung vôùi Christine, Anne, vaø Theùreøse. Hoï nhieàu baïn trai laém.

- Maáy con aáy chuùng noù chaúng khaùc laém vôùi moät vaøi con ngöïa caùi trong show cuûa Jerry Springer. Em chöa '' bieát '' ñaøn oâng.

Moät yù nghó tinh nghòch thoaùng qua raát nhanh trong ñaàu, chaøng ôõm ôø:

- Bieát anh ñi.

- Naøng cöôøi ngaët ngheõo:

- Em chæ bieát ngöôøi naøo maø em yeâu.

- Em chöa yeâu ai sao?

- Em chæ yeâu ngöôøi naøo coøn trong traéng, tinh khieát, nhö tuyeát treân ñænh nuùi tröôùc nhaø.

Tieáng cöôøi cuûa chaøng aâm vang ñeán taän nhöõng raëng thoâng beân kia thung luõng:

- Em choïn ñuùng ngöôøi roài.

Chaøng nhaøo tôùi, vaät naøng xuoáng thaûm tuyeát. Hoï hoân nhau. Nhöõng buïi tuyeát baùm treân moâi hai ngöôøi tan trong mieäng hoï. Thanh nieân vaø thieáu nöõ laàn ñaàu thaáy höông thôm cuûa tuyeát, vaø thaáy caû caùi aám aùp cuûa tuyeát. Hoï naèm hoân nhau nhö theá, mieân man, cho tôùi khi maët trôøi chæ coøn in moät nöûa boùng treân söôøn nuùi, vaø nhöõng côn gioù chieàu baét ñaàu tung nhöõng buïi tuyeát veà phiaù döôùi laøng...

**

Thieáu nöõ noùi vôùi thanh nieân:

- Anh ngoài chôi, duøng traø vôùi Papa ; em vaø meï söûa soaïn côm tröa ôû nhaø beáp beân kia nheù.

Thieáu nöõ nhaùy maét vôùi chaøng trai roài nhanh nheïn quay goùt vaøo phiaù nhaø beân. Thanh nieân cöôøi, kheõ gaät ñaàu. Chaøng vaø Papa cuûa thieáu nöõ ngoài ngay beân cöûa kính lôùn cuûa phoøng khaùch sau nhaø.

- OÂng daïy hoïc ôû Montreùal?

- Phaûi, toâi daïy ôû döôùi aáy, ôû moät vaøi tröôøng cao ñaúng (Cegep), vaø moät ít giôø cho moät hai tröôøng ñaïi hoïc thuoäc tænh naøy.

- OÂng chuyeân daïy trieát?

- Toâi daïy vaên chöông, noùi chung laø vaên chöông Phaùp vaø vaên chöông tieáng Phaùp cuûa tænh naøy, nhöng cuõng coù ñoïc theâm veà trieát hoïc vaø moät vaøi moân lieân quan ñeán khoa hoïc xaõ hoäi. Nhöng maø naøy, caäu coù thaáy caønh ñaøo ngay goùc traùi phiaù treân cöûa kieáng khoâng?

- Thöa coù.

- Caäu coù thaáy gì khoâng naøo?

Thanh nieân nhìn thaáy nhöõng noõn tuyeát traéng baùm phiaù treân caønh ñaøo, vaø ngay cuoái moät coïng ñaøo nhoû ñang run nheï phiaù ngoaøi laø moät gioït tuyeát ñaõ ñoâng ñaù, trong vaét döôùi nhöõng tia naéng sôùm. Thanh nieân chôït thoát leân:

- Ñeïp nhö trong moät böùc hình chuïp.

- Ñeïp hôn theá chöù caäu. Phaûi laø nhöõng hoïa só AÙ Ñoâng môùi cöïc taû ñöôïc nhöõng neùt ñeïp cuûa thieân nhieân trong trôøi tuyeát. Toâi ñaõ coù laàn thaêm vieáng Vieän Baûo Taøng Quoác Gia ( National Palace Museum) ôû Ñaøi Baéc vaø ñaõ ñöôïc xem nhöõng danh taùc cuûa nhöõng baäc thaày hoäi hoïa Trung Hoa, nhaát laø caùc hoïa só hoï Hoaøng vaøo theá kyû 17, 18. Toâi khoâng bieát neân dieãn taû caùch naøo, nhöng caäu haõy nhìn caûnh tröôùc maët chuùng ta ñaây vaø theâm vaøo ñoù tuøy trí töôûng cuûa mình moät vaøi loaïi chim, thuù ôû moät goùc naøo ñoù trong böùc tranh rieâng bieät cuûa mình. Toâi ñaõ thaáy nhöõng böùc tranh vôùi baày quaï trong ñeâm tuyeát, vôùi thoû dôõn ñeâm traêng trong khi tuyeát raây aùnh baïc xuoáng ñoàng vaéng, vaø vôùi vòt nguõ saéc Nhaät Baûn ngay beân con laïch tuyeát vöøa tan,...

- Chaùu ñaõ ñöôïc xem trong moät vaøi aán phaåm moät vaøi böùc thuûy maëc vôùi nuùi non huøng vó vaø nhöõng raëng thoâng naèm döôùi thung luõng. Phaûi coâng nhaän laø ñeïp laém.

- Toâi raát thích caùc tranh veõ veà caûnh tuyeát cuûa nhöõng hoaï só baäc thaày Trung Hoa vaø Nhaät Baûn. Caùi thaàn cuûa hoï ñaõ nhaäp vaøo neùt buùt. Chaéc caäu cuõng bieát Hokaisu, moät danh hoïa ngöôøi Nhaät ôû vaøo theá kyû 18,19?

- Thöa oâng, coù. Böùc Nuùi Phuù Só cuûa danh hoïa naøy noåi tieáng khaép theá giôùi.

- OÂng ta laø moät trong nhöõng ngöôøi Nhaät ñaàu tieân ñaõ ñem kyõ thuaät baûn khaéc cuûa ngöôøi Hoaø Lan vaøo tranh in. Nhöng caùi hoàn cuûa oâng chính laø maét nhìn chaân chaát cuûa ngöôøi noâng daân Nhaät vuøng Katsushika.

Papa cuûa Suzanne naâng cheùn traø :

- Môøi caäu.

Thanh nieân ngaïc nhieân:

OÂng môøi traø chaúng khaùc nhöõng ngöôøi ôû Vieät Nam chuùt naøo.

- Baø nhaø toâi baø aáy daïy toâi ñaáy. Toâi vaø baø aáy cuõng ñaõ coù dòp ñi moät voøng vaøi nöôùc AÙ Chaâu. Toâi thích traø xanh hôn traø ñen, vaø thích loaïi traø khoâng boû trong tuùi giaáy maø nhöõng ngöôøi ôû nhöõng nöôùc AÙ Chaâu vaãn duøng.

- Chaùu ít coù dòp uoáng traø theo kieåu Vieät Nam, nhöng ngoài ñaây thaáy muøi traø thôm, vaø nhìn khoùi töø taùch traø bay leân trong khi beân ngoaøi nhöõng boâng tuyeát tuï treân nhöõng nhaùnh ñaøo laøm chaùu thuù vò laém.

- Caäu haõy thöû moät nguïm ñi, roài sau ñoù haõy laïi nhìn ra phiaù ngoaøi cöûa kieáng.

Thanh nieân vaâng lôøi. Chaøng töø töø coù caûm giaùc khoâng gian beân ngoaøi trong vaét, cuøng vôùi nhöõng caønh caây, nhöõng hoa tuyeát, nhöõng gioït nöôùc ñaõ ñoùng laïi thaønh nhöõng gioït pha leâ, vaø ngoaøi xa maët trôøi nhö naèm ngang maët hoà ñang raø chieáu nhöõng tia naéng sôùm leân maët nöôùc ñaõ ñoùng thaønh baêng, leân nhöõng ngöôøi ñi caâu caù buoåi sôùm beân nhöõng loã ñaøo treân maët hoà. Chaøng nhìn Papa cuûa thieáu nöõ baèng caùi nhìn bieát ôn.

- Caùm ôn oâng, baây giôø chaùu baét ñaàu thaáy vò traø ngon vaø caûnh beân ngoaøi thaät ñeïp. Nhöõng ñieàu naøy ñeàu phaûi hoïc heát oâng aï. OÂng baø vaø Suzanne ôû ñaây haïnh phuùc quaù.

- Chuùng toâi haøi loøng vôùi khung caûnh naøy, nhöng caäu nhìn xem theá giôùi maø chuùng ta ñang soáng con ngöôøi aùc ñoäc quaù. Hoï gieát nhau ñaõ ñaønh, hoï coøn ñang taâm taøn phaù chính nhöõng thöù ñaõ nuoâi soáng hoï. Hoï khoâng nghó ñeán nhöõng theá heä töông lai. Chaéc caäu khoâng bieát toâi laø hoäi vieân cuûa hoäi Greenpeace?

**

Xe chaïy leân phiaù treân nuùi, döøng laïi beân moät thaûm coû coøn moät ít buïi tuyeát troâng xuoáng moät hoà nöôùc lôùn phiaù döôùi.

Thieáu nöõ quay nhìn thanh nieân:

- Chæ moät, hai tuaàn nöõa laø ñaàu xuaân. Côn möa tuyeát laát phaát saùng nay coù leõ laø moät trong hai, ba côn möa tuyeát cuoái muøa. Mình xuoáng xe ra ngoaøi nghe anh.

Hai ngöôøi ñaõ ra khoûi xe. Tröôùc maët laø moät thaûm coû non töôi xoaûi xuoáng phiaù hoà. Thieáu nöõ ñi saùt vaøo thanh nieân:

- Anh thích caûnh naøy chöù?

- Caûnh ñeïp laém. Vôùi caây, coû baét ñaàu leân xanh nhö theá naøy thì coù leõ caûnh ôû ñaây chaúng khaùc vôùi vuøng queâ meï cuûa anh nhöõng ngaøy coù tuyeát.

- Beân queâ meï cuûa anh cuõng coù tuyeát nöõa sao? Maø anh ñaõ veà thaêm laïi laàn naøo chöa anh?

- Anh chæ bieát queâ meï cuûa anh qua moät hai taám hình, vaø nghe meï noùi coù naêm vuøng queâ cuûa meï coù tuyeát laát phaát bay, hieám nhöng ñeïp laém: nhöõng xoaûi ñoài coû, nhöõng caønh thoâng, vaø raëng Ba Vì phiaù xa.

Thanh nieân noùi vaø mô hoà thaáy vuøng queâ ngoaïi cuõng ñeïp khoâng khaùc böùc tranh thieân nhieân maø chaøng cuøng ngöôøi yeâu ñang nhìn ngaém tröôùc maët.

Thanh nieân vaø thieáu nöõ choaøng vai nhau, döïa vaøo xe maø nhìn xuoáng loøng hoà.

Thieáu nöõ:

- Anh ñaõ coù dòp noùi chuyeän nhieàu vôùi Papa?

- Anh vaø Papa thænh thoaûng gaëp nhau trong moät thö vieän ôû Montreùal, tuy khoâng noùi vôùi nhau nhieàu laém, nhöng anh raát hôïp vôùi Papa cuûa em. OÂng aáy khoâng chæ laø moät ngöôøi daïy vaên chöông. OÂng aáy coøn laø hoïa só cuûa thieân nhieân nöõa. Anh ñaõ nghe Papa noùi veà caùc danh hoïa hoï Hoaøng cuûa Trung Hoa, vaø anh cuõng ñaõ nhaéc ñeán teân hoïa só Hokusai cuûa Nhaät.

- Anh coù nghe Papa noùi gì veà nhöõng nöõ thi só cuûa tænh naøy?

- OÂng coù nhaéc ñeán teân vaøi ngöôøi, nhöng anh chæ nhôù ñöôïc hai maø thoâi.

- Nhöõng ai vaäy?

- Anne Heùbert* vaø Suzanne Jacob**.

Chaøng tieáp:

- AÁy queân, coøn Suzanne Nguyen Lafontaine nöõa chöù?

Naøng cöôøi:

- Chöa ñöôïc ñaâu. Em ñang hoïc laøm thô.

- Em coù thích nhöõng taùc giaû naøy khoâng?

- Em thích haàu heát nhöõng nhaø thô, nhaø vaên nöõ cuûa tænh naøy. Papa hay nhaéc moät caâu cuûa Rina Lasnier***: '' EÙcrire en poeùsie, c'est eùcrire sur la neige avec la craie blanche du silence...''. Em ñaõ thaáy Papa vaø meï ngoài yeân laëng haøng giôø ôû phoøng khaùch phiaù sau nhaø beân nhöõng taùch traø.

Thanh nieân xieát chaët thieáu nöõ vaøo beân mình. Khoâng gian tröôùc maët

tónh mòch vaø hoang sô nhö nhöõng ngaøy ñaàu trong Saùng Theá Kyù (Genesis). Anh quay sang thieáu nöõ:

- Em coù ñoïc Suzanne Jacob?

- Em coù ñoïc nhöng khoâng thuoäc nhieàu.

Thanh nieân:

- Anh coøn nhôù ñoâi gioøng : '' Khi em coøn thô daïi. Vôùi nhöõng ngoùn tay traàn loøi ra khoûi bao tay hôû ngoùn (mitaine), em vaïch ngueäch ngoaïc nhöõng veät treân tuyeát. Roài tuyeát rôi, daáu veát chaúng coøn...Tuyeát tan, roài xuaân tôùi vaø daáu veát tan theo cuøng tuyeát. Heø ñeán, em laïi vaïch nhöõng veät treân caùt. Trôøi möa. Roài tröôøng hoïc, baûng ñen vaø nhöõng boâi xoaù treân neàn baûng. Nhöng roài laø tình yeâu. Em veõ nhöõng daáu hieäu baèng moâi, mieäng mình treân thaân theå chaøng... '' (phoùng dòch).

Thieáu nöõ nhìn thanh nieân, say ñaém. Naêm nay naøng ñaõ möôøi baûy tuoåi. Caïnh moät taûng ñaù nhoâ leân troâng xuoáng meùp hoà, moät buïi daffodil vöøa heù nôû. Thanh nieân keùo khuoân maët thieáu nöõ laïi gaàn. Chaøng töø töø hoân naøng. Thieáu nöõ nhaém maét laïi, töôûng nhö chaøng trai ñang truyeàn sang naøng caùi aám aùp, noàng naøn cuûa söùc noùng nhieät ñôùi cuøng luùc vôùi nhöõng buïi tuyeát ñang tung bay veà muoân höôùng trong trí cuûa naøng. Muøa ñoâng saép taøn, tuyeát ñaõ tan gaàn heát treân maët hoà, xuaân ñang tôùi, maët trôøi röïc rôõ ñaõ leân. Chaøng ñang veõ nhöõng daáu veát treân khaép khuoân maët naøng, treân coå, treân vai,...

Khi chaøng buoâng naøng ra, naøng chôït nhìn thaáy moät con chim boùi caù caém thaúng töø treân khoâng xuoáng maët hoà, vaø treân trôøi cao baày ngoãng trôøi ñang xoaûi caùnh bay veà phöông Baéc.

*Anne Heùbert: Poeømes, Paris, Seuil,1960; Letorrent(nouvelles), Paris,Seuil,1965;Kamarouska (roman), Paris, Seuil, 1970; Heùloise(roman) Paris, Seuil, 1980.

**Suzanne Jacob: Fore cocon(roman), Montreùal, EÙditions Parti Pris, 1978;

Poeømes I, Geùmellaires (poeømes), Montreùl, Le Biocreux, 1980.

***Rina Lasnier: Les signes, Montreùal, Hurtubise HMH,1976; Matin d'oiseaux, volume I, Montreùla, Hurtubise HMH, 1978; Entendre l'ombre, volume I, Montreùal, Hurtubise HMH, 1981; Voir la nuit, volume Ì, Motreùal, Hurtubise HMH, 1981.

Home