|
|
||
|
Vol. 10
8/ 2002 |
2nd year edition |
|
|
||
Please click to download VNIfonts if you cannot
read this page. Best view with Internet Explorer.
Ngoâi
Nhaø Treân Ñænh Ñoài
Ñoâng giaät
mình, choaøng tænh: aùnh traêng trong vaét chieáu xuyeân qua maøn kính, traûi
thaønh moät veät saùng huyeàn dieäu döôùi chaân. Ñeâm nay raèm, " Ñeâm nay raèm yeán tieäc saùng treân trôøi!" Ñoâng laåm nhaåm ñoïc moät caâu thô cuõ; traêng ñeïp quaù, traêng
treo lô löûng treân moät baàu trôøi tuyeät vôøi, trôøi thaät ñeïp sau nhöõng
giôø möa gioù raàm ró.
Môû cöûa phoøng böôùc ra ngoaøi, Ñoâng
nghe nhö coù moät doøng ñieän laïnh leõo chaïy doïc xöông soáng: hình nhö coù
tieáng döông caàm phaûng phaát trong caùc haønh lang
toái taêm vaéng laïnh! Ai maø daïo ñaøn vaøo luùc nöûa ñeâm vaéng veû nhö theá naày?! Ñaõ hai giôø saùng coù hôn! Hay laø...
ma? Nghó tôùi chöõ
"ma" noù vuït ruøng mình. Ñoâng ít khi “sôï ma”, nhöng maø
trong ñeâm toái, vôùi moät vaàng traêng lieâu trai treo treân ñaàu caây coå
thuï beân ngoaøi, vôùi nhöõng haønh lang heïp, toái taêm, laïnh leõo cuûa toøa
laâu ñaøi naày, vôùi caâu chuyeän vöøa ñoïc hoài chieàu,...
taát caû cuõng laøm Ñoâng... hôi ngaùn.
Laø “director” cuûa moät cô quan
thieän nguyeän, Ñoâng ñöôïc môøi ñeán tham döï khoùa hoäi thaûo veà an sinh xaõ hoäi do chính quyeàn lieân bang toå chöùc. Treân
döôùi ba möôi phaùi ñoaøn ñeán töø khaép nôi trong nöôùc Myõ ñöôïc saép xeáp
choã ôû chung trong moät toøa laâu ñaøi coã. Toøa nhaø ñaõ cuõ kyõ, maø ngöôøi ta laïi caøng laøm cho noù coù
veû cuõ kyõ hôn ñeå söû duïng nhö moät hotel -- loaïi hotel daønh cho nhöõng
keû coù tieàn, muoán chaïy troán caùi phoàn hoa ñoâ hoäi ñoâi ngaøy, ñoâi
tuaàn. Ngöôøi ñeán taïm truù maëc quaàn “jean”, aùo thun, ñöôïc moät
nhoùm nhaân vieân maëc quaàn ñen, aùo ñuoâi toâm ñen, nô coå ñen tuyeàn, raát
leã ñoä haàu haï.
Toøa nhaø xaây naêm 1738, chôi vôi
treân moät ngoïn ñoài, chung quanh nhaø laø röøng,
röøng thaät söï röøng vôùi nhöõng ñaøn nai daïo quanh, caûnh ñeïp nhö trong
tranh veõ. Maáy hoâm qua hoïc haønh, hoäi thaûo, nghieân cöùu,...
chaúng ai coù giôø nghæ ngôi; cho ñeán hoâm nay môùi coù moät buoåi “xaû hôi”.
Coù chuùt thaûnh thôi, Ñoâng ñi daïo voøng quanh nhaø, ñi theo
moät loái moøn heïp ra röøng, roài ñi laïc tôùi moät ñoài coû daïi; nhöõng
thaân coû oáng cao tôùi ngang thaét löng, nhöõng ñaùm coû maø noù chöa thaáy
bao giôø treân ñaát Myõ, coû che moät taám baûng ñaù... Ñoâng loø moø ñoïc,
roài hôi hôi ngôõ ngaøng khi nhaän ra ñoù laø moät moä bia,
roài ngôõ ngaøng hôn khi nhaän ra noù ñang ñöùng treân moät nghóa trang cuõ
kyõ. Nhöõng taám baûng baèng ñaù xanh ghi teân tuoåi cuøng coâng nghieäp ngöôøi
ñaõ maát, nhöõng daáu tích cuûa caùc theá heä chuû nhaân oâng caùi toøa laâu
ñaøi maø boïn Ñoâng ñang taïm truù ngoaøi kia!
Taùnh hieáu kyø
noåi daäy, Ñoâng laàn moø trôû veà, tìm vaøo thö vieän cuûa toøa nhaø.
Treân chieác baøn laøm vieäc
cuûa ngöôøi chuû nguyeân thuûy, coù moät baøi vieát ngaén, noùi
veà lai lòch ngoâi nhaø: naêm 1738, moät nhaø quí toäc ñi saên choàn, côõi
ngöïa chaïy laïc tôùi ngoïn ñoài naày; trong aùnh naéng chaäp choaïng cuûa
ngaøy, oâng gaëp moät ngöôøi thieáu nöõ trong moät ngoâi nhaø ñôn sô, oâng xin
moät cheùn canh noùng, xin moät maãu baùnh mì khoâ, ñeå roài sau ñoù xin luoân
traùi tim cuûa coâ chuû. OÂng cöôùi coâ, vaø xaây cho coâ,
ngay chính treân caùi neàn nhaø cuõ, moät toøa laâu ñaøi ñeïp. Ñoù laø caùi laâu ñaøi maø boïn Ñoâng ñang ôû. Sang theá heä
thöù hai, doøng hoï chuû nhaân ngoâi nhaø töø töø sa
suùt; sang theá heä thöù ba, nhöõng caùi cheát bí maät cuûa ngöôøi trong doøng
hoï töø töø xaûy ra. Khi coù aùn maïng xaûy ra trong nhaø,
laø khi tieàn cuûa nhö baát taän cuûa doøng hoï chôït töø töø khoâ caïn.
Moät ngöôøi con cuûa theá heä thöù tö khoâng coøn giöõ ñöôïc nhaø, phaûi baùn
ñaáu giaù nhaø, baùn luoân caû röøng caây bao la chung quanh; caùi doøng hoï
quyeàn quí kia
daàn daàn tan maát trong xaõ hoäi Myõ.
Ngoâi nhaø thay chuû nhieàu laàn,
cuoái cuøng khoâng ai daùm ôû, khoâng ai baûo quaûn noåi neân ngöôøi chuû
cuoái, laø moät hoùa hoïc gia, cho luoân caùi hoäi cuûa mình, “The American
Chemical Society”, baûo quaûn.
Khi ñoïc tôùi
haøng chöõ "Hoäi Hoùa Hoïc Gia Myõ", Ñoâng chôït ruøng mình.
Haøng chöõ gôïi nhôù moät caâu chuyeän cuõ, caâu chuyeän veà moät ngoâi nhaø ma ôû mieàn ñoâng
nöôùc Myõ. Trong moät lôùp vaên chöông ôû UC Berkeley (
Vaäy maø ñeâm nay
, ñeâm ñang möa gioù raàm ró boãng döng taïnh raùo; trôøi ñang mòt muø
maây ñen maø chôït trôû neân trong saùng ñeå hieän leân loùng laùnh moät vaàng
traêng,... Ñeâm vôùi caùi caûm giaùc noân nao kyø laï vì aùnh traêng xao xaùc
beân röøng, ñeâm thaät lieâu trai vôùi tieáng ñaøn khi aån khi hieän... Ñaøn ai
ngaäp ngöøng nöûa khuùc, röøng khuya rôøn rôïn nhôù mong... Roài
chôït döùt. Maùu hieáu kyø cuûa Ñoâng chôït noåi daäy.
Neáu ñaây laø tieáng ñaøn ma... Neáu coù ma thaät, thì chaéc
ñaây laø moät con ma... ñaày tình caûm, Ñoâng cuõng muoán gaëp cho bieát.
Noù laàn nheï böôùc chaân theo haønh lang ñi xuoáng
döôùi nhaø.
Phoøng sinh hoaït cuûa toøa laâu
ñaøi roäng theânh thang, nhöng khoâng khí trong phoøng raát aám: baây giôø laø
muøa heø, muøa heø ôû
- Boä heát chuyeän chôi roài sao maø
ra ñaây ñaøn giôø naày? Khoâng bieát nhaø coù....
Ñoâng hoûi, roài
vuït im baët. Chaéc chaén laø Ngoïc Anh vaø hai ngöôøi baïn kia khoâng bieát nhöõng caâu chuyeän ma ôû trong ngoâi nhaø
coå loã xæ naày.
- A, anh Ñoâng! Anh
cuõng khoâng nguû ñöôïc haû?
- Nguû heát moät giaác roài ñoù... Giaät mình thaáy traêng saùng quaù neân moø ra ñaây... laøm thô.
-
Bao giôø laøm xong cho em xin nghe? Nhôù ñeà taëng Ngoïc Anh...
- OK, anh seõ ñeà taëng Ngoïc Anh,
vaø Myõ Linh, hai ngöôøi treû tuoåi nhaát trong cuoäc hoïp naày...
- Xì! Ñöøng coù
thaû deâ cha noäi.
- EÂ caùi anh kia!
Taëng ai taëng moät ngöôøi thoâi nhe...
Moät tieáng
"xì" khoâ khan. Keøm theo lôøi phaûn
ñoái cuûa coâ baïn ngoài beân. Ñoâng cöôøi hì hì, hoûi chung:
- Khoâng nguû ñöôïc haû?...
- Nguû gì ñöôïc, maáy giôø roài? Hai giôø saùng? Töùc laø chæ môùi coù möôøi moät giôø ôû
- Maø thöùc theo
giôø
Caû nhoùm cöôøi hi
hi. Queân heát maáy con ma trong
chuyeän keå, Ñoâng ruû ren:
- Ñi ra ngoaøi chôi ñi, trôøi ñeïp
laém.
- OK, ñi.
Ngoaøi trôøi traêng ñaõ nghieâng,
aùnh traêng huyeàn dieäu traûi treân bôø coû, xa xa laån khuaát sau röøng thöa
hình nhö coù moät hoà nöôùc, maët nöôùc mô maøng khi aån khi hieän döôùi
traêng... Ñoâng chôït nhôù baøi Chôi
Giöõa Muøa Traêng cuûa Haøn Maïc Töû: “Soâng laø moät giaõi luïa baïch, khoâng,
soâng laø moät ñöôøng traêng traûi chieáu vaøng...” AÙnh
traêng nheø nheï rôi treân soùng nöôùc bao giôø cuõng gaây nhieàu yù thô.
Moät laøn gioù aám
keùo qua, gioù löôùt thöôùt treân röøng caây. Gioù muøa haï
- EÂ, maáy “you”!
- “What?”
- Coù nhôù baøi haùt Trung Thu, coù
bieát baøi haùt Trung Thu naøo khoâng?
Chaúng traû lôøi, Ngoïc Anh caát
gioïng haùt: "AÙnh traêng traéng ngaø, coù caây ña to, coù thaèng cuoäi
giaø, oâm moät moái mô..."
Ñoâng hoøa tieáng haùt theo: "Cuoäi ôi... Ta noùi cho cuoäi nghe..."
Lôøi haùt vang vang, tieáng cöôøi
vang vang, trong aùnh traêng huyeàn dieäu, chöøng nhö caû nhoùm boán ngöôøi
ñang soáng laïi thôøi thô aáu ôû Vieät
Hai ngöôøi baïn
ngoài vôùi Ngoïc Anh laø moät ñoâi tình nhaân. Caû hai
cuõng ôû
-
Coù phaûi anh laø anh Ñoâng trong Toång Hoäi Sinh Vieân Mieàn Nam California
khoâng?
Ñoâng gaät ñaàu, coâ beù reo leân:
- A... Em
vaãn hay ñoïc baøi cuûa anh...
- “Baøi ôû ñaâu
maø ñoïc? Ñoïc baøi naøo?” Ñoâng
ngaïc nhieân.
- Ñaây naày, em nhôù nhaát laø baøi
“Tình Yeâu” naày...
- Trôøi trôøi...
Baøi phieám luaän
“Tình Yeâu” cuûa Ñoâng ñaõ ñaêng treân baùo cuûa Toång Hoäi Sinh Vieân, ñaõ
nhaän ñöôïc nhieàu thö xaøi xeå cuûa ñoïc giaû... giaø, nhöng nhöõng ngöôøi
treû maø coù maùu tieáu laâm thì laïi thích. Myõ Linh, teân coâ beù laø
Myõ Linh, lieán thoaéng keå tieáp:
-
Ñoïc
baøi ñoù em cöôøi vang doäi caû caùi “office”...
Ñoâng chæ coøn
bieát cöôøi tröø. Trong thôøi gian coøn ñi hoïc ôû nam
Vöøa böôùc nheï leân bôø coû, Ñoâng
vöøa quay laïi hoûi ba ngöôøi baïn treû:
- Maáy “you” thaáy sao?
- Thaáy gì?
- Buoåi noùi chuyeän cuûa maáy ngöôøi khaùch hoài chieàu...
Ngoïc Anh
traû lôøi nhanh, baèng tieáng Anh:
-
“It's
all politic”, taát caû chæ laø thuû ñoaïn chính trò.
Caâu chuyeän tieáp
tuïc, taát caû ñaõ trôû gioïng, baøn luaän vôùi nhau baèng tieáng Anh.
Ñoâng lôùn leân ôû Vieät
Cuoäc hoäi thaûo maø boïn Ñoâng ñang
tham döï ñuùng ra laø moät coá gaéng môùi cuûa chính quyeàn lieân bang Hoa Kyø,
nhaèm höôùng daãn theâm cho ban ñieàu haønh caùc hoäi thieän nguyeän ngöôøi
Ñoâng Döông moät soá kieán thöùc ñeå coù theå töï gaây quó, töï giuùp laáy
ñoàng baøo cuûa mình. Boä ngoaïi giao ñaõ daønh ra ba traêm ngaøn ñoâ la ñeå
toå chöùc ba buoåi hoïc taäp, bao goàm moät soá thaønh vieân trong ban giaùm
ñoác caùc hoäi thieän nguyeän Ñoâng Döông khaép nöôùc Myõ: laàn ñaàu ñaõ toå
chöùc taïi Chicago, baây giôø laø laàn thöù hai taïi Baltimore, vaø laàn thöù
ba seõ ñöôïc toå chöùc taïi Vail, moät ñòa ñieåm nghæ maùt quoác teá naèm trong
tieåu bang Colorado.
Ngaøy ñaàu tieân
cuûa cuoäc hoäi thaûo ñaõ qua, ñuùng ra ñaõ qua moät caùch toát ñeïp neáu
khoâng coù nhöõng ngöôøi khaùch ñeán vaøo giôø choùt, sau chöông trình hoïp.
Tieán só Leâ Xuaân Khoa, Giaùm Ñoác Cô Quan Taùc Vuï Ñoâng Döông Boä Ngoaïi
Giao Hoa Kyø, moät trong nhöõng ngöôøi toå chöùc caùc cuoäc hoäi thaûo naày,
ñaõ giôùi thieäu ba ngöôøi khaùch: hai ngöôøi Myõ vaø moät ngöôøi Vieät. Theo
lôøi giaùo sö Khoa, ñaây laø moät cuoäc hoïp cuûa chính quyeàn, tieàn toå chöùc
laø do chính quyeàn ñaøi thoï, nhöõng ngöôøi khaùch naày khoâng thuoäc moät cô
quan naøo trong chính quyeàn, neân oâng khoâng theå saép xeáp thôøi gian cho
hoï noùi trong giôø laøm vieäc; hoï chæ ñöôïc giôùi thieäu ñeán ngoaøi giôø
hoäi thaûo ñeå trình baøy moät vaán ñeà lieân quan ñeán soá phaän cuûa naêm
möôi saùu ngaøn ngöôøi tò naïn Ñoâng Döông, ñang coøn ôû trong caùc traïi tò
naïn Ñoâng Nam AÙ.

Nhöõng ngöôøi
khaùch ngoaøi chöông trình ñaõ ñöôïc ñoùn chaøo trong khoâng khí thaân maät,
vui veû. Ngöôøi khaùch Vieät
-
Thaát
baïi! Thaát baïi! Heã maø coù ñoùng tieàn laø thaát baïi.
OÂng cuï gaät
ñaàu.
Ngöôøi khaùch thöù
hai laø moät luaät sö treû ngöôøi Myõ, ñöôïc “UÛy Ban” möôùn ñeå laøm giaáy
tôø. Anh Myõ con laát kha laát khaát böôùc leân vöøa
noùi vöøa cöôøi ngaû ngôùn, vöøa khoe nhöõng keát quaû maø anh ñaõ ñaït ñöôïc
trong vieäc xin giaáy tôø cho ngöôøi tò naïn. Anh noùi
loøng voøng moät hoài roài cuõng quay laïi vieäc keâu goïi ñoùng tieàn.
Hoäi tröôøng laëng im, khoâng moät tieáng voã tay,
khoâng moät caâu hoûi ñeà ra cho anh. Anh Myõ con khoâng bieát raèng cöû toïa
tröôùc maët anh, ña soá laø ngöôøi Vieät lôùn tuoåi, laø moät nhoùm cöû toïa
raát baûo thuû. Tröø boán phaùi ñoaøn ñeán töø
Ngöôøi khaùch thöù
ba töï giôùi thieäu laø moät thöôøng daân, oâng noùi oâng töøng laøm cho Boä
Ngoaïi Giao, nhöng baây giôø ñaõ töø chöùc, oâng ñeán noùi chuyeän vôùi tö
caùch laø “baïn” cuûa ngöôøi Vieät. OÂng “baïn” kia
neän thaúng vaøo caùi huyeät nhöùc nhoái cuûa nhöõng ngöôøi ñang coù maët: soá
phaän cuûa naêm möôi saùu ngaøn ngöôøi tò naïn ñang ôû Ñoâng Nam AÙ. OÂng keâu goïi nhöõng ngöôøi ñang coù maët, Vieät coù, Mieân coù,
Laøo coù, gôûi thö khuyeân ñoàng baøo ñang ôû trong traïi tò naïn laøm ñôn xin
veà nöôùc, ai xin veà nöôùc naáy. Moät cuï giaø Vieät
Veà nöôùc? Maày coù bieát laø khi veà nöôùc hoï seõ ñöôïc
ñoái xöû nhö theá naøo khoâng?
“Chuùng toâi
coù theo doõi...” OÂng baïn thöôøng
daân Myõ traû lôøi moät caùch töï tin.
Moät cuï giaø khaùc lôùn tieáng ngaét lôøi:
Theo doõi? Tuïi maày coù bao nhieâu ngöôøi ñeå theo
doõi? Chính quyeàn coäng saûn coù cho tuïi baây theo
doõi khoâng?
Buoåi noùi chuyeän
töø choã thaân tình ñaõ bieán thaønh moät cuoäc caõi nhau.
Theo öôùc tính
cuûa Cao UÛy Lieân Hieäp Quoác, ñaõ coù hôn naêm traêm ngaøn ngöôøi cheát treân
bieån ñoâng. Ngöôøi cheát cöù cheát, ngöôøi coøn soáng cöù tìm ñöôøng
boû ñaát nöôùc ra ñi! Ñaõ coù maáy chuïc ngaøn chuyeán taàu
ñi khoâng bao giôø tôùi beán, ñoái vôùi naêm möôi saùu ngaøn ngöôøi vöøa ñeán
döôïc beán, lôøi naøo, ngöôøi naøo daùm vieát thö khuyeân hoï trôû veà? Nhöõng ngöôøi Vieät treû
tuoåi ngoài im laëng nghe, nhöõng ngöôøi lôùn tuoåi hôn leân tieáng, gaèn maïnh
töøng tieáng naëng neà. Taát caû ñeàu noùi tieáng Anh
raát löu loaùt. Ba ngöôøi khaùch maët muõi daàn daàn
ñoû gay, coá giöõ gioïng noùi.
Moät ngöôøi trong ban toå chöùc xin
vaøi phuùt nghæ ngôi. Sau maáy phuùt nghæ, ba ngöôøi khaùch kia
caùo loãi, xin veà sôùm. Cuoäc noùi chuyeän chaám döùt.
Ngoïc Anh noùi:
-
“It's
all politic”, hoï saép xeáp ñeå mình giuùp hoï ñuoåi ngöôøi trong caùc traïi
veà nöôùc.
Ñoâng giaät mình
quay laïi, nhìn maáy ngöôøi baïn treû ñang baøn luaän. Traêng ñaõ baét ñaàu nghieâng, söông ñaõ baét ñaàu leân, röøng trôû
neân mô maøng hôn. Anh ñoåi gioïng:
- EÂ maáy “you“
- “What?”
- Coù nhôù Vieät
- “ÖØ!
Nhôù...” Caû ba caùi
mieäng ñoàng noùi to.
- “Nhôù caùi gì nhaát?” Ñoâng hoûi.
- Khu chôï Nguyeãn Tri Phöông neø...
khu vöïc ñöôøng Pasteur vôùi nhöõng gaùnh quaø rong thôm löøng neø, anh coù aên
baùnh bao Baø Caû Caàn khoâng?
- Baùnh bao "OÂng" Caû
Caàn chöù?
- "OÂng"
Caû Caàn? Hay "Baø" Caû Caàn? “Anyway”, nhöõng ngaøy gaàn
Teát, Saøi Goøn coù caùi khoâng khí gaây gaây laïnh, buoåi saùng trôøi laïnh
maø meï mua cho moät caùi baùnh bao oâng Caû Caàn laø “heát saåy”...
Caû boán ngöôøi
nuoát nöôùc boït.
Vieät
Ñoâng nhìn leân, laån khuaát sau
röøng caây thöa, treân ñænh ñoài: toøa nhaø ma quaùi noåi baät giöõa maøn
traêng, ñeïp nhö moät giaác mô thaàn thoaïi. Hình nhö treân loái moøn daãn vaøo
nhaø, xa xa, coù boùng ngöôøi lung linh... Nhöõng taø aùo coã, nhöõng chieác muû
cao phaát phô qua laïi, nhöõng boùng ma coøn nuoái tieác thôøi vaøng son no aám
cuõ... Hay chæ laø söông khoùi?!
Mô maøng giöõa aùnh traêng lung linh
ñeâm nay, beân caïnh tieáng gioù nheï ñöa qua röøng caây, Ñoâng coøn nghe
tieáng meï goïi con, caâu vôï khoùc choàng, lôøi theùt gaøo treân bieån ñoâng,
lôøi caàu kinh cuûa nhöõng hoàn ma khaùc,... Tieáng kinh caàu treân nhöõng
chuyeán taàu Vieät
Ngoïc Anh caát tieáng haùt, lôøi
haùt nhö aâm höôûng cuûa moät thôøi ñaõ xa, quaù xa: “AÙnh traêng traéng ngaø
coù caây ña to, coù thaèng cuoäi giaø oâm moät moái mô.... Cuoäi ôi! Ta noùi
cho cuoäi nghe...”
Taân Xuyeân
1995