Vol. 8 4 / 2002

Do hoang Nghia phutavanthu@yahoo.com or nthihoang@aol.com

NHÖ TIEÁNG GOÏI NGAØN NAÊM

Khi môùi gaëp nhau laàn ñaàu, toâi vaø Thu ñaõ thaáy raát laø khoâng hôïp vôùi nhau. Khi ñaõ thaân, noùi chuyeän vôùi nhau nhieàu, toâi laïi caøng thaáy Thu vaø toâi lôùn leân trong hai moâi tröôøng khaùc bieät: toâi maát meï töø nhoû, haàu nhö khoâng coøn nhôù moät chuùt gì veà tình maãu töû; trong khi Thu luoân luoân noùi veà meï mình, nhaéc nhôû maõi veà baø trong moãi caâu chuyeän. 

Toâi quen Thu trong San Diego State University, moät ngaøy vaøo xuaân vôùi naéng vaøng rôi nheï ngoaøi khung cöûa thö vieän. Thu ngoài xoûa toùc, doøng toùc daøi ñen möôït, nöûa boû hôø höõng moät beân vai, nöûa nhö rôi thoaùng vaøo coõi khoâng. Coâ ngoài ñoù, choáng caèm nhìn ra ngoaøi: beân kia bôø caây cao naéng traõi, treân kia trôøi xanh vôùi maây traéng cuoän noõn naø nhö boâng... Toâi ngoài ñoù, choáng caèm ngaém coâ; treân laàu cao, thôøi gian nhö ñaõ khoâng coøn troâi chaûy.

Thu hoïc vaên chöông. Coâ say meâ vôùi sinh ngöõ, vôùi nhöõng baøi thô, aùng vaên tình caûm -- ñoái vôùi coâ, hình nhö vaên minh nhaân loaïi chæ coù trong caùc taùc phaåm tuyeät vôøi coøn ñeå laïi. Thu ñoïc vaø hieåu Shakepeares deã daøng, hieåu Chateaubrian deã daøng. Coâ ñoïc vaø noùi thaïo hai sinh ngöõ Anh vaø Phaùp, coøn tieáng Vieät thì coù khi duøng chöõ khoâng chænh cho laém.

Khi toâi böôùc ñeán laøm quen, Thu giaät mình xoay laïi chaøo, roài hoûi, baèng tieáng Anh: 

- Anh laø ngöôøi Vieät? 

Toâi gaät ñaàu. Coâ nhìn lom lom vaøo ñoáng saùch toâi oâm, maét döøng laïi treân bìa cuoán ngoaøi cuøng: "Statics and Dynamics", roài nhíu maøy hoûi: 

- Anh hoïc kyõ thuaät? 

Toâi cuõng gaät ñaàu, chöa bieát baét ñaàu caâu chuyeän ra sao ñaõ bò taán coâng: 

- Daân hoïc kyõ thuaät nhö anh chæ bieát coù tính toaùn cuøng caùc con soá, khoâ khan... 

Chöa chi ñaõ bò cheâ, toâi chôït noåi côn, "quaït" laïi ngay, cuõng baèng tieáng Anh: 

- Naøy coâ, vaên minh nhaân loaïi ñöôïc xaây döïng treân caùc "khoâ khan" ñoù... 

AÁy, vöøa nghe noùi tôùi boán chöõ "vaên minh nhaân loaïi" laø coâ ñaõ trôïn troøn xoe maét, baäm moâi caõi laïi: 

- Baäy, baäy, vaên minh naèm trong caùc nguoàn tö töôûng, tö töôûng chæ naèm trong saùch vôû, trong caùc taùc phaåm vaên chöông,...

- Caùi ñoù caøng baäy hôn... Naøy, ñaët laïi vaán ñeà ñi. Vaên minh laø gì ?...

Chöøng nhö boïn toâi ñaõ hôi to tieáng, ngöôøi quaûn thuû thö vieän böôùc tôùi, nheï cöôøi ra daáu baûo giöõ im laëng. Thu co vai, leø löôûi ra veû sôï moät caùch tinh nghòch. Toâi gaï hoûi: 

- Moät coác caø pheâ? 

- OK. 

...Hoâm sau, gaëp nhau treân baõi coû tröôùc phaân khoa nhaân vaên, Thu nhoeõn mieäng cöôøi, ñoâi maù hoàng xinh, ñoâi maét to ñen vôùi haøng mi cong vuùt. Trong coâ thaät ñeïp, nhöng hình nhö coù moät neùt lieâu trai bí aån naøo ñoù loàng trong caùi ñeïp! Thu khoâng gioáng nhö nhöõng coâ gaùi ngaây thô baèng tuoåi coâ; göông maët Thu treû maêng, nhöng ñoâi maét nhìn xa, nhö thaáy caû moät trôøi traàm tö aån hieän, ñoâi maét cuûa moät ngöôøi ña caûm, nhieàu taâm söï.

- Hoâm qua em keã cho meï nghe veà anh... 

- Noùi coù moät anh chaøng chaû bieát gì ngoaøi caùc con soá haû? 

- Khoâng, em noùi anh hoïc kyõ thuaät maø cuõng bieát ñoïc thô. 

- Roài meï noùi sao? 

Thu laëng im, ñoâi maét laïi doõi veà xa vôøi. Toâi cuõng chaû caàn coâ traû lôøi, noùi tieáp luoân: 

- Anh bieát laøm thô nöõa chöù. Naøy, laéng nghe: "Trong ñaàm gì ñeïp baèng sen, laù xanh boâng traéng laïi chen nhuïy vaøng, nhuïy vaøng boâng traéng laù xanh..." 

- Thô gì laï vaäy? 

- Thô ... thaån. 

- Vieát tieáng Anh ra laøm sao? 

Toâi heø huïc vaän duïng töøng chöõ dòch baøi ca dao ñoù ra tieáng Anh. Thu ñoïc, roài nhíu maøy, chaû bieát coâ nghó gì. Sôï laïi bò cheâ, toâi voäi noùi: 

- Thu nhôù chuyeän vaên cuûa Chateaubrian khoâng? 

- Sao? 

- Vaên cuûa Chateaubrian khi dòch ra ngoaïi ngöõ thì khoâng coøn hay nhö trong nguyeân baûn nöõa... 

Thu gaät nheï ñaàu, tieáp tuïc suy nghó, roài coâ vuït quay laïi: 

- EÂ ... coù phaûi ñoù laø thô cuûa anh laøm thaät khoâng ñaáy? 

- Thaät chôù! 

- Vieát tieáng Vieät ra laøm sao? 

Toâi laïi hì huïc vieát xuoáng cho coâ. Thu caàm maãu giaáy, laät tôùi laät lui nhìn traân troái: 

- Chöõ Vieät ñaây haû?

Toâi ngöôùc nhìn, ngôõ coâ ngaïo mình, nhöng thaáy ñoâi maét to ñen ngô ngaùc cuûa Thu, toâi bieát laø coâ ñaõ thaønh thaät hoûi, vaø qua ñoù, ñaõ bieát laø töø nhoû ñeán giôø coâ chöa heà thaáy qua maët chöõ Vieät. Qua ñoù, toâi cuõng thaéc maéc: taïi sao meï coâ khoâng daïy, hay khoâng cho coâ ñoïc; ít nhaát baø cuõng phaûi coù nhöõng thö töø baèng chöõ Vieät chôù!  

Thu ñoïc laïi baõng chöõ Anh, roài buoäc mieäng: 

- Hay! Hay laém! Khoâng ngôø anh maø cuõng... 

Ñeán luùc ñoù, thaät laø chòu heát noåi, toâi goïi nheï, thuù toäi: 

- Thu! Ñoù laø ca dao Vieät Nam, khoâng phaûi thô anh laøm ñaâu! 

- Ca dao? Laø caùi gì vaäy?

Toâi ñöa caû hai tay leân trôøi: 

- Trôøi ôi! Veà maø hoûi maù ñi chò hai! 

Thu chôït ngoài laëng im, buoàn hiu.

... Heø veà, khoùa hoïc roài qua nhanh. Naéng trôû neân vaøng hôn, trôøi thaät xanh, thaät ñeïp vôùi nhöõng chieàu maây traéng ñan noõn naø treân bôø bieån. Thu vaø toâi ñaõ trôû thaønh ñoâi baïn thaân.

Giöõa bao nhieâu ñieàu traùi ngöôïc, Thu vaø toâi cuõng coù ñoâi ñieåm töông ñoàng: caû hai ñeàu thích caûnh nuùi röøng vaéng veû, thích lang thang treân nuùi nghe... gioù thoåi qua röøng thoâng cao. Muøa heø, coù nhöõng ngaøy gioù sa maïc cuoän veà ñaàu nuùi, aâm vang laï luøng nhö tieáng moät ñoaøn ngöïa röøng tung voù treân ñöôøng daøi. Toâi nghe gioù ñeå nhôù gioù qua nhöõng gioøng soâng bình yeân tuoåi nhoû; Thu nghe vì coâ cho raèng trong lôøi gioù theùt, coù thaät nhieàu cung baäc thanh thoaùt cuûa aâm nhaïc maø chöa nhaø soaïn nhaïc naøo ghi laïi ñöôïc.

Ñoái vôùi coâ: gioù laø nhaïc, trôøi ñaát tuyeät vôøi laø tranh. Thu yeâu nhaïc, yeâu tranh nhö yeâu vaên chöông, vaø theo lôøi coâ, ñoù cuõng laø nhöõng gì meï coâ yeâu meán nhaát. 

Nghe Thu cöù keã veà meï, toâi ñaõ hình dung ñöôïc moät ngöôøi ñaøn baø Vieät Nam thuøy mò dòu hieàn, ít noùi, nhöng thöông con nhö caû taám loøng thöông ñaát nöôùc. Laø ngöôøi moà coâi meï töø nhoû, toâi chôït vui vôùi nieàm Thu vui, toâi chôït thaàm coù moät öôùc mong: seõ gaëp meï Thu, seõ nhaän baø laøm meï, vaø mong baø nhaän mình nhö moät ñöùa con löu laïc tìm veà. Trong ñaàu toâi ñaõ veõ ra bao nhieâu laø hình aûnh ñeïp: toâi seõ coù moät maùi gia ñình bình yeân, seõ khoâng coøn ñi giöõa cuoäc ñôøi vôùi noãi coâ ñôn meânh moâng cuûa rieâng mình; trong maùi gia ñình ñoù: coù lôøi Thu reo vui, coù tieáng meï voã veà, coù nhöõng ngaøy ñoâng ñaäm ñaø tình maãu töû. 

Toâi mong gaëp baø, raát mong.

... Khoùa hoïc môùi ñeán, laûnh caùi "check" töø phoøng "financial aid" ra, toâi hí höûng goïi Thu: 

- EÂ, "you", toái nay ñi aên. 

Thu cöôøi hi hi: 

- Thoâi ñi oâng ôi! Ñeå daønh tieàn maø ñi hoïc ñi... 

- “Oh! Shut up”. ÔÛ nhaø ñi, toái anh tôùi. Naøo, cho bieát soá nhaø coi... 

Chieàu, doïn boä ñoà "keõng" nhaát maø toâi coù: caùi quaàn ka ki vaøng, caùi aùo sô mi sôøn coå. Toâi run run goõ cöûa nhaø Thu, loøng hoài hoäp vôùi bao nhieâu caâu noùi leã pheùp ñaõ chuaån bi saün ñeå thöa chuyeän vôùi meï coâ (maø luùc ñoù toâi ñaõ töï cho mình caùi quyeàn coi baø nhö meï mình, vôùi bao nhieâu hy voïng...) 

Sau caùnh cöûa goã naëng neà cuõ kyõ, Thu hôùn hôû ra chaøo. Coâ maëc boä ñaàm traéng, ñaàu caøi hoa traéng. Toâi chôït hôi hôi dao ñoäng, nhôù moät lôøi thô xöa:

“Chò toâi hoa traéng caøi ñaàu

Ñang haùt tình saàu trong nuùi...” 

Khoâng ñeå toâi suy nghó laâu, Thu quay vaøo trong goïi to, baèng tieáng Anh: 

- Ba meï ôi, coù Ñoâng tôùi chôi. 

"Meï, ba" cuûa Thu luïc ñuïc böôùc ra, toâi bôõ ngôõ nhìn: hai vôï choàng ngöôøi Myõ giaø nheï cöôøi, nhìn caû hai chuùng toâi vôùi ñoâi maét bao dung, phuùc haäu. 

- Chaøo oâng baø, xin pheùp oâng baø toâi ñöa Thu ñi aên toái. 

Toâi leã ñoä noùi nhanh. Caû hai vôï choàng ñoàng gaät ñaàu cöôøi, vui veû.

Ra khoûi nhaø, thaáy toâi nhìn coâ lom lom, Thu voït mieäng noùi luoân: 

- Ñoù laø oâng baø "sponsor" cuûa em... 

- Coøn... 

- Meï khoâng coù ôû ñaây, ñeå em ñöa anh ñi thaêm meï nghe? 

Toâi gaät ñaàu voäi vaõ.

...Xe qua moät chieác caàu cao, roài vaøo moät thung luõng vaéng, ñaát trôøi chôït nhö kheùp laïi, u toái maø bình yeân. Moät beân laø ñoài xanh, moät beân laø vöïc saâu, con ñöôøng ñeïp, maø sao vaéng veû laï luøng. Thu laùi xe bon bon, thoâi noùi, thoâi cöôøi; naéng chieàu chieáu nhaït nhoøa xa xa beân kia, ñoâi maét coâ chôït trôû neân laï luøng, huyeàn bí... 

Ñaäu xe laïi beân ñöôøng leân ñoài, Thu keùo tay toâi böôùc nhanh. Treân trieàn coû xanh môn naéng ñaõ nghieâng vaøng quaïnh queû. Ñoù ñaây töøng cuïm hoa nhieàu maàu saéc phaát phô... 

Thu vuït chaïy leân ñoài, goïi to baèng tieáng Vieät: 

- Meï ôi! Meï, coù anh Ñoâng tôùi chôi, thaêm meï neø, meï ôi! 

Toâi nhìn daùo daùc: chung quanh khoâng moät boùng ngöôøi, cuõng khoâng nhaø cöûa ai caû. Thu vaãn tieáp tuïc noùi: 

- Meï ôi! Chieàu nay anh Ñoâng daãn con ñi aên neø, ngheøo maø xaøi sang ñoù meï... 

Toâi vaãn xoay qua xoay laïi tìm: trôøi ñaát laëng im, khoâng coù ai, khoâng coù tieáng ngöôøi ngoaøi tieáng Thu vaø tieáng gioù nheï run qua nhöõng caønh hoa daïi. Thu töø töø ngoài xuoáng, vuoát ve daêm caønh coû uùa döôùi chaân; toâi nhìn theo höôùng coâ nhìn, chôït rôïn ngöôøi khi thaáy moät taám baûng nhoû baèng ñaù ñen, giöõa taám baûng coù in hình moät ngöôøi thieáu nöõ treû ñeïp, göông maët raäp khuoân nhö göông maët Thu. Treân taám baûng ñaù laïnh luøng, coù ñoâi haøng chöõ khaéc: "Nguyeãn Thò Hoaøng Hoa, töø traàn ngaøy... thaùng... naêm 19..." 

Toâi söõng sôø ñöùng leân, söõng sôø nhaän ra mình ñang ñöùng treân moät khu nghóa trang vaéng veû! Ñoù ñaây laø ñoài coû bình yeân, ñieåm toâ bôûi nhöõng boù hoa nhieàu maàu saéc. Naéng chôït nhoøa ñi, ñoài cao chôït nhö bieán thaønh hö aõo; daùng Thu trong maàu aùo traéng chôït aån, chôït hieän, chaäp chôøn nhö trong huyeàn thoaïi. Tieáng Thu chôït chöøng nhö lôùn ra, vang voïng tôùi cuoái chaân ñoài, roài caát cao ñoàng voïng beân kia bôø ñaù; lôøi Thu chôït nhö lôøi con chim laïc baày, khaéc khoaõi ngaøn naêm: 

- Meï! Meï ôi!...

Taân Xuyeân

Home