Vol.  8   4 / 2002

 

Do hoang Nghia   phutavanthu@yahoo.com  or nthihoang@aol.com

 

YÙ NGHÓA CUÛA THÔØI GIAN

 

Treân ñænh nuùi chieàu nay, toâi ngoài nghe tieáng goïi töø coõi ngaøn khôi. Treân maët hoà chieàu nay, khoùi söông veà nhö boùng hoa rôi -- hoa hay aùo ngöôøi bay, hoa hay chæ laø chuùt hö aûo cuoái ngaøy, hay laø boùng taø döông, lung linh gioït naéng cuoái trôøi ñeå treâu ngöôøi phieâu laõng?

 

                 

 

Treân röøng thoâng cao toâi nghe tieáng thôû cuûa thôøi gian, treân trieàn ñoài xanh xanh coû hoa phuû ñaày höông saéc laï. Trong aâm höôûng cuûa gioù, toâi thaáy mình veà nhö voù ngöïa veà treân ñoài coû bình yeân xöa; trong noãi cuøng cöïc hoang vu cuûa ngöôøi voâ toå quoác, toâi thaáy queâ höông, queâ höông ngoït ngaøo trong noãi nhôù! 

Moãi khi thaáy taâm hoàn mình coù nhieàu baát oån, toâi laïi tìm ñeán khu röøng vaéng naày. Ñeán ñeå ngoài thaät laëng yeân maø nhìn naéng ñoåi maàu, ñeán ñeå chôø xem nhöõng chuù nai tô tung taêng ñuøa trong bôø coû ñeïp. Ñeán ñeå hít thôû caùi muøi höông kyø laï cuûa nuùi röøng maø... thaáy mình töï do. Cuõng coù khi chaúng coù vieäc gì laøm, toâi mang suùng ñaïn ñeán ñaây, baén vu vô vaøo nuùi ñeå nghe tieáng suùng chaïy troøn trong thung luõng vaéng. Sau nhöõng loaït suùng reàn ró cuoàng noä laø moät noãi bình yeân laï kyø, trong noãi bình yeân laï kyø naày, toâi thaät vui khi thaáy toâi... coøn soáng. 

...                                        

Tieáng suùng roøn raõ qua ñaàu, roài tieáng theùt goïi cuûa ñòch töø chung quanh voïng tôùi; ñòch lao xao traøn tôùi nhö nhöõng laøn soùng döõ. Toâi vöøa baén vöøa chaïy luøi, chaïy luøi hoaøi cho tôùi khi thaáy chaân mình troài leân moät bôø caùt: sau löng laø moät coàn caùt thaáp, xoaûi daøi veà xa xa, sau bôø caùt laø moät doøng soâng... Soâng döõ daèn chaén ngang con ñöôøng soáng! Toâi ngôõ ngaøng ñöùng laïi, roài theùt to cho taát caû döøng laïi, quay maët laïi maø daøn ñoäi hình: moät tieåu ñoaøn Bieät-Ñoäng-Quaân nay chæ coøn laïi maáy möôi ngöôøi; hôn hai möôi só quan, nay chæ moät mình toâi coøn soáng. Toâi ñöùng ñoù, ñöùng maø taïo nieàm tin cho nhöõng ngöôøi theo mình, ñöùng vôùi noãi coâ ñoäc laï luøng: taát caû ñôn vò baïn ôû chung quanh ñeàu ñaõ tan raõ, baïn beø, ñaøn anh chæ huy caùc ñôn vò ñoù ñeàu ñaõ cheát, vaø khoâng coøn ai, khoâng coøn ai treân caùc taàn soá lieân laïc!  

 

Toâi ñöùng ñoù, moät Chuaån UÙy möôøi chín tuoåi chöa bieát nhieàu laém veà chuyeän ñôøi -- Vöøa ñoùi khaùt, vöøa lo sôï, nhöng cuõng coá ñöùng thaúng löng laøm boån phaän mình, ñöùng ñeå chôø ... tôùi phieân mình naèm xuoáng! 

 

Chieàu hoâm ñoù laø moät chieàu kyø laï: khoùi löûa boác môø mòt caû ñaát trôøi, naéng cuõng trôû maàu ñoû oái treân maáy töøng maây, trôøi ñaát boãng döng xao xaùc laï luøng. Chieàu hoâm ñoù, khi daøn nhöõng ngöôøi lính chung quanh mình thaønh moät ñoäi hình chôø cheát, toâi thaáy yù nghóa dieäu kyø cuûa moät ñôøi soáng! Trong caùi hoang loaïn cuøng cöïc cuûa moät ñoaøn quaân chieán baïi, toâi nghó veà moät ñôøi soáng bình yeân... moät ñôøi soáng thaät taàm thöôøng, thaät giaûn dò: coù côm aên, coù aùo maëc, ngaøy thaùng qua coù nhöõng giôø bình yeân ñeå toâi ngoài nhìn naéng, naéng xao xaùc treân ñaàu caây, naéng ñeïp laï luøng, nhö ñôøi soáng naày ñeïp laï luøng; caùi ñeïp maø chæ rieâng nhöõng ngöôøi lính treû thaáy ñöôïc trong giaây phuùt laëng im chôø cheát! 

...

Hai möôi saùu naêm vuït qua nhö moät laøn gioù treân caùnh ñoàng xanh. Trong moät vieän ñaïi hoïc, toâi coù vieäc laøm maø nhöõng ngöôøi hoïc ñaïi hoïc mô öôùc; Trong theá giôùi cuûa nhöõng ngöôøi maø ñôøi goïi laø “khoa baûng”, toâi coù moät choã ñöùng khaù bình yeân. Chieàu naêm xöa truùng ñaïn naèm ngaéc ngoaûi beân bôø soâng, toâi mô coù ñöôïc moät ngaøy naày; khi ñoù, toâi nghó, trong moät ñôøi soáng nhö vaäy, toâi seõ khoâng coøn suy tö, khoâng coøn lo laéng nöõa! 

 

Toâi ñaõ khoâng coøn suy tö gì nhieàu, lo laéng thì hình nhö raát ít. Nhöng trong caùi ñôøi soáng bình yeân ñeán ñoä nhaøm chaùn naày, loøng vaãn thaáy thieáu vaéng moät caùi gì ñoù. Hình nhö laø moät lôøi haøng xoùm goïi chaøo, hình nhö laø tieáng ñeám nhòp ñi quyeàn trong moät voõ ñöôøng VOVINAM, hình nhö laø höông gaïo môùi, hình nhö laø tieáng hoø ñöa töø cuoái doøng soâng, hình nhö laø tieáng nöôùc traøn qua bôø ruoäng khi muøa möa veà, hình nhö laø maây nhôù trôøi, nöôùc nhôù bieån, hình nhö, vaø hình nhö,... 

 

Hôn hai möôi naêm laøm daân Myõ, soáng ñôøi soáng Myõ, toâi vaãn nhôù cheùn canh rau ngaøy naéng haï, nhôù khuùc caù kho buoåi chieàu ñoâng, nhôù tieáng gioù thoaûng qua vöôøn cau, nhôù moät doøng soâng, nhôù ñôøi soáng cuõ! 

Treân ñöôøng ñi naêm xöa: coù luùa chaùy, thaáy nhaø tan, thaáy daân ngheøo ñoùi lang thang treân moät queâ höông daãy ñaày baát coâng vaø baïo ngöôïc. Trong moät lôùp VOVINAM toâi ñöa tay nguyeàn ñi xaây döïng coâng baèng xaõ hoäi, trong moät ñoaøn thanh nieân Vieät Voõ Ñaïo chuùng toâi leân nuùi cao, ra bieån vaéng, xuoáng ñoàng saâu ñeå thaáy queâ höông, queâ höông moûi moøn trong chieán tranh. Moät ngaøy ... rôøi voõ ñöôøng toâi ñi vaøo chieán tranh. Trong noãi ñaéng cay chua xoùt cuûa ñôøi lính, toâi thaáy baïn beø naèm xuoáng, thaáy tieáng thôû, lôøi than, thaáy töøng gioït nöôùc maét, töøng doøng moà hoâi ... Treân con ñöôøng buoàn thaät buoàn cuûa ngöôøi tuø binh, toâi bieát theøm gioù, bieát thöông naéng.

 

Treân nhöõng neûo ñöôøng naéng gioù queâ höông: coù quaù nhieàu ñieàu ñeå nhôù! 

 

...Treân ñænh nuùi chieàu nay, hình nhö nhaân loaïi ñaõ xa. Khi söông môø boác leân töø maët hoà laø khi maây cuoän troøn, nhö ñeå nhoát gioù, nhö ñeå beû naéng thaønh nhöõng hình thuø thuoäc veà mô öôùc. Treân ñænh nuùi chieàu nay, chæ coøn toâi, toâi vôùi noøng suùng laïnh luøng, vôùi caùi hoang sô toät cuøng cuûa moät ngöôøi voâ toå quoác. 

 

Trong tieáng suùng ñoàng voïng qua bôø ñaù cao, toâi thaáy mình veà trong gioù caùt: nhöõng ngaøy môùi lôùn, ñöùng leân laøm boån phaän mình! Nhöõng ngaøy ñoå maùu, ñoå moà hoâi nöôùc maét maø ñi döïng côø; trong boùng côø vaøng bay, moãi gioït maùu, moãi doøng moà hoâi ñeàu mang theo nhieàu yù nghóa.

 

Coøn hoâm nay, treân caùi bình yeân coá höõu cuûa ñôøi soáng Myõ, toâi ñi tìm yù nghóa cuûa thôøi gian. 

 

Taân Xuyeân

Home