Vol. 18  12/2003                                                                     3rd year edition

Editor-in-chief:  Ñoã Hoaøng Nghóa    phutavanthu@yahoo.com  or  nthihoang@aol.com

 

Please click to download VNIfonts if you cannot read this page.  Then, click HERE  and follow instructions to configure Web Browsers.   

Best view with Internet Explorer.

 

Hoài Kyù Taây Nguyeân

Ñöôøng Leân Taây Nguyeân

 

Ñoã hoaøng Nghóa

 

Nhaø Thôø Goã taïi Kon Tum

 

Laàn thöù nhì veà laïi queâ höông toâi khoâng coøn nhöõng bôû ngôû khi böôùc chaân xuoáng phi tröôøng, hay caûm xuùc laån hoài hoïp khi xe döøng laïi tröôùc Toå Ñöôøng.  Vovinam ñoái vôùi toâi laø thaân quen, laø taâm tình cuûa ñöùa con tìm veà thaêm ngöôøi cha lôùn tuoåi, thaêm nhöõng anh chò em thaân meán cuûa mình.   Chi Kim Lieân vaø toâi nhaän nhöõng ñoùa hoa hoàng töôi thaém vaø nuï cöôøi cuøng lôøi thaêm hoûi cuûa caùc voõ sö, huaán luyeän vieân ñoùn taïi phi tröôøng.  Tình ñoàng moân cuûa ngöôøi Vovinam khi gaëp nhau thaät laø noàng aám.  Voõ sö Sen töôi cöôøi keå veà beù Troïng Nghóa, ñöùa con trai ñaàu loøng cuûa Sen vaø Dieåm Thuùy.  Voõ sö Vang thaêm hoûi gia ñình toâi. voõ sö Vuõ töø Kontum vaøo Saigon môøi chuùng toâi moät chuyeán thaêm vieáng  Taây Nguyeân nhö lôøi chò em toâi ñaõ höùa 3 naêm veà tröôùc.

 

Chò Kim Lieân theo gia ñình anh chò Naêm veà Bình Döông.  Toå ñöôøng laø gia ñình toâi, nôi ñöùa con phöông xa nöông töïa tinh thaàn.  Toâi ôû laïi Toå Ñöôøng nghó ngôi cho ñeán xeá tröa thì thaày Chöôûng moân veà ñeán.  Suoát moät naêm thaày sang Myõ du lòch, toâi ñaõ thaùp tuøng thaày trong nhieàu chuyeán ñi tham quan, thaêm vieáng moân sinh Vovinam-Vieät voõ ñaïo nhieàu nôi.  Thaày ñaõ cö xöõ vôùi gia ñình toâi nhö ngöôøi cha, ngöôøi oâng cuûa caùc chaùu.  Thaày ñaõ löu laïi trong loøng chuùng toâi moät tình caûm vaø taám loøng toân kính.  Thaày laø hieän thaân cuûa thöông yeâu vaø bao dung.  Ngoaøi tình thaân gia ñình, Thaày ñeán Hoa Kyø laø ñeå coù dòp noùi lôøi caûm ôn vôùi nhöõng ngöôøi töøng ra söùc phaùt huy Vovinam – Vieät Voû Ñaïo haûi ngoaïi.  

 

Teát naêm nay toâi nghe trong loøng moät ñieàu gì nhö thieát tha muoán höôûng khoâng khí Teát beân queâ nhaø.  Toâi muoán thaêm söùc khoûe Thaày sau vaøi thaùng veà laïi queâ höông, toâi muoán veà Beán Tre thaêm meï choàng cuøng caùc chò em, toâi muoán tìm thaêm beø baïn cuû maø toâi khoâng ñöôïc gaëp gôû trong chuyeán Veà Nguoàn naêm 2000.

 

Caàm taám thieäp cuûa voõ sö Nguyeãn vaên Nhieâu môøi döï tieäc cöôùi cuûa con ngay chieàu toái hoâm ñoù, toâi raát vui vôùi söï truøng hoïp naày.  Bao nhieàu naêm xa queâ höông, giôø ñöôïc aên ñaùm cöôùi taïi queâ nhaø, gaëp gôõ haàu heát caùc voõ sö cuûa thaønh phoá.  AÂu cuõng laø moät cô duyeân.  Hai chò em toâi ñeàu khoâng bieát tröôùc neân gia ñình beân choàng chò Lieân ñaõ chuaån bò böûa tieäc taåy traàn taïi Bình Döông. 

 

Toâi raát thích caùch toå chöùc tieäc cöôùi taïi Vieät Nam.  Ngöôøi khaùch kyù teân vaøo taám luïa ñoû vaø taëng quaø cöôùi ngay taïi baøn tieáp taân.  Sau phaàn nghi thöùc giôùi thieäu hai hoï vaø coâ daâu chuù reå laø maøn caét baùnh cöôùi thaät vui töôi.  Sau ñoù moïi ngöôøi nhaäp tieäc khi chöông trình vaên ngheä baét ñaàu.   Nhìn nhöõng phu nhaân trong chieác aùo daøi thöôùt tha ñuû maøu saéc, toâi thaàm höùa vôùi chính mình phaûi raùng taäp luyeän laøm sao ñeå coøn cô hoäi maëc laïi chieác aùo daøi, ñeå thaáy mình chöa xa rôøi nguoàn coäi.  Suoát 2 ngaøy khoâng nguû, ñeâm nay toâi theøm moät giaác nguû thoaõi maùi ñeåå mai coøn ngoài xe ñoø veà Beán tre.   

 

Sau moät ngaøy veà thaêm meï vaø caùc chò em ôû Beán tre, toâi trôû leân Toå Ñöôøng chuaån bi cho chuyeán ñi Taây Nguyeân.  Theo chöông trình, sau chuyeán Taây Nguyeân, chò Lieân vaø toâi seõ ñi tham quan moät soá tænh thuoäc ñoàng baèng Cöûu Long roài sau ñoù toâi laïi veà Beán tre aên Teát. Moät thaùng nghæ pheùp ñoái vôùi toâi döôøng nhö khoâng ñuû.  Nhöng bieát laøm sao khi cuoäc ñôøi coøn vöông vaán nôï aùo côm...

 

* * *

 

Tôø môø saùng laø xe ñaõ ñeán Toå Ñöôøng.  Gia ñình anh chò Naêm vaø chò Kim Lieân cuõng ñeán raát sôùm.  Moïi ngöôøi ñaõ leân xe maø sao toâi caûm töôûng moät söï thieáu vaéng.  Ñuùng roài.  Vì caän Teát, thaày Chöôûng moân khoâng tham döï chuyeán ñi Taây Nguyeân !  Voõ sö Nguyeãn vaên Vang vaø voõ sö  Traàn Taán Vuõ laø hai huynh tröôûng cuûa chuyeán ñi.  Ngoaøi ra chuùng toâi coù theâm söï tham döï cuûa voõ sö Nguyeãn anh Duõng thì baõo ñaõm moät chuyeán ñi an toaøn vaø vui töôi.   

 

Phaùi ñoaøn ñöôïc coâ Taân ñoùn ôû ngaõ baûy vaø thaùp tuøng leân Bình Döông ñeå coù dòp gaëp laïi chò Kim Lieân. Taân nhaéc nhôû khoaûng thôøi gian ñeán vôùi moân phaùi khi coøn raát treû.  Chò Kim Lieân luùc naøo cuõng hieàn hoøa nhö ngöôøi chò caû chaøo möøng nhöõng ñöùa em gaùi Vovinam, cuøng nhaéc nhôû cho nhau nhöõng kyû nieäm ñaàu ñôøi Vovinam, nhöõng ngaøy cuoäc ñôøi chöa bieát phong ba.  Chuùng toâi ñöôïc voõ sö Löu Kim Lan môøi gheù thaêm Bình Döông vaø duøng ñieåm taâm.  Noùi ñeán huû tieáu vaø xíu maïi laø chuùng toâi buïng coàn caøo, mong mau mau gaëp Kim Lan.  VS Kim Lan töøng ñöôïc haûi ngoaïi bieát ñeán qua thaønh tích voõ thuaät, laøm Troïng taøi vaø nhieàu laàn ñi AÂu chaâu.  Chuùng toâi chöa gaëp nhau, nhöng ñaõ nghe thaân tình.  Chi Lieân vaø toâi môøi Kim Lan thaùp tuøng chuyeán ñi vaø Kim Lan vui veû nhaän lôøi.  Cuõng nhôø chuyeán ñi naày, maø chò Kim Lieân vaø Kim Lan môùi nhaän ra baø con.    

 

Sau böûa ñieåm taâm ngon laønh, chuùng toâi gheù vaøo quaùn cafeâ thöôûng thöùc theâm taùch cafeâ ñaäm ñaëc, thôm löøng tröôùc khi thaät söï khôûi haønh chuyeán Taây Nguyeân.  Coâ Taân chaøo töø giaõ moïi ngöôøi trôû veà thaønh phoá.  Nuï hoân, caùi vaåy tay sao löu luyeán quaù.  Toâi nhìn theo cho ñeán khi xe reû qua höôùng khaùc. Gaëp nhau 1,2 tieáng ñoàng hoà roài dòp naøo seõ laïi gaëp nhau? Ngöôøi nöû moân sinh Vovinam keû phöông ñoaøi, ngöôøi cuoái neõo.  Traùch nhieäm laøm meï, laøm vôï ñaâu deå gì coù nhöõng buoåi hoäi ngoä nhö hoâm nay.  

 

Moåi ñoaïn ñöôøng lui laïi sau löng, taâm tö toâi quay veà vôùi quaù khöù.  Baây giôø moïi ngöôøi döôøng nhö  “baän roän” phoùng taâm veà rieâng moät goùc trôøi chöù khoâng noùi cöôøi roän raû nöûa.  Khoâng muoán nhôù, nhöng ñòa danh Ñoàng Xoaøi, Bình Giaû vaø lôøi ca naøo cöù vaêng vaüng beân tai:

 

“... anh trôû veà haøng caây nghieâng ngaõ

               ... anh trôû veà coù khi laø baïi töôùng cuït chaân ....

 

OÂi söï phuø du cuûa kieáp ngöôøi, doøng nöôùc maét ngaøy hoâm qua coù theå laïi rôi ngaøy hoâm nay hay ngaøy mai.  Laøm sao thoaùt khoûi heä luïy cuoäc ñôøi khi loøng ngöôøi coøn ñaày tham voïng, chieán tranh.  Chieán tranh chaáp döùt ôû goùc trôøi Nam, thì phaù hoaïi vaø cuoäc chieán khaùc laïi daáy leân truøng truøng...

 

Chieác xe löôùt qua, löôùt qua nhöõng choán nhieàu naêm töøng loang lôû veát bom ñaïn maø 28 naêm qua naøo ai ñaõ nguoâi ngoai?  Toâi lôùn leân trong thôøi chinh chieán.  Anh toâi coù nhöõng naêm ñoàn truù ôû Pleiku, Ban Meâ Thuoäc.  Maù toâi nhieàu laàn naáu nöôùc laù ngoaïi khoa cho anh toâi uoáng ñeå trò beänh soát reùt, vaøng da.  Taây Nguyeân, vuøng ñaát toâi chöa ñeán maø taâm tö ñaõ quen thaân.  Khoâng bieát bao nhieàu laàn trong nhöõng naêm trung hoc, toâi ñaõ bieân thö cho ngöôøi anh trai duy nhaát ñeå keå chuyeän hoïc haønh, chuyeän ba maù toâi caàu nguyeän haèng ngaøy cho anh thoaùt hieåm vaøcaàu mong moät pheùp laï cho anh toâi ñöôïc chuyeån veà nôi an toaøn hôn.

 

Taâm tö toâi chuøng laïi vôùi kyù öùc vaø öôùc mô maø tuoåi treû boû laïi.  Chieác xe van 14 choå tieáp tuïc vöôït qua nhöõng röøng caây, nhöõng ñoaïn ñöôøng ñaát ñoõ cho ñeán khi xe nhö nhaûy tung leân vì qua moât caây caàu loài loûm ñöa toâi veà thöïc teá.  Moïi ngöôøi keâu leân nhaéc nhôû anh taøi xeá caån thaän hôn vaø chaïy chaäm hôn. 

 

Theo chöông trình ñoaøn seõ döøng laïi duøng côm ôû tieäm aên cuûa huaán luyeän vieân Ñình taïi Ñak Nong roài ñi thaüng leân Kon tum.  Ñoaøn seõ gheù thaêm voõ ñöôøng vaø tham quan Pleiku, Ban Meâ Thuoäc treân ñöôøng veà.  Voõ sö Traàn Taán Vuõ ñaõ thu xeáp choå cö truù cho ñoaøn.

 

 

Kon tum laø cöûa ngoû phía baéc Taây Nguyeân, laø vuøng cao nguyeân truø phuù ôû mieàn Trung Vieät Nam; caùch Saøi goøn hôn 600 km; naèm trong tuyeán du lòch Nam Trung Boä vaø Taây Nguyeân.  Taïo hoùa daønh cho vuøng ñaát naày nhieàu caûnh thieân nhieân quyeán ruõ.  Du khaùch ñeán Kon Tum ñöôïc ngaém nhöõng maùi nhaø roâng cao vuùt hoaëc ñau loøng tröôùc nhöõng chieán tröôøng xöa: Ñak To, Taân Caûnh, ñoài Charlie, saân bay Phöôïng Hoaøng ...  Ñeán thò xaõ Kon Tum, chuùng toâi tham quan doøng soâng nöôùc chaûy ngöôïc Kak Bla.  Chuùng toâi ñuøa nhau : moât doøng laù thaém thaõ ñaàu soâng seõ theo doøng nöôùc chaûy ngöôïc troâi xuoáng nhöõng nhaùnh soâng cuûa xöù döøa Beán Tre cho naøng thoân nöõ? Ñi boä treân caàu treo Kon Klor, toâi nhôù chuyeán tham quan San Francisco hoài naêm 2001 cuøng thaày Chöôûng moân.  Thaày vaø moïi ngöôøi cuõng ñi boä treân caây caàu treo noåi tieáng daøi nhaát theá giôùi Golden Gate.  Treân caàu treo moäc maïc Kon Klor cuûa queâ höông, traâu boø töï do ñi laïi.  Chieác xe chôû chuùng toâi chaïy thaät chaäm sau maáy chuù boø ung dung ñi phía tröôùc.

 

Nhaø roâng

                                                   

Voû Traàn Taán Vuõ höôùng daån chuùng toâi ñeán tham quan ngoâi Nhaø Thôø Goå vôùi loái kieán truùc ñoäc ñaùo haøi hoøa giöûa kieán truùc Taây phöông vaø truyeàn thoáng cuûa ngöôøi daân ñòa phöông. Nhaø thôø goã Kon Tum ñöôïc xaây döïng naêm 1913 do moät linh muïc ngöôøi Phaùp ñöùng ra toå chöùc xaây döïng.  Ñaây laø coâng trình kieán truùc hoaøn toaøn baèng goã, theo loái Roman maø töø xa ñaõ thaáy thaùp chuoâng cao ngaát söøng söõng treân neàn trôøi.  Nhaø thôø ñöôïc trang trí vôùi khu hoa vieân coù nhaø roâng cao vuùt, caùc töôïng ñöôïc thöïc hieän baèng reå caây, mang baûn saéc vaên hoùa rieâng cuûa ngöôøi daân toäc.

 

Raát tieác chuùng toâi khoâng ñeán vieáng chuøa Baùc AÙi, ngoâi chuøa ñöôïc xaây döïng naêm 1932 vaø ñöôïc Nam Phöông hoaøng haâu cuùng ñaïi hoàng chung naêm 1933; vua Baõo Ñaïi saéc phong “Saéc töù Baùc AÙi töï” vôùi 2 caâu ñoái khaéc son thieáp vaøng beân hai haøng coät tröôùc Ñaïi Huøng böûu ñieän:

Kon Tum thaéng caûnh Ñaïi Nam nhaát thoáng dó lai

Baùc AÙi danh lam Baûo Ñaïi baùt nieân y thæ.

 

Thaät khoù töôûng töôïng noåi Kon Tum coù quaùn cafeâ thô moäng maø toâi chöa heà thaáy trong nhöõng choán ñaõ ñi qua.  Chuû nhaân laø moät kieán truùc sö.  OÂng thieát trí quaùn Evacoffee vôùi nhöõng goùc caïnh ngheä thuaät cuûa vaên hoùa ngöôøi baûn xöù xen laån neùt thanh thoaùt cuûa moät taâm hoàn döôøng nhö ñaõxa rôøi theá nhaân.  Chuùng toâi ñi moät voøng ngaém nhöõng caây caûnh, boâng hoa, loàng ñeøn, thaùc nöôùc tröôùc khi leân laàu choïn moät chieác baøn goå nhìn ra hoa vieân.  Ñoïc vaøi doøng thô ghi voäi vaø daùn treân vaùch, thöôõng thöùc nguïm cafeâ pha thaät ñaäm, toâi cöù ngôû mình laïc vaøo moät theá giôùi xa laï.  Ñuùng! moät theá giôùi xa laï vôùi ñôøi soáng thöôøng nhaät maùy moùc cuûa toâi beân Myõ.  Moät khoâng gian thaät giaûn dò tröôùc moät caûnh ñôøi cuõng giaûn dò khi ta böôùc ra ngoaøi voøng lôïi danh.  Tieáng nhaïc luùc nheø nheï, luùc reùo raéc ñuû cho taâm hoàn toâi bay cao, bay cao.

 

   

 

Chuùng toâi chaøo töø giaû chuû nhaân Evacoffee ñeå ñeán thaêm vaø duøng côm tröa taïi nhaø anh chò Hyõ & Ñaøo. 

 

 

Nhaø thô Nguyeãn Hyõ vôùi taùc phaåm ngheä thuaät.   Côm ñun trong oáng tre kieåu ngöôøi Daân Toäc

 

Laàn ñaàu tieân toâi nhìn caùch uoáng röôïu caàn vaø dæ nhieân cuõng phaûi nhaáp thöû moät chuùt ñeå thöôûng thöùc vaø caûm ôn voõ sö Vuõ ñaõ tìm mua röôïu.  Hieàn noäi trôï cuûa VS Vuõ mang côm nöôùng trong oáng tre kieåu ngöôøi Daân Toäc khoaûn ñaõi phaùi ñoaøn.  Moùn aên Hueá cuûa Hyõ vaø Ñaøo ñaõ ngon laïi theâm ngon vì tình ngöôøi Taây Nguyeân quaù noàng naøn.  Laàn ñaàu tieân gaëp ñoâi vôï choàng Hyõ vaø Ñaøo toâi khoâng töôûng töôïng noåi moät nhaø giaùo nhö anh Hyõ, moät coâ chuû quaùn caøfeâ nho nhoû laïi chaân tình vaø ngheä só ñeán nhö vaäy.  Hyõ vaø Ñaøo laø goác ngöôøi mieàn Trung ñeán Kon Tum laäp nghieäp.  Hyõ laø nhaø thô, Ñaøo ngaâm nhöõng baøi thô cuûa choàng, haùt nhöõng baõn tình ca queâ höông, nhaïc Trònh Coâng Sôn vaø noåi baät hôn nöûa laø neùt duyeân daùng, thieát tha khi nhaáp xong vaøi nguïm röôïu caàn, Ñaøo ngaân nga caâu thô : “anh coù veà thaêm phoá nuùi thaêm em..” khieán toâi nghe maø loøng cuõng baâng khuaâng.  Beù Töôøng Vy, con gaùi cuûa Hyõ vaø Ñaøo laø thi só ty hon cuûa tôø baùo ñòa phöông Tieáng Noùi Vaønh Khuyeân.  Haûy ñoïc nhöõng vaàn thô deã thöông: 

 

 

Nguyeãn Töôøng Vy

Lôùp 2A, tröôøng tieåu hoïc Ñaêk Blaø

Kính Taëng Cha Meï

 

Con sinh ra trong loøng ñaát nöôùc

Con ngôõ mình nhö moät chuù chim beù nhoû,

Neáu cha meï khoâng nuoâi con,

Thì con cuõng chaúng laø chuù chim beù nhoû ñöôïc ñaâu.

Hoa Hoàng con caøi treân ngöïc.

Con seõ coù moät caùnh chim bay thaät xa.

Ngaøy xöa hoï coù caâu

Cha meï nuoâi con baèng trôøi, baèng beå.

Con nuoâi cha meï keå thaùng, keå ngaøy.

Vöôøn Nhaø Em

 

Nhaø em coù moät vöôøn lan

Coù giaøn möôùp, nôû hoa vaøng xinh xinh

Bôø tre gioù thoåi rung rinh

Rôøi töøng chieác laù bay ngieâng giöûa trôøi

Con gaø troáng haùt neân lôøi

OØ...OÙ...O, suoát moät ñôøi em yeâu

 

Thaêm Voõ ñöôøng Kon Tum – Gia Rai – Ñak Lak  :  seõ ñaêng tieáp tuïc nay mai

 

Home