Vol.  9   6 / 2002

                                                  2nd year edition

Do hoang Nghia   phutavanthu@yahoo.com  or nthihoang@aol.com

 

Thieàn Ñaïo Yeáu Phaùp (Meditation course)

J. Krishnamurti

(Vieân Thoâng dòch, Tröïc Tín sao luïc 03-12-1987)

 

Xin caùo loåi ñaõ giaùn ñoaïn Thieàn Ñaïo Yeáu Phaùp trong maáy soá baùo.  Ñeå ñaùp laïi yeâu caàu cuûa ñoïc giaû, chuùng toâi ñaêng nhöõng phaàn giaõng giaûi tieáp theo trong ñaëc san soá 9 vaø 10.      Nghóa Ñoã

 

TÖ TÖÔÛNG:

 

Trong thôøi gian thöïc hieän pheùp TÖÏ TRI vöøa qua haún chuùng ta ñeàu nhaän ra raèng vieäc theo doûi vaø thaáu ñaùo troïn veïn moät tieán trình tö töôûng thaät laø vieäc khoâng phaûi deã.  Traùi laïi ñoù laø moät coâng vieäc raát gay go vaát vaû ñoøi hoûi chuùng ta phaûi coù moät noå löïc kieân trì to lôùn.  Chuùng ta ñaõ khaùm phaù ra raèng taâm trí cuûa chuùng ta laø caû moät theá giôùi hoãn ñoän oàn aøo, moät ñieàu tröôùc kia ta cöù ngôõ chæ coù theá giôøi beân ngoøai.  Nhöng khi nhìn saâu vaøo taâm trí ta thaáy coøn hoãn ñoän oàn aøo gaáp traêm laàn vaø nhöõng hoãn  ñoän oàn aøo ngoaïi giôùi duø sao cuõng coù töøng choå, töøng luùc, trong nhieàu tröôøng hôïp ta coù theå traùnh ñöôïc noù, nhöng söï hoãn loaïn oàn aøo noäi taâm thì “voâ phöông” laãn troán.  Ngay trong khi ta ñi moät mình treân ñöôøng vaéng, soáng moät mình nôi coâ tòch, taâm trí ta vaãn khoâng nhöøng oàn aøo beùp xeùp.

 

Suoát nhöõng ngaøy thöïc haønh pheùp TÖÏ TRI  vöøa qua haún ta ñaõ thaáu ñaùo ñöôïc caùch thöùc cuûa moät tö töôûng hình thaønh, bieán daïng vaø tan loaõng.

 

Ta khaùm phaù ra raèng: tö töôûng ta khoâng ngöøng xuaát ñaàu loä dieän trong moïi thôøi khaéc vaø noù cöù beùp xeùp maõi khoâng thoâi.

 

Moät khi tö töôûng naõy sinh, ñaùnh thöùc moät chuoãi daøi tö töôûng, caùc tö töôûng truyeàn  theo nhau, giang hoà lang thang baát taän, thay hình ñoåi daïng, bieán hoùa khoâng ngöøng vaø thöôøng thi ta khoâng kieåm soaùt noåi chuùng.  Nhieàu khi söï theo doõi kieåm soaùt cuûa ta haàu nhö bò caùc tö töôûng thoâi mieân, ñoàng hoùa vaø ta thöôøng nguû queân treân söï theo doõi tö töôûng.  Khi yù thöùc ñöôïc thì tö töôûng maø ta theo doõi noù ñaõ “nghìn truøng xa caùch” vaø caùi vai troø naøy khoâng phaûi dieån ra coù moät laàn maø noù ñònh taùi dieån nhieàu laàn ñeán noåi khoâng ñeám heát.

 

Ta cuõng thaáy tö töôûng xuaát hieän moät caùch loän xoän, voâ caên cöù khoâng heä thoáng ñaàu ñuoâi gì heát.  Söï laû nhaûi cuûa tö töôûng thöôøng khi thaät laø voâ duyeân, voâ nghóa.  Danh töø naøo cuûng taïo ra hình aûnh trong taâm trí.  Ngay töø nhöõng bieán ñoäng to taùc ngoïai giôùi cho ñeán caùi maùy ñoäng nhoû beù cuûa

moät baép thòt, moät daây thaàn kinh cuõng coù theå laøm troåi daäy caû moät loaït hình aûnh cuûa moät chuoåi yù nghóa trong taâm trí ta.

 

Tö töôûng cuõng laø ñaàu moái cuûa caûm xuùc, caùc noåi vui buoàn,lo aâu, sôï haõi ... ñeàu baét nguoàn töø caùc yù nghó tö töôûng.  Ñoâi khi, chæ coù moät yù nghó thoaùng qua trong taâm trí coù theå khôi daäy caû moät chuoåi caûm xuùc vui buoàn.  Tö töôûng cuõng coù khuynh höôùng laëp laïi, söï laëp laïi naøy cuûa tö töôûng ñaøo saâu trí nhôùù hay kyù öùc.

 

Cho neân nhöõng ñieàu ta nhôù nhaát, thöôøng laø ñöôïc nghó ñeán nhieàu nhaát.  Chính söï laëp ñi laëp laïi cuûa yù nghó hay tö töôûng laøm cho caùc hy voïng cuûa ta traøn ñaày, caùc nieàm tin heâm vöõng chaéc.  Nhöng cuõng söï laëp laïi cuûa tö töôûng laøm cho caùc noåi buoàn cuûa ta trôû neân saâu xa, noåi ñau khoå trôû neân naëng tróu, khieán cho nhöõng lo aâu cuûa ta traàm troïng, noõi sôï haõi trôû neân khuõng khieáp.

 

Tö töôûng luoân baét nguoàn töø qua khöù, töø nhöõng gì ta “ñaõ laø” deå phoùng tôùi töông lai, nhöõng gì “seû laø” cuûa tö töôûng ñaõ khieán ta luoân luoân phaûi soáng trong nuoái tieác lo aâu sôï haõi naøy thöôøng laø nhöõng gì “ñaõ” roài hay nhöõng gì “chöa tôùi”, chöù khoâng phaûi nhöõng gì ôû “hieän taïi”.

 

Thaät khoù maø tìm ra noãi lo aäu, sôï haûi hieän taïi, chaúng haïn nhö ta sôï ôû tuø hay sôï ñoå vôõ moät caùi gì ñoù.  Haún laø caùc caûm giaùc lo sôï chæ hieän höõu khi caùnh cöûa nhaø giam chöa môû hay khi caùi gì ñoù chöa ñoå vôû.  Nhöng khi giaùp maët vôùi söï vieäc ñoù thì noåi lo sôï khoâng coøn toàn taïi nöûa.  Do ñoù lo sôï laø moät saûn phaåm cuûa tö töôûng döï phoùng.

 

Chính söï laäp ñi laäp laïi nhöõng gì “ñaõ laø” laø söï phoùng tôùi nhöõng gì “seõ laø” cuûa tö töôûng khieán cho chuùng ta thöôøng chæ soáng vôùi nhöõng gì ñaõ qua hay nhöõng gì “ñang laø”.  Phaûi chaêng ñoù laø nhöõng maàm moùng cuûa bao nhieâu tieác nuoái, lo aâu sôï haõi.

 

Neáu quay laïi vôùi chính mình ta seõ thaáy taâm trí ta khoâng nhöõng bò choàng chaát hoãn ñoän bôûi nhöõng töø ngöõ cuûa tö töôûng laëp ñi laëp laïi vaø nhöõng tö töôûng döï phoùng vaø ta quaù baän roän vôùi nhöõng tö töôûng yù nghæ ñoù ñeán noåi chuùng ta haàu nhö chæ bieát coù quaù khöù, nhöõng gì ñaû qua vaø töông lai, nhöõng gì “chöa tôùi”, maø khoâng bao giôø bieát ñeán hieän taïi, nhöõng gì “ñang laø”.  Do ñoù haàu nhö chuùng ta bò ngaên caùch vôùi thöïc taïi bôûi moät maøng löôùi tö töôûng.

 

Trong sinh hoaït bình thöôøng, moïi caûm nhaän trong caùc cuoäc tieáp xuùc cuûa ta vôùi ngöôøi, vaät chung quanh ta luoân luoân bò caùc tö töôûng toan tính hoãn ñoän choàng chaát trong ñaàu, xuyeân taïc boùp meùp, pha loaõng... Khieán cho caûm nhaän cuûa ta coù veû mô hoà xa xoâi vaø khoâng bao giôø ta ngaém xem cuõng nhö caûm xuù  ñöôïc caùc söï vaät chung quanh moät caùch trung thöïc y nhö noù “ñang laø”.

 

Töø nhöõng nhaän thöùc bi xuyeân taïc, boùp meùp naøy maø coù ra caùi thaùi ñoä thieân leäch laàm laãn maø keát quaû taát nhieân laø “XUNG ÑOÄT VAØ PHIEÀN MUOÄN”.  Neáu thöïc haønh pheùp TÖÏ TRI moät caùch chu ñaùo, ta seõ khaùm phaù ra taát caû tieán trình tö töôûng.  Haún ta cuõng caûm thaáy taát caû caùc daáu hoûi trong baøi naøy: Caùc daáu hoûi naøy ñöôïc ñaët ra khoâng phaûi ñeå ñöôïc traû lôøi baèng tieáng “ÑUÙNG” hay “SAI”, khoâng phaûi ñeå ñöôïc ‘ÑOÀNG YÙ” hay ‘PHUÛ NHAÄN”, ngoân töø hay luaân lyù.

 

Trong cuoäc ñoái thoaïi giöõa moât caù nhaân vôùi moät caù nhaân maø coát ñeå chöùng nghieäm vaán ñeà ngay chính caù nhaân mình.  Baøi hoïc naøy cuõng nhö taát caû baøi hoïc khaùc trong ch7ông trình naøy khoâng phaûi laø nhöõng baøi thuyeát trình maø coù ngöôøi noùi “chuû quan” vaø moät hay nhieàu ngöôøi nghe “khaùch quan” vaø ngöôøi nghe chæ laø ngöôøi nghe, lo tìm söï ñoàng yù hay phuû nhaän baèng chaân lyù, caên cuù treân kieán thöùc quan nieäm caù nhaân hay theo söï suy dieãn caïn côït cuûa yù thöùc.  Ñaây laø baøi hoïc maø moãi ngöôøi chuùng ta phaûi vöøa laø dieån giaû vöøa laø thính giaû.  Ngöôøi noùi vaø ngöôøi nghe laø moät (ñoàng nhaát) khoâng coù ngöôøi noùi vaø ngöôøi nghe rieâng bieät.  Nghóa laø moãi chuùng ta phaûi hoaøn toaøn ñaët mình trong tö theá TÖÏ TRI ñeå chöùng nghieäm vaán ñeà ngang vôùi caù nhaân mình, töï tìm lôøi giaûi ñaùp baèng nhöõng khaùm phaù noäi taïi cuûa chính caù nhaân mìng chöù khoâng phaûi baèng söï laëp laïi kinh nghieäm cuûa keû khaùc.  Ñaây laø ñieàu heát söùc quan troïng vaø caàn thieát.

 

Chính ñieàu naøy khieán Thieàn sieâu thoaùt ñöùng treân moïi toân giaùo, moïi trieát hoïc vaø nhö theá caâu hoûi seõ khoâng bao giôø ñöôïc traû lôøi vaø ngöôøi hoûi chính laø ngöôøi traû lôøi, vaø söï chöùng nghieäm vaán ñeà cuûa caù nhaân töï noù seõ laø lôøi giaûi heát söùc chính xaùc vaø cuï theå roài.  Ta coù theå hoïc thuoäc loøng caùc töø ngöõ, laäp laïi y heät nhöõng gì ñaõ nghe, ñaõ hoïc, nhöng nhöõng söï laëp ñi laëp laïi aáy c4ng nhö nhöõng thöøa nhaän hay phuû nhaän suoâng ôû treân ngoân töø luaän lyù theo kieán thöùc saùch vôû seõ khoâng bao giôø giaûi quyeát ñöôïc nhöõng thöïc chaát cuûa vaán ñeà, moïi laäp luaän, moïi söï thöøa nhaän hoaëc choái boû beà ngoaøi ñeàu voâ giaù trò vaø noù khoâng caàn thieát.

 

Söï voâ giaù trò vaø khoâng caàn thieát naøy tö noù ñaõ ñöôïc xaùc nhaän moät caùch cuï theå khi caù nhaân chaïm ñeáb thöïc teá cuûa cuoäc soáng chöù khoâng phaûi laø lôøi keát luaän haøm hoà cuûa keû baøng quang chaûng haïn.  Ta cuõng bieát treân ñôøi naøy khoâng coù gì laø tuyeät ñoái xum hoïp ñeå roài chia ly, sung söôùng ñeå roài ñau khoå, coù thaønh töùc coù hoaïi, ñi ñeán thaønh coâng roài seõ thaát baïi, moïi söï vaät treân ñôøi ñeàu phuø du khoâng thöïc theå.

 

Caùi cheát nhö traêm ngaøn vieäc khaùc, chæ laø moät söï taát nhieân khoâng theå traùnh trong thaân phaän laøm ngöôøi.  AÁy theá maø khi vónh bieät moät ngöôøi thaân, hoaëc khi gaëp moät thaát baïi, ñoå vôõ naøo ñoù ta vaãn xao xuyeán lo aâu ñau khoå vaø sôï haõi.  Söï hieåu bieát cuûa ta chæ laø söï hieåu bieát cuûa saùch vôû, söï hieåu bieát vay möôïn cuûa keû khaùc, chöù khoâng phaûi söï hieåu bieát thaät söï cuûa chuùng ta.  Do ñoù chuùng ta phaûi nghieäm chöùng baèng haønh ñoäng ñeå ñaït ñeán moät tónh thöùc noäi taïi ôû nôi chính caù nhaân mình.

 

Neáu söï hieåu bieát do chính chuùng ta nghieäm chöùng vaán ñeà baèng haønh ñoäng ñaït ñeán moät tænh thöùc nôi thaân ta thì cuïc dieän seõ thay ñoåi haún.  Moät söï chuyeån hoùa taâm lyù xaûy ra ngay giaây phuùt tónh thöùc troãi daäy vaø khi gaëp nhöõng thaùch ñoá thöïc teá xaûy ñeán maø ta vaãn thaûn nhieân ñoái ñaàu giaùp maët nhöng khoâng heà xao xuyeán, lo aâu sôï haõi.

 

Moät söï bình thaûn hoàn nhieân traøn ñaày söï tónh laëng vaø saùng taïo maø khoâng caàn ñeán moät söï coá gaéng naøo ñeå choáng ñôû hay chòu ñöïng hoaëc cheá ngöï nhöõng xuùc ñoäng.

 

Chính ñaây laø lyù do Thieàn choái boû moïi lyù luaän, moïi kieán thöùc saùch vôû, maø chæ nhaán maïnh ñeán moät tónh thöùc noäi taïi, ñôøi hoûi söï chöùng nghieäm vaán ñeà nôi caù nhaân.

 

Moät moân ñoà cuûa Thieàn xem nheï moïi lyù luaän, choái boû moïi nieàm tin, ñöùng treân moïi thò phi, moïi quan nieäm, moïi maâu thuaån vaø moïi xung ñoät cuûa ngöôøi ñôøi.

 

Vì theá ta khoâng laáy laøm ngaïc nhieân khi thaáy caùc Thieàn gia, luùc naøo cuõng mæm cöôøi vôùi moïi  thaùch ñoá thöïc teá, bình thaûn tröôùc moïi bieán ñoäng cuûa cuoäc ñôøi, keå caû caùi “cheát”.

 

CAÙI TOÂI:    (coøn tieáp)

Home