Vol. 1 06/ 2001
|
|
|||
|
Thieàn
Ñaïo Yeáu Phaùp
(Vieân Thoâng dòch) |
|
||
1.
THIEÀN:
Thieàn
khoâng phaûi laø moät toân giaùo, moät hoïc thuyeát, moät quan nieäm, nhöõng
caùi gì caáu taïo baèng aûo giaùc, baèng suy luaän, baèng nhöûng yù nieäm,
tröøu töôïng mô hoà.
Thieàn cuõng khoâng
phaûi laø moät moân trieát hoïc hay khoa hoïc voái taát caû heä thoáng, cô caáu
toå chöùc cuûa noù.
Thieàn laø moät
danh töø taïm duøng ñeå aùm chæ moät taâm thaùi hoaøn toaøn saùng taïo, moät
taâm thaùi thöông truï baát bieán phí thôøi gian, ngoaøi moïi xung ñoät, ngoaøi
moïi suy töôûng luaân lyù vaø khoâng coù moät bieán ñoäng naøo treân ñôøi naøy
coù theå xaâm phaïm ñöôïc vaø ta chæ coù theå ñaït ñeán taâm thaùi naøy baèng
haønh ñoäng, baèng söï theå nghieäm thaân chöùng cuûa chính caù nhaân chöù
khoâng theå baèng nhöõng cuoäc thaûo luaän baèng nhöõng ngoân töø hay saùch
vôû.
Do ñoù Thieàn ñoøi
hoûi ta phaûi thöïc nghieäm vaø muoán hieåu Thieàn ta caàn phaûi thöïc soáng
vôùi chính mình ñaøo xôùi ñi saâu vaøo taâm hoàn mình.
Phaûi thöïc sö
thöïc nghieäm vaø thaân chöùng caùi taâm thaùi töï do vaø söï an nghæ ñoù chöù
khoâng phaûi lyù luaän suoâng. Lyù
luaän baøn caõi khoâng phaûi laø con ñöôøng ñi neon Thieàn.
Thieàn khoâng baûo
ta tìm ñònh nghóa maø baèng loái Thieàn thöïc nghieäm. Moïi ñònh nghóa ñeàu noâng caïn vaø phuø
phieám. Moïi suy luaän ñeàu laån quaån
vaø chæ taïo ra nhöõng caùi aûo giaùc.
Thöïc ra danh töø Thieàn chæ laø moät tieáng roãng tueách, khoâng coù
lieân heä gì vôùi caùi taâm thaùi töï do an nghæ cuûa chuùng ta. Taâm thaùi ñoù khoâng coù hình thuø teân
goïi.
Danh töø Thieàn laø
tieáng taïm duøng ñeå aùm chæ. Duø cho
coù goïi gì thì noù cuõng vaäy thoâi, khoâng theâm, khoâng bôùt. Neáu thích, ta coù theå goïi noù laø Phaät,
laø Thöôïng ñeá, con boø, cuïc ñaát,hay
baát cöù caùi gì tuøy yù. Danh töø laø
vaät chaát. Ta haõy laéng nghe laïi
loøng mình aø queân heát lôøi ñi. Nhö
ngoùn tay chæ maët traêng, lôøi noùi ñöôïc taïm duøng goùi gheùm caùi yù
chí. Ñöøng bao giôø ñeå danh töø trôû
thaønh moät nhaø tuø ñeû giam haûm taâm trí ta hay laøm vöôùng baän treân con
ñöôøng giaûi thoaùt cuûa ta.
Tham thieàn raát
khoù! Noù ñoøi hoûi haønh giaû moät söï
caûnh giaùc cao ñoä. Tham thieàn ñuùng
nghóa laø ngöôøi ñaõ ñoaït ñöôïc kieán taùnh (Trong phaùp moân kieán taùnh
thaønh Phaät) töùc laø toû ñöôïc taâm thaùi tænh laëng baát bieán, töï do vaø
an nghæ tuyeät ñoái vôùi mình cuõnh nhö vôùi vuõ truï vaïn vaät.
Söï toû ngoä ñoù
seû soi saùng höôùng daãn ra moïi haønh vi tö töôûng, moïi ñoäng taùc beù nhoû
trong moïi sinh hoaït haèng ngaøy vaø vì naäm trong caùi thaùi ñoä toû ngoä maø
luùc naøo ta cuõng thieàn. Thieàn trong
moïi giaây phuùt, moïi ñoäng taùc vaø moi sinh hoaït ngay caû khi aên taém nguû
hoaëc ñaáu voõ hay ñaáu kieám.
Chính söï toû ngoä,
söï tröïc nhaän ra caùi taâm thaùi tænh laêng, tu6 do vaø an nghæ tuyeät ñoái
nôi mình, ñoù laø khôûi ñieåm cuûa tham thieàn, laø chìa khoùa ñeå môû cöûa
Thieàn vaø chæ khi naøo toû ngoä tröïc nhaän ra caùi taâm thaùi ñoù nôi mình
thì luùc ñoù ta môùi thöïc söï hieåu bieát Thieàn laø nhö theá naøo.
Chöa toû ngoä nhaän
ra caùi taâm thaùi tænh laëng töï do voâ bieân nôi mình thì chöa thaät söï tham
thieàn, maëc duø ta coù theå noùi thieàn naøy thieàn kia luoân mieäng, ñoâi khi
vieát caû saùch thieàn ñeå daïy thieân haï, nhöng baát quaù chæ laø thieàn danh
töø.
Ta vaãn coøn ñöùng
ngoaøi ngöôõng cuûa Thieàn, moïi haønh vi moïi taùc ñoäng cuûa ta daàu co tinh
vi khoân kheùo ñeán ñaâu cuõng chæ laø tính toaùn, doï daãm cuûa yù thöùc vaø
khoâng theå traùnh khoûi vuïng veà daïi doät laàm laãn vaø xung ñoät.
Khi toû ngoä ñöôïc
taâm thaùi tónh laëng ñaày töï do an nghó nôi mình roài thì cuoäc soáng cuûa ta
traøn ñaày yù nghó, moïi haønh vi ñoäng taùc cuûa ta ñeàu ñöôïc soi saùng ñuùng
möùc. Moät nhaõn quan môùi veà vuõ truï
ñöôïc môû ra, coõi ñôøi naày seõ khoâng coøn laø bieån khoå, moät böùc tranh
gôùm ghieác, maø laø moät böùc hoïa, moät cuoäc hôïp taáu tuyeät vôøi. Ta seû nhìn ñôøi baèng caëp maét bình ñaúng
traøn ñaày tình yeâu soáng treân cao ñoä “sieâu yù thöùc”.
Khi caùnh cuûa
Thieàn môû roäng oâng thaày seû luøi böôùc khoâng coøn ai laøm thaày ta ñöôïc
nöõa, cuõng chính ta nhaän thaáy raèng mình khoâng theå laøm thaày ai, tieáng
thaày troø chæ laø giai ñoaïn. Sau khi
caùnh cöûa Thieàn ñaõ baät môû thì oâng thaày khoâng coøn choã ñöùng nöõa (söï
toû ngoä sieâu yù thöùc). Moïi söï
giuùp ñôõ ñeàu trôû neân thöøavaø chaúng coøn ai ñeû can thieäp sau caùnh cöûa
naøy. Töø ñaây ta phaûi töï lo lieäu
laáy nình, phaûi caát böôùc ñoäc haønh.
Coù theå coøn
nhöõng cuoäc chieán ñaáu ñaáy, nhöng duø phaûi chieán ñaáu ta vaån luoân luoân
ñöôïc saùng toû vaø khoâng bao giôø bò laïc höôùng. Ta ñaõ coù baûn ñoà vaø kim chæ nam laø söï lieãu ngoä. Gioáng nhö chim ñaïi baøng, duø phaûi traûi
qua nhöõng côn gioâng toá thì cuõng khoâng theå chui vaøo buïi raäm ñeå soáng
nhö chim chích choøe roài cuoái cuøng cuõng voã caùnh bay veà an nghæ treân
ñænh nuùi xa xaêm cao vuùt, caùch bieät vôùi söï thaêng traàm.
Coù moät ñieàu
ñaùng noùi laø nhöõng ai coù ñöôïc moät laàn toû ngoä, moät laàn baät môû ñöôïc
caùnh cöûa Thieàn, duø chæ moät laàn vaø chæ trong moät khoaûnh khaéc thoâi,
laø khoâng theå naøo queân ñöôïc khoâng khí ñoù. Vaø sôùm muoän gì ngöôøi aáy cuõng tìm ñeán caùi coäi nguoàn an
nghæ ñoùù. Duø theá naoø roài roát
cuoäc cuõng vaån thaáy doùù laø muïc tieâu ñích thöïc cuûa cuoäc ñôøi. Moät muïc ñích phaûi ñeán trong thaân phaän
laøm ngöôøi vaø theá naoø cuõng ñeán chöù khoâng theå khaùc hôn, khi caù nhaân
ñöôïc chuaån bò chu ñaùo, taâm trí ñaït ñeán cöôøng ñoä ñaày ñuû troïn veïn thì
coâng vieäc cuoái cuøng coøn laïi chæ laø chôø ñôïi caùi giaây phuùt maø Thieàn
hoïc goïi laø KHAI THÒ. Ngay trong
khoaûnh khaéc ñöôïc khai thò ñoù caù nhaân töùc khaùc loït vaøo Thieàn. Moät con ngöôøi môùi vôùi taát caû nhaân
quan vuõ truï môùi boäc loä, töùc laø ñoàng chaát vôùi CHAÂN LYÙ.
Söï khai thò khoâng
nhaát thieát phaûi laø oâng thaày, phaûi laø coâng vieäc cuûa moät Toân sö
Thieàn ñöùc, duø ñieàu naày thöôøng xaûy ra.
Coù theå chæ caàn moät tieáng suoái reo, moät côn gioù thoaûng, moät
chieùc laù rôi, moät caønh caây khoâ gaõy…….. Khi ñoù caù nhaân thöùc giaác,
tuït thoaùt khoøi côn tröôøng moäng, toû ngoä vaø thaân chöùng chaân lyù, tröïc
nhaän ra caùi taâm thaùi tö do soáng ñoäng, baát bieán vaø traøn ñaày tænh
laëng nôi mình (mình laø vuõ truï, vuõ truï laø mình). Neáu ñöôïc chuaån bò chu
ñaùo thì ngay giaây phuùt tænh thöùc ñoù, coù leû caù nhaân khoâng coøn phaûi
chieán ñaáu nöûa, maø an nghæ troïn veïn tröôùc taâm thaùi hoaøn toaøn töï do
tænh laëng voâ bieân ñoù. Moät cô
chuyeån hoùa toaøn dieän xaûy ra ñöa ta ñoàng nhaát vôùi chaân lyù.
Nhö vaäy tröôùc khi
khôûi cuoäc haønh trình treân con ñöôøng dieäu vôïi naày ta seõ coù moät baûn
ñoà vaø kim chæ nam trong tay, ñaõ roõ nhöõng neùt cuûa loä trình saép tôùi,
thaáy roõ nôi ta phaûi ñeán. Muoán qua
bieån ta phaûi duøng beø, ñeå chöùng ngoä caùi taâm thaùi ñoù ta phaûi chuaån
bò caù nhaân cho chu ñaùo, phaûi töï ñaøo xoùi taâm hoàn mình, chuaån bò con
ngöôøi trong tö theá chôø ñôïi, trong tö theá tænh thöùc, trong giaây phuùt
tuyeät vôøi ñoù.
Sau ñaây laø nhöõng
phöông caùch chuaån bò caù nhaân, nhuõng phuông phaùp naày ñöôïc xem nhö nhöõng
nhòp caàu taïm thôøi raùp noái ñeû ñöa ta sang bôø beá kia. Haún nhieân cöuù caùnh naèm trong phöông
tieän, caùc nhòp caàu phaûi ñöôïc ñaët ñuùng ñòa ñieåm phöông höôùng môùi coù
theå ñöa ngöôøi ñeán nôi ñaõ ñònh.
Nhung neáu cho nhòp caàu laø choã ñeán cuõng sai, coøn gì daïi ñoä hôn
khi böôùc leân caàu roài chaúng chòu sang soâng, cöù lo ñöùng ngaém nghía khen
ngôïi caây caàu vaø xaây toå aám luoân treân ñoù. Duø cho ñeïp deû taân kyø, caàu chæ toàn taïi moät thôøi gian
roài hö muïc. Caùc phöông caùch naày
chæ laø caùch thöùc chuaån bò noäi taâm nhaèm ñi ñeán tö theá chôø ñôïi phuùt
giaây tænh thöùc toû ngoä taâm thaùi töï do an nghæ.
Chæ coù theå noùi
gioáng nhö ngöôøi uoáng nöôùc noùng laïnh, giaây phuùt ñoù seõ bieát chaúng coù
gì ñeå noùi caû. Moïi luaän giaûi ñeû
taïo ra aûo giaùc seõ gaây trôû ngaïi vieâc thöïc hieän noâi taâm ta chöù
khoâng ñi ñeán ñaâu heát.
Trong cuoäc haønh
trình coù nhieàu chuyeän ñeå noùi, nhieàu chi tieát seû ñi saâu vaøo.
Baây giôø môøi quyù
vò leân ñöôøng. Leân ñöôøng ôû ñaây laø
laéng nghe, nghe laïi loøng mình, aùp duïng nhöõng lôøi sau ñaây baèng yù thöùc
chöù khoâng baèng lôøi noùi laëp ñi laëp laïi trong caùi trí nhôù.
Thieàn laø tröïc
chæ chôn taâm. Muoán hieåu Thieàn thì
phaûi thöïc nghieäm, phaûi tìm lôøi giaûi thích baèng thaân chöùng chính mình,
chöù khoâng phaûi chaïy theo ngoân töø cuûa keû khaùc, duø cho keû ñoù laø ñuùc
Phaät hay baát cöù ai.
2.
PHEÙP XAÛ: (ñoùn ñoïc soá baùo 2)