|
|
||
|
CUỘC KHỦNG
HOẢNG HIỆN ĐẠI
(SUR LA CRISE CONTEMPORAINE)
Nguyên tác Anh Văn: Krishnamurti
Dịch ra Pháp: Carlo Suarès
Chuyển ngữ: H.T.
Thích Trí Chơn
Thế giới hiện nay đang lâm vào
cảnh khủng hoảng thật trầm trọng chưa
từng có. Qua nhiều thế kỷ, nhân loại đă
từng trải qua biết bao cơn khủng hoảng, nào
khủng hoảng xă hội, khoảng hoảng quốc gia,
khủng hoảng chính trị. Mỗi lần có cuộc
khủng hoảng xảy ra như thế là nền kinh
tế không tránh khỏi sự sụp đổ, xă hội
bị xáo trộn, và c̣n gây nên nhiều biến cố khác.
Mọi điều ai cũng biết rơ.
Nhưng cuộc khủng
hoảng ngày nay, không như các cuộc khủng hoảng
trên. Nó khác hẳn, trước tiên v́ nó không phải là
cuộc khủng hoảng tiền tệ hay vật phẩm
mà là cuộc khủng hoảng về ư tưởng. Nó
nằm trong phạm vi đào tạo những tư
tưởng. Thật vậy, chúng ta đang chiến
đấu cho những học thuyết chủ nghĩa.
Khắp nơi trên thế giới đều phơi bày cho
chúng ta thấy sự giết người như một
phương tiện để đạt đến
những mục tiêu luân lư; đó là điều mà ngàn xưa
chưa từng có.
Quan niệm xưa cho
tội ác là một điều xấu, giết
người là vi phạm quyền sống của kẻ
khác, nhưng ngày nay người ta cho sự sát hại
một cá nhân hay một số người là hành
động hợp lư, v́ kẻ mưu sát cũng như nhóm
người chủ trương giết chóc ấy, quan
niệm rằng chính đó là phương tiện
để đạt tới cứu cánh lợi ích cho nhân
loại.
Chúng ta hy sinh hiện
tại cho tương lai, và xem các phương tiện dù
tàn ác đến đâu cũng không mấy cần thiết,
miễn chúng ta tin rằng cứu cánh của chúng ta là toàn
thiện. Tóm lại, chúng ta tin chắc rằng cần
phải dùng những phương tiện tàn bạo
nhất mới có thể thu đặng những thành
qủa tốt đẹp, và chúng ta dùng danh nghĩa và lư
tưởng để biện minh cho những phương
tiện đó là chính đáng.
Trước kia các cuộc
khủng hoảng phát minh bởi sự khai thác những tài nguyên
và bóc lột khả năng con người. Hiện tại
khủng hoảng v́ sự lạm dụng các học
thuyết chủ nghĩa, nên càng khốc hại, nguy
hiểm và phá hoại hơn. Ngày nay, chúng ta ai cũng
đều thấy rơ lợi khí của tuyên truyền.
Sự dùng chủ nghĩa học thuyết để lôi
cuốn, cải đổi tư tưởng quần chúng
này là một trong những tai họa lớn nhất cho nhân
loại. Chúng ta thấy điều đó đă xảy ra
khắp nơi. Con người không quan trọng
đảng phái chủ nghĩa mới đáng kể. Cá nhân
không có một chút giá trị ǵ. Họ có thể tàn sát hàng
triệu người để mong đạt đến
mục đích của họ, rồi họ lại
đưa ra chiêu bài chủ nghĩa để bênh vực
cho những hành động dă man đó là chính đáng.
Con người đề
ra những lư thuyết chủ trương hay ho để
biện minh cho mọi hành động bạo tàn phi luân
của chính họ, thật là điều chưa từng
thấy. Điều ác luôn luôn là điều ác, không bao giờ
nó đem lại kết quả thiện. Chiến tranh không
phải là con đường dẫn đến ḥa b́nh. Nó
có thể dâng hiến cho chúng ta những lợi ích tầm
thường, chẳng hạn những chiếc phi cơ
tối tân hơn, nhưng chiến tranh sẽ không bao
giờ mang lại ḥa b́nh cho chúng ta. Tuy nhiên, chiến tranh
vẫn được tinh thần con người ngày nay
cỗ vũ xem như phương tiện thích đáng
để kiến tạo ḥa b́nh. Và khi nào chúng ta có ư
niệm dùng chiến tranh để giải quyết các
vấn đề nhân sinh, tưởng lúc ấy chúng ta khó
tránh khỏi gây nên những cuộc khủng hoảng trầm
trọng.
Cũng c̣n nhiều nguyên
nhân khác đă tạo nên các cuộc khủng hoảng
chưa từng có trên. Một trong những nguyên nhân đó
là bởi chúng ta quá chú trọng đến những thú vui
cảm giác, của cải riêng tư, danh vị
đẳng cấp và các phù hiệu chúng ta mang bên ngoài: chúng
ta tự xưng nào là tính đồ Hồi giáo, Ấn
độ giáo, nào là đồ đệ của Các Mác,
hoặc nhiều danh từ khác nữa. Chúng ta đă
để ư nhiều đến những điều đó.
Nói khác đi là con người chúng ta ngày nay hoàn toàn bị
chi phối bởi ḷng ham muốn những dục lạc,
những tư sản tạo nên do sức cần lao trí óc
hoặc chân tay của chúng ta.
Chúng ta tham đắm vào
những của cải vật chất đó đến
nỗi chúng ta có thể bắn giết, đâm chém tiêu
diệt lẫn nhau v́ chúng. Bởi thế, hiện tại
chúng ta như đang nằm ở trên bờ vực
thẳm. Tất cả những hành động xấu
của chúng ta đă đưa chúng ta đến đó.
Mọi chủ trương (hoạt động) chính
trị và kinh tế nhầm lẫn của chúng ta chắc
không tránh khỏi xô chúng ta rơi vào hố sâu hỗn
loạn và khổ đau.
Vậy th́, với cuộc
khủng hoảng chưa từng có này, chúng ta buộc
phải có những hành động thật hy hữu
mới mong cứu văn được mọi t́nh thế.
Chúng ta phải can đảm làm một cuộc cải cách
nội tâm mạnh mẽ như hành động của
người ráng sức nhảy vượt qua một
miệng hố. Và phải tự sửa đổi tức
th́. V́ cuộc khủng hoảng chưa từng có, nên chúng
ta cần phải có những hành động thật
đại dũng. Trong vấn đề cải thiện
cá nhân, chúng ta nên thực hành tức khắc, không thể
hẹn chờ thời gian được. Nó phải
thực hiện ngay bây giờ, không nên để
đến ngày mai, v́ ngày mai là vô thường thay
đổi.
Nếu chúng ta có ư nghĩ
đợi đến ngày mai mới cải thiện,
tức chúng ta không tránh khỏi rước lấy sự
hỗn loạn và măi măi rơi vào t́nh trạng suy sụp.
Nhưng có thể sửa đổi bây giờ không? Chúng ta
có thể tự ḿnh hoán cải hoàn toàn tức khắc ngay
giờ phút hiện tại không? Tôi chắc rằng có
thể được lắm.
Cuộc khủng hoảng
thật trầm trọng, và chúng ta chỉ có thể
đạt đến kết qủa trên bằng cách
phải cải thiện những ư niệm của chúng ta.
Sự cải thiện này, chúng ta phải tự ḿnh
thực hành lấy, chứ không thể nhờ thiên hạ,
sách vở hay các tổ chức nào ngoài chúng ta làm giúp
được. Mỗi chúng ta phải tự thực
hiện sự sửa đổi ấy. Chỉ có như
vậy, chúng ta mới mong xây dựng được
một tổ chức mới, một xă hội mới,
trong đó con người sống không c̣n khiếp sợ trước
viễn tượng của những cuộc khủng
hoảng suy sụp đang diễn tiến khắp nơi
như hiện nay. Và sự cải thiện này chỉ có
thể thực hiện khi mỗi cá nhân chúng ta bắt
đầu biết tự giác lấy ḿnh trong mỗi t́nh
cảm, lời nói, việc làm và ư nghĩ.