|
|
||
|
Chæ daån caùch download font VNI mieån
phí ñeå ñoïc Ñaëc san Vieät Voõ Ñaïo: click Chæ daån
MAÙI AÁM
Troïng
Ñaït
Maáy tuaàn tröôùc ñaây, toâi ñöôïc xem moät
baøi baùo Myõ noùi veà nhöõng ngöôøi homeless taïi moät khu phoá Baéc Dallas,
ngöôøi ta than phieàn taïi nôi ñaây nay ñang xuaát hieän theâm nhieàu ngöôøi
voâ gia cö hoâi haùm, aên maëc loâi thoâi leách theách, hoï la caø vaøo caùc
cöûa hieäu hay ngoài tuïm naêm tuïm ba taïi caùc coâng vieân. Caùc cöûa hieäu,
nhaø buoân than phieàn vì boïn naøyï laøm cho khaùch haøng e ngaïi sôï seät khi
vaøo mua ñoà...
Baøi baùo khieán toâi nhôù laïi tröôùc ñaây
khaù laâu, toâi hay suy nghó veà nhöõng ngöôøi homeless, veà nhöõng con chim
khoâng toå, nhöõng ngöôøi ñaõ ñaùnh maát
maùi aám gia ñình, lang thang theo kieáp
soáng ñaàu ñöôøng xoù chôï, nhöõng keû cuøng ñöôøng ñaõ töø boû cuoäc
soáng ñònh cö ñeå chuyeån sang ñôøi du muïc.
. . . Toâi nhôù hoài ñaàu naêm 1981 taïi Saøi Goøn,
khi ñöôïc thaû veà y nhö treân cung
traêng rôi xuoáng, caùi gì cuõng thaáy khaùc laï. Ñieàu laøm toâi ngaïc nhieân
laø Saøi Goøn baây giôø sao quaù nhieàu ngöôøi ôû leà ñöôøng: tha ma nghóa ñòa,
gaàm caàu, væa heø, coâng vieân . . choã naøo cuõng coù, khi thì thaáy moät gia
ñình ba boán ngöôøi, vôï choàng con caùi quaây quaàn beân noài côm noùng treân
manh chieáu taïi moät væa heø ñöôøng Voõ Taùnh, coù laàn thaáy moät baø meï
ñang naáu côm beân chieác gheá ñaù coâng vieân, ñeå ñöùa con ñoä moät tuoåi
naêm teânh heânh treân chieáu . .
Toâi
ñöôïc bieát hoï ña soá laø nhöõng ngöôøi ñi kinh teá môùi troán veà, toâi cuõng
nghe noùi trong soá aáy nhieàu ngöôøi tröôùc kia laø
daân sang, coù nhaø maët ñöôøng, ñi vöôït bieân bò laáy nhaø nay phaûi keùo leâ
caùi thaân taøn ma daïi trong caûnh maøn trôøi chieáu ñaát.
Khoaûng hôn moät naêm sau, vì soá ngöôøi vöôït bieân cheát chìm ngoaøi
bieån ñaày caû ra, Lieân Hieäp Quoác vaø nhieàu toå chöùc nhaân ñaïo khaùc ñaõ
thöïc hieän ñöôïc chöông trình ra ñi trong traät töï. Toâi
voäi vaõ naïp ñôn ngay, nhöng dieän anh em öu tieân thaáp laém, noù chæ cho mình
moät chuùt hy voïng mong manh, nhöng coù cuõng coøn hôn khoâng. Toâi theo doõi hoà sô
heát, thaùng naøy sang thaùng khaùc, naêm noï ñeán naêm kia, chöøng maáy naêm
sau toâi laøm ñôn khieáu naïi ñöôïc bieát hoà sô hoà sô ñaõ naèm ôû phoá Haøng
Baøi Haø Noäi. Theá roài moät buoåi chieàu. . thaät y nhö moät pheùp laï, khi saép böôùc
sang thaäp nieân 90, toâi nhaän ñöôïc giaáy cuûa Sôû Ngoaïi Vuï môøi ñi sô
vaán, phoûng vaán, khi aáy môùi bieát laø hai beân ñaõ thoûa thuaän thöïc hieän
chöông trình ra ñi chính thöùc daønh cho ngöôøi caûi taïo, nhöõng ngöôøi coù
thaân nhaân baûo laõnh ñöôïc öu tieân ñi tröôùc. Theá laø
toâi ñöôïc ñi ngay trong ñôït ñaàu, toaøn boä danh saùch kyø naøy vaøo khoaûng
treân 3000 ngöôøi.
Haàu heát nhöõng ngöôøi coù teân trong danh saùch naøy coù thaân
nhaân baûo laõnh, hoï ñaõ noäp ñôn xin ñoaøn tuï tröôùc ñaây, chæ coù moät soá
raát ít khoâng coù thaân nhaân taïi Myõ. Khi chuaån bò ra ñi, moät oâng
caûi taïo khoâng coù thaân nhaân ñeán nhaø chôi baûo toâi:
-Toâi chaéc laø ñöôïc caáp nhaø, vì toâi
khoâng coù thaân nhaân, toâi bieát ôû ñaâu? Anh coù thaân nhaân,
anh ôû nhaø ngöôøi thaân.
OÂng aáy lyù luaän daøi
doøng vaên töï, toâi laáy laøm laï hoài xöa oâng aáy ñaõ laø só quan cao caáp
maø sao coù theå deã tin nhö theá.
Nhöõng tin ñoàn veà vieäc caáp nhaø ñaõ loan
truyeàn töø laâu, nhieàu ngöôøi laïc quan tin töôûng nhöng cuõng coù nhieàu
ngöôøi ñaû phaù kòch lieät nhöõng tin vòt coà, coù ngöôøi noùi:
-Maáy oâng naøy ñöôïc voi ñoøi tieân, ñaõ
khoâng maát ñoàng xu naøo, ñöôïc ñi caû gia ñình, ngoài maùy bay ñaùnh vuø moät
caùi ngon laønh, ngöôøi ta ñi vöôït bieân maát bao nhieâu tieàn, cheát chìm
cheát baén caû ñaùm maø coøn chöa tôùi nôi ñöôïc. Ñöôïc ñi maùy bay söôùng nhö tieân maø coøn
ñoøi caáp nhaø nöõa! oái giôøi ñaát ôi!
Khi sang Bangkok Thaùi Lan, trong nhöõng ngaøy
taïm cö chôø vaøo Myõ, sôû USCC vaø sôû di truù ñaõ cho caùc coâ nhaân vieân
ngöôøi Vieät höôùng daãn chuùng toâi nhöõng ñieàu caàn bieát khi vaøo Myõ, coù
moät oâng caûi taïo hoûi veà vieäc caáp nhaø, oâng nghe noùi dieän caûi taïo
ñöôïc caáp nhaø, coâ nhaân vieân ñaùp:
-Thöa Baùc, chaéc laø khoâng coù ñaâu, vì caùi
nhaø noù to taùt laém. Vôï choàng chaùu qua Myõ ñaõ laâu vaãn chöa mua ñöôïc
nhaø! chaéc khoâng coù ñaâu baùc aï!
Toâi vaøo Myõ ñuùng vaøo
ngaøy muøng boán Teát nguyeân ñaùm, ñaàu thaäp nieân 90. Hoâm sau toâi
hoûi ngöôøi nhaø:
-Nghe maáy oâng caûi taïo ôû Vieät
Toâi chöa noùi döùt caâu thì thaân nhaân toâi gaït ñi ngay.
-OÁi
giôøi ôi! Myõ maø coøn
ôû leà ñöôøng ñaày caû ra, böõa naøo ñöa oâng leân
Roài ngöôøi nhaø toâi keå doâng daøi theâm:
-Vaøo nhöõng ngaøy leã lôùn, nhaø thôø laøm
ñoà aên cho ngöôøi ngheøo, daân voâ gia cö, ôû ñaây goïi laø homeless xeáp
haøng chôø daøi daøi, traéng coù ñen coù nhöng khoâng thaáy coù ngöôøi mình.
Toâi laáy laøm laï: moät
ñaát nöôùc giaøu coù sung tuùc nhaát theá gian, ñaõ tieâu thuï moät phaàn ba
nhieân lieäu treân theá giôùi, moät nöôùc ñaõ coù soá xe
hôi baèng soá xe cuûa taát caû caùc nöôùc treân theá giôùi coäng laïi. . theá maø vaãn coøn
coù ngöôøi ôû ñaàu ñöôøng xoù chôï,
theá môùi bieát treân theá gian naøy, ôû baát cöù xaõ hoäi
naøo ñaâu ñaâu cuõng coù nhöõng keû cuøng ñinh khoá raùch. Toâi beøn vieát thö
veà cho baïn beø ôû Vieät Nam ñeå noùi cho hoï bieát raèng Myõ traéng, Myõ ñen
coøn ôû leà ñöôøng ñaày caû ra, con ruoät ngöôøi ta maø hoï chöa lo ñöôïc
huoáng hoà chuùng mình. Coù ngöôøi vieát thö sang caùm ôn ñaõ cho hoï bieát
nhöõng ñieàu kyø thuù, hoï noùi chöa thaáy ai noùi ñeán caùi theá giôùi cuûa
nhöõng ngöôøi cuøng ñinh khoá raùch aáy.
Hoài
aáy, toâi hay toø moø tìm hieåu veà nhöõng ngöôøi homeless, toâi laáy laøm laï,
ôû caùi xöù thôøi tieát khaéc nghieät nhö theá naøy maø sao hoï coù theå soáng
ngoaøi ñöôøng. Tình côø, toâi ñoïc ñöôïc moät baøi trong tôø taäp san Myõ cho
bieát, hoï öôùc löôïng coù vaøo khoaûng töø 1 cho tôùi 3 trieäu ngöôøi voâ gia
cö, ña soá taäp trung taïi nhöõng thaønh phoá lôùn, rieâng taïi Nöôõu Öôùc coù
tôùi gaàn moät traêm ngaøn aên maøy homeless.
Phaàn nhieàu hoï bò maát vieäc, heát tieàn, khaùnh taän, cuõng coù
nhieàu ngöôøi löôøi bieáng khoâng chòu ñi laøm. . .
Hoï coù phoûng vaán moät
oâng homless, oâng ta noùi môùi ñaàu oâng chæ töôûng ôû leà ñöôøng vaøi thaùng theá
maø thôøi gian cöù voâ tình löõng lôø troâi ñeán nay ñaõ ñöôïc ba naêm. Cuõng coù giaû thuyeát noùi hoï laø nhöõng ngöôøi coù tieàn aùn
hình söï troäm cöôùp, nay ñi laøm khoâng ai möôùn, ôû ñaây ngöôøi ta kî nhaát
toäi phaïm, moät xaõ hoäi troâng raát laø ñaày tình ngöôøi nhöng kyû luaät laïi
cöùng raén nhö saét theùp. Toâi nghó neáu nhö vaäy laïi caøng ñaåy
ngöôøi ta vaøo choã cuøng ñöôøng, keû ñaõ cuøng ñöôøng laïi deã sa chaân phaïm toäi. Hoï ñöôïc nhaø thôø, hoäi töø thieän
cho quaàn aùo, thænh thoaûng cho aên, vaøo nhöõng ñeâm ñoâng giaù laïnh hoï
ñöôïc vaøo nhaø truù shelter cuûa toøa tænh, baàn haøn nhöng ñöôïc caùi töï do,
maëc keä cho cuoäc ñôøi troâi theo doøng nöôùc. Hoï cuõng coù theå laø nhöõng ngöôøi
mang taâm hoàn thi só, trieát gia nhìn cuoäc ñôøi phuø du mong manh nhö côn
gioù thoaûng: Cuoäc ñôøi laø caùi quaùn
troï, ngöôøi chæ laø khaùch qua ñöôøng, nhaân sinh thieân ñòa gian nhaát nghòch
löõ. .
Khoaûng
gaàn moät naêm sau laàn ñaàu tieân toâi thaáy moät ngöôøi homeless, taïi moät
ngaõ tö coù nhieàu xe qua laïi, ñoù laø moät coâ Myõ traéng, troâng coù veû
cuõng ñaøng hoaøng, aên maëc
töôm taát, tay caàm caùi baûng “hungry, need help”, toâi ñoùi,
giuùp toâi vôùi. Roài moät thôøi gian sau, toâi gaëp moät ñoâi vôï choàng Myõ
traéng taïi cöûa thö vieän, troâng hoï cuõng ñaøng
hoaøng, ngöôøi vôï chaïy laïi xin toâi baûo: “I’m so hungry! Toâi
ñoùi quaù!”
Ngöôøi Myõ ít khi cho tieàn
ngöôøi ngheøo hay homeless, chaéc hoï cho laø boïn naøy löôøi bieáng. Toâi thì khoâng bao giôø töø choái, gaëp hoï xin toâi ñeàu cho vì
nghó raèng cöïc chaúng ñaõ chöù ai muoán laøm caùi ngheà bò xuùc phaïm naëng
neà ñeán nhaân phaåm nhö theá, vaû laïi hoï cuõng phaûi caàn soáng, caàn ñöôïc
giuùp ñôõ. Moãi laàn cho tieàn, ñeàu ñöôïc nghe hoï caàu chuùc God bless
you, caàu Chuùa ban ôn phöôùc cho oâng, hoï coøn bieàt tin Thöôïng Ñeá chaéc laø nhöõng
ngöôøi toát coøn coù löông taâm.
Toâi ngaøy caøng ñöôïc bieát nhieàu hôn veà
caùi theá giôùi cuûa nhöõng ngöôøi homeless, coù laàn theo
doõi chöông trình treân TV ñöôïc bieát nhöõng chuyeän thaät gheâ rôïn cuûa
kieáp soáng du muïc naøy. Hoâm aáy hoï noùi veà nhöõng ngöôøi soáng döôùi
ñöôøng haàm xe ñieän ngaàmôû Nöôõu Öôùc vaø ñaët teân
cho boïn naøy laø mole, chuoät coáng vì soáng y nhö chuoät. Hoï phoûng vaán moät moät ngöôøi mole ñaõ
soáng ôû ñöôøng haàm baåy naêm, anh ta noùi nhieàu ngöôøi toái nguû say laên ra
ñöôøng raày bò xe ñieän caùn cheát. . .
Caùch ñaây khoaûng boán,
naêm naêm laàn ñaàu tieân toâi thaáy cuoäc ñôøi cuûa moät ngöôøi homeless ñöôïc
ñöa leân trang nhaát cuûa moät tôø baùo Myõ taïi ñòa phöông, hoâm aáy toâi vaøo
chôï thöïc phaåm Myõ mua ñoà aên vaø töï nhieân chuù yù ñeán baøi baùo. Ñaây
laø moät vuï aùn maïng taïi tænh Grand Prairie ôû gaàn ñaây, naïn nhaân laø
moät ngöôøi ñaøn baø da traéng, 38 tuoåi, homeless, gaùi maõi daâm bò ñaâm
cheát taïi moät nhaø kho boû hoang gaàn ñöôøng Abram. Naïn
nhaân töø nhieàu naêm nay soáng vaát vöôûng trong khu vöïc naøy. Moät
caùi cheát theâ thaûm cuûa moät ngöôøi ñaøn baø ñaàu ñöôøng xoù chôï, nghieän
ngaäp, ñöôïc coi nhö caën baõ xaõ hoäi, nhöng keû naïn nhaân khoán cuøng aáy
vaãn coøn may maén hôn haøng traêm nghìn naïn nhaân khaùc ôû nhöõng
xöù ngheøo ñoùi laïc haäu vì baø
ta coøn ñöôïc nhaéc tôùi trong khi haøng nghìn ngöôøi khaùc cuõng ñaõ cheát
theâ thaûm nhö theá maø khoâng ñöôïc ai bieát tôùi.
Ngöôøi ta ñaêng caû hình
aûnh cuûa naïn nhaân, khuoân maët ñaày phong söông nhöng vaãn coøn giöõ ñöôïc
nhöõng daùng neùt cuûa moät daân toäc vaên minh. Ñoâi
maét troâng maát heát veû tinh anh, ñoâi maét ngöôøi ñaø baø ñau khoå thaät chaúng
khaùc naøo moät vuøng ñaát khoâ caèn nhö soûi ñaù. Maùi toùc hung vaøng
chôøm xuoáng traùn, goø maù cao, thoaùng troâng ngöôøi ta cuõng thaáy ñöôïc bao
nhieâu naêm thaùng eâ cheà choàng chaát.
Ñaây laø moät baøi baùo
daøi, ngöôøi kyù giaû keå leå khaù ñaày ñuû veà lai lòch keû xaáu soá.
Vì coù leõ ñaây laø moät vuï aùn maïng vaø nhaát laø cuoäc ñôøi thaät bi thaûm
cuûa moät con ngöôøi taïi moät xöù sôû vaên minh sung tuùc, cuõng coù theå hoï coi
ñoù laø moät tröôøng hôïp hy höõu. Moät baøi vieát raát khaùch quan nhöng
khoâng keùm phaàn yù nghóa veà cuoäc soáng xaõ hoäi vaø ñònh meänh con ngöôøi.
OÂng kyù giaû bieát ñöôïc caû teân tuoåi, lyù
lòch naïn nhaân: Naøng sinh ra trong moät gia ñình Myõ traéng coù cha meï ñaøng
hoaøng, ñöôïc ñi hoïc, roài tröôûng thaønh, coù coâng aên vieäc laøm, coù baïn
trai... roài moät moái tình chôùm nôû, naøng coù choàng, hai con. Ngöôøi kyù giaû noùi ñoù laø ñieàu lyù töôûng cuûa nhieàu ngöôøi
Myõ.
Roài
khoâng hieåu vì sao gia ñình ñoå vôõ, chuyeän naøy taïi Myõ saûy ra nhö côm
böõa vaäy, choàng ñem hai con ñi moät nôi, vôï moät neûo, moät hai naêm sau bò
ñuoåi ra khoûi nhaø, khoâng roõ lyù do, toâi chaéc baø ta maát job khoâng coù
tieàn traû tieàn nhaø. ÔÛ caùi xöù tieàn trao chaùo muùc naøy, khoâng coù tieàn
laø a leâ haáp ñi choã khaùc chôi! khoâng nhö beân
mình thueâ nhaø roài chieám nhaø luoân.
Ngöôøi ñaøn baø lang thang ngoaøi heø phoá,
coù leõ naøng töôûng raèng chæ soáng
beân leà ñöôøng vaøi thaùng vaø moät ngaøy naøo seõ taïo döïng laïi ñöôïc maùi
aám gia ñình, coù leõ naøng cuõng nghó raèng mình seõ ñöôïc höôûng haïnh phuùc
cuûa ñôøi ngöôøi. Nhöng ñeán moät luùc naøo con ngöôøi seõ khoâng coøn khaû naêng
ñeå laùi cuoäc ñôøi theo yù mình vaø ñaønh buoâng xuoâi cho ñònh meänh, coù deø
ñaâu naïn nhaân ngaøy caøng keùo daøi cuoäc ñôøi voâ gia cö, laâm vaøo caûnh
nghieän huùt, roài maõi daâm, aên maøy ñeå kieám soáng, vaø ngaøy caøng luùn
saâu trong vuõng buøn laày nhô baån, vaø cöù maëc cho ñôøi
laïnh luøng troâi theo doøng nöôùc maét. .
. . Naïn nhaân hay lui tôùi trong maáy con
ñöôøng ôû phía taây thaønh phoá töø bao laâu nay vaø roài bò ñaâm cheát taïi
moät nhaø kho, hai nhaùt ôû coå, moät nhaùt ôû löng, chaéc cuõng laïi do
phöôøng caën baõ xaõ hoäi gaây leân vaø coù leõ ngöôøi ta cuõng chaúng caàn
ñieàu tra caùi cheát cuûa nhöõng ngöôøi cuøng ñinh voâ tích söï.
Baø ta cuõng ñaõ töøng coù moät maùi aám gia
ñình, coù haïnh phuùc löùa ñoâi nhöng . . ngaøy aáy ñaõ xa laém roài, caùi thôøi aáy nay coøn ñaâu?
Nghe noùi tröôùc ñoù maáy
naêm naïn nhaân coù gaëp moät baø coâ, baø thím gì ñaáy, coøn choàng con thì
bieät taêm bieät tích. Toâi thöôøng nghe noùi ñieän aûnh Myõ heát ñeà
taøi, hoï quay laïi nhöõng ñeà taøi cuõ, ñaây cuõng laø moät ñeà taøi hieám coù
thuoäc loaïi drama bi thaûm hieän thöïc, nhöng ñieän aûnh Myõ laïi khoâng chuù
yù ñeán nhöõng ñeà taøi hieän thöïc xaõ hoäi nhö ñieän aûnh YÙ maø chæ quay
nhöõng phim hoaït ñoäng “action” nhö trinh thaùm, baén gieát ñeå kieám nhieàu
tieàn neân chaéc hoï cuõng chaúng quan taâm.
Ngöôøi ñaøn baø ñaõ moät
thôøi laø con ngöôøi toát cuûa xaõ hoäi, coù gia ñình haïnh phuùc, nay cheát
theâ thaûm, töù coá voâ thaân, treân khoâng reã döôùi khoâng chaèng.
. . Vaø roài ngöôøi kyù
giaû laïnh luøng keát luaän:
. . BURNED BEYOND RECOGNIZATION
. . hoaû thieâu voâ
thöøa nhaän. .