Vol.  8   4 / 2002

 

Do hoang Nghia   phutavanthu@yahoo.com  or nthihoang@aol.com

 

Vaên Hoùa Vaø Tình Yeâu Queâ Höông Daân Toäc

 

Ngöôøi ta ai ai cuõng voäi vaøng leân xe bus, nhaát laø vaøo luùc naày muøa Ñoâng giaù laïnh. Trong heä thoáng ñöôøng haàm aám hôn ngoaøi trôøi cho neân luùc naøo cuõng ñoâng ñuùc ngöôøi taïi caùc traïm xe. Phoá xaù Paris, London ñoâng ñuùc bao nhieâu thì trong heä thoáng ñöôøng haàm döôùi ñaát cuõng taáp naäp, voäi vaøng, hoái haû baáy nhieâu. Ngöôøi daân ôû Paris cuõng nhö  ôû Luaân Ñoân ít ai laùi xe ñi laøm nhö ôû Myõ moãi ngöôøi laùi moät chieác xe, tuy vaäy heä thoáng ñöôøng haàm ôû New York, Washington coù phaàn toái taân hieän ñaïi hôn ôû Phaùp, Anh nhieàu. Taïi New York caùc sieâu thò, cöûa haøng to lôùn sang troïng naèm saâu döôùi loøng ñaát haøng chuïc meùt luùc naøo cuõng ñoâng ngheït nhöõng ngöôøi. Neáu ñòa nguïc döôùi ñaát maø tieän nghi nhö theá naày thì coù keùm gì nôi traàn gian ñaâu? Ngöôïc laïi coù nhöõng thaønh phoá treân maët ñaát nhö taïi AÙ Chaâu xe coä chaïy lung tung khoâng luaät leä, raùc röôûi, tieâu tieåu, goùc phoá, xoù ñöôøng, muøi xuù ueá hoøa cuøng khoùi xe laøm oâ nhieãm khoâng khí caøng luùc caøng traàm troïng. Nghó ñeán ñaây maø toâi mô khoâng bieát bao giôø queâ höông ta ñöôïc nhö theá naày. Neáu chaùnh phuû ñöøng nghi kî theo doõi quaáy raày toâi, toâi seõ veà Saigoøn duøng tieàn höu ñeå queùt doïn khu nhaø veä sinh ngay taïi Trung Taâm thaønh phoá nôi nhieàu ngöôøi qua laïi. Heä thoáng ñöôøng xe hoûa ngaàm taïi Anh, Phaùp Myõ raát tieän lôïi giuùp giaûi quyeát naïn keït xe cuõng nhö oâ nhieåm khoâng khí raát nhieàu; coäng theâm söï an toaøn ñöôïc baûo ñaûm cho neân thu huùt du khaùch töø caùc nôi ñeán moãi luùc moät ñoâng laøm giaøu cho ñaát nöôùc.

 

Toâi ñang doø baûn ñoà tìm khu phoá coù ñoâng ngöôøi Vieät Nam taïi thaønh phoá Paris thì xe hoûa ngöøng taïi traïm. Vöøa böôùc leân khoûi caùc baäc theàm traïm ga, Toâi chôït nghe vaøi ngöôøi noùi chuyeän veà lôùp voû Vovinam vaø loaùng thoaùng teân voû sö Trang Phöôùc Ñöùc.  Toâi voäi hoûi ngöôøi höôùng daån thì ñöôïc anh Andreù cho bieát sinh hoaït cuûa Vovinam taïi Phaùp lôùn maïnh laém. Caùc voû sö Trang Phöôùc Ñöùc, Traàn Nguyeân Ñaïo, Sudo...ñaõ hy sinh coâng cuûa raát nhieàu ñeå ñaøo taïo voû sinh. Toø moø toâi hoûi anh Andreù:

 

-Theá ôû ñaây troäm cöôùp nhieàu laém sao maø voû phaùi Vovinam phaùt trieån nhanh?

Anh Andreù nhìn toâi toû veû khoâng baèng loøng, loøng töï aùi daân toäc cuûa anh noåi leân, anh ñaùp nhaùt göøng:

-Troäm cöôùp ôû ñaâu maø chaúng coù, nhöng ôû nöôùc anh troäm cöôùp nhieàu hôn. Boä anh nghó Vovinam laø moân phaùi  chæ daïy ngöôøi ta caùch ñeà phoøng troäm cöôùp thoâi aø.

 

Ñöôïc dòp anh Andreù noùi tieáp:

-Toâi laø ngöôøi Phaùp ñaõ ñi thaêm Vieät Nam nhieàu laàn. Toâi hieåu ngöôøi Vieät Nam nhieàu laém. Do ñoù toâi coù cho con toâi theo hoïc lôùp voû Vovinam nhö laø moät lôùp daïy veà physical education vaäy. Song song ñoù con toâi coøn phaûi tuaân theo moät soá ñieàu leä ñeå duy trì tö caùch ñaïo ñöùc cuûa con ngöôøi.

 

Nghe ñeán ñaây toâi xaáu hoå cho toâi quaù. Toâi laø ngöôøi Vieät Nam maø toâi chöa bieát gì veà Vovinam. Tuy nhieân toâi raát haõnh dieän toâi laø ngöôøi Vieät Nam, moät daân toäc ñaõ phaùt huy maïnh meõ vaên hoùa cuûa mình nôi nöôùc ngöôøi maø ñoù laïi laø maãu quoác cuûa Vieät Nam haèng traêm naêm trong lòch söû. Duø queâ höông toâi ngheøo, daân toâi khoå nhöng nhöõng ngöôøi tò naïn chaùnh trò tha höông ñaõ laøm raïng danh daân toâi baèng “Vaên Hoùa Vaø Ngheä Thuaät”. Vöøa ñi tìm tieäm baùn thöùc aên Vieät Nam taïi thaønh phoá Paris loøng toâi vöøa mieân man nghó ngôïi kyû nieäm ñaõ qua taïi queâ nhaø cuõng nhö nhöõng naêm thaùng daøi trong traïi tò naïn Puleau Tangha, Malaysia.

 

Traïi tò naïn Puleau Tangha: (Anh Ngoïc, phoù traïi tò naïn Puleau Tangha 1978 hieän ñang ôû Phaùp, neáu coù ñoïc ñöôïc taøi lieäu naày cho toâi bieát.)

 

Hoâm aáy phaùi ñoaøn Myõ phoûng vaán moät ngöôøi tò naïn töø Vieät Nam môùi ñeán ñaûo nhö sau:

-Tröôùc naêm 1975 anh laøm gì?

-Daï, toâi laø haï só quan, toát nghieäp taïi Trung Taâm Huaán Luyeän Nha Trang.

-Neáu ñöôïc sang Myõ anh döï ñònh seõ laøm vieäc gì ñeå sinh soáng?

-Toâi coù theå laøm baát cöù ngheà gì trong khaû naêng cuûa toâi mieãn ngheà ñoù ñöôïc luaät phaùp cho pheùp.

-Vaäy khaû naêng chuyeân moân cuûa anh laø gì?

-Nhö oâng bieát toâi laø lính, hoïc thöùc khoâng coù, ngoaïi tröø taùc chieán toâi khoâng coù ngheà gì hôn laø bieát chuùt ít voû VOVINAM.

 

Anh Nguyeãn Vaên Ngoïc vaø toâi raát ngaïc nhieân vieân khi ñaïi dieän Myõ ngöng phoûng vaán moät caùch ñoät ngoät. OÂng ta caùm ôn ngöôøi ñöôïc phoûng vaán vaø noùi :“I approve for you to immigrate into the U.S.A.” (Toâi chaáp thuaän cho anh vaøo nöôùc Myõ.) Ngöôøi ñöôïc phoûng vaán sung söôùng, ngaïc nhieân ñöùng daäy chaøo phaùi ñoaøn Myõ trong theá chaøo Vovinam.

 

Toâi sung söôùng voâ ngaàn vaø haõnh dieän cho daân toäc toâi. Toâi baét ñaàu löu yù ñeán teân goïi “Vovinam.” töø ñoù. Chieàu hoâm aáy moät mình toâi ngoài cheânh veânh treân moûm ñaù cao nôi baõi bieån loøng mieân man nghó ngôïi. Quaû thaät daân toäc mình coù nhieàu taøi naêng phong phuù quaù. Taïi sao phaùi ñoaøn Myõ chaáp thuaän cho gia ñình naày chæ vì anh aáy bieát voû VOVINAM? Taïi sao gia ñình anh Baùc Só Duõng bò töø choái? Coøn mình thì taøi ñöùc keùm haún moïi ngöôøi chuyeân moân khoâng coù, nöôùc naøo seõ nhaän mình ñaây?  Toâi thaéc maéc maõi khoâng hieåu taïi sao phaùi ñoaøn Myõ laïi ñaëc bieät löu yù ñeán voû VOVINAM?

 

Ba naêm sau trong moät cuoäc hoäi thaûo veà self-defend, töï veä, maø chaùnh phuû toå chöùc ñeå huaán luyeän cho caùc nhaân vieân cuûa mình. Bao nhieâu ñoàng nghieäp cuûa toâi goàm nhieàu thaønh phaàn khaùc nhau coù ngöôøi ñaõ töøng tham chieán ôû Vieät Nam, ai ai cuõng mang nhöõng kinh nghieäm rieâng cuûa mình ra chia xeû vôùi ngöôøi khaùc. Ñeán phieân toâi, toâi ñoùng goùp “Kyû thuaät töï giaûi vaây baèng caùch naøo?” khi ñoái phöông ñang oâm chaët hai tay. Anh Charles, cöïu quaân nhaân Myõ tham chieán taïi Vieät Nam tröôùc kia, ñöùng sau löng toâi. Anh ghì chaët hai tay toâi laïi. Moïi ngöôøi nhìn moät ngöôøi Myõ to lôùn, oâm chaët moät ngöôøi Vieät Nam oám yeáu môùi töø traïi tò naïn sang Myõ. Chaéc hoï töï hoûi laøm sao maø toâi thoaùt thaân ñöôïc. Nhanh nhö chôùp, toâi ngoài haún xuoáng ñaát baèng caùch ruùt hai chaân leân khoûi maët ñaát roài vuøng maïnh. Toâi tuoät khoûi voøng tay cuûa anh Charles. Toâi cuùi xuoáng luoàng löng qua hai chaân cuûa anh, laøm anh suyùt teù. Sau ñoù toâi baûo: “ Neáu baïn muoán cho ñoái phöông teù xuoáng thì trong tö theá naày baïn ñöùng thaúng ngöôøi leân.”

 

Caû hoäi tröôøng voå tay taùn thöôûng. Hoï hoûi toâi ñoù laø ngheä thuaät gì vaäy? Trong luùc luùng tuùng khoâng chuaån bò tröôùc, toâi öùng khaåu ñaùp “Vovinam.” vôùi yù nghóa voû thuaät cuûa Vieät Nam. Laàn ñaàu tieân toâi duøng teân goïi Vovinam cho duø raèng toâi khoâng phaûi laø moân sinh cuûa Vovinam (Cuoäc hoäi thaûo 8 / 1983 taïi San Jose, California.)

 

Trôû veà California sau chuyeán ñi döï hoäi nghò quoác teá quan troïng, International P.E.N. thaùng 11/2002 toâi raát laø baän roän. Bao nhieâu vaên thö, baùo caùo töø caùc hoäi vaên buùt quoác teá khaùc gôûi ñeán ñeå tranh ñaáu cho caùc vaên ngheä só bò caàm tuø taïi Cuba, Mexico, Affica...Ñöôïc tin chò Ñoã Thò Nghóa töø Washington ñeán California thaêm thaày chöôûng moân, chò môøi toâi ñeán thaêm Thaày trong tình baïn. Tröôùc ñoù khoâng laâu toâi ñaõ chöùng kieán caûnh caùc moân ñeä cuûa Thaày saên soùc Thaày beân giöôøng bònh ñaõ laøm toâi suy nghó khoâng ít veà Thaày. Ñieàu laøm cho caùc nhaân vieân bònh vieän ngaïc nhieân laø moät cuï giaø Vieät Nam coù ñoâng baïn beø ngoaøi 50 tuoåi ñeán thay phieân nhau ñeå saên soùc Thaày. Tröôøng hôùp naày raát hieám coù xaûy ra trong caùc gia ñình Myõ. Anh Ñoã Vaên Taûng gaëp toâi duïi duïi ñoâi maét vì bò goïi trong luùc ñang nguõ trong xe nôi baõi park. Bao nhieâu moân sinh khaùc ñeàu quaù “ Nguõ thaäp tri thieân maïng” moãi ngöôøi ñang aên saùng baèng moät oå baùnh mì. Taát caû ñeàu loä veû lo aâu cho vò Chöôûng moân. Anh Taûng baûo toâi: “Ñeâm qua chuùng toâi thöùc suoát caû ñeâm thay phieân nhau saên soùc cho Thaày. Saùng nay meät quaù.” Toâi voâ tình noùi ñuøa laøm anh Taûng giaän: “Theá möôøi maáy naêm trong tuø caûi taïo taïi Vieät Nam sau 1975 coù ai lo cho Thaày ñaâu?” Hieàn hoøa trong tö caùch ñaïo ñöùc cuûa moät voû sinh anh ñaùp: “Luùc ñoù coù ôn treân, Thöôïng Ñeá, ñaáng toái cao lo.”

 

Thaày khoûe maïnh, caùc moân sinh toå chöùc möøng thoï cho Thaày. Hoâm ñoù coù vò thaåm phaùn toøa aùn ñòa phöông tham döï. Vò naày say söa theo doõi töøng sinh hoaït cuûa töøng moân sinh. Moät böûa tieäc ñôn sô, giaûn dò, thaân maät ñaäm ñaø thaønh coâng moät phaàn lôùn nhôø söï kheùo leùo ñieàu khieån chöông trình cuûa chò Nghóa. Chò ñieàu khieån cuoäc hoïp maët maø khoâng coù soaïn saún chöông trình. Söï vieäc dieãn tieán ñeán ñaâu chò trình baøy, giôùi thieäu ñeán ñoù.  Qua lôøi noùi töø trong taâm hoàn, con tim chaân thaønh cuûa chò laøm cho khaùch tham döï caûm thaáy thaân maät vôùi nhau nhieàu hôn. Voû ñieäu “Tieáng Troáng Meâ Linh” ñaõ loâi cuoán, thu huùt taát caû moïi ngöôøi tham döï. Thanh kieám ñöôøng quyeàn cuûa voû sinh bieåu dieãn ( Toâi queân maát teân hai vò naày roài.) trong boä y phuïc coå truyeàn laøm toâi nhôù ñeán lòch söû Vieät Nam hai Baø Tröng Traéc, Tröng Nhò ñaùnh ñuoåi  giaëc ngoaïi xaâm. Loøng yeâu nöôùc, kính phuïc toå tieân, nhöõng anh huøng daân toäc soáng daäy trong toâi. Toâi sung söôùng rôi nöôùc maét. Ít ra nôi xa queâ höông ngaøn daëm naày vaãn coøn coù nhöõng ngöôøi nghó ñeán queâ höông, vaø daân toäc. Duø queâ höông toâi bò xeû töøng maõng daâng cho ngoaïi bang, con chaùu toâi bò baùn laøm noä leä tình duïc nôi xöù ngöôøi taïi caùc ñoäng chöùa ñieám ôû Campuchia, Thailan, Hongkong, Singapore, Thöôïng Haûi, Ñaøi Loan, nhöng vuõ ñieäu Meâ Linh hoâm nay laøm toâi haõnh dieän toâi laø ngöôøi Vieät Nam. Chaéc chaén raèng caùc moân sinh, vaø caùc chaùu thieáu nhi taïi caùc voû ñöôøng Vovinam ñaõ goùp phaàn lôùn laøm raïng danh, haûnh dieän cho Vaên Hoùa Vaø Ngheä Thuaät Vieät Nam qua voû thuaät Vovinam. Caùc vò tröïc tieáp goùp phaàn laøm phaùt trieån roäng raõi söï lôùn maïnh “Vaên Hoùa vaø Ngheä Thuaät cuûa Vieät Nam  khaép naêm chaâu.

 

Caù nhaân toâi roài ñaây seõ phaûi gôûi xaùc nôi xöù ngöôøi. Thanh danh toâi ñaõ bò boâi nhoï laøm baèng höõu baïn beø cuûa toâi taïi Vieät Nam xa laùnh khi nhaéc ñeán teân toâi nhöng “Vaên Hoùa Vaø Ngheä Thuaät” cuûa Vieät Nam ñaõ söôûi aám loøng toâi trong nhöõng naêm thaùng daøi bieät xöù xa queâ. Toâi öôùc mong Ñoàng baøo toâi ôi! Haûy haûnh dieän chuùng ta laø ngöôøi Vieät Nam. Tuoåi treû Vieät Nam ôi! Haûy coá leân ñeå baûo veä queâ höông vaø daân toäc caùc baïn ñöøng ñeå bò caùm doã vaøo danh lôïi, töù ñoå töôøng laøm nhuïc chí nam nhi.

 

Troïng Vieät

Home