Vol. 5 &6 12 / 2001

Do hoang Nghia phutavanthu@yahoo.com or nthihoang@aol.com

Thöïc phaåm naøo thích hôïp cho con ngöôøi veà phöông dieän dinh döôõng Tueä Vuõ Vu lan 2001

Tröôùc khi vaøo chuyeän

Coù nhieàu söï vieäc voâ lyù saåy ra vaø keùo daøi ñaõ laâu vaø vaãn tieáp tuïc dieãn tieán khieán nhöõng ngöôøi quan taâm thaéc maéc, lo laéng, suy tö nhöng cuõng ñaønh phoù maëc cuoäc theá xoay vaàn vaø chaáp nhaän baát löïc. Nhöõng ñieàu traùi khoaùy naøy saåy ra trong raát nhieàu laõnh vöïc. ÔÛ ñaây ngöôøi vieát töï giôùi haïn trong phaïm vi thöïc phaåm cuûa con ngöôøi.

Chuùng toâi cuõng khoâng daùm laïm baøn sang laõnh vöïc toân giaùo trong vieäc aên uoáng haøng ngaøy. Rieâng moät dòp leã Taï ôn (Thanksgiving) haøng naêm taïi nöôùc Myõ, coù treân 50 trieäu gaø taây lôùn nhoû phaûi hy sinh maïng soáng cho nhu caàu bao töû cuûa daân chuùng Hoa kyø. Tieáng keâu ai oaùn ñoøi maïng soáng cuûa treân 50 trieäu sinh linh chæ trong moät vuï leã laïc naøy cuõng khieán nhieàu ngöôøi ñau xoùt bieát döôøng naøo. Keû vieát baøi naøy, caùch ñaây maáy chuïc naêm ñaõ coù vaøi laàn caàm dao caét tieát gaø hoaêëc vòt cho caùc böõa aên sang troïng cuûa gia ñình. Moät tay naém chaët ñaàu gaø, moät tay thoaên thoaét nhoå loâng coå roài ñöa löôõi dao saéc ngang coå con vaät baát haïnh, maùu phoït ra khoûi coå chaåy xuoáng ñóa höùng trong khi con vaät tuyeät voïng daãy duïa yeáu ôùt keâu la ñau ñôùn. Bieát ñaâu nhöõng tieáng keâu la kia laïi chaúng töông töï nhö nhöõng lôøi van lôn “ xin haõy tha maïng cho toâi “ hoaêc “ Xin haõy cho toâi ñöôïc soáng”. Taïi sao toâi coù theå laøm ñöôïc nhö vaäy nhæ. Neáu moät sinh vaät to lôùn naøo cuõng duøng söùc maïnh naém chaët töù chi toâi roài ñöa nhaùt dao ngang coå toâi nhö toâi ñaõ haønh ñoäng ñoái vôùi con vaät ñaùng thöông kia thì chaéc raèng toâi seõ oaùn haän sinh vaät gieát toâi ngaøn ñôøi chöa döùt. Toâi nghó con vaät ñaùng thöông cuõng seõ oaùn haän toâi nhö vaäy. Ñoù cuõng laø leõ coâng bình. Neáu trong cuoäc ñôøi naøy hoaëc trong caùc kieáp sau, toâi coù gaëp nhöõng tai öông, nhöõng ñieàu baát haïnh thì aâu cuõng laø nhaân quaû maø thoâi. Toâi khoâng bieát laáy gì ñeå baøo chöõa cho haønh ñoäng saét maùu cuûa toâi luùc ñoù. Baây giôø chæ bieát cuùi ñaàu nhaän toäi vaø thaønh taâm xaùm hoái, chöù coøn bieát laøm sao ?

Chuùng ta chia seû nhöõng öu tö cuûa caùc nha øtu haønh. Theo caùc vò naøy thì khi nhöõng taøn saùt coøn tieáp tuïc, maùu coøn chaåy, naïn nhaân duø laø con ngöôøi hay caùc sinh vaät naøo chaêng nöõa vaãn coøn bò ñau ñôùn theå xaùc cuõng nhö tinh thaàn vì nhu caàu cuûa chuùng sinh khaùc thì vai troø cuûa caùc vò ñoù vaãn chöa ñöôïc hoaøn thaønh. Trong giaùo lyù cuûa caùc toân giaùo, neáu söï sinh saùt naøy coøn taùi dieãn thì oaùn oaùn cöù chaäp truøng, khoâng bao giôø chaám döùt ñöôïc. Oan khieân chæ keát thuùc khi maùu cuûa moïi chuùng sinh ñöôïc caùc chuùng sinh khaùc toân troïng vaø baûo veä nhö chính maùu cuûa mình. Söù maïng cao caû ñoù, caùc vò tu haønh töï nguyeän gaùnh vaùc, vöôït xa muïc ñích cuûa baøi vieát naøy.

Thöïc phaåm naøo thích hôïp cho con ngöôøi

Döôùi ñaây chæ laø nhöõng goùp yù chuyeân moân cuûa1 ngöôøi ñaõ coù nhieàu naêm laøm vieäc trong ngaønh dinh döôõng hoïc.

Moãi loaøi sinh vaät treân haønh tinh naøy ñeàu coù söï caáu taïo hình theå khaùc nhau ñeå thích nghi vôùi hoaøn caûnh, moâi tröôøng vaø ñieàu kieän sinh toàn. Trong phaïm vi dinh döôõng, cô theå moãi loaøi ñeàu coù caùc cô phaän khaùc nhau ñeå xöû duïng trong vieäc tieâu hoùa thöïc phaåm haøng ngaøy. Do ñoù thöùc aên cuûa moãi loaøi cuõng khaùc nhau döïa vaøo caùc cô phaän ñaëc bieät aáy. Chuùng ta laàn löôït so saùnh vaøi cô quan cuûa boä maùy tieâu hoùa cuûa caùc loaøi vaät aên coû, loaøi aên traùi caây, loaøi aên thòt vaø loaøi aên nguû coác cuøng caùc loaïi cuû (Theo Giaùo Sö Ahsawa, Nhaät baûn). Vò giaùo sö naøy cho raèng caùc loaøi aên thòt, aên coû, aên traùi caây, aên nguõ coác/caùc loaïi cuû raát khaùc nhau veà boä raêng vaø boä ruoät.

- Boä raêng : Boä raêng traâu, boø, ngöïa.. duøng ñeå aên coû coù caáu taïo khaùc boä raêng aên traùi caây cuûa loaøi khæ, laïi caøng khaùc haún boä raêng aên thòt cuûa con coïp, con choù...Rieâng con ngöôøi coù boä raêng khoâng nhöõng khoâng thích hôïp cho vieäc nhai thòt maø coøn khoâng phuø hôïp laém cho vieäc thuaàn tuùy aên traùi caây vaø dó nhieân laø khoâng duøng ñeå nhai coû. Theo Giaùo sö Ahsawa thì boä raêng ngöôøi chæ thích hôïp cho vieäc aên nguõ coác vaø caùc loaïi cuû. Thöùc aên caøng thuaàn tuùy thieân nhieân, traùnh nhieàu cheá bieán cuûa con ngöôøi thì caøng toát. Ngay caû vôùi loaïi nguõ coác, ta cuõng khoâng neân caàu kyø duøng loaïi gaïo ñaõ ñöôïc maùy moùc chaø xaùt cho traêéng nhaèm thoûa maõn veû myõ quan nhöng veà phöông dieän dinh döôõng laïi hoaøn toaøn baát lôïi. Trong nhu caàu dinh döôõng ñoù, neáu chuùng ta duøng gaïo löùc thì toát hôn caû.

- Boä ruoät : Boä ruoät cuûa con ngöôøi raát daøi so vôùichieàu cao cuûa chuùng ta. Theo giaùo sö Ahsawa thì ruoät con ngöôøi daøi gaáp 10-12 laàn chieàu daøi töø coå tôùi xöông chaäu trong khi chieàu daøi ruoät cuûa loaøi coïp chæ gaáp 4-5 laàn. Ngöôøi ta ñaõ giaûi thích raèng coïp laø ñoäng vaät aên thòt maø thòt laø loaïi thöùc aên raát deã mau hö thoái, chæ moät ngaøy sau laø khoâng duøng ñöôïc nöõa. Ruoät con coïp phaûi thaät ngaén ñeå thöùc aên mau choùng ñöôïc tieâu hoùa, chaát caën baõ laäp töùc ñöôïc ñaåy ra ngoaøi ñeå traùnh trôû thaønh oå nhieãm truøng. Neáu ruoät quùa daøi thì thôøi gian chaát thòt caën baõ seõ toàn tröõ laâu trong ruoät taïo cô hoäi cho vi truøng xuaát hieän, cuoái cuøng thì beänh taät hoaønh haønh trong cô theå do caùc chaát caën baõ töø chaát thòt chöa ñöôïc baøi tieát kòp ra ngoaøi. Ñoái vôùi thöïc phaåm laø nguõ coác, caùc loaïi cuû, rau coû, traùi caây khoâng bò mau hö thoái nhö thòt neân coù theå toàn tröõ trong ruoät laâu hôn trong caùc boä ruoät daøi.

Qua caùc yeáu toá treân, ta thaáy chaát dinh döôõng thích hôïp cho con ngöôøi laø nguõ coác vaø cuû neáu döïa vaøo boä raêng vaø hoaøn toaøn khoâng thích hôïp laø chaát thòt neáu xeùt veà caáu taïo boä ruoät maëc duø nguõ coác vaø cuû cuõng nhö thòt ñeàu coù khaû naêng cung caáp chaát ñaïm vaø calories.

Theo taøi lieäu cuûa Giaùo sö Ahsawa, baûn dòch cuûa OÂng Thaùi khaéc Leã thì caùc baùc só Gilbert vaø Dominici ñaõ phaân tích phaân cuûa ngöôøi aên maën vaø thaáy 1 ly khoái chöùa 67,000 vi truøng trong khi ñoù ñoái vôùi ngöôøi aên chay chæ coù 2,250 maø thoâi, nghóa laø löôïng vi truøng trong phaân ngöôøi aên maën gaáp 30 laàn ñoái vôùi ngöôøi aên chay.

Xem nhö vaäy, chuùng ta ñaõ khoâng duøng ñuùng chaát dinh döôõng cuûa chuùng ta theo thieân nhieân. Vì söï aên uoáng khoâng thích hôïp naøy maø beänh taät xuaát hieän raát nhieàu duø y khoa ñaõ tieán boä vöôït böïc nhöng caøng ngaøy caøng nhieàu beänh laï xuaát hieän. Theo moät soá taùc giaû thì tính neát con ngöôøi cuõng nhö caùc sinh vaät cuõng chòu aûnh höôûng raát nhieàu cuûa thöùc aên haøng ngaøy. Chuùng ta haõy quan saùt 1 loaøi ñoäng vaät aên thòt nhö loaøi choù. Taïi caùc xöù AÂu Myõ, loaøi choù toû ra döõ daèn hôn caùc con choù nuoâi taïi xöù ta. Caùc nhaø giaàu ôû Vieät Nam thöôøng mua choù ngoaïi quoác töø Ñöùc, Phaùp... ñeå giöõ nhaø vì söï hung tôïn cuûa loaøi choù naøy. Ngöôøi ta cho raèng, choù taây aên thòt, thaám nhieàu huyeát nhuïc neân tính neát hoang daõ hôn choù Vieät Nam chæ thöôøng xöû duïng côm thöøa canh caën cuûa con ngöôøi, ngay caû chaát pheá taïp do con ngöôøi tieát ra. Moät maët khaùc, choù Vieät Nam coøn coù tieáng laø trung thaønh vôùi chuû duø ngöôøi chuû coù ngheøo tuùng tôùi ñaâu, khoâng ñuû aên ngaøy 2 böõa nhöng loaøi choù vaãn cöù soáng cheát vôùi ngöôøi chuû laâu naêm, khoâng bao giôø boû chuû ngheøo maø theo ngöôøi chuû giaàu, ngöôøi ta cho raèng ñoù cuõng laø do chaát dinh döôõng haøng ngaøy.

Caùc nhaø tu haønh thöôøng khuyeân chuùng ta aên chay ñeå traùnh oan nghieäp saùt sinh choàng chaát töø ñôøi naøy qua ñôøi khaùc, ñoàng thôøi ñeå traùnh beänh taät vì ña soá beänh taät ñeàu phaùt xuaát töø thöùc aên laø thòt maø ra. Caùc baùc só Taây y vaø caùc nhaø dinh döôõng hoïc cuõng thöôøng khuyeân beänh nhaân bôùt aên thòt maø neân taêng cöôøng loaøi rau ñaäu trong thöïc phaåm. Chuùng ta chöa thaáy ai khuyeân chuùng ta neân aên thòt thay cho thöïc vaät.

Coøn ñoái vôùi chuùng ta, vì taäp quaùn aên uoáng töø bao nhieâu ñôøi, vì thoùi quen ñaõ thuaàn thuïc neân duø coù ñoàng yù vôùi nhöõng ñieåm noùi treân thì cuõng khoù maø boû ngay ñöôïc phöông phaùp dinh döôõng haøng ngaøy vôùi thòt, caù laø moùn chính haøng ngaøy.

Haõo huyeàn, khoâng töôûng coù theå laø nhöõng ñieàu maø nhöõng ngöôøi khoâng chuû tröông aên thòt seõ bò pheâ phaùn vaøo thôøi ñieåm naøy. Nhöng thaáy ñieàu mình nghó laø phaûi maø khoâng laøm thì löông taâm cöù daèn vaët khoâng tha. Thoâi thì cöù noùi ra ñeå tieáp tay vôùi nhöõng ngöôøi ñi tröôùc, bieát ñaâu vaøi chuïc naêm nöõa coù ngöôøi boû ñöôïc 1 trong 3 böõa thòt haøng ngaøy ** hoaëc traêm naêm nöõa, soá ngöôøi chæ duøng thòt caù 1 böõa moãi ngaøy vaø haøng nghìn naêm nöõa thuù vaät cuõng ñöôïc soáng ñuû thôøi gian maø hoùa coâng ñaõ daønh cho chuùng vì chuùng khoâng coøn laø nhöõng moùn aên haøng ngaøy cuûa loaøi ngöôøi.

Treân traùi ñaát maø khoâng loaøi vaät naøo bò saùt sinh, sinh maïng muoân loaøi ñeàu ñöôïc toân troïng, chuùng ta coù quyeàn hy voïng moät theá giôùi thanh bình coù theå hình thaønh vaø keùo daøi vónh cöûu. Taïi sao chuùng ta laïi khoâng coù quyeàn öôùc voïng nhö vaäy, duø baây giôø chòu chaáp nhaän mình khoâng töôûng, haõo huyeàn.

Muøa Vu lan 2544

Kính daâng höông hoàn cha toâi.(Cuï Tueä Ñöùc)

Tueä Vuõ

** Trong giai ñoaïn ñaàu, chöa theå boû ngay thöùc aên maën ñöôïc neân coù nhieàu ngöôøi ñaõ duøng theâm loaïi phoù saûn cuûa gia suùc beân caïnh thöcù aên chính laø nguõ coác vaø cuû, traùi caây,rau ñaäu. Thí duï khoâng aên thòt gaø, thòt heo nhöng aên tröùng gaø, bô, phoù maùt...roài moät khi ñaõ quen vôùi thöùc aên thöïc vaät thì seõ boû haún caùc loaïi phoù saûn noùi treân.

Thöïc hieän thaønh coâng hay khoâng, tuøy thuoäc hoaøn toaøn vaøo yù chí cuûa töøng ngöôøi.

Home