Vol. 13 2/ 2003	2^nd year edition
Editor-in-chief: Ñoã Hoaøng Nghóa phutavanthu@yahoo.com or nthihoang@aol.com

Please click to download VNIfonts if you cannot read this page. Then, click HERE and follow instructions to configure Web Browsers. Best view with Internet Explorer.

Ñaëc San Xuaân 2003

Ngheà Ñuoåi Quaï Trích töø Taäp truyeän Thieân Thaàn Queùt Laù cuûa nhaø vaên VÓNH HAÛO

Theo qui cheá nhaø chuøa, Sa di (danh töø goïi chung cho caùc chuù tieåu) ñöôïc chia laøm hai haïng: haïng thöù nhaát, tuoåi töø 6 ñeán 12, goïi laø Sa di Khu OÂ; haïng thöù hai, tuoåi töø 13 ñeán 19, goïi laø Sa di ÖÙng Phaùp. Haïng thöù hai coi nhö ñaõ thuaàn thuïc nhôø traõi qua moät thôøi gian thuaàn thuaát trong chuøa, phaàn khaùc vì ôû trong löùa tuoåi phaùt trieån hoaëc saép tröôûng thaønh, neân coù theå giuùp chuøa nhieàu vieäc quan troïng nhö töôùi caây, queùt doïn, lau chuøi, laøm vieäc ñoàng aùng (neáu chuøa ôû ñoàng queâ) tuïng kinh, tieáp khaùch (khi thaày ñi vaéng) v.v. Chöõ ÖÙng Phaùp coù theå hieåu nghóa ñen laø coù khaû naêng thích öùng, thöïc hieän nhieàu phaùp söï trong chuøa. Coøn haïng thöù nhaát, Sa di Khu OÂ, theo nghóa ñen, ñen thaät ñen, thì chæ laø Sa di Ñuoåi Quaï. Laø vì ôû caùi tuoåi quaù nhoû, caùc chuù tieåu ôû haïng tuoåi naày chöa vaùc noåi caùi choåi cao hôn mình, khoâng xaùch noåi thuøng nöôùc naëng baèng mình... Caùi gì cuõng khoâng noåi, khoâng xong, thì chæ coøn caùch chia phieân caùc chuù ñuoåi quaï, ñuoåi chim khoâng cho chuùng aên phaù thoùc luùa, ñaäu meø, hoa quaû cuûa vöôøn chuøa. Coâng vieäc duy nhaát vaø deå nhaát cho caùc chuù haèng ngaøy laø nhö vaäy, cho neân goïi caùc chuù laø Sa di Khu OÂ (ñuoåi quaï). Caùc thaày truï trì khi nuoâi caùc chuù tieåu ôû löùa “khu oâ” bieát raèng caùc chuù khoâng laøm ñöôïc vieäc lôùn neân phaûi kieám chuùt vieäc nho nhoû naøo ñoù maø giao cho caùc chuù ñeå caùc chuù khoûi ôû khoâng. Ñieàu ñoù, chaúng phaûi laø cheøn eùp gì caùc chuù – vì ñuoåi quaï cuõng gioáng nhö chôi ñuøa, chaúng meät nhoïc chi heát - maø cuõng laø moät trong nhöõng söï trau luyeän cuûa Thieàn moân ñoù thoâi. Thöù nhaát, söï laøm vieäc cuûa caùc chuù (duø laø vieäc nhoû) cuõng ñöôïc xem nhö nhöõng ñoùng goùp vaøo chuyeän chung cuûa chuøa ñeå caùc chuù khoûi mang tieáng ngoài khoâng maø aên côm baù taùnh. Thöù hai, caét chia coâng vieäc cho caùc chuù cuõng laø caùch taäp cho caùc chuù coù traùch nhieäm ñoái vôùi coâng taùc maø chuøa giao phoù.

Cöù theo qui cheá treân maø xeùt thì leû ra khoâng coù chuù tieåu ôû tuoåi töø 4 ñeán 6, maø nhoû nhaát cuõng phaûi laø 7 tuoåi. Coù leû hoài xöa qui cheá ñoù ñöôïc aùp duïng, nghóa laø chæ nhaän cho xuaát gia töø 7 tuoåi trôû leân. Coøn thôøi nay, ngöôøi ta thaáy ôû nhieàu chuøa söï coù maët cuûa chuù tieåu ôû löùa döôùi 7 tuoåi. Ñieån hình laø chuù Hieáu ôû chuøa Phöôùc Taân. Chuù Hieáu môùi coù 5 tuoåi thoâi. Nhö vaäy, lyù ra chuù chöa ñuû tieâu chuaån ñeå ñöôïc xeáp vaøo Sa di Ñuoåi Quaï nöõa. Nhöng thaày truï trì cuõng caét vieäc cho chuù, coi nhö laø haøng Sa di Ñuoåi Quaï chính thöùc vaäy. Coù leõ vì chuøa cuõng thieáu ngöôøi laøm coâng vieäc ñuoåi quaï neân thaày môùi phaûi daønh coâng vieäc ñoù cho chuù. Ñöôïc giao coâng vieäc chuù thích laém. Chuù caûm thaáy mình ñöôïc “lôùn”, coù khaû naêng laøm vieäc. Coâng vieäc cuûa chuù, tröôùc ñaây do chuù Haân ñaûm traùch, Nhöng chuù Haân baáy giôø ñaõ 13 tuoåi roài – ñaõ qua caùi tuoåi Ñuoåi Quaï roài- - vì theá chuù HIeáu ñöôïc “boå nhieäm” sôùm.

Chuyeän ñi tu cuûa chuù Hieáu cuõng laø moät ñeà taøi khaù ly kyø. Cha meï chuù keå raèng töø hoài môùi bieát aên, chuù ñaõ khoâng aên ñöôïc caù thòt, cöù ñoøi aên rau caûi quanh naêm suoát thaùng. Nhieàu luùc sôï chuù bò thieáu dinh döôõng, cha meï chuù nghieàn thòt hay caù ñeå naáu chung vôùi rau cho chuù. Vaäy maø chuù cuõng bieát, boû aên; hay coù khi lôõ aên thì oùi thoác ra heát, khoâng chòu ñöôïc muøi tanh caù thòt. Cho ñeán thaùng chaïp nam ngoaùi, khi theo cha meï ñeán chuøa, thaáy chuù Haân ngoài hoïc kinh döôùi goác caây, chuù Hieáu beøn naåy yù xin ñi tu. Chuù cöù naèng naëc ñeán ñoä giaän laãy boû aên, khoâng taém röûa, ñuû thöù chuyeän. Cuoái cuøng cha meï ñaønh phaûi chòu thua, mang chuù leân chuøa.

Chuøa Phöôùc Taân laø moät chuøa ôû thoân queâ. Caùi teân cuûa chuøa, thaày truï trì noùi raèng noù chaúng mang chuùt thieàn vò naøo heát maø chæ coù yù nghóa gaén boù vôùi ngoâi laøng nhoû naày maù thoâi- chuøa Phöôùc Taân cuûa laøng Phöôùc Taân. Vaø vì laø chuøa laøng, moïi sinh hoaït ñeàu mang tính caùch cuûa laøng xaõ ñòa phöông. Daân trong laøng laøm ruoäng laøm vöôøn thì chuøa cuõng coù ruoâng coù vöôøn ñeå canh taùc haèng ngaøy. Chuøa coù caû thaûy 6 ngöôøi: Thaày truï trì, thaày tri söï, chuù Haân, hai dì vaûi giaø döôùi beáp vaø chuù Hieáu. Haèng ngaøy, thaày truï trì vaø thaày tri söï cuøng vaùc cuoác ra ruoäng. Luùa caáy xong, hai thaày vaùc cuoác ra vöôøn troàngn rau, ñaäu. Ruoäng vöôøn cuûa chuøa nhieàu laém neân heát khoaûnh ruoäng naày laïi xoay qua mieáng ñaát khaùc, chaúng bieát luùc naøo hai thaày môùi nghæ vieäc ñöôïc ngoaïi tröø caùc ngaøy Teát, ngaøy leã vía, hoaëc ngaøy raèm, muøng moät. Chuù Haân cuõng ñi theo hai thaày töø khi coù chuù Hieáu ñaûm traùch vieäc ñuoåi quaï. Nhöng chuù Haân chaúng laøm ñöôïc vieäc gì ngoaøi ruoäng vöôøn tröø vieäc ñem nöôùc uoáng hoaëc ñem “böõa lôõ” (böûa aên xaùch ra taän ngoaøi ruoäng ñeå aên qua loa maø laøm vieäc tieáp) cho hai thaày. Coù khi chuù giuùp caùc thaày træa ñaäu, troàng rau lang, nhöõng vieäc töông ñoái deå daøng vaø khoâng caàn phaûi duøng nhieàu söùc. Buoåi saùng sau khoùa leà khuya, chuù Haân mang choåi ra queùt saân, roài vaøo queùt toå ñöôøng trong khi thaøy truï trì queùt doïn chaùnh ñieän coøn thaøy tri söï thì töôùi caùc chaäu kieãng. Hai dì vaûi giaø döôùi beáp thì naáu aên, queùt doïn quanh beáp vaø vöôøn sau. Hai dì cuõng lo vieäc xaéc khoai lang, khoai mì ñeå phôi khoâ, coù khi caùc dì phôi luùa, phôi ñaäu ôû maûnh saân xi maêng beân hoâng chaùnh ñieän. Ai cuõng coù nhieàu vieäc ñeå laøm trong ngaøy. Duy coù chuù Hieáu laø raûnh rang nhaát, chæ laøm moãi coâng vieäc ñuoåi quaï maø thoâi.

Coâng vòeâc cuûa chuù chæ baét ñaàu khi naøo hai dì vaûi khieâng bao baép hay luùa ra saân, truùt ra phôi khi naéng baét ñaàu roïi ñeán maûnh saân ñoù. Chieàu, khi trôøi saép taét naéng, hai dì vaûi ra saân hoát luùa vaøo bao laø chuù heát traùch nhieäm. Ai cuõng cho vieäc ñuoåi quaï laø vieäc nhaøn roài, deå nhaát. Ban ñaàu chuù Hieáu cuõng nghó vaäy. Nhöng khi baét tay vaøo vieäc roài, chuù môùi thaày raèng noù khoâng ñôn giaûn. Tröôùc ñaây khi chuù Haân coøn laøm vieäc ñuoåi quaï, cöù moåi luùc ngoài troâng coi ñoà phôi thi mang kinh ra hoïc, coù khi ñem giaáy buùt ra taäp vieát chöû Haùn nöûa. Coøn chuù Hieáu chöa bieát chöû, chaüng bieát phaûi hoïc hay laøm gì cho ñôõ chaùn suoát thôøi gian ngoài troâng coi baép ñaäu. Ngoaøi ra, chuù Haân coù caùi thanh quaûn raát toát, noùi naêng lôùn tieáng nhö eãnh öông keâu. Khi naøo thaáy chim ñeán phaù, chuù Haân chæ la leân moät tieáng laø chim bay heát. Coøn chuù Hieáu, gioïng nhoû xíu nhö con gaø con môùi chui ra khoûi tröùng, heùt maõi maø chim cöù nhaûy qua nhaûy laïi, tung taêng maø moå. Noäi hai chuyeän ñoù khoâng ñaõ thaáy raèng vieäc ñuoåi chim quaï cuûa chuù Hieáu ñaõ khoâng phaûi laø ñôn giaûn roài. Raát chaùn! Chaùn quaù khoâng bieát laøm gì, chuù ñaâm ra buoàn nguû. Chuù ngoài döïa vaøo caây tuøng, nguû raát ngon. Chim choùc tha hoà ñaùp xuoáng maø aên baép, aên luùa. Hao cuûa chuøa quaù. Chæ coù hai dì vaûi môùi bieát chuyeän hao huït ñoù. “Chaúng phaûi luùa baép teo khoâ laïi maø thaáy ít ñi ñaâu! Taïi chim aên nhieàu quaù ñoù,” hai dì vaûi noùi vôùi thaày tri söï nhö vaäy khi thaày giuùp hai dì vaùc caùc bao luùa vaøo kho. Thaày tri söï tuoåi treû maø taån maån, chaêm chuùt tuøng thöù li ti. Coù leõ thaày truï trì giao cho thaày laøm chöùc tri söï cuõng vì bieát caùi tính yù tæ mæ cuûa thaày. Thaày tri söï khoâng muoán laøm rôi rôùt baát cöù hoät thoùc naøo. Haún nhieàn laø ôû chuøa xöa nay ai cuõng hoïc baøi hoïc vôõ loøng laø phaûi bieát trn quyù haït côm nhö haït ngoïc, do coâng lao khoù nhoïc cuûa ngöôøi noâng phu laøm neân. Nhöng traân quyù ñeán côõ thaày tri söï naày thí quaù traân quyù vaät saûn cuûa chuøa, duø laø baåm taùnh hay do tinh thaàn traùch nhieäm, thaày khoâng theå tha thöù cho chuù Hieáu ñöôïc.

“Chuù Hieáu laïi bieåu,” thaày tri söï nghieâm gioïng goïi.

Chuù Hieáu roùn reùn böôùc ñeán gaàn thaày, tay vaân veâ cheùo aùo vaït hoø naâu, chöa bieát chuyeän gì maø troâng nhö ñaõ muoán khoùc.

“Hoâm nay chuù laøm gì ôû chuøa?”

“Daï ... daï ñuoåi quaï.”

“Coù con quaï naøo khoâng?”

“Daï khoâng, con khoâng bieát con quaï.”

“Con quaï noù gioâng con chim, nhöng noù lôùn hôn, maøu ñen. Moû noù hôi daøi nhö vaày,” ngöng moät luùc

thaày tieáp, “khoâng bieát, khoâng thaáy con quaï naøo neân chuù chaúng laøm gì heát haû? Dì Baûy noùi chuù ngoài

nguû maø, phaûi khoâng? “

“Daï ñaâu coù,”

“Vaäy chôù chuù laøm gì maø luùa maát ñi ñaâu muoán heát?”

“Da... coù maáy con chim nhoû nhoû nhö vaày neø, tuïi noù aên ñoù.”

“Sao chuù khoâng ñuoåi chôù?”

“Da... con ñuoåi noù hoûng chòu bay. Vôùi laïi... ñaâu phaûi quaï ñaâu maø ñuoåi.”

“Phaät Toå ôi! Quaï hay chim gì cuõng ñuoåi heát, nhôù chöa? Coøn ñuoåi thì noù phaûi bay chôù. Chaéc chuù

ngoài moät choå roài xì xì maáy tieàng coù leä thoâi neân chuùng khoâng sôï chôù gì! Chuù ñuoåi sao laøm laïi tui coi

thöû coi”.

Chuù Hieàu ngaäp ngöøng moät luùc roài vung tay leân la : “Huôù .. huôù!” Thaày tri söï baät cöôøi, roài nhaên maët than:

“Trôøi thaàn ôi! Ñuoåi nhö vaäy laøm sao noù sôï chôù! Huôù huôù gì nhö thaèn laøn chaëc löôûi vaäy trôøi!”

Thaày truï trì nghe ñöôïc caâu chuyeän, böôùc ra vöøa cöôøi vöøa noùi:

“Kieám cho chuù moät caùi thuøng thieác nhoû vôùi hai caùi duøi. Khi naøo chim choùc tôùi thì cöù goû raân trôøi leân

laø chuùng hoaûng kinh bay heát chöù lo gì. Gioïng chuù aáy ñaâu coù lôùn ñöôïc nhö gioïng cuù Haân, maø la heùt

suoát ngaøy cuõng khan coå cheát, ai maø chòu noåi.”

Thaày tri söï duø sao cuõng laø haøng ñeä töû neân nghe thaày truø trì noùi vaäy cuõng khoâng baøn caõi gì theâm, lieàn ñi tìm moät caùi thuøng thieác cho chuù Hieáu. Chuù ñöùng laïi ñoù nhö trôøi throàng, chaúng daùm böôùc ñi ñaâu. Thaày truï trì thaáy thöông, goïi chuù laïi:

“Con laøm vieäc coù meät khoâng?”

“Daï khoâng”

“Coù chaùn khoâng?”

“Daï. ..khoâng chaùn.”

“Khoâng chaùn? Thieät khoâng neø? Xuaát gia khoâng ñöôïc noùi doái. Thaày hoûi laïi, ñuoåi quaï coù chaùn

khoâng?”

“Daï...chaùn.”

“Phaûi vaäy chöù! Chaùn chöù sao khoâng! Con chöa hoïc ngheà maø baét ñi laøm thì sao khoâng chaùn ñöôïc. ÔÛ

chuøa, vieäc naøo cuõng coù yù nghóa rieâng cuûa noù, cho neân vieäc naøo cuõng phaûi hoïc heát. Ngoài xuoáng ñaây,

thaày daïy con caùch ñuoåi qua. A, coù thuùng thieác ñeán cho con roài kìa. Toát laém. Laïi coù hai caùi duøi ñeïp

nhö vaày, söôùng quaù! Laïi ñaây.”

Chuù Hieáu böôùc ñeán gaàn thaày truï trì. Thaày tri söï cuõng ñöùng moät beân ñeå laéng nghe thaày truï trì daïy chuù caùch ñuoåi quaï. Thaày truï trì noùi vôùi thaày tri söï:

“Caùi thuøng thieác naày toát laém roài. Nhöng neáu chuù aáy phaûi mang ñi baèng hai tay thì khoâng coøn tay

ñaâu maø goõ. Cho neân, thaày haõy ñuïc hai loã ôû hai beân mieäng thuøng, maéc vaøo ñaây moät sôïi daây cho chuù

ñeo tröôùc buïng.”

Thaày tri söï cöôøi doøn moät traøng, mang thuøng thieác ñi ngay. Choác sau laø thaày aáy ñaõ mang caùi thuøng thieác vôùi sôïi daây laøm quai, trôû laïi. Chuù Haân cuõng theo thaày tri söï ñeán nghe thaày truï trì daïy. Thaày truï trì troøng daây vaøo coå mình, söûa cho thuøng thieác naèm ngay ngaén tröôùc ngöïc. Ai cuõng cöôøi. Chuù Hieáu chaúng daùm cöôøi, ngoù thaày truï trì lom lom yù chöøng khoâng muoán boû soùt ñoäng taùc ñuoåi quaï naøo maø thaày daïy cho. Thaày vöøa goõ thuøng vöøa noùi:

“Ñuoåi quaï cuõng nhö queùt raùc. Queùt raùc laø queùt cho saïch nhöõng phieàn naõo (thaày ngöng moät luùc ñeå

tìm chöõ deã hieåu cho chuù Hieáu), töùc laø nhöõng caùi taùnh xaáu aùc cuûa mình, thì ñuoåi quaï cuõng coù nghóa laø

ñuoåi ñi nhöõng thöù taàm baäy taàm baï phaù hoaïi ñôøi soáng tu haønh cuûa mình. Caùi gì taàm baäy taàm baï, bieát

khoâng? Laø ham aên, ham nguû, ham chôi, löôøi bieáng hoïc haønh, löôøi bieáng kinh keä, ganh tò, ghen gheùt,

saân si, aùc ñoäc... (tuøng tuøng) Noùi toùm laïi laø ñuû thöù xaáu xa cuûa mình (tuøng tuøng). Ngöôøi tu laø moät

chieán só anh duõng, xoâng pha ra traän, chieán ñaáu vôùi caùc thöù ma quyû dô nhôùp xaáu xa, ñuoåi cho chuùng

chaïy, ñaùnh cho chuùng tan, khoâng chòu thua moät thöù phieàn naõo naøo heát. Quaï ñaâu, chim ñaâu! Tuïi bay

laø ma vöông, laø phieàn naõo ñeán ñaây quaáy phaù chuøa chieàn phaûi khoâng? (tuøng tuøng! tuøng tuøng!) Coù ta

ñaây! Ta ñuoåi baây! Mau chaïy, mau bay! Ñöøng xôù rôù ñeán vöôøn chuøa thanh tònh cuûa ta nöõa! Bay ñi,

bay ñi! (tuøng tuøng, tuøng tuøng).”

Thaày tri söï buïm mieäng cöôøi. Chuù Haân cuõng cöôøi ngaët ngheõo. Thaày truï trì ngoù chuù Hieáu, hoûi:

“Sao, con ñaõ hoïc ñöôïc caùch ñuoåi quaï chöa?”

“Daï chöa... daøi quaù con khoâng nhôù heát!”

“Ai baét con hoïc nhöõng gì thaày noùi ñaâu maø daøi vôùi ngaén! Khi thaáy chim quaï tôùi, con chæ vieäc chay u

ñeán, vöøa chaïy vöøa goû thuøng laø ñöôïc roài, ñaâu caàn phaûi noùi hay ñoïc caùi gì”

Maét chuù Hieáu saùng rôõ leân, chuù noùi:

“Daï, vaäy thaày ñeå con laøm thöû coi”

Noùi roài chuù ñoùn caùi thuøng thieác töø thaày, töï troøng daây vaøo coå mình. Vöøa chaïy chuù vöøa goû “tuøng tuøng” moät caùch khoaùi chí. Chuù chaïy rieát tôøi baõi phôi luùa. Chuù Haân phaân bì:

“Baïch thaày, hoài tröôùc con ñuoåi quaï thaày ñaâu coù daïy con nhö vaäy.”

Thaày traàm ngaâm moät luùc:

“Moãi ngöôøi coù moät tính neát, moät caên cô rieâng. Con seû gioáng nhö thaày tri söï. Lau chuøi, queùt doïn, giöû

gìn cho saïch ñaát chuøa, tích chöùa coâng ñöùc, khoâng ñeå sô taùn, laøm göông maãu giôùi haïnh cho ñoà chuùng

mai sau.”

Chuù Haân nghe thaày daïy nhö vaäy coù veû thích yù laém, tin töôûng töông lai cuûa mình seõ vöõng vaøng suoâng seû nhö ñöôøng ñi cuûa thaày tri söï. Chuù hoûi:

“Chuù Hieáu khoâng phaûi vaäy hôû, baïch thaày?”

“Khoâng,” thaày chæ noùi vaäy.

Luùc naày chuù Hieáu ñaõ trôû laïi vôùi maët maøy saøng rôõ. Thaày noùi vôùi chuù tröôùc khi trôû vaøo phöông tröôïng:

“Moåi ngaøy laøm vieäc ñuoåi qua, con haõy nghó raèng con laø moät anh huøng, moät chieán só, chieán ñaáu vôùi

nhöõng ñieàu xaáu xa aùc ñoäc cuûa cuoäc ñôøi. Nhôù chöa? Vuõ khí cuûa con laø caùi thuøng thieác ñoù. Gioùng noù

leân ñeå ñuoåi giaëc nhö laø hoài xöa ñöùc Phaät noùi giaùo lyù trung ñaïo ñeå phaù taø ma ngoaïi ñaïo vaäy. Khoâng

hieåu haû? Thoâi, ñaïi khaùi laø phaûi heát söùc chieán ñaáu khoâng chòu thua bao giôø heát. Ñöôïc chöa? Hieåu

chöa?”

“Daï, hieåu,” chuù Hieáu ñaùp nhanh, tay khoâng queân goõ “tuøng tuøng”.

*

Keå töø hoâm ñöôïc trao “vuõ khí” vaø baøi hoïc “chieán ñaáu”, chuù Hieáu ñaõ thaáy haêng haùi hôn nhieàu. Chuù khoâng coøn thaáy chaùn vaø buoàn nguû nöõa. Buoåi saùng khoâng ñôïi dì vaûi keâu nhaéc, chuù ñaõ tuùc tröïc saún ôû saân phôi luùa vôùi caùi thuøng thieác ñeo tröôùc ngöïc. Chim choùc chæ môùi ñaäu treân caây chöa kòp saø xuoáng saân laø chuù ñaõ goõ thuøng xua ñuoåi. Vöøa goõ vöøa chaïy saán tôùi, haêng say nhö lính caûm töû. Chæ moät thôøi gian ngaén chuøng vaøi ba thaùng, chim choùc ñaõ coù veû nhö heát daùm beùn maûng ñeán saân phôi. Chuùng chi taäp trung treân caùc caønh caây xa thaät xa ôû ven raøo chuøa ñeå chôø cô hoäi thuaän tieän. Nhöng chuù Hieáu ñaõ khoâng cho chuùng moät cô hoâi thuaän tieän naøo ñeå aên baép luùa treân saân phôi nöõa. Chuù khoâng nhöõng laø moät chieán só anh duõng maø coøn laø moät chieán só sieâng naêng, tinh taán, bieát traùch nhieäm nöõa. Daàn daàn, chuù ruùt ñöôïc nhöõng kinh nghieäm trong ngheà ñuoåi quaï cuûa mình khieán chuù coù theå thong thaû, ít cöïc nhoïc hôn, khoâng caàn phaûi duøng söùc nhieàu quaù, khoâng caàn laøm “caûm töû”, khoâng caàn phaûi quaù sieâng naêng nhö luùc ñaàu nöõa. Chaúng haïn khi caàn phaûi ñi tieåu tieän hay ñaïi tieän, chuù khoâng phaûi keâu gaøo nhôø dì vaûi troâng coi thay mình: chuù côûi aùo ra, maùng treân moät nhaùnh caây trong chaäu kieãng gaàn saân phôi nhaát; caùi thuøng thieát cuõng ñöôïc treo leân, luûng laúng beân caïnh caùi aùo. Caønh meàm laøm cho caùi aùo vaù caùi thuøng ñu ñöa ñu ñöa y nhö chuù haõy coøn ñöùng ñoù vaäy. Cho neân, chim choùc cuõng chaúng daùm ñeán. Luùc ñaàu chuù chöa daùm thöïc hieän caùi meïo ñoù voäi. Chuù treo aùo treo thuøng leân caây xong, chaïy vaøo nhaø kho gaàn ñoù nuùp ñôïi. Thaáy thaät laâu maø khoâng coù con chim naøo daùm ñaùp xuoáng, chuù môùi yeân taâm aùp duïng. Baây giôø thì chuù aên chaéc keát quaû cuûa möu meïo ñoù roài. Muoán ñi ñaâu, chuù cöù vieäc treo aùo treo thuøng leân roài ñi. Quen roài, saùng kieán caøng naåy ra nhieàu hôn. Thay vì phaûi côûi aùo mình ra, chuù laáy caùi aùo cuû raùch ñaõ boû cuûa thaày tri söï, treo leân; thay vì cöù ngoài maõi beân saân phôi maø khoâng thaáy quaân thuø naøo xuaát hieän, chuù ra vöôøn sau hì huïc laøm saøo ñeå thoïc oåi xuoáng maø aên; thay vì cöù chaêm chaêm nhìn ngoù boùng chim, chuù naèm ñaïi xuoáng baäc theàm böôùc leân chaùnh ñieän maø nguû ngon laønh. Hai thaày vaø chuù Haân ra ñoàng, coù khi chieàu toái môùi veà; coù khi veà vaøo giaác tröa ñeå thoï trai vaø nghæ nghôi ñaâu chöøng moát tieáng roài ñi laïi. Nhö vaäy chuù coû nguû leùn moät hai giôø ñoàng hoà cuõng chaúng ai hay. Hai dì vaûi cöù lui cui laøm vieäc döôùi beáp, coù roåi raûnh ñaâu maø kieåm soaùt coâng vieäc cuûa chuù. Chuù naèm cheøo queo nôi baäc theàm, nguû döôùi gioù maùt haâ haây deå chòu töø ruoäng ñoàng thoåi vaøo. Laâu laâu giaät mình thöùc daäy, chuù voùi tay laáy hai caùi duøi goõ vaøo thuøng moät traønng roâm raû, roài nguû tieáp. AÁy vaäy maø chim choùc cuõng khoâng daùm ñeán. Coù leû chuùng ñaõ thaät tình sôï haõi vaø traùnh xa vöôøng chuøa döôùi söï canh gaùc gaét gao nghieâm nhaët cuûa “chieán só ñuoåi quaï” naøy roài.

Cho ñeán tröa hoâm nay, ñang khi ngon giaác beân hieân chuøa, chuù boãng nghe tieáng keâu cuûa moät gioáng chim laï. Tieáng keâu laï vaø lôùn ñeán noåi chuù phaûi thöùc daäy, duïi maét, daùo daùc nhìn quanh. Chuù khoâng thaáy con chim ñoù ñaâu. Coù leû noù ñang ñaäu treân moät caây cao naøo ñoù gaàn saân phôi. Chuù nhìn quanh saân. Hoân nay chuøa phôi moät moùn raát ñaëc bieät: ñaäu phuïng. Moùn ñaâu phuïng naày raát ñaéc tieàn, ñaéc hôn luùa baép, coù theå ñem eùp daàu vaø laøm moùn muoái ñaäu, aên raát ngon mieäng cho böûa côm chay. Vì vaäy, thaày tri söï daën chuù phaûi troâng coi cho kyõ. Thaày daën thì daën, chuù thaáy chaúng coù gì thay ñoåi trong coâng vieäc cuûa chuù. Luùa hay baép cuõng goõ tuøng tuøng, maø ñaäu phuïng thì cuõng goõ tuøng tuøng thoâi, coù gì khaùc ñaâu. Khaùc chaêng laø khi phôi luùa baép, chuù khoâng heà ñuïng chaïm ñeán nhöõng thöù ñoù. Coøn ñaäu phuïng thì tröôùc khi ñaùnh giaác, chuù ñaõ ních cho moät buïng ñaõ ñôøi roài. Caùi thöù ñaäu naày quyû thaät! Chuù ñaâu coù yù aên chi cho nhieàu, vaäy maø cöù loät, cöù boùc voû, heát traùi ñaäu naày ñeán traùi ñaäu khaùc. Doøn doøn, ngoït ngoït, beùo! AÊn xong, ñem voû ñi neùm taän bôø raøo. Trôû voâ, laïi muoán aên, roài laïi ñem voõ ñi vöùt thaät xa nöõa. Thaät laø phieàn quaù, maát coâng quaù! Vaäy maø cöù aên. Baây giôø, ngoài saät söø chöa tænh haúm, chuù suy nghó chuyeän ñaäu phuïng, vöøa thaéc maéc khoâng bieát chim gì ñoù coù thöïc hay laø chæ coù trong giaác moäng cuûa chuù. Ñang vaät vôø muoán thiu thiu nguû trôû laïi, chuù boãng ngh tieáng con chim ñoù keâu laàn nöõa: “Ku...aï! Ku...aï!” Chuù ñöùng haún daäy, tay che traùn, nhöôùng maét nhìn leân caây boà ñeà, choå phaùt ra tieáng keâu. Chuù thaáy roû raøng moät con chim lôùn hôn con chim seû raát nhieàu, moû noù daøi vaø hôi cong, loâng noù ñen mun, deã sôï. Chuù thaáy ôùn laïnh trong ngöôøi. Con chim coù veû gì ruøng rôïn ma quaùi laém. Chuù nhôù laïi lôøi moâ taû cuûa thaày tri söï. “A ñuùng roài! Ñaây laø con quaï! Cheát roài, laøm sao ñaây?” Chuù run. Chuù sôï. Chuù neùp vaøo meù töôøng roài leùn leùn ra, naáp sau chaäu kieãng, nôi chuù treo caùi aùo raùch vaø caùi thuøng thieác. Chuù nhìn leân caønh caây xem con quaï coù thaáy chuù khoâng. Noù thaáy. Noù nhìn chuù. Noù theo doûi chuù. Chuù sôï quaù khoâng daùm ñoäng ñaäy. Chuù ngoài yeân sau chaäu kieãng, leùn leùn ngöôùc maét nhìn noù.

“Ku..aï! Ku...aï!” con quaï laïi keâu leân nhöõng tieáng gheâ rôïn. Roài boãng choác, hai con quaï khaùc töø ñaâu bay aøo tôùi. Ba con cuøng ñaäu treân moät caây, luùc laéc ñaàu coå nhö noùi vôùi nhau ñieàu gì. Roài caû ba con cuøng cuùi ñaàu ngoù xuoáng choå chuù naáp. Chuù xanh maët, ñoå moà hoâi, run leân, roài chuù vuït boõ chaïy. Chuù chaïy baùn maïng vaøo Toå ñöôøng, chui xuoáng döôùi baøn thôø, ngoài thôû doác. Ba con quaï thaáy chuù vuøng daäy thì giaät mình tính bay ñi nhöng nhìn laïi thaáy chuù chaïy xa, beøn hôùn hôû ruû nhau saø xuoáng aên ñaäu phuïng. AÊn thoaûi maùi, AÊn taïi choã, khôûi caàn phaûi tha ñi ñaâu.

Döôùi baøn thôø Toå, chuù haõy coøn run caàm caäp. Chuù khoâng ngôø con quaï, laïi coù veû hieåm aùc, döõ tôïn nhö vaäy. Chuù suy tính caùch choáng traû trôû laïi noù. Troán nhö vaày lôõ caùc thaày veà bieát ñöôïc thì cheát. Chuù aên ñaäu phoäng hoài saùng ñaõ hao laém roài, baây giôø ñeå cho quaï aên thì coøn bao nhieâu nöõa. Quaï maø ñaùp xuoáng aên tænh bô thì nhöõng con chim nhaùt caùy moïi hoâm cuõng seõ ruû nhau uøa xuoáng cho xem. Chuù thaáp thoûm ngoài khoâng yeân, ñònh moø ra laïi thì nghe tieáng chaân chaïy raàn raàn ngoaøi saân, roài nghe tieáng chuù Haân heùt leân nöõa:

“Huôù! Huôù! Xòt! Xòt! Chuù Hieáu ñaâu! Sao ñeå chim quaï xuoáng caû baày caû ñaøn vaäy trôøi!”

Thaáy coù chuù Haân tieáp cöùu chuù möøng quaù vuït chaïy ra:

“Tui ñaây neø! Môùi chaïy ra sau chuùt xíu aù !”

“Xaïo! Tui töø xa nhien thaáy chuù boû chaïy voõ raøng!”

“Ñaâu coù!”

“Thoâi ñöøng coù caõi. Noùi tui nghe, sao chuù boû chaïy? Chuù sôï caùi gì?”

“Ñaâu coù sôï caùi gì ñaâu?”

“Chuùt nöõa toâi meùt thaày tri söï cho coi”

“Ñöøng coù meùt maø, naên næ chuù ñoù.”

“Vaäy chuù noùi nghe, chuù sôï caùi gì maø boû chaïy?”

Ngaäp ngöøng moät hoài, chuù ñaùp:

“Con quaï ñoù.”

“Moâ Phaät! Ngöôøi maø sôï quaï! Ñôøi thuôû naøo coù caùi chuyeän naøy neø trôøi! Sôï caùi gì chôù. Thuøng cuûa chuù

ñaâu sao khoâng goõ?”

“Kia kìa.”

“Sao khoâng ñeo voâ ngöôøi maø treo treân ñoù?”

Chuù khoâng traû lôøi, ñöùng phuïng phieäu, vòn caønh caây roài vaân veâ vaït aùo. Chuù Haân thaáy toäi nghieäp beøn ñoåi gioïng:

“Thoâi ñöøng sôï nöõa, tui khoâng meùt thaày ñaâu. Coøn caùi thöù quaï quyû quaùi ñoù laàn sau coù thaáy chuù löôïm

cuïc daù choïi noù moät caùi la xong, coù gì ñaâu maø sôï chôù!”

“Lôõ khoâng truùng noù thì sao?”

“Ñaâu coù caàn phaûi truùng. Choïi gaàn gaàn noù thoâi laø noø hoaûng kinh bay tuoát heát roài chôù lo gì!”

“Lôû truùng noù thì sao?”

“Truùng noù? Thoâi chuù aø, tui ñöùng ñaây chuù choïi thöû coi truùng khoâng maø ñoøi choïi truùng con quaï bieát

bay. Laøm nhö chuù choïi gioûi laém vaäy. Lo caùi chuyeän gì ñaâu. Hao ñaäu cuûa chuøa khoâng lao! Ñeo

thuøng voâ ñi. Löôïm saün maáy cuïc ñaù ñeå moät beân. Neùm heát ñaù thì ñi löôïm laïi. Khoâng coù ñaù thì cöù

chaïy xaán tôøi, caàm hai caùi duøi cuûa chuù quô quô leân laø chuùng bay heát. Quaï cuõng gioáng nhö chim chöù

coù khaùc gì ñaâu. Noù nhoû xíu nhö vaäy maø cuõng sôï!”

Noùi roài chuù Haân xuoáng nhaø beáp lo bôùi xaùch côm tröùa ra ruoäng cho caùc thaày. Coøn laïi moät mình, chuù Hieáu löõng thöõng ñi löôïm vaøi cuïc ñaù trong saân. Chuù thaáy phuïc chuù Haân heát söùc. Nhôø chuù Haân maø chuù laáy laïi ñöôïc töï tin. Quyeát chieán ñaáu anh duõng trôû laïi chöù khoâng ñeå maát nhueä khí nhö khi naõy.

Khi chuù Haân trôû ra, chuù Hieáu níu tay chuù Haân laïi noùi:

“Caùm ôn chuù baøy tui ñuoåi quaï. Chuù nhôù ñöøng meùt hai thaày nghe.”

“Khoâng meùt ñaâu oâng Sa di Ñuoåi Quaï aø! UÛa queân, oâng Sa di Quaï Ñuoåi chôù, ha ha, Sa di Quaï Ñuoåi,” vöøa noùi vöøa cöôøi, chuù Haân ñi tuoát.”

Chuù Hieáu ngoài laïi nôi saân, thaáy nhoät nhaït, queâ queâ. Chuù löôïm cuïc ñaù neùm maïnh leân caây boà ñeà, nhöng cuïc ñaù laïi bay ra sau löng chuù, truùng vaøo vaùch chaùnh ñieän nghe “buïp” mnoät tieáng. Chuù giaät mình, queân maát raèng töø nhoû tôùi giôø chuù chöa heà laáy ñaù choïi ai. Baây giôø phaûi taäp. Vaäy laø ngheà ñuoåi quaï cuõng caàn phaûi bieát theâm chuyeän choïi ñaù nöõa.

Chieàu hai thaày vaø chuù Haân veà, chuù Hieáu len leùn luûi ñi choå khaùc, traùnh maët hoï. Duø chuù Haân höùa laø khoâng meùt chuyeän hoài tur, chuù Hieáu vaãn cöù sôï. Chuù khoâng bieát chaéc laø chuù Haân coù giöõ lôøi hay khoâng. Thöïc ra tính yù chuù Haân cuõng baát thöôøng laém. Noäi chuyeän ñaùi daàm cuûa chuù Hieáu khoâng laø ñuû bieát chuù Haân chaúng quan taâm gì chuyeän giöû lôøi höùa. Chuù Haân höùa khoâng noùi thaày nghe, vaäy roài thaày naøo cuõng bieát chuù Hieáu ñaùi daàm. Caû hai dì vaûi cuõng bieát nöõa. Cuõng may laø thaày truï trì thöông noùi vôùt cho chuù raèng luùc thaày möôøi hai tuoåi thaày vaãn coøn ñaùi daàm moãi tuaàn hai ba laàn.

Thaáy chuù Haân ra gieáng, chuù Hieáu chay ra theo:

“Chuù Haân, chuù coù meùt hai thaày khoâng vaäy?”

“Khoâng, Khoâng noùi gì heát. Yeân taâm chöa oâng Sa di Quaï Ñuoåi?”

“Chuù ñöøng keâu tui nhö vaäy nöõa maø. Keâu nhö vaäy cuõng gioáng nhö meùt toâi roài.”

“Nhieàu chuyeän quaù! Vaøo trong ñi!”

“Chuù höùa ñi, höùa ñöøng meùt ñöøng noùi Quaï Ñuoåi nöõa ñi..!”

Chuù Haân boãng noåi quaïu leân;

‘Phieàn quaù haø! Baét tui höùa nöõa! Sôï caùi gì chôù! “ chuù Haân to tieáng leân, coá tình la thaät to, “bò quaï

ñuoåi thì noùi laø quaï ñuoåi chöù sôï gì chôù hôû Sa di Quaï Ñuoåi! Sa di Quaï Ñuoå..i!”

Bieát bòt mieäng chuù Haân khoâng ñöôïc, chuù HIeáu oâm ñaàu oâm coå vuøng chaïy veà phoøng mình, ngoài oâm goái khoùc thuùt thít. Töùc chuù Haân qua söùc. Khoùc chöa haû côn boãng thaáy thaày truï trì böôùc vaøo phoøng. Chuù khoùc oøa ra. Chuù bieát thaày truï trì xuoáng doå daønh chuù chöù khoâng phaûi xuoáng ñeå la raày ñaâu. Quaû vaäy, thaày ngoài beân caïnh chuù, vuoát caùi choùp nhoû xíu cuûa chuù, an uûi:

“Ñöøng khoùc nhö vaäy maát heát tinh thaàn chieán ñaáu baây giôø. Hoài nhoû thaày cuõng nhö con vaäy thoâi. Luùc

ñoù chuøa coù nuoâi con gaø troáng ñeå noù gaùy moåi khuya maø thöùc daäy tuïng kinh. Con gaø ñoù to laém, döõ

daèn laém. Chuøa phôi baép, thaày ngoài coi. Thaáy con gaø tôùi laø thaày boû chaïy ñeå noù muoán aên bao nhieáu

baép thì aên. Thöïc ra noù ñaâu coù ñoùi gì. Noù coù phaàn baép ñem ñeán taän nôi cho noù aên nhöng noù cöù thích

aên baép phôi ngoaøi saân ngoaøi trôøi vaäy. Noù muoán aên ñoà aên coù veû thieân nhieân hay sao ñoù maø. Thì cho

noù an baép phôi cuõng chaúng sao, nhöng noù aên ñöôïc thie gaø quanh xoùm cho tôùi chim, quaï, cuõng xuùm

xít laïi, raát laø phieàn! Cho neân phaûi ñuoåi luoân caû noù. AÊn uoáng phaûi coù traät töï, neà neùp chôù. Maø ñuoåi

noù thì thaày khoâng daùm. Noù ñuoåi thaày chaïy te thì coù. Rieát roài moåi laàn muoán ra saân aên luùa baép laø noù

lo ñuoåi thaày tröôùc roài aên sau. Vöøa aên vöøa ruû reâ gaø vòt chim quaï haøng xoùm, laøm nhö noù laø chuû nhaø

muoán ñaõi tieäc laùng gieàng vaäy. Thaày truï trì hoài ñoù töùc laø sö oâng cuûa con, bieát ñöôïc chuyeän môùi voùt

cho thaày moät caây roi tre moûng. Baûo thaày coâng ñeán quaát cho noù moät traän. Thaày ñaønh lieàu maø laøm

theo. Chæ quaát xem xeùm thoâi chöù khoâng coá tình quaát ngay noù. Vaäy maø cuõng truùng ñuoâi noù moät chuùt,

bay maát caùi loâng. Noù keâu quang quaùc, bp chaïy troái cheát. Töø ñoù veà sau, thaáy maët thaày laø noù luûi thuûi

neù ñi choåi khaùc. Vaäy ñoù, ñoái vôùi chim quaï, hay baát cöù loaïi naøo, con cöù coi chuùng nhö nhöõng phieàn

naõo quaáy phaù mình, thaày daïy con ñieàu ñoù roài phaûi khoâng? Mình phaûi quyeát taâm thaéng noù, phaûi bieát

roõ laø noù voán sôï mình, phaûi bieát roõ laø mình chaéc chaén thaéng noù, thì con môùi khoâng sôï noù. Bieát mình

bieát ngöôøi traêm traän traêm thaéng. Chöa bieát roõ keû thuø thì coøn coù luùc thaéng luùc thua, nhöng khi ñaõ bieát

roài thì traêm traän traêm thaéng chôù. Cuõng nhö khi chöa bieát con quaï thì con sôï, baây giôø bieát noù roài, ñaâu

coù sôï nöõa phaûi khoâng? Con laïi coù vuõ khí nöõa, naøo ñaù, naøo duøi, naøo thuøng, naøo tay chaân to lôùn. Noù

nhoû xíu chæ coù caùi moû thì laøm gì thaéng ñöôïc con. Phaûi khoâng? A leâ, nín khoùc. Ngaøy mai ra traän

ñaùnh ñuoåi noù moät laàn, con seõ laøm chuû tình hình, khoâng ai hôn con ñöôïc nöõa.”

*

Ngaøy mai, vaø nhöõng ngaøy keá tieáp, chuù Hieáu laøm chuû laïi tình hình, ñuùng nhö lôøi thaày noùi. Traêm traän traêm thaéng. Khoâng chim khoâng quaï naøo daùm ñeán nöõa. Chuù haêng say ñaùnh ñuoåi ngay caû nhöõng chim nhöõng quïa ñaäu xa laéc treân caùc caønh caây, buïi raäm ngoaøi vöôøn chuøa. Chuù khoâng laøm cheát moät con chim naøo, chæ xua ñuoåi thoâi, nhöng chim naøo cuõng ñaâm sôï, laùnh xa khu vöïc chuøa. Coù khi thaáy chuù töø xa laø chim ñaõ vuït bay nhö theå bi kinh ñoäng bôûi lôøi gaàm cuûa chuùa sôn laâm.

Keát quaû vieäc laøm cuûa chuù baây giôø, theo lôøi thaày tri söï thöa vôùi thaày truï trì, tieán xa hôn tröôùc nhieàu. Luùa, baép, ñaäu xanh, meø, khoâng bò hao chuùt naøo; ñaäu phuïng thì coù hao chuùt chuùt khoâng ñaùng keå; chim choùc ñi bieät khoâng thaáy khoâng nghe taêm daïng hay tieáng keâu ríu rít haøng ngaøy nöõa. Thaày truï trì laéng nghe thaày tri söï baùo caùo, nhaém maét traàm ngaâm moát luùc roàu noùi ñuøa:

“Khoâng kheùo mình laïi soáng treân moät maûnh ñaát chaúng laønh ñoù nghe.”

Thaày tri söï khoâng hieåu yù thaày truï trì noùi gì. Thaáy vaäy, thaày truï trì thôû daøi xua tay cho thaøy tri söï ruùt ñi. Chôø thaày tri söï ra khoûi phöông tröôïng roài, thaày truï trì ngaâm nga:

“Xuaân khuù hoa tröôøng taïi,

Nhaân lai ñeàu baát kinh.”

(taïm dòch laø : Xuaân ñi hoa vaãn coøn töôi thaém / Ngöôøi ñeán, chim choùc chaúng kinh sôï.”

Buoåi toái, thaày truï trì baûo chuù Haân goïi chuù Hieáu leân phöông thöôïng. Nghe goïi nhö vaäy chuù Hieáu bieát laø thaày coù vieäc muoán daïy baûo. Chuù baän aùo traøng ñaøng hoaøng, böôùc ñeán choå thaày roài ñöùng chaáp tay moät beân chôø ñôïi.

Thaày gaät guø noùi:

“Con ñuoåi quaï ñöôïc maáy naêm roài?”

“Baïch thaày naêm naêm roài.”

“Vaäy ra baây giôø con ñaõ möôøi tuoåi?”

“Daï phaûi.”

“Coâng vieäc cuûa con ra sao?”

Da, coâng vieäc bình thöôøng.”

“Chim choùc coøn ñeán phaù nhieàu khoâng?”

“Baïch thaày, con ngoài suoát ngaøy cuõng khoâng thaáy moät con chim naøo bay ngang. Hình nhö chim quaï

khoâng ñeán vuøng chuøa naøy nöõa. Baây giôø phôi luùa baép chaúng caàn ngoài coi cuõng khoâng sao”

“Vaéng nhö vaäy sao!”

“Daï, vaéng hoe aø.”

“Vaäy con chaúng thaáy buoàn sao? Con ngoài suoát ngaøy khoâng coù chon chim naøo ñeå ñuoåi, ñeå goõ thuøng,

khoâng buoàn sao!”

“Baïch thaày caùi thuøng con vaát töø laâu roài, khoâng caàn nöõa. Coøn chim thì coøn ñuoåi, chim heát ñeán roài thì

con chæ ngoài hoïc kinh, hoïc ch Haùn thoâi.”

“Con chöa traû lôøi thaày. Thaày hoûi con coù thaáy buoàn khoâng khi chuøa coù caây coù vöôøn, coù boùng maùt, coù

maùi cong, coù hang coù hoác, coù röôøng coù coät, vaäy maø chaúng con chim naøo daùm gheù tôùi? Buoàn khoâng?”

“Baïch thaày, con khoâng bieát nöõa... Con cuõng thaáy buoàn, nhöng con khoâng bieát laøm sao. Thaày baûo

con ñuoåi chim ñuoåi quaï thì con ñuoåi, con ñaâu coù bieát laøm sao!”

“Naêm xöa thaày cuõng ñuoåi quaï ñuoåi chim nhö con. Con coù bieát luùc thaøy sung söôùng nhaát laø luùc naøo

khoâng? Laø moåi luùc chim roùn reùn ñaùp xuoáng aên luùa, thaày thaáy maø giaû ñoø lam lô cho chuùng aên. Ñieàu

vui nhaát treân ñôøi khoâng phaûi la nhìn thaáy keû khaùc sung söôùng hay sao!”

“Coù luùc con cuõng muoán nhö vaäy nhöng con sôï thaày tri söï baét phaït quyø nhang. Thaày noùi maát moät hoät

luùa thì phaûi quyø moät caây nhang.”

“Khoù ñeán vaäy sao! Heøn gì... Thoâi ñöôïc, con veà phoøng ñi. Ngaøy mai thaày tri söï vaø chuù Haân veà

thaønh, maø luùa cuõng môùi gaët xong neân thaày khoâng phaûi ra ñoàng. Thaày muoán sôùm mai con theo thaày

ñi ñeán moät choã naøy, ñöôïc khoâng?”

“Baïch thaày, con muoán theo thaày.”

“Toát laém, veà nguû ñi.”

*

Sôùm tinh mô laø thaày tri söï vaø chuù Haân ñaõ leân ñöôøng. Chuù Hieáu ñònh nguû nöôùng theâm moät chuùt tröôùc khi trôøi saùng thì thaày truï trì ñaõ taèng haéng maáy tieáng mgoaøi cöûa. Chuù vuøng daäy, duïi maét. Thaày ñöùng beân ngoaøi noùi voïng vaøo:

“Con ñaõ thöùc chöa?”

“Baïch thaày roài.”

“Ñi ñöôïc chöa?”

“Baïch thaày ñöôïc aï.”

Ra khoûi phoøng, chuù thaáy thaày böng moät caùi thuùng lôùn. Coù caùi noùn laù cuûa thaày ñaäy kín mieäng thuùng neân chuù khoâng bieát ñöôïc caùi gì beân trong. Thaày khoâng cho chuù böng, baûo chuù ñi theo. Chuù nghó chaéc laø ra ñoàng laøm gì ñaây, moät coâng vieäc ñoàng aùng chuù khoâng ñoaùn ra noåi.

Hai thaày troø laëng leõ ra khoûi chuøa, ñi voøng quanh bôø raøo chuøa ñeå ra phía sau vöôøn chuøa, baêng ngang moät nghóa ñòa, roài ngang moät baõi caùt roäng ñi hoaøi chaúng thaáy döùt. Thænh thoaûng coù moät chieác xe boø ñi ngöôïc chieàu, chôû ñaày rôm. Muøi luùa quyeän laãn hôi söông laøm maùt caû buoàng phoåi.

Maët trôøi chöa moïc haún, coøn aån sau lôùp maây daày. Söông ñeâm haõy coøn phuû môø chung quanh. Ñöôøng ñi môø môø mòt mòt. Chæ coù thaày laø böôùc ñi khoâng ngaäp ngöøng. Chuù xaùch deùp chaïy theo môùi theo kòp thaày. Chuù coù caûm giaùc nhö thaày daån chuù ñi leân trôøi hay ñeán moät coõi tieân naøo vaäy.

Qua khoûi baõi caùt roäng thì ñeán chaân moät ngoïn ñoài. Ñuùng ra laø moät goø ñaát cao. Hai thaày troø nghæ moät chaëp döôùi chaân goø roài hì huïc leo doác ñi leân. Treân goø coù moät khoaûng ñaát troáng roäng hôn saân chuøa. Thaày noùi hoài xöa ñaây laø choå hoïp laøng. Töø ngaøy xaây ñình vaø chuøa Phöôùc Taân trong laøng, ñaát naày boû troáng, hoïa hoaøn laém môùi coù ngöôøi ruû nhau ñi chôi vaøo nhöõng ñeâm saùng traêng. Thaày ñaët thuùng xuoáng ñaát, ngoài nghæ, Chuù Hieáu khoâng bieát thaày muoán leân ñaây laøm gì nhöng chuù chöa daùm hoûi. Chuù cuõng ngoài xuoáng nghæ chaân. Thaày noùi :

“Chôø trôøi saùng ta haõy laøm vieäc. AØ, chuù thaáy coù gì khaùc laï ôû ñaây khoâng?”

Chuù nhìn quanh roài noùi:

“Khoâng coù nhaø cöûa.”

“Gì nöõa?”

Im laëng quan saùt moät luùc laâu, chuù ñaùp:

“Khoâng gì heát trôn”.

Thaày baät cöôøi:

“Sao laïi khoâng ñöôïc? Caây cao neø, seõ coù boùng maùt suoát ngaøy neø. Coù chim choùc, coù ve, coù coân truøng

keâu ríu rít, ræ raû suoát ngaøy neø. Boä con khoâng nghe gì heát sao?”

“Daï taïi con cöù nghæ thaày hoûi thaáy gì khoâng chöù nghe thì con nghe tieáng chim keâu töø luùc böôùc leân

ñaây roài. Thaày muoán con ñuoåi chuùng khoâng baïch thaày?”

“Khoâng. Ngoài chôi ñi. Queân phöùc caùi ngheà ñuoåi quaï cuûa con ñi.”

Hai thaày troø ngoài yeân laëng beân nhau. Naéng leân cao daàn. Ñænh goø nhö ñöôïc öu tieân ñoùn nhaän aùnh naéng sôùm hôn beân döôùi. Chim choùc caøng luùc caøng hoùt vang treân nhöõng nhaùnh me ñeå ñoùn chaøo moät ngaøy môùi. Gioù töø ruoäng ñoàng phaàn phaät thoåi qua nghe vi vuùt. Thaày nhìn qua chuù hoûi:

“Con nghe tieáng chim theá naøo?”

Chuù aáp uùng moät luùc roài noùi:

“Vui quaù!”

Thaày cöôøi roài ñöùng daäy, oâm caùi thuøng ra giöûa khoaûnh ñaát troáng. Chuù lon ton chaïy theo. Thaày laïi ñaët caùi thuùng xuoáng ñaát, laät caùi noùn laù ra, chuù nhìn vaøo: luùa. Moät thuøng ñaày luùa. Chuù ngaïc nhieân nhìn thuøng luùa chöa hieåu gì thì thaày ñaõ ngoài xuoáng laáy hai tay voác luùa leân, noùi:

“Luùa chaéc hoät quaù, luùa ngon quaù! Con thaáy khoâng?”

“Daï, luùa ñeïp quaù.”

Roài thaày vuït ñöùng daäy, vung tay, vung tay. Luùa bay töù phía, luùa bay leân cao, tung vaõi khaép nôi. Thaày heùt leân trong tieáng gioù reo:

“Vaõi luùa ñi con, vaõi khaép nôi cho chim quaï aên!”

Chuù hôi khöïng moät luùc, thaáy thaày öù tieáp tuïc ñöùng roài khom, khom roài ñöùng. Voùc luùa ra maø vaõi, chuù môùi cuoái xuoáng thoïc hai tay voaøo thuùng, naém töøng naïm luùa, tung ra, tung ra. Gioù ñöa luùa bay cao, bay xa. Chim choùc aøo aøo bay ñeán. Haøng chuïc con haøng traêm con, Luùa bay, bay, dính treân aùo naâu, treân tay, treân ñaàu, treân vai hai thaày troø. Roài thaày neùm luùa vaøo aùo chuù, chuù neùm luùa laïi treân aùo thaày. Hai thaày troø vöøa tung luùa vöøa cöôøi, vöøa giôûn nhö hai ñöùa treû. Chim töø caùc nôi xa, ríu rít bay ñeán töøng ñaøn. Tung taêng aên luùa. Nhöõng caùi ñaàu guïc gaët moå lia lòa. Roài nhöõng con quaï ñen nöõa, thaáy chim ñuû loaïi töø ñaâu tuï veà, chuùng cuõng theo tôùi. Chim töø khaép höôùng, töø ñoàng ruoäng, töø vöôøn rau, töø caùc buïi raäm, oà aït keùo ñeán.

Tung vaõi heát thuùng luùa, hai thaày troø ñöùng laïi giöõa baõi chim, cöôøi heå haû. Roài thaày laáy hai tay buïm mieäng keâu huù nhö goïi muoân chim veà döï hoäi. Neùt maët chuù Hieáu töôi vui hôn bao giôø. Töø ngaøy böôùc chaân vaøo chuøa laøm Sa di Ñuoåi Quaï ñeán giôø, coù leû ñaây laø laàn ñaàu tieân chuù thaáy haïnh phuùc nhaát. Chim quaï khoâng sôï haõi traùnh neù chuù. Chuù khoâng sôï haõi hay xua gheùt chim quaï. Coù con chim ñaâu moå nhöõng haït luùa dính treân vai aùo cuûa chuù. Coù con chim ñaâu treân tay thaày. Chuù nhìn quanh. Ñaâu cuõng laø chim. Ñaâu cuõng thaáy quaï. Maø taâm chuù vaãn cöù bình an laëng leõ, khoâng bò thoâi thuùc bôûi coâng vieäc hay traùch nhieäm ñaáu tranh, chieán thaéng. Chuù sung söôùng vöøa cöôøi vöøa khoùc vöøa dang hai tay chaïy giôõn giöõa moät trôøi chim choùc. Gioù ñuoåi theo vaït aùo naâu phaát phôùi cuûa chuù. Chim choùc nhö nhaûy nhoùt ñoùn chaøo chuù. Thaày ñöùng nhìn theo, thaáy chuù haân hoan vui möøng vaø töï do nhö moät caùnh chim giöõa trôøi ñaát hoang daïi.

Home