|
|
||
|
Please click
to download VNIfonts if you cannot read this page. Then, click HERE and follow
instructions to configure Web
Browsers.
Best view
with Internet Explorer.
Lieân Ca Voïng Coå: Nhaø Baùc Hoïc
Petrus Tröông Vónh Kyù
Soaïn giaû Traàn vaên Höông
Nhaân ngaøy gioã 100 naêm nhaø
Baùc Hoïc Petrus Tröông Vónh
Kyù, soaïn giaû noåi danh
Traàn vaên Höông saùng taùc
Lieân Ca Voïng coå sau ñaây
ñeå:
Tröôùc laø ngöôõng moä
vaø töôûng nhôù ñeán coâng
trình ñoùng goùp to lôùn cuûa
ngöôøi veà Canh Noâng vaø
Vaên Hoùa.
Sau, kính taëng taát
caû thaân höõu vaø ñoàng
höông Ñoàng Baèng Cöûu Long Giang vaø taát
caû ngöôøi Vieät Nam ñaõ, ñang vaø seõ
duøng chöõ Quoác Ngöõ trong
moïi coâng taùc Thoâng Tin, Lieân Laïc vaø
Giaùo Duïc.
Ngaâm Thô
Söông ñeâm rôi laïnh
traéng caùnh ñoàng,
Maây saàu phuû xuoáng
caû non soâng,
Toaøng daân mong ñôïi
ngaøy xuaân saùng,
Coù aùnh bình minh
vaïn tia
hoàng.
Khuyeân ñôøi coù hoïc
kinh, vaên, söû
Reøn loøng trí duõng,
döïng côø
Ca: Khoùc
Hoaøng Thieân
Vaøo cuoái theá kyû
thöù möôøi chín,
Nam Vieät bò ñoâ
hoä döôùi quyeàn Phaùp quoác.
Daân toäc ta, laém
caûnh tang thöông,
Giaáy theá thaân, vôùi xieàng
xích ñuû ñieàu.
Heát giaëc Taøu, roài
ñeán phaùp quyeàn,
Nhaân loaïi mình, bò chieán
naïn trieàn mieân.
Giaëc xaâm laêng, loøng
tham voâ taän,
Gaây nhieàu thaûm caûnh, khoùi
löûa ñao binh.
Toaøn daân, soáng trong
ñoùi khoå nguïc tuø,
Phaùt trieån, tieán boä
vaên hoùa môø lu.
Traûi qua bao theá kyû
thöông saàu,
Daân Vieät, giaønh laïi
ñoäc laäp töï do
Vaøo theá kyû 19 naêm 1837, taïi Caùi Môn,
laøng Vónh Thaïnh, Huyeän Taân Minh, Tænh
Vónh Long, coù moät gia toäc
voõ quan sinh ra moät
Nam Nhaân oai phong tuaán tuù
phi ... thöôøng...
Voïng coå
Caâu 1: Chaøo ñôøi ñöôïc
8 tuoåi thaân phuï vaéng soá
qua ñôøi.
Ñeå laïi meï giaø, vaø ba
anh em soáng
trong caûnh gia ñình ngheøo
khoù moà coâi.
Ñöôïc caùc oâng coá ñaïo coù
loøng nhaân döôõng nuoâi cho
hoïc ñaïo, vôùi baûn chaát
thoâng minh hieáu hoïc.
Thaày sang nöôùc Cao Mieân, Maõ
Lai du hoïc, naêm 21 tuoåi thoâng
thaïo 15 ngoân ngh AÂu – Myõ
vaø Ñoâng Nam AÙ.
Saàu rieâng, Maêng cuï, Choâm
choâm,
Boøn bon gioáng toát,
töø
Troàng caây taïi xöù Caùi
Môn,
Coâng thaày Tröông Kyù, giang sôn
hoa maøu.
Caâu 2:
Naêm 1858, trôû veà nöôùc thoï
tang thaân maãu, ba naêm sau
thaày laäp gia ñình.
Naêm 1862, thaày thöøa
leänh trieàu ñình Hueá ñi
thoâng dòch kyù keát hoøa
öôùc vôùi Phaùp quyeàn.
Naêm sau, cuøng cuï Phan
thanh Giaûn ñaïi dieän phaùi
ñoaøn söù boä kieán vua
Phaùp vaø caùc nöôùc AÂu
Chaâu
Naêm 1886, thaày ñöôïc
Thoáng ñoác ñöông quyeàn hai
mieàn Trung Baéc tieán cöû
vaøo cô maät
vieän.
Töø ñoù thaày phuïc vuï cho
trieàu ñình Hueá vaø trình
keá saùch leân vua Ñoàng
Khaùnh pheùp trò nöôùc an daân.
Traêng Thu Daï Khuùc
Baøi 1: Suoát 37 naêm giöõ nhieàu
nhieäm vuï, vaên hoùa nöôùc
Thaày nghieân cöùu söu taàm, khoa
hoïc giaùo duïc hieän haønh.
Khai ñöôøng môû loái, neàn vaên
hoùa Vieät
Baéc caàu lieân hieäp, hai neàn
vaên hoïc AÙ – AÂu.
Ngaøy daøi thaày daày coâng, xaây
döïng vaên hoùa môùi nöôùc
nhaø.
Mong cho daân Vieät, kòp ñaø
tieán hoùa muoân phöông.
Baøi 2: Thaày Tröông Vónh Kyù
vaên hoøa nöôùc Vieät, baùc
hoïc laém uyeân thaâm
Sinh ra vaøo thôøi, daân toäc
bò goâng xieàn.
Nhöng loøng cöông quyeát, giuùp nöôùc
dan.
Duøng Quoác Ngöõ thay haùn
töï, vieát baèng loái vaên
xuoâi
Thay lôøi coå xöa, vaên hoùa
Vieät ñöôïc löu truyeàn.
Coâng thaày baùc hoïc, muoân
ngaøn ñôøi söû ... ghi...
Vaøo naêm 1927, thoáng
ñoác ngöôøi Phaùp thay ñoåi
hieäu tröôøng cuï thaønh tröôøng
Petrus Kyù. Laáy teân nhaø baùc
hoïc taøi ba Tröông vónh
Lyù, töôïng ñoàng danh döï
cuûa thaày döïng leân kyõ
nieäm giöûa saân ... tröôøng
Voïng coå
Caâu 5: Thaày ñöôïc theá giôùi
khen, moät ñaïi vaên haøo
nöôùc Vieät trong leã khaùnh
thaønh.
Thaày khai môû kyû nguyeân môùi
ngoân ngöõ, vaên chöông, giaùo
duïc, chöõ Quoác ngöõ daàu
theá kyû 20.
Tuy laøm nghieäm vuï trung gian
giöõa tireàu ñình Vieät
Töø ñoù bò chaùnh quyeàn Phaùp
nghi ngôø, quan laï ganh
tò möu haïi
danh nghieäp chính trò cuûa
thaày.
Thô
Coång tröôøng Vónh Kyù
vaãn coøn,
Thay vaøo ba chöõ hoàng
non laïc loaøi.
Töôïng ñoàng haï xuoáng
reâu phong
Teân thaày phuû nhaän, xoùa
coâng döïng neàn.
Caâu 6: Thaày buoàn naûn
nôi quan tröôøng laém nhieàu
ñua chen
danh lôïi, cuõng khoâng thích
hôïp chính trò ñöông thôøi.
Thaày xin töø quan aån daät
cuøng gia ñình nôi Chôï
Quaùn, sau ñoù phaùt haønh
180 taùc phaåm nhieàu ngoân ngöõ.
Nguyeän voïng cuûa thaày nghieân cöùu
hoïc thuaät toång hôïp vaên
hoùa AÙ – AÂu ñeå cho haäu
theá moät kho taøng phong
phuù.
Vaøo naêm 1898 thaày
giaõ töø traàn theá, ñöôïc
nhaø vua truy phong chöùc
Leã Boä Thöông
Thô ñöông trieàu.
Traêm naêm Petrus Kyù
vaãn coøn,
Haï Ngöôn, boâi xoùa
khoâng coøn tröôøng xöa.
Thöông Ngöôn, xaây döïng
tröôøng naày,
Trang sau tieáp noái,
teân thaày muoân thu.