Vol.  9   6 / 2002

                                                  2nd year edition

Do hoang Nghia   phutavanthu@yahoo.com  or nthihoang@aol.com

 

Kyõ ngheä nuoâi toâm caøng xanh taïi Vieät Nam

 

Vuõ theá Truï

Kyõ sö Thuûy saûn Ñaïi hoïc Washington Hoa kyø

 

            

 

Toâm caøng xanh laø loaïi toâm soáng trong nöôùc ngoït maëc daàu trong giai ñoan aáu truøng, toâm caøng xanh caàn nuoâi 1 thôøi gian raát ngaén trong moâi tröôøng nöôùc lôï vôùi ñoä maën 5-12%o). Vì vaäy nhöõng nôi naøo coù ñaày ñuû nöôùc ngoït laø coù theå nuoâi ñöôïc toâm caøng xanh, keå caû caùc ruoäng luùa.

 

 Ñoái vôùi caùc quoác gia noâng nghieäp, neáu  döôùi chaân caây luùa ñöôïc thaû theâm con toâm caøng xanh thì lôïi töùc cuûa nhaø noâng seõ gia taêng moät caùch raát ñaùng keå. Ñoù cuõng laø 1 ñeà muïc ñaùng löu yù trong taäp taøi lieäu naøy.

 

1 - Nhöõng lôïi ñieåm ñaëc thuø trong vieäc nuoâi toâm caøng xanh

 

1-1- Toâm caøng xanh raát lôùn, chu kyø sinh tröôûng cuûa toâm caøng xanh keùo daøi khoaûng 1 naêm, neáu ñaày ñuû thöùc aên, toâm seõ naëng treân 200 grams.

 

1-2- Trong khi caùc loaïi toâm nöôùc maën  (toâm suù, toâm theû, toâm chaân traéng, toâm Nhaät baûn…) caàn phaûi ngaét ñaàu trong khi cheá bieán ñeå cung öùng cho ngöôøi tieâu thuï neân troïng löôïng seõ gæam khoaûng 35-40%, toâm caøng xanh ñöôïc giöõ troïn veïn  keå caû 2 caøng to lôùn tôùi dóa aên cuûa khaùch haøng, giuùp cho moùn aên theâm ñeïp maét treân baøn tieäc. Vì vaäy ngöôøi nuoâi toâm caøng xanh ñöôïc höôûng nhieàu lôïi theá veà phöông dieän naøy.

 

1-3-          Toâm caøng xanh thuoäc loaïi aên taïp, chuùng ñuû loaïi thöùc aên (rong reâu, taát caû caùc loaïi

 thöïc vaät, ñoäng vaät  trong moâi tröôøng nöôùc, cuõng nhö taát caû nhöõng thöùc aên maø ta thaû xuoáng ao hoà), vì vaäy raát deã nuoâi toâm caøng xanh vôùi nhöõng thöùc aên reû tieàn.

Ghi chuù Nuoâi caù trong loàng thaû trong ao nuoâi toâm caøng xanh laø 1 dòch vuï löôõng lôïi

 

1-4-.Toâm caøng xanh coù ít beänh hôn caùc loaïi toâm nöôùc maën, nhaát laø khi ta nuoâi thöa 5-10 con/m2, beänh taät seõ khoâng ñaùng ngaïi.

 

2-   Nhöõng yeáu toá moâi tröôøng ñaùng ghi nhôù khi ñieàu haønh ao toâm caøng xanh.

 

        2-1. Hoùa hoïc :

-         Oxygen :                           >5ppm

-         Ñoä chua cuûa nöôùc                        pH= 7.2-8.8

-         Ñoä chua cuûa ñaát ñaùy       pH= 5,5-7.0

-         Ñoä cöùng cuûa nöôùc            20-150ppm

-         Carbon dioxide :C02       0-15ppm

-     Hôïp chaát Nitrogen

o       Ammonia NH3    <0.1ppm

o       Nitrite       NO2    <0.1ppm

o       Nitrate      NO3

-         Hydro Sulfide H2S          <0.001ppm

-         Alkalinity                         20-150ppm

 

2-2. Vaät lyù

-         Nhieät ñoä :                                     28-30oC

-         Ñoä maën :                          0%o

-         Ñoä  ñuïc (Turbidity)         25-40 cm

-         Caùc chaát khí baõo hoøa

 

2-3. Sinh hoïc

-         Phytoplankton : (Phieu sinh thöïc vaät)

-         Zooplankton : (Phieâu sinh ñoäng vaät)

-         Bacteria : (Vi khuaån)

 

Phöông phaùp chuaån bò ao hoà nuoâi toâm caøng xanh

 

-         Choïn ñòa ñieåm

-         Ao hình chöõ nhaät, chieàu daøi gaáp 2 chieàu roäng ñeå deã saên soùc

- Chieàu saâu ñaùy ao:1.00-1.20 meùt (trong ñoù ¼ hoaëc 1/5 dieän tích  ao chæ saâu 60-80cm ñeå duøng laøm ao öông khi môùi thaû toâm vaøo ao. Vuøng ao öông naøy ñöôïc ngaên caùch vôùi maët ao coøn laïi baèng 1 taám löôùi coù maét löôùi nhoû hôn kích thöôùc cuûa toâm luùc baáy giôø)

-         Coáng caáp nöôùc

-         Coáng thoaùt nöôùc

-         Chieàu gioù: Ñaùy ao nôi coáng thoaùt nöôùc laø nôi saâu nhaát, ñaùy ao nôi caáp nöôùc laø nôi noâng nhaát), Coáng thoaùt  nöôùc naèm cuoái chieàu gío

-         Laøm giaøn chaø cho toâm truù aån trong thôøi gian loät voûû, vaø ñöôïc ñaët giöõa ao hoaëc 2 giaøn chaø ôû 2 ñaàu ao, neáu ao khaù lôùn.

-         Thaû toâm PL-22, maät ñoä 10-15#/m2

-         Laøm giaøn chaø cho toâm truù aån khi loät voû

 

Caùc loaïi thöùc aên thích hôïp cho toâm caøng xanh

 

Toâm caøng xanh laø loaïi aên taïp neân raát deã nuoâi, chuùng aên ñuû loaïi thöïc vaät cuõng nhö ñoäng vaät nhöng kích thöôùc ñoà aên caàn thích hôïp vôùi troïng löôïng cuûa toâm trong töøng giai ñoaïn.

Chuaån bò thöùc aên cho toâm :

Thöùc aên coâng nghòeäp ½ - 2/3 toång soá thöùc aên

Thöùc aên töï laøm taïi choã 1/3 –1/2 toång soá thöùc aên vôùi nguyeân lieäu laø caùc thöïc phaåm pheá thaûi cuûa ngöôøi pha troän theâm taám caùm, beøo… ñöôïc naáu chínvaø duøng maùy xay thòt eùp thaønh hình truï lôùn nhoû tuøy tuoåi cuûa baày toâm.

Boùn phaân cho ao ñeå taïo thöùc aên thieân nhieân

Choïn kích thöôùc thöùc aên cho toâm, neân döïa vaøo baûng höôùng daãn cuûa nhaø saûn xuaát thöùc aên vaø tuoåi cuûa baày toâm. Moät caùch ñôn giaûn, khi töï laøm thöùc aên cho toâm, nghieäp ta taïo nhöõng haït thöùc aên hình truï coù ñöôøng kính baèng ½ ñöôøng kính con maét cuûa baày toâm ñang nuoâi.

 

Caùc beänh cuûa toâm caøng xanh

 

Toâm caøng xanh coù ít beänh hôn toâm suù, neáu ta chæ nuoâi thöa (10 con/m2), chaêm soùc kyõ (choïc con gioáng khoâng coù maàm beäng, chuaån bò ao ñaày ñuû, boùn voâi, boùn phaân hôïp lyù ñeå coù pH nöôùc, pH ñaát thích hôïp, giöõ nhieät ñoä nöôùc toát, giöõ ñaùy ao cho saïch, cho aên khoâng dö thöøa… ) thì beänh toâm seõ khoù xuaát hieän

 

Nghieân cöùu taøi chaùnh

 

-         Ao hoà 10 #/m2                

-         Toâm öông PL-25             

-         Nhaân coâng

-         Ñieän, xaêng (maùy suïc khí, maùy bôm, ñeøn, caùc duïng cuï khaùc)

-         Thöùc aên : Tyû leä hoaùn chuyeån 1.2 : 1

-         Haønh chaùnh

-         Chieát cöïu

-         Linh tinh

 

Thu hoaïch

                -    Rôõ chaø

-         Aùp duïng phöông phaùp baét tæa sau 6- 8-9 thaùng. Thaû toâm nhoû thay theá toâm lôùn ñaõ ñöôïc baét tæa.

-         Giöõ rieâng nhöõng con toâm meï mang tröùng trong phoøng aáp (maturation)

-         Tyû leä soáng 70-75%

-         Côõ toâm khi thaâu hoaïch 150 grs/con

-         Thôøi gian nuoâi 10-12 thaùng

 

Nuoâi toâm caøng xanh trong ruoäng luùa : Nguoàn lôïi töùc phuï troäi ñaùng keå taïi Noâng thoân

 

-         Khi caáy luùa, caùc haøng luùa caàn caùch nhau 20cm vaø treân haøng

luùa, moãi caây seõ caùch nhau 15-20cm. Ñieàu naøy seõ giuùp toâm    bôi loäi thoaûi maùi kieám moài trong ruoäng vaø trôû veà ao toâm khi caàn thieát.

-         Ao chieám 10% ruoäng, ao coù 2-4 coáng cho toâm ra vaøo ao / ruoäng tuøy theo vò trí cuûa ao naèm ôû goùc hay giöõa ruoäng

-         Toâm öông thaû vaøo ao caàn ít nhaát 2,5-3 thaùng tuoåi ñeå coù theå chòu ñöôïc moâi tröôøng môùi vaø taêng tröôûng kòp troïng löôïng chuùng ta mong muoán trong thôøi gian 2 vuï luùa.

-         Thaû 1#/m2 trong ao truù, coù nghóa laø 1#/10m2 trong ruoäng luùa

-         Thaû toâm vaøo ruoäng ít nhaát laø 5 ngaøy sau khi caáy ñeå luùa kòp baùm reã

-         Khoâng duøng thöùc aên trong ruoäng vì ñaõ coù saün thöùc aên thieân nhieân.

-         Thôøi gian nuoâi : 2 vuï luùa + 1 thaùng giöõa 2 vuï luùa (gaët haùi vuï tröôùc vaø chuaån bò vuï sau).

-         Laøm giaøn chaø trong ao toâm ñeå toâm truù nguï khi loät voû

 

Keát luaän

 

Tieàn röøng baïc bieån neáu bieát khai thaùc taøi nguyeân thieân nhieân.

Chuùng ta seõ deã thaønh coâng neáu ñaàu tö vaøo sôû tröôøng cuûa mình : Thuûy saûn, Noâng saûn, traùi caây… maø khoâng neân boû voán vaøo caùc ngaønh thuoäc sôû ñoaûn : Xe hôi, Computer, Ñoàng hoà, vaûi voùc……

 

Home